ԻՄ ԼԵԶՈՒՍ

%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%b8%d6%81-%d5%ac%d5%a5%d5%a6%d5%b8%d6%82

ԼԱՐԻՍՍԱ ՊԷՅԼԵՐ
Իսթանպուլ, Էսաեան Վարժարան, 8րդ դասարան

Պայծառ լոյս է.
Կ’ուրախանամ երբոր լսեմ:
Կը սիրեմ իմ լեզուս:
Էութիւնս կը լեցուի անոր հետ,
Կը վառին շրթներս անով
Իմ սիրուն լեզու,
Իմ մայրենի լեզու՝
Հայերէն:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ԹԱՐԳՄԱՆՉԱՑ ՏՕՆԻՆ ԱՌԹԻՒ

%d5%a9%d5%a1%d6%80%d5%a3%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81-2

ՄԱՏԼԷՆ ՊՈՅԱՃԸ
Իսթանպուլ, Էսաեան Վարժարան, 8րդ դասարան

Երբ Թարգմանչաց Տօն ըսուի, միտքս Ս. Սահակ Պարթեւը, Ս. Մեսրոպ Մաշտոցը եւ թարգմանիչները կու գան: Նաեւ կը յիշեմ Երեւան քաղաքին մէջ Մատենադարանը, Մեսրոպ Մաշտոցի արձանը Օշական գիւղին մէջ:

Ազգ մը իր լեզուով կ’ապրի: Եթէ հայերէն տառերը չըլլային, հայ գրականութիւնը եւ հայը չէին ըլլար. կը կորսուէին: Մենք հարուստ ազգ մըն ենք մեր վարժարաններով, գիրքերով եւ զարգացումով:

Մայրս միշտ կ’ըսէ, որ լեզուն հացի հետ հաւասար է: Լեզուն ազգի մը հոգեւոր հացն է: Ամէն տարի հայ կիներ իրենց առաջին հացի բերքէն մաս մը կը դնեն Ս. Մեսրոպ Մաշտոցի գերեզմանին վրայ, Օշական գիւղին մէջ:

Ես կ’ուզեմ, որ միշտ հայերէն խօսինք: Մայրերը իրենց զաւակներուն սիրցնեն հայերէնը: Ասոր համար հայերէնը կը կոչենք մայրենի լեզու:

Միայն տօնական օրերը չէ, այլ միշտ հայերէն խօսինք եւ մեր անցեալը չմոռնանք:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԹԱՐԳՄԱՆՉԱՑ ՏՕՆ

%d5%a9%d5%a1%d6%80%d5%a3%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%b9%d5%a1%d6%81-1

ՍԱՅԱԹ ԳՈՒՇ
Իսթանպուլ, Էսաեան Վարժարան, 8րդ դասարան

Թարգմանչաց Տօնը մօտեցաւ: Շատ ուրախ եմ, որովհետեւ այս տօնը հայկական տօն մըն է, այսինքն՝ օտար տօն մը չէ: Այս տօնին մայր հերոսն է Ս. Մեսրոպ Մաշտոցը: Եթէ Ս. Սահակ Պարթեւը եւ Ս. Մեսրոպ Մաշտոցը չըլլային, մենք հայերէն այբուբեն պիտի չունենայինք:

Պէտք է հայերէն խօսիլ եւ մայրենի լեզուն պաշտպանել: Այս պատճառով է, որ դպրոցներ բացուած եւ գիրքեր տպուած են:

Եթէ այն մեծ սուրբերը չըլլային, մենք հայ դպրոցի մը մէջ չէ, այլ պետական վարժարանի մը մէջ ուսում կը ստանայինք: Հայերէնը ազգին գոյութեան համար կարեւոր է:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ԱՇՈՒՆ

Աշուն 4.jpg

ՏԱԹԵՒԻԿ ՏԱՂԼԵԱՆ
Իսթանպուլ, Սահակեան Նունեան Վարժարան, 5րդ դասարան

Տերեւներ կարմիր, դեղին, սրճագոյն
Անձրեւ կը տեղայ երկինքէն գետին:
Պտուղներ տանձ, խնձոր, նումայ:
Ցուրտը կը մսեցնէ մեզի:
Երկինքը ամպերով ծածկուած:

