ՄԱՀՖՈՒԶԻ ԵՐԱԶՆԵՐԸ

Նէճիպ

ՆԱԿԻՊ ՄԱՀՖՈՒԶ

Եգիպտացի վիպասանը`Նակիպ Մահֆուզ (1911-2006) մահափորձի կ’ենթարկուէր 1994ին, որմէ ետք կը գրէր միայն իր 206 ԱՊԱՔԻՆՄԱՆ ՇՐՋԱՆԻ ԵՐԱԶՆԵՐԸ:

ՄԱՀՖՈՒԶԻ ԵՐԱԶՆԵՐէն այս 33ը կու գան արաբերէն արձակէն:

 

Ա.

Օ, Նեղոսի կանանչ ափին զով գիշեր,
Ու ջուրերուն եւ լուսինին ալ միջեւ
Կանչն անվերջ էր, ու կը յորդէր ճաճանչներ:

Երազներուս գէթ մէկ անգամ այցելէր,
Իրակա՛ն էր՝ համոզուէի վերջապէս,
Եւ ոչ ցնորք՝ ցնորքներէս արբունքի:

Օ, հաճեցաւ, ու երեւցաւ սիրուհիս,
Կեանքս անցած չէր, կեանքս անցած չէր պարապի,
Քայլ մը առի, որ զինք ուժգին գրկէի:

Բայց զգեստը դատարկի շուրջ կը դառնար,
Գետին կ’իյնար չքնաղ գլուխն արդէն,
Կը գլտորէր իսկոյն մինչեւ Նեղոս,
Ծփուն՝ կ’երթար որպէս չքնաղ լոտոս,
Ձգելով զիս յաւերժօրէն շուար:

 

Բ.

Իջայ գնացքէն, սրտիս մէջ կարօտ,
Բայց գտայ ես զիս ամայութեան մէջ,
Ո՞ւր է ուրեմն պարտէզն աննման…

Բայց մարդ մը եկաւ ներկայանալի,
Կը յիշեմ որ ան հեռո՜ւ անցեալին
Ամուսնացած էր իմ սիրեցեալին…

Ըսաւ՝ «Կը ներես այսքան ուշացայ,
Պատերազմներէն՝ զիրար յաջորդող՝
Չկարողացայ խոստումս յարգել…
Ամիսէ մը, հոս, անապատին տեղ,
Պիտի տարածուի գեղագոյն պարտէզ…»:

Զարմանալի է որ կը հաւատամ.
Օրը պիտի գայ, երբ պարտէզին մէջ
Պիտի միանամ կորուսած սիրոյս:

 

Գ.

Նոր աղախինն եկաւ – ծնողքին հետ՝
Եկած ստուգելու տուն ու տանտէր,
Աղջիկն էր սիրունիկ որովհետեւ՝
Վտանգներէ պահել էր անհրաժեշտ:

Բայց սիրունիկն հազիւ մնաց մէկ օր
Գնաց ու ետ չեկաւ, եւ ո՛չ մէկ խօսք,
Ձգելով մեզ բարկաճայթ ու շփոթ:

Մինչեւ որ տեսայ զինք մէկ այլ գիշեր,
Շէնքէ մըն էր որ դուրս կ’ելլէր ծեքծեք,
Հեշտաբորբոք աղիճ անժխտելի,
Վաւաշ շուրթին ալ դեռ՝ երգ մը լկտի:

Անդրադարձայ թէ ի՛նչ կը փնտռէին,
Հայրն ու մայրն իր, տեսքով առաքինի,
Այդ առաջին, անմեղ հանդիպումին:

 

Դ.

Սեղանըս պատրաստեր եմ խմիչք ու խորտիկ,
Պատրաստելու համար մեզ ուրի՛շ ախորժակի,

Բայց աղջիկը կը փլչի՛ յանկարծ բազմոցին վրայ,
Գլուխը կը հակի ետ, ու թեւը կը թուլնայ…

Այտերը կը շփեմ, կը փնտռեմ սրտի զարկ,
Սահմռկած կը պոռամ՝ «Աստուա՜ծ իմ, մեռած է…»

Կը խաղա՜յ աչքիս առջեւ ոճիրի ուրուականն…

Արագ մը կը շալկեմ, կը տանիմ խոհանոց,
Եւ հոն, պատուհանէն կը նետեմ դուրս՝ փողոց:

Տանտէրն է, կը պատմէ յաջորդ առաւօտ՝
«Կին մըն էր փողոցն ինկած, տարին հիւանդանոց…»

Կ’ըսեմ՝ «Մեռած է…». «Ո՜չ, շուտով կը լաւանայ,
Քննիչն ալ պիտի գայ՝ գաղտնիքը պարզելու»:

Կը խաղա՜յ աչքիս առջեւ ոճիրի ուրուականն…:

 

Ե.

