ՏԵՍՆԵՄ ԱՆԻՆ ՈՒ ՉՄԵՌՆԻՄ

SosyIMG_20170728_160543.jpg

ՍՕՍԻ ՄԻՇՈՅԵԱՆ-ՏԱՊՊԱՂԵԱՆ

Երկար տենչալ
Ու հասնիլ
Ի վերջոյ
Հո՛ն ուր որ քուկդ պիտի ըլլար
Եւ հիմա չէ:
Ափսոսանք,
Խռովք,
Արտասուք,
«Տէ՜ր, ողորմեա՛».
Յետոյ մերժումն անցեալի,
Ցասում
Հայհոյանք.
Հայ
Հոյ
ենք
ողբալ գիտենք
անկարութեան զգացում
Տեսնել ու միայն լա՞լ…
«Տեսնե՜մ Անին ու նո՛ր մեռնեմ…»
Անդրադարձ,
Զայրոյթ:
-Ուխտագնաց գնա՛ լաց,
Մոմ ու խունկ վառէ,
Անդին ինք թող
Զբօսաշրջիկ պահէ
Ու կրկնակի շահի:
Դեռ կը ձեռնարկէ նորոգութեան ալ
Ս. Կիրակոսի կամ այլուր,
Չէ՞ որ ուխտագնացները կ’աւելնան տարուէ տարի՝
«Տեսնելու ու նոր մեռնելու»:
Արթնացում.
Բա՛ւ է․
Հարկ է շրջել երգին բառերը:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

 

ՉԵՂԱԾ ՏԱՌԸ

ԿԻՒՄՐԻԻ ԲԱՐԲԱՌ

20561884_763878400460828_1526271298_n

ԼԻԼԻԹ ՄԿՐՏՉԵԱՆ

Աշխարհը կլոր է, ըդիգ մենք չենք մոգոնե: Ըսել են կլոր է, մենք էլ համաձայնուել ենք: Բայց օր էդ կլորի ուղիղ մէջտեղը հէնց Գիւմրին է ըդիգ փաստ է: Իրանց կսեն անուն դնող են՝ ղուշը վէրէն թռնի անուն բդի կպցնեն: Հա, ի՞նչ, անանուն մնան: Բայց իրանց էլ են լիքը անուններ կպցրե՝ էլ Ալեքսանդրապոլ, էլ Կումայրի, էլ Լենինական ու յետոյ Գիւմրի: Անունները փոխուել են, բայց ըդորից խո՞ համ ու հոտը չի փոխուէ: Աշխարհի կենտրոնն է, ըդորից էլ ինչ կուժ ու կուլա ըսես գլխներին չի գայ: Ինչ էլ էղաւ իրանք սաղին ապացուցին, օր միշտ է կռնան լէն բերնով խնդան ամէն մունդրութեան ու մէյմունութեան վրայ: Օրըմ է բնութիւնն ուզեց կոտռե ու թափով ցնցեց, տէյմորտակ աւիրեց սաղ, բայց իրանք էլի խնդացին: Օր դուզը ըսեմ շատ քչցան, բայց էլ բեդար համովցան: Հմի կսէք գլուխգովան են էլի: Է՜ հա, մարդ բանըմ բդի ունենայ չէ, օր գովա՝ Քարդաշեանն իրա ունեցածը կգովայ, իրանք էլ իրանց գլուխը, ամօթ բան չկայ ըդտեղ: Էնքան անուն ու ազգանուն կռնամ ըսեմ, օր աշխարհքին ցոյց են տուե Հայաստանի տեղն ու իրանք սաղ էդ թասիբով քաղաքից են: Բայց մէ բանըմ կայ, օր մենագ էդ քաղաքինն է: Ըդիգ էն տառն է, օր հէչ մէ այբուբենի մէջ չկայ, հէչ մէ գրքի մէջ գրած չէ, բայց ինքը կայ ու Լեննագանցոց պասպոռտն է: Իրանցէն բացի հէչ մէգը չի կռնայ էդ տառը ճիշտ արտասանե, ով օր ուզէ խափէ, թէ Գիւմրեցի է մէ սիկունդուամ կբռնուի էդ տառով: Էդ տառը, օր գուզեն գրեն կփոխարինեն խեղճ ու կրակ Ը տառով, բայց ինքն էդ չէ: Ինչխոր Ը տառը քցես պադուալ, լաւ խորը տեղ, դուռը փակես վրէն ու ըսես ձէն հան: Ինչղ է գրես էդ տառի մասին մէգ է չի էղնի ճիշտը, ըդիկ հասկնալու համար բդի ելնիք էրթաք Գիւմրի, խմէք ընդեղած համով, պաղ ջուրը, ուտէք խաշ ու քեալա, մտնիք թատրոն՝ ներկայացում նայէք, անթիւ ժամերի մէջ մոմ վառելու վրայ սաղ փողերդ խարջէք, ուլիցի սայլուգներից մէգի անեկտոդը լսէք, մեռնելու չափ խնդաք: Քաղաքի հոգին զգաք ամէն մէ քարից ու թոզից, էդ վախտ կհասկնաք, օր ընդեղ կայ մէ աւել տառըմ, որը դուք հէչ մէ անգամ չէք կռնանայ ճիշտ ըսել: Ըբը՜…

