ՏԻԿԻՆ Շ.

%d5%af%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb

 

ՆՈՐԱ ՊԱՐՈՒԹՃԵԱՆ

Սենեակը մտայ սովորական այցելութեան մը համար։

Զինք գտայ պառկած։ Նիհար, շատ նիհար մարմինը եւ գեղեցիկ դէմքը ստացած էին դեղնած մոմի գոյն։ Սկսած էր հալիլ։

Յանկարծակիի եկայ։ Չէի սպասեր։ Վախով եւ զգուշութեամբ մօտեցայ սնարին։ Չըլլայ որ խանգարեմ։ Ոսկրացած կուրծքը մարմնին տկարութեան անհամեմատ ուժով մը վեր-վար կ’ընէր։ Շունչի այս պայքարը, ըստ երեւոյթին, դեռ նոր էր սկսած։ Ու ես սենեակ մտեր էի։ Մինակ։ Պատրաստ չէի տիկին Շ.ն մեկնումի ճամբուն վրայ գտնելու։

Այո, յառաջացած էր տարիքը, բայց անոնցմէ էր, որուն անցեալը ակնածանքով նայիլ կու տար ներկայի իր տկարութեան։ Կատարելապէս վայելուչ կին մը եղած էր տիկին Շ.։ Ամէն գալուս, անբաւարար հմայքով կը դիտէի մահճակալին մօտ դրուած մի քանի լուսանկարները, երիտասարդական օրերէն, ու անընդհատ կը փորձէի հասկնալ անոնց պատմութեան մանրամասնութիւնները։ Հետաքրքրութեանս թիրախը իր լուսանկարներու գրքոյկն էր սակայն, ուր ան կը ներկայանար իր արտաքին եւ ներքին անցուցադրական գեղեցկութեան առինքնող ոճով։

Քիչերէն էր, որ այդ տարիքին դեռ կը կարդար։ Քանի քանի անգամ թոյլտուութիւն խնդրած էի իր կոկիկ գրադարանը խառնշտկելու։ Այնտեղ գտած էի հին տպագրութեամբ հայերէն գիրքեր, որոնք բովանդակութեամբ թէ հնութեամբ արժէք կը ներկայացնէին գոնէ ինծի համար։ Խնդրած, հաւաքած էի, փոխադրած գրասենեակս, անուշադիր ձեռքերէ փրկելու պատրուակով։ Այսօր գիտեմ։ Ես ինծի համար ըրած էի ատիկա, որով՝ բոլորին վրայ նօթագրած էի իր անունը, օրուան թուականը ի՛մ ձեռքովս։ Հետք մը ունենալու իր աշխարհէն ներս։

Հիմա՞։ Երբ բոլորը կէսօրուայ ճաշի էին, բարեւ մը տալու համար մտած էի սենեակը։ Սովորական բարեւ մը, որուն միշտ կը պատասխանէր մեծ ժպիտով. ամենէն ճշգրիտ խօսքը անոնց, որոնք խօսելու դիւրութիւն չունին, կամ պարզապէս չեն կրնար յարմար բառը գտնել գոհ եմ ըսելու։

Եւ ահա զինք գտայ կամուրջին վրայ։

Մենք կը կարծենք որ գիտենք թէ բնական է տարեցներուն մահը։ Այդպէս չէ. չենք գիտեր մանաւանդ երբ կարողացա՜ծ ենք տեսնել այդ անձին մէջ տարիքէն զատ եւ անդին՝ մնացած բաները։ Մենք զիրար կը ճանչնայինք մի քանի ամիսէ ի վեր միայն, բայց ի՞նչ իմաստ ունի ժամանակը։ Մարդէ մարդ հոսանքը նման բաներու վրայ չի տնտնար։ Կը զարնէ կ’անցնի, ետեւն ալ չի նայիր տրամաբանութիւն փնտռելու։ Տրամաբանութիւն չկայ։ Կայ մարդերու ուժգին կապ. մնայուն. զգայուն. տոկուն. անդիմադրելի. անբացատրելի։ Ինչո՞ւ կենամ այս բոլորին վրայ։

Մէկէն ամբողջ աշխարհս խտանալով ամփոփուեցաւ այդ սենեակին մէջ ու դարձաւ իմ եւ տիկին Շ.ին միջեւ այլեւս ջնջուած տարածութիւնը։

Հակեցայ վրան, ձեռքին հպեցայ, միշտ վախով որ չցնցեմ հանգիստը (հանգի՞ստը… ինչպէ՞ս գիտնամ)։

Մեր մարմինը մեզի չի պատկանիր։ Եթէ պատկանէր, ուրեմն պիտի կարողանայինք գոնէ մենք մեզ զսպել։ Չէ։ Մարմինիս բոլոր բջիջները միացած ապստամբեցան ինծի դէմ ու անակնկալօրէն դաւաճանեցին ինծի։ Արցունքի վոլքան մըն է որ պայթեցաւ։ Որոտաց մարմինս։ Անձս լքեց զիս։ Տապալեցայ ու մնացի հոն, իր ձեռքի մահաբոյր քրտինքին մէջ խեղդուած։

Զգաց ներկայութիւնս։ Բացաւ աչքերը, զիս տեսաւ։ Ապշած նայուածքը յառեց վրաս ու մնաց։ Ինչո՞ւ կու լայի, ես, իր վերջին ծանօթը գուցէ։ Ան ունէր զաւակ, թոռներ, տեղ մը, չեմ գիտեր ուր։ Սակայն հոս՝ իր մահիճին քով ես էի հիմա։ Ժպտիլ փորձեցի, բայց աւելի խղճալի չերեւալու համար սանձարձակ իրաւունք տուի հեկեկանքիս։

Խօսելու ընդունակութիւնը կորսնցուցած էր արդէն։

Ե՞ս։ Խօսելու կարողութիւն ա՛լ չունէի։ Միայն վերջին ճիգով մը կրցայ ըսել՝

– Լիւսի, ես եմ՝ Նորան, աղուոր բան մը ըսէ ինծի։

Այս ալ ըսուելիք խօ՞սք էր։ Շատ չըսուելիք խօսքերու պէս ըսի այս ալ, բայց կը հաւատայի այս մէկուն, կ’ուզէի որ զիս մխիթարէր։

Ձեռքս սեղմեց։ Հեկեկանքս աւելի դառնացաւ։ Խիստ դանդաղ շարժումներով ձեռքս տարաւ դէմքին, ապա իր ձեռքը՝ դէմքիս։ Զիրար դիտեցինք։ Երկար։ Ձեռքս չթողուց. մեր նայուածքները մտան մէկը միւսին մէջ, ու սկսանք անգերազանցելի այն զրոյցին, որմէ անդին ա՜լ բան չկայ. ոչ մտածում, ոչ բառերու մաշկ, ոչ նշան, ոչ ձայն։ Միայն՝ էութիւն։ Լեցուն։ Լուռ… շշշշշ… չխանգարել…։

Ինք կ’ընթանար կամուրջէն։ Ես՝ այս դին, ուր պիտի մնայի, անշարժ կը հետեւէի իր հեռացումին։ Որքան կը հեռանար ան, այնքան կը փոքրանայի ես։ Ատեն-ատեն ետեւ կը դառնար, ինծի, կ’անուշնար նայուածքը, յետոյ՝ ետ կ’առնէր ճամբան։ Ամէն ետ դառնալուն՝ կը փշրուէր թանկագին կեղծիք մը, ամէն առած քայլին՝ կը քակուէր հանգոյց մը։ Պարզութեան այս կամուրջին ողորկ սալահատակին վրայ սահելով կը կոտորուէին անլուծելի թուող առեղծուածները մարդկային մտքի, թնճուկները, բարդոյթները։

Իւրաքանչիւր փլուզումով բան մը կ’աւարտէր մէջս։ Ես ալ կամուրջ մը կ’անցնէի, այն մէկը, որ աչք կը բանայ, բերան կը փակէ, միտքին պատին լուսամուտ կը զետեղէ, ճամբաներէն անցնիլ կու տայ, կը կանգնեցնէ այն մարդոց կողքին, որոնց հետ անխօս ըսելիք կայ։ Ըսելի՛ք։

Տիկին Շ. մի քանի օր քալեց այս կամուրջը անցնելու։ Տեղ մը՝ այլեւս ետ չէր դառնար։ Մշուշ էր, զիրար չէինք տեսներ, բայց ես իր տկարացող ոտնաձայները կ’ունկնդրէի, ան՝ կամուրջին միւս ծայրէն իմ ներկայութիւնս կը լսէր։ Շարունակեցինք զրուցել մինչեւ վերջ։ Եւ…

ինչ որ ըսինք իրարու…

22 Դեկտեմբեր 2016

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s