Երթն է այնքան տքնաջան
Ու կ’աւարտի փակ դուռով
Զոր կը հրեմ ես սակայն
Ու կը բացուի վերջապէս

Աչքիս առաջ լիճ մըն է
Ու կ’արձակուին հրթիռներ
Դէպի երկինք, կը պայթին
Կը ցայտեցնեն խաւարին
Լուսէ դէմքեր սէրերու

Երկինքն ի վեր լեցուեցա՜ն

Բայց կը սպասեմ տակաւին
Ճառագայթմանն այն դէմքին
Որ սորվեցուց ինծի սէր
Ու ներշնչեց յաւիտեան

 

Զ.

Բնակարանն է այս հին հոմանուհիիս,
Քրոջ աղջիկը կ’ըսէ՝ «Գացած է բժիշկին»․
Կ’ուզէ սուրճ պատրաստել, կը բռնեմ դաստակէն,
Առանձնութիւնը մեր ամէն ինչ կը յուշէ…

Բայց տանտիրուհին կու գայ անակնկալ,
Ու դէմքը կ’այլայլի պատահածին ի տես,
Կը պոռայ աղջկան՝ «Մօրըդ վերադարձիր».
Աղջիկը կը փախչի, դատապարտուած եմ ես:

Պայծառ երկինքն յանկարծ կը սկսի անձրեւել,
Կը խղճամ աղջկան, կը շտապեմ հետեւիլ,
Դէմքիս՝ արհամարհանք, աչքս առած ամէն ի՛նչ:

Աղջիկը կը կանչեմ տարափ անձրեւին տակ,
Ձայն մըն ալ ետեւէս ի զուր կը կանչէ զիս,
Հեղեղն է անողոք, կ’ընկղմինք երեքնիս:

 

Է.

Երբ տեսայ Օրիորդ Պէ-ն, սի՛րտըս էր, տրոփեց
Տրոփած էր ինչպէս երբ սէրն էր առաջին.
Ու՝ ծարաւ՝ ըմպեցի քաղցրութիւնը սիրոյ,
Եւ ցաւը զրկանքի, ու… ոչինչ աւելի…:

Քրոջըս աղջիկն է, ժպտուն կը հարցնէ՝
«Բայց մօրեղբայր, ըսէ՛, մինչեւ ե՞րբ ամուրի».
Առաջարկ ալ ունի՝ իր Պէ ընկերուհին…:

Միջնորդութիւնն անշուշտ Պէ-ին թոյլտուութեամբ է,
Երջանիկ զգացում եւ… վախ… անմեկնելի,
Որ կը մղէ փախչիլ, չքանալ աչքերէ…:

Մինչեւ որ տեսայ զինք փայլուն նկարին մէջ`
Պոչաւոր ու ճերմակ հարսանեկան զգեստով.
Արդ, դարձայ ըմպելու քաղցրութիւնը սիրոյ,
Եւ ցաւը զրկանքի, բայց հիմա… ապահով…:

 

Ը.

Տեսայ ես զիս Սիրոյ Փողոցին մէջ,
Ինչպէս կոչած էի այդ ժամանակ,
Պալատներուն, պարտէզներուն միջեւ,
Եւ բոյրերուն վարդի ու յասմիկի…

Ո՞ւր էր սակայն պալատը սիրածիս…
Ակնապարար մզկիթ մըն էր այնտեղ,
Մինարէն ալ նաշխուն ու սլացիկ…

Ապշանքիս մէջ հրաւէրը հնչեց,
Ես անվարան մտայ աղօթելու,
Բայց մնացի, դանդաղեցայ յետոյ,
Չէի ուզեր կարծես վայրը լքել…

Վերջինն էի դէպի դուռը գացող,
Յայտնաբերող… կորուստը կօշիկիս,
Առաջնահերթ էր արդ ելք մը գտնել…:

 

Թ.

Ահ ինչ կին է յանկուցիչ… մարդը կ’ըսէ ականջիս`
«Հրամանիդ կը սպասէ, հրամայէ՛, սիրելիս»:
Աչքերուն փայլքն էր վանող, եւ սակայն չմերժեցի:

«Կէսը կու տաս գումարին»: Տուի, եղանք ժամադիր,
Սակայն եկաւ առանձին՝ «Անհանգիստ է քիչ մը կինն,
Եթէ կ’ուզես՝ դրամըդ ա՛ռ, կամ ալ կնոջ տանք առիթ…»
Հաւատացի ես իրեն, թէեւ հարկ էր կասկածիլ…:

Կը հանդիպէր երբեմըն, յորդորելով համբերել…
Վարկաբեկո՛ւմ կը սպառնար կը տեսնէի անունիս,
Ուստի ըսի՝ «Չե՛մ ուզեր, պահէ՛ առած կանխիկդ ալ,
Չհանդիպինք այլեւըս»: Կը յարգէր այս որոշումն…
Ամէն տեղ ուր կ’երթայի նշան կ’ընէր հեռուէն…

Ճար չկար, արդ վճռեցի Աղեքսանդրիա հաստատուիլ,
Բայց գնացքէն երբ իջայ՝ հո՛ն էր, կարծես կը սպասէր…:

 

Ժ.

Ընկերուհիս ու ես
Գազանանոցին մէջ
Կը քալենք թեւանցիկ
Մինչեւ Թէյի Կղզին…

Ուր կը քաշուինք հեռու
Անկիւն մը ամայի,
Բայց կը հասնին մեզի
Ձայներ գազաններու…

Իւրաքանչիւր անգամ
Որ կը հասնի մեզի
Մռնչիւն կամ ոռնոց

Կը մատչինք աւելի
Կը փակչինք իրարու
Մինչեւ ձուլումն ի սպառ…:

 

ԺԱ.

Հետըս էր սենեակիս մէջ եւ սիրտս կը պարէր,
Գիտէի՝ երանութիւնն այս կարճ պիտի տեւէր,
Դուռը պիտի բացուէր եւ մէկը պիտի ներս մտնէր…

Ուզեցի իրեն ըսել՝ «Բոլոր պայմաններըդ գլխուս վըրայ,
Բայց ժամանակի կը կարօտիմ», բայց զգլխեց զիս,
Արդ, բան մը չըսի, այլ տենչըս կանչեցի…

Բայց դուռը բացուեցաւ, պարոնը մտաւ ու ըսաւ՝
«Ե՞րբ պիտի ըմբռնես ժամանակի իմաստը»:
Հիմնարկը կը գտնուէր հանդիպակաց շէնքին մէջ.
Ըսաւ՝ «Տասը ժամ փորձ՝ կատարեալ նուագելու համար»:

Դաշնամուրին առջեւ վարժութիւնս սկսայ,
Սենեակիս մէջ կը թափառէր սիրտս դեռ,
Եւ շուտով աշխատանքն ընկլուզեց զիս:

Երբ արտօնեց մեկնիլ՝ իրիկունն արդէն կ’իջնէր,
Աճապարանօք անցայ ճամբան, բայց չունէի դոյզն յոյս՝
Սպասէր պիտի ինծի՝ այդքան ատեն բացակայ…

Եւ ժպտումերես էր, երկարամօրուս՝ չինացին,
Որ դիմացըս ելաւ եւ ըսաւ՝ «Նուագածդ լսեցի,
Անկասկած որ կը սպասէ քեզի պայծառ ապագայ»:

Խոնարհեցաւ ու գնաց, շարունակեցի ես ճամբաս՝
Սարսռալով՝ առանձնութեան դատապարտուած:

 

ԺԲ.

Բաղնիքին մէջ հանրային
Թող քերթե՛ն աղտեղութիւնն
Հոգիիս մարմնիս կառչած

Շոգիի սենեակին մէջ
Մերկ կը սպասեմ մարձողին

Բայց աղջիկ մը կը մտնէ
Հրապոյրով պարարուն
Կը մերկանայ պարզունակ

Ա՜հ ինչ ճարպիկ ու ճկուն
Մատներն իր մարմնիս վըրայ
Ջիղերըս թող խաղաղին

Նախանձեցան ոմանք
Բայց ինչո՞ւ հոգս ըլլար
Բա՜խտն է՝ ինծի՛ ժպտաց

 

ԺԳ.

Կ’արթննամ ի՞նչ ձայներէ
Կը կանչեն զիս՝ անտարբեր
Պատկառանքին գիշերուան

Մէկիկ-մէկիկ կը ճանչնամ
Սիրուհիներս անցեալի
Կը մեղադրեն իրաւամբ
Եղած էի ժամադիր
Բարեհաճած չէի գալ

Սիրուհիներս կը կանչեն
Ժամանակէն առաջին
Գիշերանոցս կ’անցընեմ
Դուրս կը շտապեմ անյապաղ

Բայց փողոցն է ամայի
Եւ լռութիւնն՝ այնքան պաղ

 

ԺԴ.

Ճանապարհային հանրակառքերու
Եւ գնացքներու երկաթուղային
Բուռն մրցակցութեան պայմաններուն մէջ
Վերջինիս Վերին Մարմինն ի վերջոյ
Ժողով գումարեց, տուաւ որոշում
Դիմել արտակարգ, խիզախ միջոցի

Ամէն կառքի մէջ բաժին յատկացնել
Ուտել-խմելու, երգի ու պարի,
Որ զուարճանար, ցնծա՛ր ամէն ոք,
Նաեւ՝ առանձին կառք մը… ցոփութեան,
Բացարձակօրէն կապանքներէ զերծ…

Սկսայ խմել, երգել ու պարել,
Միշտ սպասելով պատեհ առիթին
Անցնելու եդեմն հեշտասիրութեան…:

 

ԺԵ.

Քէ-ն իր յօդուածով կը խծբծէ զիս.
Հարցուցի՝ «Տիկի՛ն, չե՞ս յիշեր ինչպէս
Կողքիդ կանգնեցայ ե՛ս ճգնաժամիդ»:

«Չեմ կրնար մոռնալ, միակն էիր դուն
Գիրքս պաշտպանող քննադատներու
Այնքան անողո՛ք յարձակումներէն,

Բայց ատեն մը ետք՝ հանդարտ ու խոհուն՝
Իրաւունք տուի դատապարտումիս,
Գործածած էի սեռ ու ցանկութիւն
Գիրքիս յաճախորդ գտնելու համար,

Մինչ անկողմնակա՜լ քու պաշտպանութեամբ
Ա՛յլ նպատակի էիր հետամուտ,
Այդպէս ալ ինկա՛ր աչքէս՝ վերջնապէս»:

«Տիկի՛ն, անողոք դաս մը տուիր դուն…»

 

ԺԶ.

Քոյրս է եկած մեզի այցելութեան,
Կ’ըսէ՝ «Որոշուեցաւ պսակել քեզ,
Գալ Հինգշաբթի կու գաս մեր տուն, յիշէ՛»:

Արդ, կը հասնիմ երբ որոշեալ ժամուն,
Հիւրասենեակ մուտքիս կ’ողջունեն զիս
Բուռըն ծափեր, յիշեցնելով յանկարծ
Որ չեմ գիտեր թէ ո՞վ է հարսնացուն,
Ու կ’ամչնամ քրոջըս հարցնել…

Հիւրերուն կը նայիմ՝ կինե՜ր անոնք`
Իրենց լոյսով կեանքըս լուսաւորած,
Սակայն ոմանք հիմա անյուսօրէն ծեր,
Իսկ ուրիշներ հրաժեշտ տուած կեանքին…

Բայց կ’որոշեմ որ հարկ է սպասել,
Ի՞նչ բախտ արդեօք վիճակուած է ինծի…:

 

ԺԷ.

Մահուան մահիճին վրայ
Քոյրըս է՝ պաղ պառկած,
Ես եմ՝ սիրածիս հետ՝
Կանգնած ենք երկիւղած.

Չքնաղ աղջիկ մը կայ
Մահիճին վրայ նստած,
Կ’երգէ սրտակեղէք:

Ու կ’անցնի ժամանակ…

Մահուան մահիճին վրայ
Սիրածըս է հիմա,
Ես եմ՝ քրոջըս հետ՝
Կանգնած ենք երկիւղած.

Աղջիկը շարունակ
Կ’երգէ սրտակեղէք:

 

ԺԸ.

Պարտիզակին մէջ մեր տան, նստած՝ բազմոցին,
Քոյրս գորտ մը կը դիտէր առուին մէջ լող,
Զգլխեցայ զեփիւռէն, յոյզէն խաղողի,
Հարցուցի՝ «Ի՞նչ կը սպասես», բայց չտուի առիթ,
«Չերթա՞նք սենեակը նստինք, ֆոնոկրաֆ լսենք»:
Նայուածքն իր նոյնը ընտրեց, բայց սենեակին մէջ
Զեփիւռը մեզ լքեց, տիրեց լռութիւն:

Նայեցայ, բայց քոյրըս չէր, այլ՝ Greta Garbo-ն,
Ֆիլմ-աստղըս պաշտելի, ի՜նչ ուրախութի՛ւն,
Բայց հիասքանչ կախարդանքն երկար չտեւեց.
Ըսի՝ «Հրաշքը կրկին կ’ուզեմ վայելել»:
Քոյրս չուզեց հետըս գալ, հարցուցի՝ «Ինչո՞ւ».
Ըսաւ՝ «Մայրս…», «Չի գիտեր», ընդմիջեցի ես:
«Ան ամէն ինչ գիտէ»: Վիշտը ծածկեց ամէն ինչ:

 

ԺԹ.

Վաթսունամեայ տիկին մըն է, կ’ամբաստանէ բարկաշեշտ՝
«Արգելք եղար՝ արժանանամ մրցանակին գրական»:

Տրտում իր դէմքն… ահ, կը յիշեմ, բայց ի՞նչ ըսել կ’ուզէ ան…
Շարունակեց՝ «Դատակազմը վէպըս մերժեց, վճռելով
Գողցած էի այնքան տարի առաջ տպուած քո՛ւ վէպէդ»:

Յստակացա՛ւ ալ ամէն ինչ… իր բախտն էր դեռ ձախողակ…
Շարունակեց՝ «Երդում ըրի՝ զիս մեղադրելն էր սխալ,
Քանզի վէպըս ի՛մ իսկ կեանքիս պատմութիւնն էր պարզապէս»:

Խռով սրտով ընդունեցի որ իրաւունքն իր հետ էր՝
«Ե՛ս էի որ վէպըս առի կեանքիդ դէպքէն իրական
Ուր ես եղայ, զիղջն ի՞նչ օգուտ, անարգագո՛յն մասնակից»:

Խնդաց տիկինն անզուսպ կերպով, եզրակացուց ծաղրաշեշտ`
«Առիթ մըն է զոհըդ ըլլամ այս իրական կեանքին մէջ
Եւ ոչ անգոյ ցնորածին աշխարհին մէջ պատրանքի…»:

 

Ի.

Նայեցայ՝ յայտնուեցաւ
Մթութենէն անցեալին,
Սիրոյս դէմքն էր լուսափայլ՝
Յիսուն տարի բացակայ:

«Նամակս արդեօք չստացա՞ր,
Շաբաթ մըն է կը սպասեմ,
Բայց պատասխան դեռ չառի»:

«Այո, սիրով կը յորդէր,
Բայց գիրըդ էր, մատնեց քեզ,
Կը վախնայիր դուն սէրէն,
Մատանիէ՛ն մանաւանդ:

Նոյնն էր ի՛մ ալ պարագան,
Ուստի չեկայ հանդիպման,
Գլուխս առի ու… փախայ»:

 

ԻԱ.

Ազատութեան Պարտէզ,
Ծաղիկները որուն
Սիրողնե՛րն են ջրած
Յորդ արցունքովն իրենց:

Ես եմ, կը պտտիմ
Կանանչ բաւիղներէն
Ազատ ու առանձին,

Ու շուրջս ամէնուր
Հառաչներ են սիրոյ,
Կանչեր մարտնչումի…

Անվրդով եմ սակայն
Վճռած եմ անդեդեւ
Մոռնալ առյաւէտ
Թէ՛ մարտնչում թէ՛ սէր…:

 

ԻԲ.

Ի՜նչ ընդարձակ հրապարակ, մարդ ու կառքով խառնակ
Թրամուէյի կայարանն եմ՝ թիւ 3ին սպաս
Որպէսզի տուն դարձնէ զիս, թէեւ չըլլայ հոն մարդ

Թիւերն ամէն կու գան-կ’երթան ուղեւորներն առած
Մութը կ’իջնէ ու կը յաղթէ լապտերներուն ցանցառ
3ին ի՞նչ պատահեցաւ, վերջինը ե՞րբ կու գայ

Եռուզեռը կը նուազի, կը մնամ ա՛լ մինակ
Թեթեւ ձայնէ մը կ’ընդոստում, աղջիկ մըն է եկած
Յաճախորդ է որ կը փնտռէ՝ տեսքը չի տար կասկած

Ալ աւելի՛ կը յուսհատիմ, մարդկութենէն լքուած
«Թիւ 3ին կայարա՞նն է», – հարցում կու տայ կամաց
Կ’ըսեմ՝ «Այո», կայարանէն հեռանալու պատրաստ

Թիւ 3ն է, հանդարտ կու գայ բոլորովին դատարկ
Չեմ մտներ ներս երբ կը կանգնի, կայարանէն կ’երթայ
Իսկ աղջիկը իր տեղն է դեռ, բայց աչքըս երբ կը զգայ

Նախ կը ժպտի, քայլ մը կ’առնէ, որ հետեւիմ ապա

 

ԻԳ.

Բակն է շրջանաձեւ, շուրջը կան տնակներ,
Արմաւենի մը սէգ կանգնած է իր մէջտեղ:

Մայրամուտէն առաջ դռները կը բացուին,
Դուրս կը թափին կիներն ու կը սկսի զրոյցն
Ամուսնութեան մասին, աղջիկներու բախտին:

Հեռուն կ’առանձնանամ ու կ’ունկնդրեմ գաղտնի,
Ինչ աշխարհ հրաշալի, բայց եւ վտանգալի…

Գիշերը բայց կ’իջնէ, քաղցը կը խածնէ զիս,
Վիճակըս կը հասկնայ միայն ընկերուհիս,
O, մանկութեանս ամբողջ եղած է սրտակից,
Պնակ մը կը բերէ՝ ազատքեղ ու պանիր,
Իսկոյն կը գործակցինք քաղցը դարմանելու,
Կ’ընկերանայ մեզի կանացի մեղեդին
Ամուսնութեան մասին, աղջիկներու բախտին:

 

ԻԴ.

Վերջապէս եկաւ թրամուէյը նոր
Կանանչ ու ճերմակ ներկուած փայլուն
Պատերը նաշխուն, բազմոցները ճոխ
Թրամուէյ չէ՛ այս, այլ գոհարատո՛ւփ

Բայց դժբախտաբար վարքը ճամբորդաց
Իր մակարդակէն չափազանց էր ցած…

Յօշոտել կ’ուզէր աղջնակն անմեղ
Երիտասարդ մը կարծես թէ օտար
Բայց յիշեցուցի որ մանուկ է ան

Պիտի յարձակէր վըրաս, երբ տեսաւ
Կին մը հմայիչ, գոչեց՝ I love you.
Իսկ կինը յայտնեց որ Լոնտոնի մէջ
Կենսագրութիւնն իր տպուած էր, ահա՛
Կողքին վըրայ ի՛նք՝ ամբողջովին մերկ:

 

ԻԵ.

Ֆոնոկրաֆէն սփռուած սիրած երգըս կ’ունկնդրեմ,
Աղջիկ մըն է գեղանի՝ ներս կը մտնէ բաց դռնէն,
Ոտքի կ’ելլեմ զարմանքէս եւ կը կանգնիմ իր առջեւ,
Նամակ մը կայ ձեռքին մէջ՝ երբ կը մեկնէ զայն ինծի,
«Բայց չեմ կրնար ես կարդալ, տեսողութիւնըս չ’օգներ,
Կը խնդրեմ որ դուն կարդաս»: «Կարդալ-գրել չեմ գիտեր,
Հայրըս գրեց իշխանին, մահէն առաջ պատուիրեց
Քեզի բերեմ անպայման, որ իշխանին հասցնես,
Անունն այստեղ գրուած է»: Կը զարմանամ աւելի՛.
«Ես իշխանըդ չեմ ճանչնար, կամ ալ իշխան ոեւէ…
Նամակիդ եւ իշխանիդ մասին, խնդրեմ, չխօսինք»:
Եւ անցաւ լաւ ժամանակ, բայց մնացի կասկածոտ,
Եւ կ’երեւէր որ ինքն ալ բնաւ զերծ չէր վախերէ,
Եւ յստակ էր՝ կ’ուզէինք փախչիլ ա՛յսպէս կամ ա՛յդպէս:

 

ԻԶ.

Այնքան անդորր կը քալէի
Գեղաքանդակ փողոցէն
Շրջապատիս անտեղեակ
Ձեռք մը ուսիս հպեցաւ

Տիկին մըն էր գեղանի
Զարմացայ ու ժպտեցաւ
Տեսայ արդէն կը մտնէր
Տուն մը կանանչ գեղակերտ

Պահ մը շուրջս նայեցայ`
Ինչո՞ւ չըլլալ ապահով-
Զինեալ ուժեր այդ պահուն
Խափանեցին իմ ճամբան

Բայց աչքս մնաց յառած
Գեղաճաշակ կանանչ տան

 

ԻԷ.

Կռիւը սաստկացաւ ճանապարհի եզրին,
Եւ աղմուկը ծածկեց ժխորն երթեւեկի,

Սպառած դարձայ տուն,
Յուսալով ամոքուիլ
Ջրցանին զով ջուրով,

Բայց մտնելով բաղնիք
Սիրածս հոն գտայ,
Կը չորցնէր իր մերկ
Մարմինն իմ սրբիչով…

Այլափոխուած իսկոյն՝
Արտորացի իրեն,
Բայց ան հեռու հրեց,
Եւ ըսաւ՝ «Ուշադի՛ր,
Աղմուկը կռիւին տանըդ կը մօտենայ»:

 

ԻԸ.

Հրապուրիչ այս կինն հազիւ տեսած՝
Խօսքեր կը փսփսամ իր ականջին,
Ամուսինն իր կը յարձակի վրաս
Եւ պիտի տանի ոստիկանատուն…

Մտերիմներէ ճանչցուած որպէս
Կողմնակից բացարձակ ազատութեան`
Մարդ մը կը միջամտէ, կ’ազատէ զիս,
Ու կը փախչիմ ես՝ դասըս առած,
Կը խուսափիմ այլեւըս կիներէ…

Մինչեւ որ կը հանդիպիմ նոյն կնոջ,
Փախչելէս առաջ կը թեւանցէ,
Եւ ի՛նք կը փսփսայ իմ ականջին՝
Ամուսինն ընդունած էր վերջապէս
Հրաւէրը բացարձակ ազատութեան:

 

ԻԹ.

Հըրապարակն ընդարձակ
Ռամլէ Կայարանին,
Եւ մարդոցմով միշտ խառնակ,
Տեսայ ես զիս՝ նշմարող
Մարդը, որուն բառերը
Կը կրկնեն հազարները,
Ցնծուհիի մը հետ,
Գինը կարծես սակարկող…

Փսփսացի ականջին
Խօսքը Մարգարէին՝
«Փորձուեցա՞ր, ծածկուէ՛»․
Ինքն ալ ըսաւ իր հերթին՝
«Աւելի լաւ ծածկոյթ
Կա՞յ իր զգեստէն»։

 

Լ.

Անցորդներէ դատարկ չեն փողոցներն ալ կողմնակի,
Ցուցափեղկերու առջեւ տիկին մը կը յամենայ:

Կը խափանեն իր ճամբան քսանէն վար չորս տղայ,
Կը նեղսրտի, կը խնդան, կը յարձակին իր վրայ,
Կը դիմադրէ, բայց մասեր կը մերկացնեն մարմինէն,
Օգնութի՜ւն կը պոռայ կինն, անցորդներէն ո՛չ մէկ ձայն:

Հետեւեցայ արկածին, զգալով վախ ու խորշանք,
Ուզեցի բան մը ընել, կամ ուրիշներն ընէին…

Բռնարարքն երբ վերջ գտաւ, ոճրագործներն ալ փախան,
Գտայ ես զիս, այլոց հետ, գրասենեակն սպային,
Համընկնեցան մեր խօսքերն, եւ երբ հարցուց ան մեզի՝
«Դուք ի՞նչ ըրիք, պարոնա՛յք», մենք չունէինք պատասխան…
Կանգնած էի ես ալ հոն՝ ամօթահար, ընկճուած,

Եւ երբ ըսաւ՝ «Ստորագրէ՛», տեսայ՝ ձեռքըս կը դողար:

 

ԼԱ.

Տուն կը դառնամ, սենեակիս մէջ
Քոյրս է եկած մեզի այցի,
Կը ձեռնուինք, աչքս կ’երթայ
Սիրելիիս պատուհանին,

Ուր այլեւս չէր երեւնար
Տարի մըն է… ահ, արդարեւ
Ամուսնութեա՛ն թուականէն:

Քոյրս կ’ըսէ՝ լուր մը ունի,
Որ սփոփէ թերեւս զիս.
Այն-ը մեռաւ առջինեկին
Ծնունդ տուած իսկ ժամանակ:

«Այն-ը մեռա՞ւ»… կ’իջնէ խաւար,
Կը սասանին երկինք երկիր,
Ու երազն ալ կը խափանի…:

 

ԼԲ.

Տեսայ՝ կը պտտիմ թաղին մէջ անցեալիս,
– Ապպասիա՜… երբ դեռ սէ՜ր էր ու յասմիկ –
Մտերմութեանը մէջ ծաղկող յիշատակի:

Եւ սիրտս տրոփեց՝ կսկիծ էր ու կարօտ,
Թող յայտնուէր ա՛ն ալ՝ Այն-ը լուսահոգի.
Տենչանքիս ընդառաջ՝ եկաւ աղբիւրին մօտ:

Հրաշք պահէն արբուն՝ ձեռքն առի ձեռքիս մէջ,
«Եկուր», ըսի,«ինչպէս ժամանակն առաջին
Լուսցընենք գիշերնիս Սրճարան Ֆիշաուի»:

Հին տէրը ողբացեալ փութաց դիմաւորել,
Յանդիմանեց բայց զայն՝ «Չեկա՜ր երկար ատեն»:
«Մա՛հն էր որ արգիլեց»՝ աղջիկը բացատրեց:

Բայց տէրը չընդունեց չքմեղանքն այս արդար`
Մահը պատրուակ չէ սիրողներուն համար:

 

ԼԳ.

Որոշած եմ կտրել Հովիտը Նեղոսի՝
Հետիոտըն, մինակ, հարաւէն հիւսիս:

Սկիզբները երթիս կը հանդիպի ինծի
Ընկերուհիս՝ մանուկ ու պատանի կեանքիս,
Գիրցեր է ահռելի, կու տայ խորհուրդն իր հին՝
Ամուսնանալ, փոխան այս ամուլ պտոյտին:

Շնորհակալ եղայ ու ճամբաս քալեցի,
Մինչեւ հանդիպեցայ Մեն-ին իմ բարեկամ,
Ծալլապատիկ նստած աղօթքի կապերտին,
Ապշեցայ մնացի, յիշեցուցի իրեն
Օ՜ օրերն անցեալի՝ անհաւատ ու շուայտ,
Ըսաւ որ ուղղութիւնն Աստուծմէ էր Բարձրեալ,
Արդ, բարին մաղթեցի, երթիս դարձայ կրկին:

Ճանապարհի կիսուն Պէ-ն էր՝ ընդառաջեց,
Ու ողջունեց, ըսաւ որ զինք նայուածքներով
Սիրահետած էի, համաձայնած էր ինք
Եւ սպասած՝ գայի ներկայանալ իր հօր,
«Բայց առիր ոչ մէկ քայլ, ի՞նչ է պատճառն արդեօք»:
Ըսի՝ «Հարցումը նոյն զի՛ս ալ կը չարչրկէ»:

Եւ քալեցի մինչեւ աւարտը պտոյտիս,
Այլեւըս ուժասպառ, ոտքերս արիւնոտած,

Բայց հո՛ն էր վերջապէս, մինչեւ մէջք ծովուն մէջ,
Յաւերժական իմ սէրն, լոյս կը ցաթէր իր շուրջ,
Կարեկցագին հարցուց իր երգեցիկ ձայնով՝
«Արդեօք ի՞նչ շահեցար այս դաժան պտոյտէն»:

Եւ ես ալ իմ կարգին հարցում տուի իրեն`
«Առանց դոյզն յոյսի՝ ինչպէ՞ս կը տեւէ սէրն
Այս դառնագոյն կեանքին ամբողջ տեւողութեան»:

 

Արաբերենէ թարգմանութիւն՝
ՈյԺ

 

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s