ԹԸՐԹԸՌԻՆՑ ՅԱԿՈՒԲԷՆ ԱՆԹԱՌԱՄ ՅԻՇԱՏԱԿԷՆ

ՔԵՍԱՊԻ ԲԱՐԲԱՌ

Յակոբ ք

ՅԱԿՈԲ ՔՈՐԹՄՈՍԵԱՆ

– Բէրով շօն իկի դօն, սօրբ:

Ընծաս կը դիմաւորէր զէս Յակոբ Քառէն: Կը բըռնէր օսիրիցս, կը պէքնէր ճէկոտս, պազնաք կը նըստէրէնք:

Ըր Անթիլիասու Վունքը էշկըրտերէմ, էմըն վաքանցա անպայման կուրթերէմ հազ Յակոբ Քառէն: Պազը-պազը սաաթնօն կը նըստերէմ խաչը, պազը-պազըլի քէչ կը նըստերէմ: Ըր քէչ նըտերէմ, կէսէր.

– Եօ՞ հա փախէս Պէտուր, նէստ քէչմըլի:

Ըր կը պաշլերէնք խուսիլը, առջը հարցումը կըննէր՝

–  Գէցի՞ հազ Պէտուրը[1]:

Պազնաք կը հարցընէր.

–  Պըզտէկ Պէտուրը[2] չոցի՞, չէ՞ք հա շինի:

Էննը սորնա կը հարցընէր.

–  Հէմու էն էսօ, Անթիլիասու Սօրբը[3] չոցի՞:

Աս հարցաքըննութենէն թամալա պիտա անցներէմ:

Սորնա, կը հարցընէր.

–  Տէ, հէմու դօն էսօ, չոցի՞ս, խէպըրնէդ չէին: Նուր թօղթ բիրօ՞ծ իս աս թաւը: Կը ճուպեպերէմ, իլան ըր թօղթ բիրօծ ըներէմ կուտերէմ Քառէն: Կ’առնէր, աղուր մը կ’ուսումնասիրէր, իլան թի նկատէր քի տառիրը մունտըրին, կ’էսէր.

– Օղլըմ, չըվա՞ ըր աս թըղթիրը հա տըպին, միր՝ հէլըվըրնէս հիսապը չընին: Հէմու իս չո՞ց կարդում քանծաս մունտըր տառիրը…:

Աս կ’էսէր, պաս պազնաք միծ հաճոյքօն կը կարդէր: Պաս ըր մինծ ըներէն տառիրը, կէսէր.

–  Էհ հաա, հէմու էսուր կէսին թօղթ:

Յակոբ Քառէն աղուր թօղթ կը կարդէր: Աղըզմը տէրօծերէմ էր թօղթ մը Ցեղասպանութեան մասէն: Միալ վաքանցէն ըր գէցօծերէմ խաչը, պըլըշից խուսիլ ատ թըղթէն մասին: Էսոց.

–  Տօ Պէտուր, տիճկօնքը մօրդ չին, մօրդ չին: Ատ չըվի՞ր իրոծին տօ, վահշէք ին, վահշէք: Մօրդ էսօծըդ ընծատ բէնիր կարանդի չինէր: Վահշէքը պիլամ ընծատ բէնիր չըն ինի…: Հատվածնա կերէն ըր չը կարցու թէքմըլիլ կարդիլը, չումքի մօրդը՝ աքըլ ունցող մօրդը, շարաֆ ունցող մօրդը չը կարնօր ընծատ բէնիր թըքը իտիշքը կարդիլ:

Պազը թըմէր թըղթիրէն խուսիլը, կը պաշլէր էր կանճ ըղօծ վախթիրէն հաքիօթնէն հաքաթիլ: Նալա՜ր հաքիօթնա հաքաթօծի: Հէմու փուշմանիմ քի ատ վախթ չըգրօծիմ եա չարձանագրօծիմ հաքաթօծնէն: Ատ հաքիօթնէն մինծ մասը մառցօծ իմ, քէն մէյը պաս հա յիշիմ: Էտունց մէյը ասն ի.