Գետինը տերեւներով լեցուած
Մեր ձեռքերը կը բռնեն հովանոց
Մարմինս ծածկուած հաստ հագուստներով
Ասոնք ամէնը մեզի համար կը նշանակէ՝
Աշուն:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ԱՇՈՒՆ

%d5%a1%d5%b7%d5%b8%d6%82%d5%b6-3

ՊԻԱՆՔԱ ԿԻՐԷԿԷՕԶՕՂԼՈՒ
Իսթանպուլ, Սահակեան Նունեան Վարժարան, 5րդ դասարան

Աշնան ծառերէն դեղին եւ նարնջագոյն տերեւներ կը թափին: Ցուրտ կ’ըլլայ ու անձրեւ կը տեղայ: Աշունը շատ աղուոր եղանակ մըն է: Ամէն մարդ հովանոց կը կրէ, որովհետեւ շատ անձրեւ կը տեղայ: Ես գարունը եւ աշունը շատ կը սիրեմ, որովհետեւ հաճելի կ’անցնին: Պզտիկ քրոջս եւ հայրիկիս հետ դուրս կ’ելլենք ու կը խաղանք: Աշունը գեղեցիկ է:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

 

ԱՇՈՒՆ ԵԿԱՒ

Աշուն 2.jpg

ԼԱՐԻՍՍԱ ԳԱՊԱՅԷԼ
Իսթանպուլ, Սահակեան Նունեան Վարժարան, 5րդ դասարան

Ես աշունը շատ կը սիրեմ, որովհետեւ տերեւները կը դեղնին: Անձրեւները կը սկսին եւ դեռ ասոնց նման ուրիշ բաներ կը պատահին: Աշունը կը սիրեմ, որովհետեւ ամէն կողմ դեղին, նարնջագոյն կ’ըլլայ: Ես այս գոյներն ալ շատ կը սիրեմ: Աշնան տերեւներով խաղալ կը սիրեմ, ինծի պէս քոյրս ալ: Անձրեւը շատ կը սիրեմ, որովհետեւ ամէն կողմ հող կը հոտի: Աշունը շատ աղուոր եղանակ մըն է:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ԱՇՈՒՆ

 

%d5%a1%d5%b7%d5%b8%d6%82%d5%b6-1

ՌՈՄԻՆԱ ՆԱՄԼԸ
Իսթանպուլ, Սահակեան Նունեան Վարժարան, 5րդ դասարան

Աշուն էր,
Անձրեւ կը տեղար,
Ծառերուն տերեւները
Դեղին եւ նարնջագոյն էին:

Աշուն էր,
Աղջիկ մը հովանոցով,
Կը խաղայ ջուրերով,
Որովհետեւ աշուն եկաւ:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

 

 

ՀԱԶԱՐՈՒՄԷԿ ԳԻՇԵՐՆԵՐՈՒ ԵՐԱԶՆԵՐ 31-40

tower

ՈՅԺ

 

ԵՐԵՍՈՒՆԵՒՄԷԿԵՐՈՐԴ ԵՐԱԶ

Ակռաս սկսաւ ցաւիլ, կ’երեւի ճատրակային այս բարդ դիրքին արդիւնք, ու պարտութենէ խուսափելու եւ յաղթութեան ուղի գտնելու մտագալար պարտադրանքը աւելի դժուարացաւ: Եւ ինչո՞ւ օգնութեան չհասնի՜ ինծի ռազմական մեծ փորձառութիւն ունեցող զօրավար մը: Վարդան Մամիկոնեանն է որ կը մօտենայ ու շահոքրամ մը կու տայ, որ ցաւող ակռայով ծամեմ:

Որքան ուզած եմ շնորհակալ ըլլալ իրեն ու հեռաձայնի տետրին մէջ փնտռած եմ իր անունը, բայց ի զուր:

 