 

Դժուար հասկանալի բառեր

թասիբ – նամուս, պատիւ։
կուժ ու կուլա – փորձանք։
մունդրութիւն ու մէյմունութիւն – կեղտոտութիւն ու կապիկութիւն։
ուլից – փողոց։
պադուալ – նկուղ։
սայլուգ – գժուկ։
տէյմորտակ – մինչեւ վերջ։

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ՍԻՍԱԿ ՊՈՅԱՃԵԱՆ

20527263_763789190469749_251317350_n.png

արաբերէն

թ

20562936_763789207136414_316059432_n.png

«Կիւզէլ փրէնսէս» (Գեղեցիկ իշխանուհին), պատկերազարդ ընտանեկան թերթ, արտօնատէր՝ Սիսակ Ֆէրիտ (Սիսակ Պոյաճան՝ Օսմանեան Կայսրութեան գրաքննութեան տնօրէն), խմբագիր՝ Աւանզատէ Մ. Սիւլէյման, Ա. տարի, 9 Էյլիւլ 1329 (12 Հոկտեմբեր 1913), թիւ 51։

 

 

ՈՐՈՎՀԵՏԵՒ ՉԿԱՅԻՐ

20543191_763684547146880_1094574686_o.jpg

ՆՈՐԱ ՊԱՐՈՒԹՃԵԱՆ

…որովհետեւ չկայիր…
քեզ ստեղծել չեմ կրնար
ես՝
անձիս մէջէն վտարուած
օտարական բազմադէմ.
կը հեռանայ
պատկերն աղօտ՝ ըլլալու
երանգի, ձեւի դասաւորում քմահաճ.
զիս կը ձեւէ
յստակութիւնն անխնայ
անորոշութեան.
կէտանալ
մերձեցումի ձգողական համին մէջ
ու մոռնալ՝
մտածելը ինչ բան է
ես ճիգ մըն եմ մարդկայինի հովանիին փռուելու,
զիս մի կանչէք վերադառնալու
վերադարձեր եմ արդէն
հոն, ուր չեմ կրնար ըլլալ, ըլլալ,
ըլլալ… ըլլալ…

 

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ՕՐԵՐԸ

P2160416.JPG

ՖԻԼԻՓ ԼԱՐՔԻՆ

Ինչո՞ւ համար են օրերը.
Օրերը՝ ուր որ կ’ապրինք:
Անոնք կու գան ու կ’արթնցնեն մեզ,
Ժամանակ առ ժամանակ:
Անոնք ուրախ պէտք է ըլլան.
Օրերէն դուրս ո՞ւր կարելի է ապրիլ:

Ա՜հ, այդ հարցին լուծումը,
Քահանային ու բժիշկին՝
Իրենց երկար վերարկուով,
Վազել կու տայ դաշտերուն մէջ:

 

Անգլերէնէ թարգմանեց՝
ՍՕՍԻ ՄԻՇՈՅԵԱՆ-ՏԱՊՊԱՂԵԱՆ

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ՈՒՇ Ա…

ՀԱՄՇԷՆԻ ԲԱՐԲԱՌ

գիւղ.jpg

ՌՈԶԱ ԽԱՍՏԵԱՆ

Թօղիյ, կընածիյ աշխարը դէսնուշ,
Վախէծիյ ալ հէճ զիս մըննագ թօղուշ,
Դէսա՞յ տա աշխայ, ջօնճէծի՞յ մաշտօծ,-
Դէ, եէ՜դ տառծի թէզ՝ ուշ ա, ուշ ա, ո՜ւշ…

Կարունը էգաւ, բիդու եա ցօնուշ,
Ծըմէռը կու կա, բիդու եա ժօղվուշ,
Բաղաձ ա ճահէլ քու գընէճըդ ձօծ,-
Կաս հէճ ալ գըլլի՝ ուշ ա, ուշ ա, ո՜ւշ…

Կարունը օնծաւ, չուզէծ բէդ ընուշ,
Ծըմէռը էգաւ սիդ բաղէծընուշ,
Իրած հէդ չունինկ խօրատուշի կօռձ,-
Աս տուն ի՜նճ արիր՝ ուշ ա, ուշ ա, ո՜ւշ…

 

ՈՒՇ Է…
Տողացի թարգմանութիւն հեղինակից

Թողիր, գնացիր աշխարհը տեսնելու,
Չվախեցար էլ ինձ մենակ թողնել,
Տեսա՞ր աշխարհը, ճանաչեցի՞ր մարդկանց,-
Դէ, ե՜տ դարձիր շուտ՝ ուշ է, ուշ է, ո՜ւշ…

