ԻՋԵՒԱՆԻՆ ՄԷՋ ՏԵՂ ՉԿԱՐ

jaramana

ԱՆՈՅՇ ՔԷՕՐՕՂԼԵԱՆ-ՄԱՐԱՇԼԵԱՆ

Ամէն տարի, Նոր Տարուան եւ Ս. Ծնունդի նախօրեակին, յաճախ կը հետաքրքրուինք պաստառներու վրայ գեղեցիկ, շլացուցիչ ճաշկերոյթներու, պարահանդէսներու յայտարարութիւններով, որոշում կ’առնենք այս կամ այն պարանցիկ երեկոյին ներկայ գտնուիլ, շքեղ պանդոկներուն ճոխութիւնը վայելել, բարեկամներու հետ միասին սեղանի շուրջ ըլլալ եւ հաճելի Նոր Տարի եւ Ս. Ծնունդ դիմաւորել  :

Սուրիոյ մէջ, այս պատերազմի վեց տարիներուն ընթացքին, դժբախտաբար, ականատես եղայ այնպիսի երեւոյթներու, որոնց ի տես մարդ կրնայ փշաքաղուիլ, յուզուիլ, լալ․ սովահար, աղտոտ, անօթի, փողոցներուն մէջ պառկող մարդիկ կը տեսնեմ, որոնց երբեք չէի հանդիպեր նախապէս:

Մէյ մըն ալ կը հանդիպիմ «Օրգիտ» ճաշարանին շուրջը պտտող, սուրիացի անօթի մանուկներու, որոնք ապակիներէն կը դիտեն ներսի յաճախորդները, որոնք կերուխումի սեղաններու շուրջ իրենց ստամոքսը կը լեցնեն, առանց նկատելու դուրսի սոված երեխաները: Արդէն սովորական դարձած է յաճախ տեսնել զանոնք փողոցներու մայթերուն վրայ: Յաճախ անոնք ծածկոցներու փաթթուած, ձմեռը, ցուրտին, նստած են այն անկիւնը, ուր Ժարամանայի «Ռաուտա» փողոցի «Անթոնի» ճաշարանին խոհանոցի պատուհանին հովահարէն արձակուած տաք հովին շնորհիւ կը ջանան տաքնալ: Կը մտաբերեմ մանկութեանս ամենագեղեցիկ, սակայն շատ տխուր «Լուցկի ծախող աղջկան» պատմութիւնը: Այս խումբին մէջ ամենապզտիկը մէկուկէս տարեկան էր, իսկ ամենամեծը՝ եօթը, երբ զանոնք առաջին անգամ տեսայ մայթի մը վրայ: Հինգ-վեց անչափահաս երեխաներ, որոնք միասին կ’ապրին, մէկը միւսին նեցուկ, մէկը միւսին ապաւէն, մէկը միւսին ապաստան: Աստուծոյ բարեխնամութեան եւ մարդկային անխղճութեան միջեւ այս մանուկները իրենց առօրեան կ’անցընեն, երբեմն անցորդի մը տուած դրամով, ուրիշի մը բաժնած խմորեղէնով, պնակ մը ճաշով կամ ակրատ (սէնտուիչ) մը ֆալաֆէլով կ’ապրին այս խղճալի, սակայն խանութներու տուած ողորմութիւններով ապրող այս ողորմելի եւ անտէր երեխաները:

Անդիէն մայր մը կ’անցնի իր կաթընկեր երեխան ծածկած, առաւօտ կանուխ ժամը եօթին, սառած օդին մէջ կը պտտի: Զայն կը դիտեմ վարժարանիս հանրակառքին մէջէն: Անճոռնի տեսքով, թափթփած, աղտոտ: Այսպիսի տիպարներ հաւանաբար իրենց քնացած թաքստոցէն ելած եւ ուրիշներէ տեսնուելու ամօթէն փախած են․ շէնքի մը մուտքին քնացած ըլլալով, իջած առաջին բնակիչին հետ իսկ իրենք ալ ինքզինքնին դուրս նետած կամ քշուած են հոնկէ:

Պապ-Թումայի մայրուղիի ձախին, խոտերու փոքր տարածութեան մը վրայ, սպունգներ փռած ընտանիքի մը կը հանդիպիմ, որուն հայրը կամ հսկելու համար արթուն մնացած է, կամ ալ արեւուն շողերը զայն խանգարելով արթնցուցած են: Իսկ միւսները մինչեւ գլուխնին գոցուած վերմակներու տակ տակաւին կը ջանան քուն մը, մրափ մը քաշել: Խճողուած ինքնաշարժներու կացը հետաքրքրութիւնս աւելի կը սրէ: Կը նկատեմ զանոնք՝ անտուն եւ անօթեւան խեղճերը, որոնք դարձեալ հինգ-վեց հոգիներէ կը բաղկանան: Ունին երկու մանուկներ: Եկած են մի քանի սպունգ, ծածկոցներ եւ երկու ճամպրուկ ձեռքերնին: Ունեցուածքնին այսքանն է, աղքատութեան ծայր աստիճան ողբերգութեան մը մէջ են:

Այսօր Շաբաթ, 24 Դեկտեմբեր 2016ին ճամբուն վրայ հանդիպեցայ երկու մանուկներու, հինգ եւ վեց տարեկան, որոնք խաւաքարտէ սնտուկներ շալկած, զանոնք ուրախութեամբ կը տանէին: Սնտուկներէն մէկը ինկաւ: Վերցուցի եւ մանկան վրայ բեռցուցի: Շնորհակալ եղաւ եւ իր ճամբան շարունակեց: Տաքնալու համար որքա՜ն անհրաժեշտ էին եւ յարգի այդ քարթոնէ տուփերը: Յարգի առարկայի մը նման գրկած, անոնք կը շտապեն դէպի տուն: Ժարամանայի մէջ շատ յարկեր պատերազմի ընթացքին բարձրացան, թերեւս անոնք ըլլան առանց դրան եւ պատուհանի, նէյլոն տոպրակով մը կամ կտորով մը միայն փակուած: Երկուքը թերեւս աւելի մանկահասակ քոյրեր եւ եղբայրներ ալ ունին: Այս երեխաները աղբամանին մէջէն քարթոններ վերցուցին, իսկ ուրիշներ…իսկ ուրիշներ կը փորձեն իրենց անօթի փորը կշտացնել: Անոնցմէ մէկը միւսը գրկելով, աղբարկղին մէջ նետուելով, կը սկսին մէկիկ-մէկիկ տոպրակները բանալ, յոյսով որ ուտելու բան մը գտնեն: Ֆիլմ մը չեմ գրեր, սիրելի ընթերցող, կամ՝ երեւակայութիւնս աշխատցներ, առօրեայէս բաժին մըն է պարզապէս, տխուր եւ ցաւալի:

Այս օրինակներուն պէս շատ-շատ օրինակներ կան, որոնց դիմաց մեր աչքերը գոցած, մեր խիղճերը մարած, մեր առօրեան կը շարունակենք: Ես յաճախ երախտապարտ կ’ըլլամ Աստուծոյ, որ ընտանիքս ասոնց նման դուրս չմնաց այս սարսափելի եւ անխիղճ պատերազմին ընթաքին:

Պիտի խնդրէի, որ Ամանորի եւ Ծննդեան ձեր ճոխ սեղաններուն փշրանքէն թափէք այս դժբախտ եւ որբ երեխաներուն համար: Քանզի ամբողջ մարդկութիւնը իր աչքերը փակած դիտելով կ’անցնի, որպէսզի յանկարծ խղճի խայթ կամ կսկիծ չզգայ եւ գութը շարժելով օգնութիւն մը ընէ: Իսկ երբ մարդիկ այս պատերազմէն օգտուելով իրենց գրպանները կը լեցնեն, Աստուծոյ նախախնամութիւնը կը հասնի անոնց։ Անոնք իրենց ապրելու կամքով, «ապրիմ չապրիմ» ծաղիկներուն թերթերը փրցնելով ամէն օր բարձրաձայն կ’ըսեն. «Հարկա՛ւ ապրի՛նք»: Ապրի՛նք, անխիղճ մարդկութեան ապտակ մը զարկած ըլլալու համար: Այո՛, անոնք իրենց պատերազմը կը մղեն այս ցուրտին ողջ մնալու համար, յանուն իրենց ապագային՝ «Մանկութիւն չունեցող մարդոց»։

Իսկ երբ այս ամէնը աչքիս առջեւ բերեմ, կը յիշեմ Աւետարանի այն համարը, ուր կ’ըսուի, թէ Տէր Յիսուսի ծնունդին ժամանակ Մարիամ եւ Յովսէփ մնալու տեղ մը փնտռեցին, սակայն չգտան․ «Քանզի իջեւանին մէջ իրենց համար տեղ չկար» (Ղկ. Բ.7)։

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s