ՄԱՐՍ ԹՈՒՐՇՈՒ Կ’ԸԼԼԱՐ

27495769_845326552316012_1455660877_n

ԼԵՌՆԱ ԳԱՐԱԳԻՒԹԻՒՔ

– Աղջիկնե՜ր… աղջիկնե՜ր…

Մամայիս ձայնն է, վարէն կը ձայնէ, բազարէն վերադարձած է: Գլուխովս նշան կ’ընեմ քրոջս՝ «Հատէ՛, հատէ՛, ելիր, մօրս ձեռքինները առնենք, վեր բերենք»: Քոյրս անտեղացի չէ: Երեք յարկ վար պիտի իջնենք, որպէսզի տոպրակները շալկենք ու վեր բերենք: Կինը հեռո՜ւ շուկայէն պիտի կրէ զանոնք ու առանձին տուն պիտի բերէ եւ քոյրս անտեղացի պիտի չըլլայ եւ մէկ ալ քիթին տակէն պիտի մրմնջէ:

– Աղջիկնե՜ր… աղջիկնե՜ր…,- ձայնը աւելի զօրեղ կը հնչէ:

Այս անգամ թէ՛գլուխովս, թէ աչքերովս եւ թէ յօնքերովս նշաններ կ’ընեմ, երկար շունչ մը քաշելով: Նշանս իր նպատակին կը հասնի ու քոյրս տեղէն կ’ելլէ, մուճակները կը հագնի:

– Եկա՛նք, մամա՜:

Մամաս ձեռքի տոպրակները գետին դրած, սանդուխին գլուխը մեզի կը սպասէ:

– Մամա՜, ինչե՜ր առեր ես, Չէնկէլգիւղի պոսթանին բոլոր խիարները հաւաքեր, տուն բերեր ես:

– Ի՞նչ խիարի աղջիկ, ասոնք քորնիշոն են, քորնիշոն, խիարը վարունգն է:

– Քողնիշո՜ն,- կը կրկնեմ ծիծաղելով, շատ սոսիէթիք ես, խիարին ձագը:

Մամաս կը հասկնայ շեշտադրութենէս, թէ խիար-խիար կրկնելով ի՞նչ բանի կ’ակնարկեմ:

– Չէնկէլգիւղը պոսթան մնացե՞ր է, ատիկա իմ երիտասարդութեանս էր: Հող չձգեցին, ամէն տեղ տուն եւ ճամբայ կը շինուի: Վոսփորի եալըները նոյնիսկ դադրեցան ծովահայեաց ըլլալէ… սարերու վրայ կառուցուած ըլլային:

– Մամա՛, աս որքա՜ն ծանր են տոպրակները, ինչպէ՞ս կրեցիր ասոնք, վաղն ալ կը սկսիս գանգատիլ՝ «Ա՜խ, ուսերս, վա՜խ ոտքերս, օ՜ֆ կռնակս…»։

– Հատէ՛, հատէ՛, մեր գործին նայինք, թուրշու պիտի շինենք:

Աշնանամուտին, բոլոր առարկաները եւ ուտելիքները գնուեր էին: Ինչե՜ր-ինչեր…  տոպրակներուն մէջ քիլօ-քիլօ բանջարեղէններ… վարունգ, կաղամբ, կանաչ պղպեղ, ստեպղին, խակ լոլիկ, խակ սեխ եւ դեռ քանի մը տեսակ բանջարեղէն ու պտուղ, նոյնիսկ սալոր…:

Բազարի օրը Շաբաթ էր եւ մայրս ալ տրամադիր կ’ըլլար շուկայ երթալու եւ բեռնաւորուած տուն դառնալու: Որոշ էր, որ ձմեռը յաճախ պիտի ուտէինք, քուրու ֆասուլիա, մսով եփած կամ փաստըրմա-սուճուխով եւ քովն ալ թուրշու:

Կը սիրէի՞նք թուրշուն․ հապա չի՞ սիրուիր. անդի-օքսիտան է, իր մէջ պարունակած սնունդը եւ մանաւանդ ջուրը աղիքներուն համար օգտակար են: Անոնք մարմնին մէջ կը վերածուին լաւ մանրէներու, որոնցմով կը պահպանուինք հիւանդութիւններէ: Սակայն, ուշադրութի՛ւն, եթէ արեան ճնշում ունի անձը, աղը պէտք չէ շատ փախցնել: Հարկաւ այս գիտելիքէն այն ժամանակ տեղեակ չէի, հետագային սորվեցայ: Մենք միայն մամայիս եփածները ուտել գիտէինք: Նաեւ սորվեցայ, որ Իշքոտրան ո՞ւր է. լուբիային իշքոտրականը նշանաւոր էր: Ես ատիկա ընդեղէնի տեսակ մը կը կարծէի, մինչդեռ Իշքոտրան Ալպանիոյ մէջ նահանգի մը անունն է եղեր: Կ’երեւի հոնկէ կու գար լուբիան ու անոնք կ’եփէին քուրու ֆասուլիայինէ՜ն համովը:

Խոհանոցին մէջ մամայիս կ’օգնէինք, մինչեւ այն պահը, երբ կարգը գար աւելցնելու քացախը: Այդ հեղուկին բարկ հոտը, որ տան մէջ կը տարածուէր, դեռ ռունգերուս ծայրն է: Մամաս կը յոգնէր եփելէն, թափելէն, լուալ-չորցնելէն, ծռիլ-ելլելէն, այսինքն հոգին կ’ելլէր: Երբ քիչ մը հանգչելու համար նստէր բազկաթոռին, կ’ըսէր.

– Այսօր ես ալ թուրշու եղայ:

***

Ձմեռ է: Լուբիա եփեցի: Ո՜ւր է Իշքոտրայէն եկածը… երկրին մէջ ընդեղէնի արտադրութիւն չկայ, բոլորն ալ կը ներածուին տարբեր երկիրներէ, սակայն ո՛չ Իշքոտրայէն։ Անոնց հետ ալ յարաբերութիւնները խզուեցան…:

Սեղան կը նստինք եւ ճաշին քով կը հրամցնեմ թուրշուն: Կը պատմեմ մօրս պատրաստութիւնները, որոնք կը սկսէին ամառէն կամ աշունէն՝ ձմրան համար: Կը խնդանք եւ աղջիկս կ’ըսէ.

– Քանի որ շինելը գիտես, դուն ինչո՞ւ թուրշուն տունը չես պատրաստեր:

– Խիարներուն հետ չեմ կրնար զբաղիլ,- կը պատասխանեմ ու քահքահ կը խնդանք, եւ կ’աւելցնեմ.- Բնաւ նպատակ չունիմ թուրշու ըլլալու:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s