Գարունը եկաւ, պէտք է ցանել,
Ձմեռը կը գայ, պէտք է հաւաքել,
Սառել է ջահել ծոցը քո կնոջ,-
Չգաս էլ կը լինի՝ ուշ է, ուշ է, ո՜ւշ…

Գարունը անցաւ, չուզեց սպասել,
Ձմեռը եկաւ սիրտ սառեցնելու,
Իրար հետ չունենք զրուցելու գործ,
Այս դու ի՜նչ արեցիր՝ ուշ է, ուշ է, ո՜ւշ…

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՃՈՒՏԻԿՆԵՐՍ ԵՒ ԿՐԻԱՍ

DSC06983.JPG

ՍԱԼԻՆ ԳԱՍԱՐՃԵԱՆ
Դամասկոս, Ազգ Սրբոց Թարգմանչաց Ճեմարան, 8րդ կարգ

Շուկաները ճուտիկներով լեցուեցան, ես ալ կենդանիները շատ կը սիրեմ: Մամաս համոզեցի, որ մեզի ճուտիկ գնէ, բայց մամաս «ոչ», ըսաւ, «որովհետեւ շուտ կը մեռնին:Կը բաւէ մեզի կրիան»: Պապայիս ըսի, որ ճուտիկ գնէ, առանց մամայիս ըսելու եւ մէկէն տուն բերէ. եւ այդպէս ալ եղաւ…

Շատ ուրախացանք: Մեր քով կրիայ մը եւ երկու ճուտիկ եղաւ: Օր մը ես եւ մամաս պատշգամը կը լուայինք, դեղին ճուտիկս թրջուեցաւ եւ հիւանդացաւ: Ներս մտցուցինք որ աղէկնայ, մաքուր տեղ դրինք, իսկ միւսը դուրսը մնաց առանձինը: Սկսաւ բարձր ձայներ հանել, քանի որ հեռացուցինք զինք ընկեր ճուտիկէն: Ան ալ հիւանդացաւ: Մամաս տեսաւ որ երկուքը հիւանդացան, զիրենք ետ միացուց, ջուրին մէջ «սիթամոլ»՝ ցաւազրկիչ դրաւ: Ըսինք՝ փորձենք: Դժուարով խմցուցինք իրենց եւ երկրորդ օրը իսկապէս աղէկցան եւ սկսան ցատկռտել եւ խաղալ կրիային հետ: Շատ ուրախացանք որ չմեռան: Մենք ճուտիկներուն թրջուած հաց կը դնէինք եւ կրիային ալ՝ վարունգ: Տեսանք որ ամէն մէկը միւսին կերակուրը կ’ուտէր, այդ ձեւով կը մեծնային: Ժամանակ մը եկաւ, որ ճուտիկները մեծցան եւսկսան մեզ յոգնեցնել: Որոշեցինք զանոնք մարդու մը տալ, որ մեծ պարտէզ ունէր: Դժուարիս գնաց իրենցմէ բաժնուիլը, բայց մտքիս մէջ ըսի, որ իրենք աւելի կ’ուրախանան պարտէզին մէջ:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ՄԱՏԱԿԱՐԱՐԻ ՄԸ ՀԱՇՈՒԵՅԱՐԴԱՐԸ

(ԱՆՍՏՈՐԱԳԻՐ)

20495742_762961220552546_625113483_o.png

Հետաքրքրական նորութիւն մըն է մեզի համար 1889 թուականէն՝ 128 տարիներու հեռաւորութենէն եկող այս անստորագիր, կարճ ու գողտրիկ երգիծապատումը, որ թերեւս դաստիարակչական նպատակով գրի առնուած ակնարկ մըն է, շատ հաւանաբար՝ «Չանթա»յի տէր եւ հրատարակիչ Տիրան Փափազեանի կողմէ, որ հեղինակ է ԿՊոլսոյ մէջ լոյս տեսած քանի մը թատերախաղերու եւ կատակախաղերու։

 ՀԱՅԵՐԷՆ ՊԼՕԿ

 

Երեւելի սեղանաւորներէն մէկը, ամսուան սկիզբը ըլլալուն, իր մատակարարին հաշիւները ստուգելու համար կը հրամայէ ծախսոց տետրակը տեսնել եւ հաշուի նստիլ.

