ԼՌՈՒԹԻՒՆԸ

ՆԿԱՐՍ

ՍՕՍԻ ՄԻՇՈՅԵԱՆ-ՏԱՊՊԱՂԵԱՆ

Գիտեմ, որ «լռութիւնը մեծ ընկեր մըն է, որ երբեք քեզ չի դաւաճաներ», գիտեմ նաեւ, որ  երբեմն լռութիւնը աւելի արտայայտիչ է, քան հազարաւոր խօսքերը. այո՛, գիտեմ որ  լռութիւնը օգտակար է, սակայն ինչո՞ւ ես այժմ լռել չեմ ուզեր…

Բնութիւնն անգամ լուռ չի մնար, երբ ըսելիք կ’ունենայ: Սոխակը կը դայլայլէ, առուակը կը կարկաչէ, աղբիւրը կը կլկլայ, հովը կը սուլէ, տերեւը կը սօսափէ…. մարդը կը խօսի, այո՛, մարդը կը խօսի. ուրեմն՝ ինչո՞ւ լռել…

Կ’ըսեն նաեւ, որ վէճի ժամանակ կողմերէն մէկը լռութիւնը թող պահպանէ, որ վէճը կռիւի չվերածուի, ուրեմն լռութիւնը բարի՞ք է:

«Լաւագոյն սէրը այն է, որ լռութեան մէջ կ’անցնի», կ’ըսէ Վ. Թէքէեան, բայց եւ կը տանջուի այդ լռութեան մէջ, ուրեմն ինչո՞ւ լռել երբ կայ, գոյութիւն ունի ինքը՝ բառը: Հոգիին ու մտքին հայելին բառը չէ՞ միթէ: Այնտեղ, ուր բառը կ’ըսուի՝ շրջապատող մթնոլորտը լուսաւոր կը դառնայ: Զրոյցը բառի ու հետեւաբար լոյսի միջոցով չէ՞ որ կը ջերմանայ:

«Լռութիւնը ոսկի է» ըսին յաճախ, իսկ մենք որքա՜ն առիթներ փախցուցինք լռութիւն պահելով ու չկարենալով մենք զմեզ պարզել ու մեր ըսելիքը  տեղ հասցնել:

Որքան նեղեցինք մենք զմեզ երբեմն դիմացինին զգացումները չվիրաւորելու միտումով: Նոյնիսկ «ոչ» ըսելու յանդգնութիւնը չունեցանք, երբ կարիքը կար անոր. «Ամօթ է. լուռ մնա՛»ի զոհը դարձանք շատ անգամ:

«Լռութիւն ոչ է բառի եւ  լռութիւն՝ որ է իմաստութիւն»: Բայց չարութիւններն ալ լռութեան մէջ չէ՞ որ կը ծրագրուին: Ես կ’ատեմ այդ խաւար լռութիւնը:

Իսկ երբ հոգւոյդ ամենէն խոր արգանդին մէջ պոռթկում կայ, ապա ինչպէ՞ս լռել… Կուտակուած լաւան անգամ չի դիմանար, որքան ալ որ լեռը բարձր ըլլայ ու՝ լայնատարած: Ան ի վերջոյ հրաբուխի տեսքով դուրս պիտի ժայթքէ: Ինչո՞ւ սպասել որ լռութիւնը հրաբուխի վերածուի:

«Երբեք քաջութիւնը չունեցայ պոռալու մարդոց երեսին այն, ինչ որ կը մտածեմ իրենց մասին: Երբեք չխօսեցայ թաքուն տենչերէս: Ու կը զղջամ, կը տառապիմ երիտասարդութեան քանի մը զեղումներէս», կ’ըսէ Ն. Սարաֆեան: Ուրեմն, լռութիւնը զղջումի կ’առաջնորդէ մարդս  նաեւ: Ուրեմն՝ ինչո՞ւ լռել..:  Ձմրան երկար լռութենէն ետք, գարնան ամէն մէկ ծիլ կուտակուած լռութեան մը պոռթկումը չէ՞ միթէ:

Դասարանին մէջ անգամ ներկայ մանկավարժական սկզբունքներով «քար լռութիւն» պահպանող ուսուցիչներու մօտեցումը սխալ կը թուի ըլլալ: «Լռէ՛, տեղդ նստէ»ի ժամանակը վաղո՜ւց անցեր է արդէն:

Իսկ ես, ոչ թէ խօսիլ, այլ ճչալ կ’ուզեմ, ընդվզումս յայտնել կ’ուզեմ,  բայց ինչպէ՞ս պատռել լռութեան պատնէշը ու ազատիլ այս խլացնող լռութենէն՝ գոռալ աշխարհին անմարդկայնութեան ու անաստուածութեան  մասին: Ինչպէ՞ս եւ որո՞ւ ըսել: Միթէ՞ յանդգնութիւն ունենալ, մեծ շունչ քաշել, ուժերդ լարել եւ ամէն գնով լռութեան պատը ճեղքել կարենալէ ետք, դէմդ լսող ականջներ պիտի կարենա՞ս գտնել, թէ՞ ան պիտի մնայ դեռ սոսկ «Ձայն բարբառոյ յանապատի», երբ աշխարհը ամբողջ լուռ է անարդարութեանց դիմաց: Յանցաւոր լռութիւն է սա…

Ինչպէ՞ս պատռել լռութեան պատնէշը, ըսէ՛ք խնդրեմ, Ինչպէ՞ս…

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s