ԵՐԵՍՈՒՆԵՒԵՐԿՐՈՐԴ ԵՐԱԶ

Բրիտանական մեծ գրադարանին մէջ եմ ես ու գիրք մը կը փնտռեմ: Որքան բան փոխուած է վերջին այցելութենէս ի վեր՝ երեսուն տարի առաջ. ամէն ինչ համակարգուած է հիմա ու պաստառներ ցանուած են չորս դի: Պիտի կորսուիմ եւ ուզած գիրքս պիտի չգտնեմ, հարկ է որ օգնութիւնը հայցեմ գրապահ աղջկան, որ նստած է համակարգիչի պաստառին ընդդէմ՝ գրգիռը երեսին ու չի՛ պատասխաներ, չի՛ հետաքրքրուիր ինձմով:  Շուրջս կը նայիմ ու դատարկը կ’ընկլուզէ զիս:

 

ԵՐԵՍՈՒՆԵՒԵՐՐՈՐԴ ԵՐԱԶ

Տարտամօրէն ծանօթ է… եղած եմ ես այստեղ… այո, անդին քանի մը ծեր Հայաստանի կայանը կը դիտեն… ասդին ալ տարիքոտ տիկին մը սեւազգեստ մարդու մը՝ դպրոցէն ներս հայերէնի անմխիթար վիճակին մասին կը խօսի… հայկական ակումբ մըն է, ուր եղած եմ ե՞րբ… եւ ահա սպիտակ կեղտոտ պարեգօտով սպասաւորը կը բերէ պաղ գարեջուրը եւ փոխարժէքի կտրօնն ալ պատռելով կը դնէ մոխրամանին տակ, ցրելով ամէն կասկած:

Կը հարցնեմ՝ «Ո՞ւր է գիրքը»:

«Ի՞նչ գիրք»:

«Գարեջուրին հետ գիրք մը կը բերէիք միշտ»:

«Ես խոհանոցին պատասխանատուն եմ», կ’ըսէ ու կ’երթայ:

Գիրքը չկայ, սակայն պաղ գարեջուրին մասին ալ խօ՛սք չկայ:

 

ԵՐԵՍՈՒՆԵՒՉՈՐՐՈՐԴ ԵՐԱԶ

Գահիրէի աշտարակին գագաթն եմ ու վիզէս կախուած գերարդիական լուսանկարչական գործիքը շոյելով կը շրջիմ: Ա՜հ, ոսպնեակը կրնամ ուղղել մինչեւ Կիզէի բուրգերը, մինչեւ Սալահէտտինի միջնաբերդը, մինչեւ Նեղոսի ամենահեռո՜ւ կամուրջները, մինչեւ…  բայց առջեւս կանգնած է գեղանի աղջիկ մը ու անդիմադրելի ժպիտով մը կը խնդրէ՝ «Չե՞ս նկարեր զիս…»: «Անշո՜ւշտ, կարելի՞ է քիչ մը ասդին, որ Նեղոսն ալ ետեւդ ըլլայ»: «Եւ ամուսինս… մեղրալուսնի մէջ ենք»: Բայց ամուսինը կը մերժէ՝ «Ոչ, շնորհակալ ենք», եւ աղջկան ձեռքէն բռնելով՝ թեթեւ մը անդին կը քաշէ զայն, ու կը հեռանան: Սիրտս կոտրած է, բուրգ ու միջնաբերդ ու կամուրջնե՜ր կորսնցուցած են իրենց հրապոյրը, բայց կ’երեւի ամուսինն ալ կնոջ առաջին անհաւատարմութիւնը արգիլեց:

 