– Եկուր, նայիմ, պարո՛ն Խաչիկ, այս ամիս մսավաճառին որքա՞ն վճարեցիր։

– Պարո՛ն, 170 քըյյէ (օխա) ոչխարի միս առնուեցաւ, իւրաքանչիւր քըյյէն վեցական ղրուշէն՝ 1020 ղրուշ կ’ընէ, 140 քըյյէ  ալ կովու միս առինք, վեցական ղրուշէն՝ 840 ղրուշ, ընդհանուր՝ 1860 ղրուշ կը կազմէ։

– Խաչի՛կ, խենթացա՞ր, ասչափ միսը ո՞վ կերաւ։

– Կ’ուտուի, պարո՛ն, կ’ուտուի։

– Ի՞նչ կ’ըսես, այսինքն՝ այս տան մէջ 310 քըյյէ մի՞ս կերուեցաւ։

– Ատքան իրար մի՛ անցնիք, պարո՛ն, մէյ մը եթէ դեղագործին հաշիւներուն նայիք, այն ատեն կը հանգստանաք։

– Հասկցուեցաւ, առ այժմ դեղագործին եւ մսավաճառին հաշիւները մէկ կողմ դնենք, միւսներուն անցնինք։ Ատոնք ալ յետոյ խորապէս կը զննենք։

– Հացագործին 300 քըյյէ հացի պարտք ունինք։

– Համեմատած մսավաճառին հաշիւներուն, հացագործը աւելի խղճամիտ գտնուած է, սակայն, մենք ասքան հաց կը սպառե՞նք։

-Կը սպառենք, պարո՛ն, կը սպառենք, կ’ըսեն թէ՝ «Հացը կը վազէ, մենք ալ անոր ետեւէն կը վազենք»։

– Ի՞նչ կը մռթմռթաս, առա՞ծ պիտի ըսես, թէ հաշիւներս տեսնես։

– Պարո՛ն, հիմա շատերը մէկզմէկու առած կ’ըսեն։

– Այս 5000 հոգիի անուանացանկը ի՞նչ է։

– Տիկնոջ հրամանով տեղ մը յանձնուեցաւ։

– Այդ տեղը անուն չունի՞։

– Պարզելու համարձակութիւն չունեցայ։

– Շատ լաւ, ուրի՞շ։

– Օրիորդին համար «Փէրշէրօն» խանութէն 10 տրցակ նամակաթուղթ եւ 10 տրցակ նամակի պահարան առնուեցան, ասոնք ալ 140 ֆրանք կը կազմեն։

– Ի՞նչ կ’ըսես ծօ,[1] մեր Էօժէնին առեւտուրո՞վ սկսաւ զբաղիլ։

– Ո՛չ, պարոն, բարեկամներուն հետ երբեմն կը նամակցի…։

– Ինչ որ է, ուրիշ ի՞նչ կայ։

– Տիկնոջ հրամանով, եկեղեցւոյ սնտուկին 630 ղրուշ ձգուեցաւ։

– Խաչի՛կ, ի՞նչ կ’ըսես, ե՛ս ալ եկեղեցի կը մտնեմ, բայց ամենաշատը 5-6 ղրուշ կը ձգեմ։

– Պարո՛ն, դուք շատ լաւ գիտէք, որ տիկինը աղքատաց սնտուկին շատ դրամ կը ձգէ։

– Ինչ որ է, ուրիշ ի՞նչ կայ։

– Օրիորդ Քաթինային համար՝ «Մէզօն տէ Մէլուիլ»,  345 ֆրանք քօրսէի (սեղմիրան) դրամը կայ։

– Խաչի՛կ, անունները երթալով մէջտեղ կ’ելլեն։

– Պարո՛ն, օրիորդ Քաթինան ալ օր ըստ օրէ հասակ կը նետէ։

– Ուրիշ ի՞նչ կայ։

– Դարձեալ, օրիորդ Էօժէնիին համար, «Պոնմարշէ» խանութէն տրցակ մը «փուտըր տէ ռոզ» առնուեցաւ, ատ ալ 60 ֆրանք է։

– «Վէվէրտօ Պօղոս»ը ո՞վ է։

– Վէվէրտօ Պօղոս չէ, պարո՛ն, «փուտըր տէ ռոզ» վարդագոյն փուտրա կը նշանակէ։

Մաշաալլահ, մեր Էօժէնին ինչե՛ր սորվեր է։

– Շատ խելացի բան մըն է, պարո՛ն, Աստուած պահէ։

– Դեռ ուրիշ բան մը մնա՞ց։

– Հինգշաբթի օրուան Մաքրի գիւղ երթուդարձի ծախսերը 562 ղրուշ, 35 փարա կը կազմեն։

– Ի՞նչ կ’ընես, ծօ, խենթացա՞ր, Հնդկաստա՞ն կը ճամբորդենք ինչ։

– Պարո՛ն, եթէ կ’ուզէք մէկ-մէկ տեղերը ցոյց կու տամ։

– Ցոյց տուր, տեսնեմ, աս 569 ղրուշը ո՞ւր ծախսեցիր։

– Հինգշաբթի առաւօտ, տիկինը զիս կանչեց՝ «Մաքրի գիւղ գնա՛, «Ս» աղային տիկինը հիւանդ է, տե՛ս թէ որպիսութիւնը ինչպէ՞ս է եւ ինծի լուր մը բե՛ր», ըսաւ։