–  Օղլըմ, – էսոց ուր մը -, հէմու հայաթը նատոր հէշտ ըղօծի: Ըր կանճերէնք, նա թիլիֆոն կէր, նա մօպայլ կէր: Յակոբ Պէտուրը ատ վախթիրը Չընար կը մընէր: Ըր եավը ուրթիլա ըներէնք, սպախթան ուխթով կըներէմ լիվանը, թըվունկս կառներէմ իլան թա Չընորէն դէյը ըրկը աղըզ կը ճիթըցներէմ: Ատ միր եավը ուրթիլէն փարօլան էր: Ճիթըցնելէս կէս սաաթ սոնրա կը հանդիպերէնք ատ սընղըրիկուն ըրվան (լիվանէն կը ցըցնէր տիյեղը): Ընծատ կը խուսերէնք մինք, չիթէմը ընծըս ձի, մօպայլ իլան չըմ գուտի չէք…

Յակոբ Քառէն հէմու միր հիտ չի ալ, խիսօծի: Պաս էր բարի յիշատակը, էր հաճելի ներկայութենը դար ըրկան-ըրկան պըր մընու զէնք ճանչցողներէն միյջ:

Հուղը թիթիւ ըննու ըրվադ Քառա:

 

Էջմիածին, 26 Յուլիս 2016

 

Դժուար հասկնալի բառեր

Աղըզմը – անգամ մը:
Աս թաւը – այս անգամ:
Բէրով շօն իկի – բարի եկար:
Գէցի՞ – գացի՞ր:
Դար – տակաւին:
Դէյը – կողմը:
Եավը – որսի, որսորդութեան:
Էննը սորնա – Ամենէն վերջը:
Ընծաս – այսպէս:
Ընծատ բէնիր – այդպիսի բաներ:
Ընծըս ձի – ձեր նման:
Թամալա – միշտ:
Թէքմըլիլ – շարունակել, ամբողջացնել:
Թըմէր – աւարտէր:
Թըվունկ – զէնք:
Թըքը իտիշքը – մինչեւ վերջ:
Թօղթ – գիրք:
Լիվան – պատշգամ:
Խաչը – քովը, մօտը:
Խիսօծի – մահացած է:
Կը պաշլերէնք – Կը սկսէինք:
Կը ներէմ – կ’ելլէի:
Կը ճիթըցներէմ – կը կրակէի:
Կը ճուպեպերէմ – կը պատասխանէի:
Կուտերէմ – կու տայի:
Հազ – քով:
Հաքաթիլ – պատմել:
Հէլըվըրնէս – ծերերուս:
Նալա՜ր – ինչքա՜ն:
Նատոր – ինչքան:
Ուրթիլա ըներէնք – երթալու ըլլայինք։
Չընար – Քէսապի գիւղերէն մէկը:
Չիթէմը – ոչ թէ:
Պազնաք – յետոյ:
Սաաթնօն – ժամերով։
Սընղըրիկուն – բարձրունքին, գագաթին, բլուրին:
Սորնա – յետոյ:
Սպախթան ուխթով – առաւօտ կանուխ:
Սօրբ – սուրբ:
Վահշէք – կենդանիներ, անասուններ:
Տիճկօնքը – թուրքերը:
Քանծաս – այսքան:
Օսիրիցս – ուսերէս:

 

[1] Պէտուրը պէպոյս ի՝ Յակոբ Պէտուր, Յակոբ Քորթմոսեան:

[2] Պըզտէկ Պէտուրնըլի պապաս ի՝ Պետրոս Քորթմոսեան:

[3] Անթիլիասու Սօրբը՝ Արտաւազդ Արքեպիսկոպոս Թրթռեանն ի:

 

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s