ԵՐԵՍՈՒՆԵՒՀԻՆԳԵՐՈՐԴ ԵՐԱԶ

Հասած եմ Ապուտ Փաշա հանրակառքային մեծ կայարանին զուգահեռ ընթացող կամուրջը: Կ’երեւի կու գայի Թանթա քաղաքէն, որուն համալսարանը եղած եմ անգլիական գրականութեան դասախօս: Ի՞նչ ընեմ սակայն, առանց ինքնաշարժի եմ: Կամուրջէն վար կը տեսնեմ իրական կեանքի մէջ անգոյ ստորերկրեայ մեթրոյի կայարան: Նախ կ’որոշեմ հակառակ ուղղութեան մեթրoն նստիլ, վերադարձի ճանապարհը նստած անցնելու համար: Բայց յետոյ կ’իջնեմ իմ տան ուղղութեամբ ճանապարհորդուելու: Գետինը ամբողջովին ցեխ է: Կ’անդրադառնամ նաեւ որ հարկ է տոմսակ գնել: Հինգ ոսկիիս դիմաց տոմսակավաճառը կու տայ մէկ ոսկինոց տոմսակը եւ դեղահատեր, որոնք կը կասկածիմ թէ թմրեցուցիչի դեր կը կատարեն: Ուստի կը մերժեմ եւ տոմսակավաճառը առջեւէն կը հաւաքէ ոսկինոց մետաղադրամներ: Մեթրoն կու գայ ու կը բարձրանամ խճողման մէջ: Գիտեմ որ գոնէ իմ տան ուղղութեամբ կ’ընթանայ, սակայն ո՞ւր եմ երբ շուտով կը հասնինք կայարանը, որ վերջինը ըլլալու է: Դէպի ձախ քաղաքն է ու ոչ շատ հեռու գտնուող կամուրջով մը կ’ուզեմ կողմնորոշուիլ: Հայր ու տղայ կը խօսին ու զանոնք կը դիմեմ, սակայն անոնք գրաւուած են իրենց վէճով ու ժամանակ մը կ’անտեսեն զիս… Ամէն պարագայի՝ կորսուած չեմ:

 

ԵՐԵՍՈՒՆԵՒՎԵՑԵՐՈՐԴ ԵՐԱԶ

Այս ես եմ, հիւթեղ սանտուիչը ձեռքս, անհոգութեան յանձնուած, եւ հմայիչ աղջիկը դէմս ելլելով անակնկալ կ’առաջարկէ այդ սանտուիչին փոխարէն իր ծիծերը շոյել, ու ցոյց կու տայ տան մը մուտքին ապահով մթութիւնը: Ձեռքերս արդէն կը զգամ իր յորդուն ծիծերուն վրայ, բայց սանտուիչէս ալ չեմ ուզեր հրաժարիլ:

 

ԵՐԵՍՈՒՆԵՒԵՕԹՆԵՐՈՐԴ ԵՐԱԶ

Չեմ զարմանար որ յղի եմ եւ բնաւ զիս չի մտահոգեր կամ հետաքրքրեր կին դարձած ըլլալու կամ այր մնացած ըլլալու հարցը: Կարծես սեռազրկուած եմ կամ պատահածը սեռայինին հետ որեւէ առընչութիւն չունի: Եւ ահա դէմս է մանկիկը, այո, մանկիկը, եւ ոչ՝ նորածինը: Կարծես անցած է ժամանակ մը՝ օրեր, կամ քանի մը ամիս, տարի՞ մը թերեւս: Աղջի՞կ է թէ տղայ ինծի նայողը: Բայց չեմ զգար որ ինծի կը պատկանի՝ նոյնիսկ այս պարագային:

 

ԵՐԵՍՈՒՆԵՒՈՒԹԵՐՈՐԴ ԵՐԱԶ

Կը տեսնեմ ես զիս ընդարձա՜կ մզկիթի մը մէջ, տակաւին մուտքին մօտ: Ասդին-անդին քնացողներ կան, եւ ոտքերնին առաջ մեկնած կիներու խումբեր՝ իրենց զաւակներով: Բազմութիւնը սակայն սուրբի մը վանդակապատ գերեզմանին շուրջն է ու կը դառնայ: Ինչո՞ւ ոչ, քանի եկեր եմ մինչեւ այստեղ… կը մօտենամ գերեզմանին ու ամենա՜յն անմեղութեամբ հակառակ ուղղութեամբ կը սկսիմ դառնալ: Աղջիկ մը… օ՜, անճաշակ գիւղացի, բայց գրաւիչ… քանի մը լեզուներու խառնուրդով կը ջանայ բացատրել օտարականին, որ սխալ է ձախէն աջ դառնալ… պէտք է դառնալ աջէն ձախ ու ճիշդ եօթն անգամ, որ Աստուծոյ Գիտակը միջնորդէ ու իղձերը կատարուին… եւ երբ կը տեսնէ որ յոյս չկայ, չեմ հասկնար, ու վտանգուա՜ծ եմ, ձեռքէս կը բռնէ, ու այսպէս կը սկսի մեր շրջապտոյտն ու իղձերու կատարումը:

 