– Շատ լաւ։

-Դուռէն դուրս ելլելուս պէս, ընկերներէս մէկուն հանդիպեցայ՝ «Դեռ կանուխ է, եկուր, աս գարեջրատունը մէկական գաւաթ չախենք», ըսաւ։

– Հասկցայ, հասկցայ, եթէ չախոցով սկսիս՝ հաշիւը պիտի աւելնայ, հիմա ընդհանուր քանի՞ ղրուշ կը պահանջուի։

– 9236 ղրուշ, 35 փարա։

– Ա՛ռ, աս 9 լիրան, հիմա ինձմէ ճիշդ 200 ղրուշ առնելիք մնաց։

– Սխալ է, պարո՛ն, աս 9 լիրան 972 ղրուշ կ’ընէ։

– Աս լիրաները կը տեսնե՞ս, քեզի համար ամէն մէկը հազար ղրուշի արժէք թող ունենայ։ Ահաւասիկ, գիտցի՛ր, եւ ասկէ վերջ, գացած տեղդ անոր համեմատ ծախսէ,- ըսաւ ու ճարպիկ մատակարարը վռնտեց։

Ասոր պէս շատ մը մատակարարներ իրենց տէրերուն կործանման պատճառ կը դառնան, ուստի՝ որոշ չափով պէտք է զգուշանալ։

 

Օսմաներէնէ թարգմանեց՝
ԳԱՅԻԱՆԷ ՆԱԼՊԱՆՏԵԱՆ

«Չանթա» (Պայուսակ), նամակ (թերթ)՝ արուեստի եւ երգիծանքի, տէր եւ հրատարակիչ՝ Տիրան Փափազեան, սրբագրիչ (խմբագի՞ր) Րեճեպ էֆէնտի, Ա․ տարի, Ա. մաս, 29 Էյլիւլ 1305 (11 Հոկտեմբեր 1889), Կ. Պոլիս, էջ 2-3։

 

[1] Հարկ է այստեղ նշել, որ «ծօ»ն օսմաներէն չէ, սակայն այս բնագրին մէջ կը գործածուի, որովհետեւ հեղինակը հայ է (ծանօթ. թարգմանիչէն)։

 

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱՅԼԱԶԱՆ

20503905_1577398478976850_1048314203_n.jpg

ՆԱՄԱԿ ԿԱՂԱՆԴ ՊԱՊԱՅԻՆ

ՆԱՆԱՐ ՍԵԲԻԼԵԱՆ
Լոս Անճելոս, Ալֆրէտ եւ Մարկարիթ Յովսէփեան Վարժարան, 2րդ դասարան

Սիրելի՛ Կաղանդ Պապա,

այս տարի ես շատ բարի ու խելօք կեցած եմ:

Ես անհամբեր գալուդ կը սպասեմ: Եթէ ինծի նուէր բերես, հաճիս կրունկով կօշիկ մը բեր: Ես շատ ուրախ եմ, որ Կաղանդը կը մօտենայ, ես շատ բարի էի այս տարի ամէնուն համար:

Կաղանդ Պապա՛, ես արժանի եմ այդ կրունկով կօշիկին, հաճիս, մի՛ ուշանար, շուտ եկո՛ւր ու մի՛ մոռնար իմ կրունկով կօշիկս:

Կաղանդ Պապա, ես քեզ շատ կը սիրեմ ու անհամբեր գալուդ կը սպասեմ:

Սիրով՝

Նանար Սեբիլեան

 

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՆԱԿ
ԷԼԼԱ ՊԱՔԱՐԵԱՆ
Լոս Անճելոս, Ալֆրէտ եւ Մարկարիթ Յովսէփեան Վարժարան, 2րդ դասարան

Սիրելի՛ հայ զինուոր,

ես Էլլա Պաքարեանն եմ, աշակերտ՝ Յովսէփեան Վարժարանի երկրորդ դասարանի: Կը շնորհաւորեմ հայ բանակի տօնը:

Սիրելի հայ զինուոր, դուն շատ քաջ, խելացի ես եւ մեր հայրենիքը՝ Հայաստանը կը պաշտպանես, որ թուրքերը նորէն չարութիւններ չընեն մեզի: Ես շատ շնորհակալ եմ:

Ես օր մը Հայաստան պիտի գամ, քեզի եւ ամէնուն պիտի ըսեմ, որ հայ զինուորներ, դուք շատ զօրաւոր էք եւ թշնամիներէն չէք վախնար:

Ես ուրիշ բան մըն ալ կ’ուզեմ ըսել քեզի. գիտե՞ս, ես շատ լաւ հայերէն կը խօսիմ, կը գրեմ ու կը կարդամ:

Ես շատ պիտի ուրախանամ, երբ Հայաստան գամ ու քեզ տեսնեմ:

Սիրով՝

Հա՛յ Էլլա Պաքարեան

 

ՎԱՐԴԱՆԱՆՔ
ԱՆԹԸՆԻ ՔԱՍԱՐՃԵԱՆ
Լոս Անճելոս, Ալֆրէտ եւ Մարկարիթ Յովսէփեան Վարժարան, 2րդ դասարան

Պարսիկ թագաւորը ուզեց, որ հայերը կրակը պաշտեն, բայց հայերը՝ «Ո՛չ», ըսին, «մենք կրակը չենք պաշտեր: Հայերը քրիստոնեայ են եւ միայն Աստուծոյ կ’աղօթեն»:

Անոր համար 451 թուականին հայերը եւ պարսիկները կռուեցան: Հայերու սպարապետին անունը Վարդան Մամիկոնեան էր, հայերը 66․000 զինուոր ունէին, իսկ պարսիկները՝ 300․000 զինուոր ու փիղ:

Հայ զինուորները շատ քաջ էին: Անոնք շատ կռուեցան պարսիկներուն դէմ: Կռիւի ժամանակ Վարդան Մամիկոնեան նահատակուեցաւ հայրենիքին ու հայ ժողովուրդին համար, բայց զինուորները շարունակեցին պատերազմը:

Ես շատ հպարտ եմ, որ հայ եմ եւ ունինք քաջ զինուորներ:

 

ԲԱՐԵԿԵՆԴԱՆ
ԱՆՏՐՈՒ ՀԱՐՏԻՆԿ
Լոս Անճելոս, Ալֆրէտ եւ Մարկարիթ Յովսէփեան Վարժարան, 2րդ դասարան

Իմ ամենէն շատ սիրած պատմութիւնս Բարեկենդանի պատմութիւնն է, որովհետեւ ուրախ պատմութիւն է:

Ես այդ պատմութենէն սորվեցայ, որ հին հայերը կը տօնէին Բարեկենդանը, օրերով ուրախութիւն կ’ընէին, կը պարէին, կ’երգէին: Ես պարել եւ երգել շատ կը սիրեմ:

Պզտիկները կախօրան կը կապէին մառանի գերաններէն ու անոնց վրայ նստելով իրենց ամբողջ տարուան չարութիւնները իրարու կը պատմէին:

Այս պատմութիւնը ես շատ սիրեցի եւ պիտի չմոռնամ: Դասարանին մէջ մենք Բարեկենդանի երգ մը սորվեցանք, երգեցինք ու պարեցինք եւ հատիկ կերանք:

Ես շատ սիրեցի այս պատմութիւնը, որովհետեւ ուրախ պատմութիւն է:

 

ԱՄԱՆՈՐ
ՃՈՐՃ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ
Լոս Անճելոս, Ալֆրէտ եւ Մարկարիթ Յովսէփեան Վարժարան, 2րդ դասարան

Նոր Տարին պիտի սկսէր, ես շատ ուրախ էի, չէի ուզեր քնանալ ու կը սպասէի Ձմեռ Պապիին, բայց՝ քնացայ: Արեւը ծագեցաւ, ես արթնցայ, վար վազեցի ու շատ նուէրներ տեսայ: Նուէրներս բացի, լեցուն խաղալիքներ տեսայ: Խաղալիքներովս խաղցայ, շատ ուրախ էի:

Յետոյ մարդիկ բոլոր խաղալիքներս տարին եւ ըսին՝ «Դուն շատ ուրախ պիտի ըլլաս, եթէ այս խաղալիքներդ ուրիշ պզտիկներու տաս ու անոնք ալ խաղան, քեզի համար ալ լաւ բաներ կը պատահին եթէ տաս, ամէն մարդ ուրախ կ’ըլլայ»:

Դուն պէտք է միշտ քու խաղալիքներդ ուրիշ պզտիկներու նուիրես, որ անոնք ալ քեզի պէս ուրախ ըլլան:

Ես չեմ մոռնար այս Նոր Տարին, քանի որ թէ՛ ուրախ էի, թէ՛ տխուր:

 

ԿԱԽԱՐԴԱԿԱՆ ՀԱՒԿԻԹԸ
ԷԴՈՒԱՐԴ ՂԱԶԱՐԵԱՆ
Լոս Անճելոս, Ալֆրէտ եւ Մարկարիթ Յովսէփեան Վարժարան, 2րդ դասարան

Եթէ իմ գծած հաւկիթս կախարդական ըլլայ, ես կ’ուզեմ, որ անոր մէջէն շնիկ մը ելլէ: Ես այդ կախարդական շնիկը կ’ուզեմ, որ ճերմակ ըլլայ, գանգուր մազեր ունենայ ու շատ աշխոյժ ըլլայ: Ես շատ կ’ուզեմ այդ շնիկը ունենալ: Երբ դպրոցէն տուն երթամ, կ’ուզեմ որ այդ շնիկը իմ դէմս վազէ, ցատկռտէ ու ուրախանայ, իսկ երբ դասերս վերջացնեմ՝ ան հետս գնդակ խաղայ, ես գնդակը հեռու նետեմ եւ ինք վազէ ու գնդակը բերանով բռնէ ու ինծի բերէ:

Ես միշտ կ’երազեմ, որ շնիկ մը ունենամ, հետը խաղամ: Երբ դասարանին մէջ Զատկուան տօնին համար հաւկիթ մը գծեցի, ուզեցի որ այդ հաւկիթը կախարդական ըլլայ, ճեղքուի ու մէջէն անուշիկ շնիկ մը ելլէ:

 

ԶԱՏԻԿԸ
ԱՒԵՏԻՍ ՂԱԶԱՐԵԱՆ
Լոս Անճելոս, Ալֆրէտ եւ Մարկարիթ Յովսէփեան Վարժարան, 2րդ դասարան

Զատիկի մեր սովորութիւններէն մէկը՝ գունաւոր հաւկիթ ներկելն ու զարդարելն է, բայց մենք ուրիշ սովորութիւններ ալ ունինք:

Մենք եկեղեցի կ’երթանք, բարեկամներու եւ ազգականներու Զատիկը կը շնորհաւորենք, յետոյ իմ շատ սիրած խաղս՝ հաւկթախաղը կը խաղանք: Ես կը փորձեմ պարտէզին մէջէն շատ հաւկիթներ գտնել: Շատ արագ կը վազեմ, ամէն տեղ կը նայիմ ու ահագին հաւկիթ կը գտնեմ, ապա այդ հաւկիթներով հաւկթախաղ կը խաղանք, ես նորէն կ’ուզեմ, որ բոլորին յաղթեմ:

Հաւկթախաղին ատեն «Թաքաթոքէ» կ’երգենք, որ շատ չնեղուինք:

 

ԽՈՍՏՈՎԱՆՈՒԹԻՒՆ
ՏԱՆԻԷԼ ԱԲԻԿԵԱՆ
Լոս Անճելոս, Ալֆրէտ եւ Մարկարիթ Յովսէփեան Վարժարան, 2րդ դասարան

Ես բաժակ մը կոտրեցի, բայց մամաս չտեսաւ:

Մամաս կանչեց զիս եւ աղբարիկս ու հարցուց՝ «Ո՞վ կոտրեց այս բաժակը»․ ըսի՝ «Ես չկոտրեցի»: Եղբայրս ըսաւ՝ «Ես անմեղ եմ, ես լուր չունիմ», ու սկսաւ լալ:

Երբ տեսայ անոր լացը, շատ նեղուեցայ ու մամայիս ականջին շշնջացի ու խոստովանեցայ, որ բաժակը կտրողը ես էի:

Եւ այդ օրէն որոշեցի բոլորին ճիշդը ըսել, որպէսզի ուրիշները չնեղացնեմ:

 

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ՍՈՒՐԻԱԿԱՆ ՏԽՈՒՐ ՕՐԱԳՐՈՒԹԵՆԷ ՊԱՏԱՌԻԿ ՄԸ

20504121_762732477242087_776314459_n.jpg

ԱՆՈՅՇ  ՔԷՕՐՕՂԼԵԱՆ ՄԱՐԱՇԼԵԱՆ

16 Հոկտեմբեր 2016։ Դամասկոսի Նոր Սերունդ Մշակութային Միութեան Մեղրի պարախումբը, ուրիշ պարախումբերու կողքին, պիտի մասնակցէր «Քոս Քոզահ» (Ծիածան) պարերու փառատօնին: Ամէն մէկ խումբ իր մշակոյթը պիտի ներկայացնէր: Կային հայեր, ասորիներ, սուրիանիներ, թուրքմեններ, չարքազներ, քիւրտեր…: Այս ելոյթներու առաջինը չէր որ կը կատարուէր Սուրիոյ մէջ, ոչ ալ վերջինը պիտի ըլլար: Սակայն Պարմայիա խումբին համար պատուհաս մը դարձաւ այս հրաւէրին ընդառաջումը:

Յիշեալ պարախումբին անդամները եկած էին Սուրիոյ հիւսիս-արեւելեան Գամիշլի քաղաքէն, ոչ շատ հեռու ըլլալով հանդերձ, տասներկու ժամ՝ ինքնաշարժով, անոնք եկած էին օդանաւով, որպէսզի անախորժ դէպքերու, փորձանքներու վտանգը կանխեն, որովհետեւ ճամբորդութիւնը մեծ վտանգ կրնար սպառնալ, իսկ այս երիտասարդները իրենց խանդավառ տրամադրութեամբ կ’ուզէին մասնակցիլ եւ սուրիանիներու ներկայութիւնը շօշափելի դարձնել ողջ հանրութեան, իրենց մշակութային երգերով եւ պարերով, իրենց տոհմիկ, գոյնզգոյն տարազներով: Սակայն այս անգամ խելքէ-մտքէ դուրս վտանգ մը եղաւ իրենց, երբ անոնք վերջին փորձի մը համար Դամասկոսի Օփերայի տունը ժամանեցին, ուր պիտի պարէին: Հազիւ  հանրակառքէն վար իջան՝ հրթիռ մը ինկաւ իրենց գտնուած վայրը եւ խումբին մէջէն տասնհինգ հոգի վիրաւորուեցաւ: Շուտով լուրը տարածուեցաւ ամբողջ Դամասկոսի մէջ:

Մեծ ցաւ զգացինք եւ շատ տխրեցանք այս դէպքին վրայ, որովհետեւ կրնար իմ աղջիկներուս խումբին՝ Մեղրի պարախումբի անդամներուն ալ նոյն դէպքը պատահիլ, Աստուած մի՛ արասցէ:

Երկու օր ետք մեր աղջիկներուն պարախումբի ելոյթը դիտելու գացինք, ամբողջ օրուան ընթացքին՝ վախով, դողով, մտահոգ: Հասանք օփերա, դիտեցինք դրան առջեւ ինկած հրթիռին հասցուցած աւերը եւ շուտով շտապեցինք ներս: Սրահը լեփ-լեցուն էր հայ եւ օտար հանդիսատեսներով: Մեղրի պարախումբին կողքին, ըստ ցանկին՝ պիտի պարէր Պարմայիա խումբը: Մեղրի պարախումբը իր հայկական տոհմիկ պարարուեստը ներկայացուց հանդիսատեսին՝ փայլուն կատարումով, ակնկալելով, որ այստեղ պիտի վերջանար այդ օրուան յայտագիրը: Բայց յայտագիրը դեռ հիմա պիտի սկսէր: Յանկարծ փառատօնի ընդհանուր պատասխանատու՝ պրն. Ըտրիս Մուրատ բեմ բարձրանալով պատմեց Պարմայիա խումբին դժբախտ պատուհասը եւ խնդրեց բոլորէն, որ աղօթող ըլլան վիրաւորներուն համար: Ապա բեմ հրաւիրեց Պարմայիա խումբի անդամներէն, որոնք իրենց պարի տարազներով՝ հազիւ իրենց վէրքերը փաթթած, ցաւով, բեմ ելան: Կարճ ժամանակ բեմին վրայ մնալով խոնարհեցան, ցտեսութիւն ըսին եւ մեկնեցան, յաջորդ տարի վերադառնալու խոստումով: Այս տարի իրենք Ճէզիրէէն ի վեր գալով հանդերձ՝ իրենց բախտը չէր ժպտած իրենց: Բեմ բարձրանալու ուրախութիւնն ու հրճուանքը անոնք չէին կրցած վայելել: Իսկ վարագոյրին ետեւ անոնք մեր Մեղրի խումբին պատուիրած էին, ըսելով. «Մեր տեղն ալ պարեցէ՛ք, մեզի համար ալ պարեցէ՛ք»:

Օրուան կազմակերպիչ տնօրէնը խրախուսական խօսքերով գնահատեց խումբին քաջութիւնն ու տոկունութիւնը, իսկ վիրաւորներուն մաղթեց շուտափոյթ առողջութիւն:

ժողովուրդին ջերմ ծափահարութիւնները, ուրախութիւնն ու յուզումը կարելի չէր չտեսնել: Շատերս լացինք այդ տեսարանին առջեւ, չկրցանք մեր արցունքը զսպել: Այդ երիտասարդներուն խանդը, կայտառութիւնը եւ չարաբախտ վայրկեանը, երբ հրթիռը ինկած էր, պատճառելով ծանր վիրաւորներ: Այդ երիտասարդ տղոց եւ աղջիկներուն աչքերուն մէջ տեսայ անոնց ապագային հանդէպ մարող երազները, որոնք մոմերու պէս կը հալէին: Ժողովուրդը այդ պահուն չկրցաւ զսպել եօթը տարուան ընթացքին ամէն մէկուս կրած դժբախտութիւններուն ու հարազատներու կորուստին ցաւը: Բոլորիս ցաւն ու վիշտը նոյնն էր: Այս պատերազմը անջնջելի եւ խորունկ վէրքեր բացած էր մեր սրտերուն մէջ: Սակայն մեր ապրելու եւ տոկալու կամքն ու կորովը շատ աւելի մեծ են: Մեր մեծ աշուղներէն Ջիվանիի «Ձախորդ օրերը» երգին հետեւեալ տողերը կը մտաբերեմ.

Ձախորդ օրերը ձմրան նման կու գան ու կ’երթան,
Վհատելու չէ, վերջ կ’ունենան կու գան ու կ’երթան:
Դառն ցաւերը մարդու վրայ չեն մնայ երկար,
Որպէս յաճախորդ շարուէ շարան կու գան ու կ’երթան:

 

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: