ՄՈՌՑՈՒԱԾ ՅԻՇԱՏԱԿՆԵՐ (Հատուած)

սուրճը

ՄԱՀՄՈՒՏ ՏէՐՈՒԻՇ

Սուրճը ցերեկի բանալին է անոր համար, որ մոլին դարձած է ինծի պէս:

Սուրճը, որուն ծանօթ ես այնպէս, ինչպէս ես, հաճելի է որ պատրաստես ձեռքերովդ, եւ ոչ թէ մատուցուի քեզի մէկու մը կողմէ ափսէով: Որովհետեւ սուրճը ափսէով բերողը խօսքն ալ կը բերէ, եւ խօսքը կը քայքայէ օրուան առաջին սուրճը, որ անդորր, խաղաղ առաւօտեան կոյսն է: Արշալոյսը՝ իմ արշալոյսս, խօսքի դէմ է:

Սուրճին հոտը տարածուելով ձայներուն հետ, կը չէզոքանայ, հոգ չէ թէ թեթեւ բարեւ մը ըլլայ այդ ձայնը: Սուրճը առաւօտեան հանդարտ լռութիւնն է, եւ միակն ես, որ պիտի կենաս ատոր ջուրին կողքին, նախընտրելով մեկուսի ծուլութեամբ մը ըլլալ ստեղծուած հոգիի խաղաղութեան հետ եւ սուրճի այլ առարկաներուն քով: Արդ, լեցուր դանդաղ, աւելի դանդաղ, պղնձեայ, մութ գոյնի, ծածուկ փայլքով, դեղնաւուն սրճագոյնի զարնող սրճեփի մը մէջ, յետոյ դիր թեթեւ կրակի վրայ…. ա՜հ, երանի ըլլար փայտէ կրակ:

Հեռացիր քիչ մը թեթեւ կրակէն, որպէսզի դիտես նոր զարթնած փողոցին եռուզեռը, մարդոց շարժուձեւերը, անոնց վազվռտուքը ամէնօրեայ հացին ետեւէն, այն օրէն, երբ կապիկը դատապարտուեցաւ իջնել ծառէն եւ քալել երկու ոտքերուն վրայ: Փողոցը լեցուն է կանաչեղէնի եւ պտղեղէնի կառքերով եւ վաճառականներուն ժխորը, գոռում-գոչիւնը ականջ կը ծակեն: Անոնք իրենց ծանուցումի բարձրաձայն եւ տկար արտայայտութիւններով կ’ուզեն իրենց ապրանքին արժէքը բարձրացնել, անոնց տալով որոշ յատկանիշ մը: Ներշնչէ դուրսէն եկած գիշերուան զով օդին թթուածինը եւ վերադարձիր թեթեւ կրակին: Ա՜հ, երանի փայտէ կրակ ըլլար, դիտէ եւ տես երկու նիւթեր ինչ հեշտութեամբ իրարու կը խառնուին: Կրակը գունաւոր տեսարան մը կ’առնէ, մէյ մը կանաչ, մէյ մը կապոյտ: Ջուրին երեսը կը ճմռթկի, կը փոթի եւ կը ծծէ գոյացած պզտիկ ճերմակ գնդիկները, որոնք կը վերածուին նուրբ մաշկի մը: Յետոյ կը մեծնան  դանդա՜ղ-դանդաղ, կ’ուռին եւ կը կազմուին պղպջակներ, որոնք կը պայթին եւ պատրաստ կ’ըլլան լափելու խոշոր հատիկներով երկու դգալ շաքարը: Հազիւ մուտք գործէ շաքարը ջուրին մէջ, կը դադրի եռքը, որպէսզի ակնթարթ մը ետք կրկին դառնայ եռքի նախկին վիճակին, ջուրին երեսը աղմկող, ծարաւ շրջանակներ կազմելով եւ պահանջելով երկրորդ նիւթը՝ սուրճը:

Հեռացուր սրճեփը դանդաղ կրակէն, որպէսզի տեղի ունենայ, իր առաջին փորձով, ծխախոտի եւ մելանի հոտէն սրբացած՝ անարատ ձեռքին զրոյցը, առաջին ստեղծագործութեան հետ, որ պիտի սահմանէ առաջին ակնթարթով, քու այդ օրուան համն ու բախտիդ աղեղը: Որովհետեւ սուրճը, սուրճի առաջին գաւաթը, ձեռքի հայելին է: Այն ձեռքին, որ կը պատրաստէ սուրճը եւ կը խառնէ շաքարն ու սուրճը, հոգին կը ցոլացուի մէջը: Ուստի սուրճը զայն պատրաստող անձին հոգիին մէջ բացուած գիրքին հրապարակային ընթերցումն է եւ օրուան գաղտնիքներուն բացայայտ հրապարակումը:

Տակաւին ծովուն կողմէն կը յառաջանան կապարի պայթիւնները, ձայնային զանազան տեսակներով, զորս լսած չեմ նախապէս: Ծովը ամբողջութեամբ լեցուած է հրթիռներով: Ան փոխած է իր արարչական բնութիւնը եւ վերածուած մետաղակերպ ծովու մը: Ա՞յս է մահը, որ կը կոչուի վերոյիշեալ զանազան անուններով: Ըսինք՝ պիտի ելլենք: Ինչո՞ւ կը տեղացնեն զանազան գոյնի՝ սեւ, կարմիր, մոխրագոյն անձրեւը անոնց վրայ, որոնք դուրս պիտի ելլեն, կամ անոնց վրայ, որոնք պիտի մնան, ըլլան անոնք մարդեր, ծառեր կամ քարեր:

Ըսինք՝ պիտի ելլենք:
Ըսին՝ ծովէն:
Ըսինք՝ ծովէն:

Հապա ինչո՞ւ կը լեցնեն ծովը թանկերով եւ տեսակաւոր հրազէններով, որպէսզի արագացնե՞նք մեր քայլերը դէպի ծով: Ուրեմն պէտք է քակեն շրջափակումը, պէտք է ճամբայ բանան մինչեւ վերջաւորութիւն, որ կարենանք դուրս գալ: Քանի որ ճամբայ չեն տար, պիտի մնանք: Ուրեմն սուրճ պիտի պատրաստեմ:

 

 

Արաբերէնէ թարգմանութիւն՝
Թագուհի Աթոքեան

Հալէպ, 26 Յունիս 2016

 

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s