ԵՐԵՍՈՒՆԵՒԻՆՆԵՐՈՐԴ ԵՐԱԶ

Այս մարդը կարծես թէ պէտք է ճանչնամ՝ ծանօթ կը թուի ինծի այնքան: Բայց արդէն ինքզինք կը ներկայացնէ՝ «Տոն Քիշոթ»: Կ’երեւի եկած է պախարակելու, որ քառասուն տարիներէ ի վեր – օ՜, այո՜ – չեմ կարդացած զինք: Ընդվզած կը յայտարարէ որ Սերվանդէս իրականութենէ բոլորովին հեռու ներկայացուցած է զինք. «Կը նախանձէր իմ հոգիի վեհութեան ու մտածումի խորութեան»: Ընդհուպ կը սկսի իմաստասիրական դրոյթ մը, որուն շատ դժուարաւ կը հետեւիմ ու շուտով կը կորսնցնեմ հասկնալու որեւէ յոյս: Ի՞նչ պիտի ընեմ հիմա: Խիղճս պիտի չներէ դաւաճանել իրեն ու կարդալ գիրքը:

 

ՔԱՌԱՍՈՒՆԵՐՈՐԴ ԵՐԱԶ

Նորէն եկաւ ու պիտի չազատիմ իր ծաղրանքէն: Կը հարցնէ՝ «Ի՞նչն է որ ամենէն աւելի ցաւ կը պատճառէ քեզի»: Կը պատասխանեմ՝ «Մարդու յիմարութիւնը»: Կը ծիծաղի՝ «Կարծածէդ աւելի մօտ է քեզի»:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ԹԱՂԱԿԱՆ

taghagan

ԿԱՐՕ ՄԱՐՏՈՒՆԻ

Գողութեան լաւագոյն ասպարէզ
Այս մէկը՝ կոչում է մշտարթուն․
Պիտի դուն կարենաս յարալէզ
Դառնալ պընակին ակաղձուն։

Սրտաբուխ նուէրներ տաճարին
Կատարուած, քուկդ են, արդ, վերցո՛ւր․
Քու պետերդ պիտի շուտ հաւանին
Արարքիդ այդ նսեմ։ Մենք հաւկուր

Ենք նաեւ ցերեկը, երբոր դուն
Կը գործես, կը լափես թապախը
Եւ չես ալ խորհիր իսկ թէ արթուն
Աչք մը կայ միշտ ներկայ։ Յատակը

Շարժումիդ գիտես որ օր մ’իրաւ
Դուրս կու գայ, տանիքներուն վըրայ
Պիտի ծանուցուի՝ ինչ որ առած,
Գըրպանած ես, այդպէս է գըրուած

Աւետարանին մէջ, զոր չունիս
Որ կարդաս, արթննաս եւ ծընիս,
Մէկ անգամ ծառայել սովորիս
Եւ ըլլաս արժանի բոլորիս։

Թաղական, ծաղկաման, աղամա՞ն,
Ի՞նչ ըսեմ, վայ աման, վայ աման,
Եկեր ես, դարձեր ես պէտքարան,
Իսկ պէտքերը միայն կ’աւելնա՛ն։

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ՍԱՓՐԻՉ ՄԱՆԻՒՆ

saprich

ԽԱՉԱՏՈՒՐ Ա. ՔՀՆՅ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ

Անթոնիօն էր Նիսի սափրիչս. ան տարի մը ֆրանսայի վարսայարդարներու ախոյեան հանդիսացած էր եւ իր խանութին պատերը այդ մրցաշարքին նկարներոﬖ ու յօդուածներովը զարդարած էր։ Ան անցեալ տարի ծախեց իր տունը, խանութն ալ ձգեց իր սափրիչ տղուն, եւ կնոջը հետ Սպանիա գնաց ապրելու։ Հարկաւ տղան երիտասարդ էր, ձեռքը աւելի թեթեւ էր. անոր համար գովեցի զինք, բայց պարոնը վերջին անգամ ձեռք առաւ մազերս, արագ կտրեց. չուզեցի իրեն երթալ։

