ԴԼՓԻՆՆԵՐԸ

18816766_1512669245449774_1420677150_n

ԼԵՌՆԱ ԳԱՐԱԳԻՒԹԻՒՔ

Ձմրան երկարատեւ, պաղ եւ փոթորկոտ օրերէն վերջ անհամբեր սպասումի մէջ էի, որ օդերը տաքնային: Օդերը կը սկսէին տաքնալ, որովհետեւ ջերմը կ’իյնար: Երեք տեսակ ջերմ պիտի իյնար. նախ՝ օդին, յետոյ՝ հողին եւ վերջապէս՝ ջուրին ջերմը:

Յայտնի կ’ըլլար, թէ առաջին ջերմը կ’իյնար օդին, որովհետեւ դեռ ձմեռը չվերջացած, յանկարծ օդը կը տաքնար, մարդիկը շփոթի մատնելով, թէ ի՞նչ հագնէին եւ ինչպէ՞ս պաշտպանուէին հիւանդութենէ: Ծառերն ալ այդ տաքութենէն խաբուելով կը ծաղկէին: Շաբաթ մը տեւած տաքէն վերջ դարձեալ պաղ օրերուն գալուստով ամբողջ բնութեան հաւասարակշռութիւնը կը խանգարուէր: Ահա՛, այսպէս է գարնան գալուստը այս քաղաքին մէջ, ու մեր մեծերը կ’ըսէին.

– Իսթանպուլուն հաւասընա, սույունա պիր տէ քարըսընա կիւվէն օլմազ (Իսթանպուլի օդին, ջուրին, մէկ ալ կնոջ վստահութիւն չ’ըլլար):

Գարունը եկած է: Մարմարան կը փայլի արեւուն ճառագայթներուն ներքեւ: Փոքր նաւեր կ’անցնին ծովեզերքին մօտէն, նաւակներ ձկնորսներու: Շոգենաւեր կը փոխադրեն ճամբորդները մէկ ափէն միւսը: Կառատար նաւեր ալ կը կրեն ինքնաշարժները մէկ ափէն միւսը: Երթեւեկի իրարանցումը միայն ցամաքին վրայ չէ, իր կարգին ծովուն վրայ ալ խճողում կայ նաւերու, շոգենաւերու:

Ծովուն վրայ պլպլացող նշոյլները ճղփելով յառաջացած շոգենաւերուն օդէն կ’ընկերանան ճայերը, անոնց թռչելով: Մարմարային ջուրերը միշտ այցելուներ ունին: Շոգենաւերն ալ ունին իրենց ընկերակիցները. օդէն թռչունները, իսկ ծովուն մէջէն, սուզուող թռչուններու կողքին՝ ձուկերը մեծ ու պզտիկ:

Ահա՛, գարունը եկաւ, դլփիններն ալ եկան:

Երբ ջերմը՝ երրորդը իյնայ ջուրին մէջ, դլփինները կը սկսին երեւիլ: Անոնք ալ երամ-երամ կ’անցնին, կը ճամբորդեն Մարմարայէն: Ընդհանրապէս թեթեւօրէն դուրս կը ցատկեն այն մասին մէջ, որ թերակղզի է: Արեւը կը փայլի անոնց վրայ: Շատ հաճելի է օրուան որոշ մէկ պահուն յանկարծ տեսնել խտացում մը ջուրին վրայ, եւ երբ ուշադրութիւն դարձուի դէպի այդ կողմ՝ անպայման կարելի է հանդիպիլ դլփինի մը երամին, որ կը ջանայ նեղուցներուն հասնիլ: Չ’աճապարեր դուրս գալու համար ծովէն, որովհետեւ տաքցած ծովուն մէջ քիչ մը պտտելէ եւ սնանելէ վերջ պիտի շարունակէ իր ճամբան: Խոշորակազմ, սեւ ձուկեր կը ցատկռտեն ծովէն եւ դարձեալ կը սուզուին ծովուն խորքը: Երբեմն շոգենաւով դիմացի ափը անցնելու միջոցին կարելի է հանդիպիլ անոնց: Շոգենաւուն հանած փրփուրէ ալիքներուն հետ խաղալով, իրենց պոչերը դուրս հանելով ջուրէն կը չուեն կամ հիւսիս՝ դէպի Իսթանպուլի նեղուցը եւ կամ արեւմուտք՝ դէպի Տարտանելի նեղուցը:

Անոնք եթէ հիւսիսէն շարունակեն եւ հասնին Իսթանպուլի նեղուցը՝ պիտի բացուին Սեւ ծով: Սակայն եթէ ուղղուին դէպի արեւմուտք՝ պիտի հասնին Տարտանել, ուրկէ պիտի բացուին Եգէական ծով:

Սեւ ծովը յարմա՞ր է արդեօք այս սիրուն, մարդամօտ ձուկերուն լողալու կարելիութիւն ընծայելու համար: Որովհետեւ Սեւ ծովը ալեկոծ է՝ մութ, սեւ եւ կատղած: Ան իր խորքը կը քաշէ, եւ փոթորիկները նաւերը կը խորտակեն: Պղտոր է տեղ-տեղ եւ լոյսն ալ չի թափանցեր անոր մէջ, վախազդու է: Շատ խոշոր մակոյկներն են, որոնք հոն ձկնորսութեան կ’ելլեն: Իսկ Եգէական ծովը կապոյտ է, աւելի հանդարտ կ’երեւի. թերեւս ապահո՞վ է: Հոն ալ շատ մարդիկ չմեռա՞ն: Գաղթականներ, որոնք ապօրինաբար սահման անցնիլ կը ջանային, վստահեցան խաբեբայ մարդոց, որոնք կերպընկալէ նաւերու մէջ բեռնաւորեցին թիւով շատ, յորդելու աստիճան շատ մարդիկ եւ Եգէականի ջուրերուն մէջ խեղդուելու ղրկեցին:

Պատմութեան գիրքերը պարծանքով կը գրեն, թէ թշնամին ծովուն մէջ խեղդուեցաւ: Ո՞վ էր այն հողերուն վրայ ապրող թշնամին: Ուրկէ՞ եկած էին այն թշնամիները:

Ծովուն բացերը կատղած ալիքներ կը ծածանին: Ծովը ձուկերու համար է. ձուկերը թող լողան ծովուն ջուրերուն մէջ, ո՛չ թէ ուռած դիակներ:

Դլփինները ապահով թող ճամբորդեն դէպի այն ջուրերը, ուր պիտի հասնին ապրելու համար եւ դարձեալ պիտի վերադառնան անցեալ տարուան ջուրերուն, երբ ժամանակը հասնի:

 

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s