Սեւամորթ սափրիչի քով չէի գացած. բայց ուզած էի աչքերովս տեսնել անոնց մազ կտրելու կերպը, ափրիկեան նորաձև ֆէշընի վարպետութեան գաղտնիքը գիտնալու։ Ատիկա եղաւ անցեալ շաբաթ, երբ մազերս կտրուիլ ուզեցին, յիշեցի Նիսի Քալիֆորնիա պողոտայի արդիական վարսավիրանոցը գացի կտրելու։ Սափրիչը նայեցաւ սպիտակ մազերուս ու ըսաւ, որ ինձմէ առաջ չորս հոգի կան, եթէ ուզեմ ժամը չորսին կրնամ գալ։ Գացի։ Սպիտակամորթի մը մազը կը կտրէր։

– Այս պարոնէն ետքը դուք էք։

Ի՛նչ լա՜ւ, կարծեցի որ հինգ վայրկեանէն կարգս կու գայ. չեղաւ այդպէս, այս իրաւ է, հարիւր տոկոս…: Կարգս հասնելէ ետք մազ կտրելը տեւեց ճիշդ երկու ժամ քսան վայրկեան եւ ես ասիկա մրցանիշ համարեցի, ափսոս որ Կինեսը չէր հրաւիրուած արձանագրելու համար իմ կարծիքով պատմութեան աﬔնէն երկար մազ կտրելու արարողութիւնը։ Կ՛ուզէի ձգել-երթալ, բայց ﬓացի։

Այս սեւամորթ սափրիչին անունը Մանիւ էր, ճիշդ Արաբ Բունարի Մանուէլին պէս։ Մանիւն մէկ կողմէն կը վիճէր եւ ﬕւս կողմէն ﬔքենայոﬖ ու ածելիովը Եոհանին մազը առջեւէն ու ետեւէն արուեստով կը խուզէր եւ կը խնամէր գլխուն գագաթին մշակուած, պզտիկ, հաւկթաձև պարտէզը։

Տաւիտ անունով յաղթանդամ սեւամորթ երիտասարդ մը նստած էր քովս եւ Մանիւին հետ կը խօսէր, ﬕնչեւ որ տարիքի նիւթը զիրենք երկուքը փոթորկեցուց։ Մանիւն շատ բարկացաւ, քանզի Տաւիտ անոր չորս զաւկի հայր ըլլալուն պատճառով տարիքը 40 ըրաւ։ Տաւիտն ալ զայրացաւ, երբ Մանիւն անոր տարիքը 40 ըրաւ, ըսաւ թէ ինք 29 տարեկան է, մայրը 16 տարեկանին զինք բերած է։

Մանիւն Տաւիտին ուսման մակարդակին հետը խաղալ ուզեց գիտնալու, թէ Տաւիտ համալսարան գացա՞ծ է, թէ ոչ։ Պարզուեցաւ որ Տաւիտ պաքալորիայի տարին դպրոցը ձգած է առանց վկայուելու, վասնզի իր ուսման մակարդակը բաւարար նկատած է գործ գտնելու համար, ետքը քանի մը աﬕսը անգամ մը դասընթացքի մը հետեւած է, եւ ﬕնչեւ հիմա կը հետևի…։

Մանիւն առիթէն օգտուելով ըսաւ, թէ իր բարեկամ Ֆրանքը իրմէ աւելի զարգացած է, պաքալորիայէն երկու տարի աւելի ուսում ունենալուն համար։ Տաւիտ պաշտպանեց ինքզինք, այն ատեն Մանիւ պաքալորիայէն 12 տարի աւելի ուսում ունեցող ամէն բան գիտցող մը գտաւ։

Մանիւն շատ բարկացաւ, երբ Տաւիտ ըսաւ, թէ իրենք երկուքը ֆէյսպուքի վրայ ﬕայն մէկ հասարակաց ընկեր ունին, եւ թէ Մանիւին ընկերուհին թեթեւսոլիկին մէկն է, որովհետեւ իր ﬔրկութիւնները ցոյց կու տայ։ Մանիւ ըսաւ, որ եթէ Տաւիտին մամային չճանչնար, պիտի ըսէր որ ան անկիրթին անուսին մէկն է, ուստի հարցուց իրեն թէ քանի՞ տարի Ափրիկէ ապրած է Ֆրանսա գալէն առաջ, եւ վրան լեմոն քաﬔց, ըսելով, որ Տաւիտ ոչ Ափրիկէի եւ ոչ ալ Ֆրանսայի կրթութիւն ունի եւ կեանքէն բան մը չէ՛ հասկցած, եւ ինք պարկեշտօրէն խոստովանեցաւ, որ դիմուﬓագիր մ’անգամ գրելու ուսում չունի, անուս է, բայց Տաւիտէն շատ աւելի կրթուած ու զարգացած է։

Տաւիտ Ինչպէ՞ս կրցաւ անոր ընկերուհիին մասին այդպէս խօսիլ, առանց զայն ճանչցած ըլլալու։

– Չե՛մ ճանչնար, բայց իր էջին վրան տեղադրած գռեհիկ փողոցայինի նկարներուն վրայ տեսած եմ, որ իր ﬔրկութիւնները կը ցուցադրէ։

– Դուն խելացիին, զարգացածին եւ իմաստունին տարբերութիւնը գիտե՞ս։

Տաւիտ պահ մը անճրկեցաւ, փորձեց բացատրել խելացիին, զարգացածին և իմաստունին տարբերութիւնը՝ ու եզրակացուց որ մարդ տարիքին հետ իմաստուն կ՛ըլլայ կամ բնաւ չըլլար։

– Դո՛ւն ո՛չ խելացի ես, ո՛չ զարգացած ես, ոչ ալ իմաստուն ես, Տաւիտ։ Քանի՞ տարի է որ մազերդ կը կտրեմ։ Ասկէ ետք յաճախորդներուս ներկայութեան տգէտ-տգէտ պիտի չխօսիս, դո՛ւն պարզապէս տգէտ մըն ես։ Եթէ մամադ չճանչնայի՝ պիտի ըսէի՝ գնա՛, թող ուրիշ մէկը մազդ կտրէ։

– Մանիւ, ինչո՞ւ համար ինծի վիրաւորական խօսքեր կ՛ըսես։

– Որովհետեւ դուն քովդ նստած պարոնը չե՛ս ճանչնար, կը ճանչնա՞ս։ Եթէ քիչ մը կրթուած ըլլայիր՝ իր տարիքը կը յարգէիր եւ այդ բաները չէիր ըսեր։ Այս պարոնը առաջին անգաﬓ է որ քովս կու գայ, պէտք է որ յարգանք ունենաս իրեն հանդէպ, եւ եթէ խելք ունենայիր՝ կնոջս ներկայութեան այս բաները պիտի չըսէիր, դուն կիները չե՛ս յարգեր, անկիրթ ես։

– Ես ի՞նչ գիտնամ որ այս տիկինը քու կինդ է։

– Հապա այս տիկինը ո՞վ է, ո՞վ կրնայ գանձանակին վրան նստող կինը ըլլալ։ Եւ ի՞նչ է տարբերութիւնը, որ անիկա իմ կի՞նս է, օգնականուհի՞ս, կամ՝ բարեկամուհիս։

– Մանիւ, այսօր բարկացեր ես, կ՛երթաս-կու գաս նոյն տեղը կը հասնիս։ Ներողութի՛ւն։

– Դուն չըսի՞ր որ դիմատետրի ընկերուհիս թեթեւսոլիկ է, եւ ﬔրկութիւնները կը ցուցնէ, այդ ապուշութիւնը ինչո՞ւ ըսիր։ Լաւ, ըսէ՛ ի՞նչ է տարբերութիւնը ստախօսին, չարին եւ կեղծաւորին։

– Հիմա ինչո՞ւ նորէն այս հարցումը կու տաս ինծի,- ըսաւ Տաւիտ,- եւ բացատրեց ստախօսին, չարին եւ կեղծաւորին տարբերութիւնը։

-Ստախօսութիւնը լաւ բան մը չէ, բայց մարդկային է։ Չարութիւնը՝ տեւական չ’ըլլար, մարդ երբեﬓ չար կ’ըլլայ, երբեﬓ բարի. ﬕչտ չար՝ չ’ըլլա՛ր։ Եթէ մէկը մէկուն չար ըլլալը գիտնայ՝ անոր հաﬔմատ կը վարուի հետը։ Աﬔնէն գէշը՝ կեղծաւորն է, Տաւիտ, դո՛ւն կեղծաւոր ես։

Մանիւին կինն ու ես առանց ﬔր բերանը բանալու հետեւեցանք բանավէճին։ Մանիւն ինձմէ ներողութիւն խնդրեց եւ յետոյ ուզեց գիտնալ, թէ ինք բարկանալու իրաւունք չունի՞։

– Ես ﬕայն մտիկ կ՛ընեմ ձեզի։ Դո՛ւք՝ իրարու բարեկամ էք։

– Տե՛ս, պարոնը ﬔզի մտիկ կ՛ընէ կոր։

Եոհանին մազերը խոտի պէս հնձուեցան, գլուխը պզտիկցաւ, նմանեցաւ հին ժամանակներու նկարներուն, որոնց վրայ տազ գլուխով սուրբերուն լուսապսակները կը փայլէին։

Եոհանին ճակատին եւ ծոծրակին վրայ մազ չﬓաց, ﬕայն երկու կողﬔրու մորթին վրան զիկզակ սահﬓաններ գծուեցան, սահմանները այնպէս մը փորուեցան որ լեռներն ու ձորերը ստեղծուին եւ երևան գան, եկան երևան, ու ես գիտցայ թէ սափրիչները ինչպէ՞ս ﬔծ ու պզտիկ գլուխներուն վրայ գծագրութիւն կ՛ընեն։ Ուստի, խորհեցայ որ արժեց իմ Մանիւին քովը գալս։

Եոհան ոտքի ելաւ ու ﬕւս կողﬕ հայելիին առջեւ կենալով նայեցաւ վրայ գլխուն, եւ գոչեց․

– Մանիւ, ականջս կտրեր ես։

– Ի՞նչ, ինչպէ՞ս թէ ականջդ կտրեր եմ, Եոհան, ցուցո՛ւր նայիմ։

– Հո՛ս է, ահա հոս ես քիչ մը կտրեր ականջս։

– Եոհա՛ն, քանի՞ տարի է որ ես մազերդ կը կտրեմ կոր, օր մը մէկ տեղդ կտրե՞ր եմ։

– Ո՛չ, չե՛ս կտրած, բայց այսօր…։

– Այսօր ի՞նչ։

– Լաւ, հոգ չէ, բան մը չէ՛։ Երթամ դրամը բերեմ,- եւ գնաց։

– Մանիւ, ինչպէ՞ս կը ձգես որ յաճախորդդ առանց վճարելու երթայ,- հարցուց Տաւիտ։

– Դուն հոգդ ﬕ՛ըներ. քու գործդ չէ՛, զինք տարիներէ ի վեր կը ճանչնամ, տունը գիտեմ, մաման կը ճանչնամ։ Այս տղան լաւ սափրիչ է, երեսուն քիլոﬔթր անդիէն եկեր է որ մազը կտրեմ։

Եկաւ Եոհան ու վճարեց։ Տաւիտ դուրս ելաւ, Մանիւ ինծի հարցուց, թէ նեղուելու իրաւունք չունէ՞ր։ Պէ՞տք էր որ Տաւիտ ընկերուհիին մասին այդ բաները խօսեր իմ եւ իր կնոջը ներկայութեան։

– Մանիւ դո՛ւք՝ իրարու բարեկամ էք եւ զիրար կը ճանչնաք։

Մազերս լաւ կտրուեցան… շատ գոհ եղայ Մանիւին ծանօթանալուս համար։ Այսքան տարի է սափրիչի կ՛երթամ եւ ոեւէ մէկը ինծի չէ ըսած թէ քանի՞ ﬕլիﬔթր մազս կտրեր է։ Մանիւն եղաւ ﬕակը, որ ըսաւ, թէ երկու ﬕլիﬔթր կտրեր է, որ եթէ նորէն գամ, յիշեմ թէ երկու ﬕլիﬔթր կտրեր է։

… Եւ Մանիւն խնդրեց որ ներեմ Տաւիտին ապուշութեանց եւ իր՝ զիս ուշացնելուն համար։

Մէկ մէկ թօթուեցի հոն եղողներուն ձեռքը. անոնք ալ իմ ձեռքս թօթուած էին եկած ատեն։

Տաւիտ դուրսը գիտնալ կ՛ուզէր, թէ ներսը ի՞նչ կ՛ըսէին իր մասին. իր ձեռքն ալ թօթուեցի։

 

Նիս, 24 Սեպտեմբեր 2016

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: