ԲԱՐԵԿՈՆԾԱԿԱՆԻ ԳԱՂՏՆԻՔՆԵՐԸ կամ Ի՞ՆՉ Կ’ԱՆՑՆԻ ԿԸ ԴԱՌՆԱՅ ԺՈՂՈՎԻՆ ՄԷՋ

ասեղնագործ.jpg

ՎԱ(Գ)Ր

ԳՈՐԾՈՂ ԱՆՁԵՐ

ՊԱՐԾԱՆՔ ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ատենապետ Բ.Ի.Ը.Մ.ի
ԱՊԼԱԵԱՆ Ժողովական
ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ժողովական
ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ժողովական
ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ժողովական
ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Ժողովական
ՃՈՆ Ժողովական
ԱՄԲԵՐԴ ԹՄԲԻԿԵԱՆ Բանասէր

Եկող-գացող ժամանակ:
Բարեկոնծական Ինքնագովական Ընդհանուր Միութեան ժողովասրահը: Մեծ խորհրդանիշ մը կը յայտարարէ այդ:

Սեղանին շուրջ նստած են ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ, ԱՊԼԱԵԱՆ, ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ, ԹՈՂԻԿԵԱՆ, ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ եւ ՃՈՆ:
ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ժողովը բացուած է:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ոչ, ոչ, ոչ, Խերպեթեան, ժողովը ատանկ չեն բանար:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Հապա ինչպէ՞ս կը բանան, Ապլաեան:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ժողովը բացուած է՝ կը յայտարարեմ:

ՃՈՆ Յայտարարեմ ի՞նչ ըսել է:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ժողովը բացուած է: Ատենապետին խօ՞սքը պիտի կտրես:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ատենապետը չես դուն:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ոչ ալ պիտի ըլլաս:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ձգեցէ՛ք ատենապետ ըլլամ վայրկեանի մը համար:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ոչ իսկ ակնթարթի մը համար:

ՃՈՆ Ակնթարթ ի՞նչ ըսել է:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Պարոն Պարծանքը իր տեղը մարդու չի տար:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ի՞նչպէս թէ, Զուրչափեան, չէ՞ որ միշտ կ’ըսէ՝ օր մը ձեզմէ մէկը ատենապետութեան պաշտօնը պիտի ստանձնէ:

ՃՈՆ Ստանձնէ ի՞նչ ըսել է:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Հինգ տարի է այս խօսքը կը լսենք կոր պարոն ատենապետէն, պարոն Թողիկեան:

ԱՊԼԱԵԱՆ Տասը տարի է:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Դուն տա՛սը տարի է անդամ ես կ’երեւի վարչութեան:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Մարդուն մեղքը կը մտնէք կոր: Ինքը կը պատրաստէ կոր մեզ, որ ատենապետի ծանր պատասխանատուութիւնը կարենանք վերցնել:

ԱՊԼԱԵԱՆ Տաւուլեան, պարապ խօսքեր են ատոնք: Անանկ կ’ըսէ կոր, որ վարչութեան մէջ մնանք, չձգենք չհեռանանք: Մենք պէտք ենք իրեն, որ ուզածը ընէ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Որպէսզի ժողովը օրինական ըլլայ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Եթէ այդքան դժգոհ էք իրմէ, մի՛ ընտրէք զինք գալ անգամ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ինքը կ’ըսէ կոր որ զինք ընտրենք:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ստիպուած եմ այս անգամ ալ ատենապետ ըլլալ կ’ըսէ միշտ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Խեղճը առանց ուզելու ատենապետ կ’ըլլայ կոր, առանց ուզելու կ’ուզէ կոր ատենապետ ըլլալ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Թող ինքը ըսէ, դուք մի՛ ընտրէք:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ըսելը դիւրին է: Ով համարձակի զինք չընտրել, միւս անգամ ի՛նք ժողովէն դուրս պիտի մնայ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ինչո՞ւ: Վարչութեան անդամները որոշողը ատենապե՞տն է: Ընդհանուր ժողովը չէ՞ որ կ’ընտրէ անդամները:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Այո, բայց ընտրելիներու ցանկը ո՞վ կը ներկայացնէ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ատենապետը:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Թող ուզողը առանձին ներկայանայ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Մարդ պիտի չընտրէ զինք: Կասկածով պիտի նային իր վրայ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ինչո՞ւ ցանկին մէջ չէ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ինչո՞ւ ընտրուիլ կ’ուզէ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Նպատակներ ունի, որոնք անշուշտ կ’ուզէ իրականացնել:

ԱՊԼԱԵԱՆ Նպատակը վնաս հասցնել է:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Խռովարար է:

ՃՈՆ Խռովարար ի՞նչ ըսել է:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ժողովրդավարութիւն չկայ ուրեմն Բարեկոնծականին մէջ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Չկայ, չկայ, ուր որ դրամ կայ, ժողովրդավարութիւն չկայ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Շատ վտանգաւոր խօսքեր են: Քաղաքական գունաւորում ունին:

ՃՈՆ Գունաւորում ի՞նչ ըսել է:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ (ԷՐԶԵԼԵԱՆը ծաղրելով) Հաւասարակշռութեան պակաս մը կը նշմարեմ ձեր դիտողութիւններուն մէջ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ (ԷՐԶԵԼԵԱՆը ծաղրելով) Փաստերու սնանկութիւն մը կ’արձանագրեմ:

ԱՊԼԱԵԱՆ (ԷՐԶԵԼԵԱՆը ծաղրելով) Հանգամանալի ուսումնասիրութեան կարօտ է ձեր առաջարկը:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Խնդրեմ, անձնականի չդպնանք:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ի կարգ, ի կարգ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ի՞նչպէս ի կարգ, երբ ժողովը բացուած չէ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ես բացի ժողովը:

ԱՊԼԱԵԱՆ Կը յայտարարեմ չըսիր:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Բացականեր կա՞ն:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Այո, Աւետիսը:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Տեղեկացուցա՞ծ է թէ պիտի բացակայի:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Չէ տեղեկացուցած, որովհետեւ ինչպէս միշտ ժողովին վերջաւորութեան պիտի գայ եւ ի՛նք պիտի ուզէ տեղեկանալ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Բացակա՞յ արձանագրելու ենք ուրեմն թէ ներկայ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Բացակայ, քանի արձանագրութեան ժամանակ հոս չէ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ներկայ, քանի պիտի գայ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Բացակայ պիտի գրեմ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Դուն ալ բացակայ ես:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ի՞նչպէս բացակայ կրնամ ըլլալ, երբ առջեւնիդ եմ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ատենապետը բացակայ է, դուն ատենապետին տեղը բռնած ես, ուրեմն բացակայ ես:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ես ատենապետին տեղը բռնած եմ, ուրեմն ներկայ է:

ԱՊԼԱԵԱՆ Բացակայ ես:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ներկայ է:

ԱՊԼԱԵԱՆ Բացակայ ես:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Լաւ, լաւ, շատ մի՛ երկարէք, համը-հոտը կը փախցնէք կոր:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Բայց ճիշդ է որ ատենապետը ուշացաւ այսօր:

ԱՊԼԱԵԱՆ Չէ պատահած բնաւ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Միշտ մեզի հետ կը պատահէր:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ատենապետ չես կրնար ըլլալ դուն, ժողովը չես կրնար կոր վարել:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Շատ լաւ ալ կրնամ ըլլալ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ցցուր նայինք:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Կարդացուեցաւ եւ վաւերացուեցաւ նախորդ նիստի ատենագրութիւնը:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Օր մըն ալ չէ կարդացուած:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Ձեւակերպութիւններ են ատոնք: Մենք եկած ենք գործ տեսնելու, ոչ թէ ձեւակերպութիւններով ժամանակ վատնելու:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Այո, այո, եկած ենք գործ տեսնելու:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Նախ եւ առաջ, ձեր դասերը սորվա՞ծ էք: Պատասխան չեմ լսեր: Ինչո՞ւ ամէն մարդ շատ կարեւոր գործով մը սկսաւ զբաղիլ: Ապլաեանը գրպանները բան մը սկսաւ փնտռել…

ԱՊԼԱԵԱՆ Կարեւոր նօթեր առած եմ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Խերպեթեանը սեղանին տակ սկսաւ նայիլ…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ոտքիս բան մը զարնուեցաւ:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Խնդրեմ, ոտքի կատակները դադրեցուցէք: Ինչ որ կ’ուզէք ըսել՝ ճակատաբաց յայտարարեցէք: Ոտքերով գաղտնի խօսակցութիւն մի՛ ունենաք:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Այո, կողմնակի խօսակցութիւնները արգիլուած են:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Թողիկեանը ոտքի կ’ելլէ կոր: Ո՞ւր պիտի երթաս:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Բաղնիք, բաղնիք պիտի երթամ: Քանի մը վայրկեանէն կու գամ: Ժողովը մի՛ ընդհատէք իմ պատճառովս:

ՃՈՆ Ընդհատէք ի՞նչ ըսել է:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Տաւուլեանը սկսաւ առաստաղը դիտել:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Կը ջանամ կոր միտքերս հաւաքել:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Հաւաքեցի՞ր:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Շատ բարձր է առաստաղը:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Պարոն ատենապետ…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Այո, դուն ըսէ, սորվածդ արտասանէ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ (Դասը սորվածի պէս) Բովանդակ հայութեան ծառայութեան համար ստեղծուած է Բարեկոնծականը, ներողութիւն՝ Բարեկոնծական Ինքնագովական Ընդհանուր Միութիւնը:

ԱՊԼԱԵԱՆ (Նմանողաբար) Բարեկոնծական Ինքնագովական Ընդհանուր Միութիւնը ստեղծուած է իւրաքանչիւր հայու ծառայութեան համար:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Այո, պայմանաւ որ ան ազգական կամ ծանօթ ըլլայ վարչութեանս անդամներուն:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ուստի…

ՃՈՆ Ուստի ի՞նչ ըսել է:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ուստի, այսինքն՝ ուրեմն… ուրեմնին իմաստը գիտե՞ս:

ՃՈՆ Այո, ուստի:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ուստի վարչութեան անդամները պէտք է ներկայացնեն իւրաքանչիւր հայ, պէտք է ներկայացնեն բովանդակ հայութիւնը, մշակութային երեք շրջանակները…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Կուսակցութիւնները այսինքն…

ԱՊԼԱԵԱՆ Ոչ, ոչ, կուսակցութիւնները գործ չունին հոս, կուսակցականը կուսակցականի հանգամանքով չէ որ կը մտնէ Բարեկոնծականի վարչութիւն, այլ իբրեւ մշակութային գործիչ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Մշակութային գործիչ… կուսակցական ըլլալը աւելի կլլուելիք է:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Խնդրեմ, ոչ մէկ յարձակում կուսակցութիւններուն վրայ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Եւ ոչ մէկ գովեստ կուսակցութիւններուն:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ուստի…

ՃՈՆ Ուրեմն…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ապրի՛ս, Ճո՛ն…

ԱՊԼԱԵԱՆ Ուստի վարչութեան անդամները պէտք է ներկայացնեն երեք մշակութային շրջանակները, երեք յարանուանութիւնները…

ՃՈՆ Յարանուանութիւն ի՞նչ ըսել է:

ԱՊԼԱԵԱՆ Յարանուանութիւն՝ լուսաւորչական, կաթողիկէ, բողոքական:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Բողոքական միայն չորս հոգի մնացած է գաղութին մէջ, պէ՞տք է ներկայացուցիչ ունենան:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Օր մը կրնանք շատնալ: Լաւ է մնամ ես, որ երբ օր մը դուք ալ նոյն կացութեան մէջ գտնուիք՝ նախընթաց ըլլայ:

ՃՈՆ Նախընթաց ի՞նչ ըսել է:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Կաթողիկէներն ալ փոքրամասնութիւն են: Այդ փոքրամասնութեան մեծամասնութիւնն ալ անունով միայն հայ է:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Հայ կաթողիկէ են, լմնցաւ գնաց: Խնդրեմ, միջյարանուանական հարցեր չյարուցանենք, դաւանաբանական խնդիրներ ծեծելու տեղը չէ հոս:

ԱՊԼԱԵԱՆ Յիշեցնենք կրկին, ան որ հոս կը մտնէ, կուսակցական ամէն համոզում կը ձգէ դուրսը, յարանուանական ամէն դաւանանք կը ձգէ դուրսը: Հոս, մենք կը հաւաքուինք միայն ու միայն հայութեան նիւթական կարիքները հոգալու համար:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Հա՜, բո՛ւն նիւթը վերջապէս:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Պարոն ատենապետ…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Այո…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Թոյլ տուէք որ հայութեան նիւթական կարիքները հոգալու մեր առաջարկները ներկայացնենք:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ձայն ուզեցի՞ր․ ոչ: Նախ ձայն պէտք է ուզես:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Ձայն կ’ուզեմ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Խօսքը ձերն է:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ոչ, իմս է: Ես առաջ ձայն ուզեցի:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Ոչ, դուն չուզեցիր:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ես անցեալ ժողովին ուզած էի, բայց ժամանակ չեղաւ եւ ինծի ըսուեցաւ, որ այս անգամ առաջին ձայնը ինծի պիտի տրուի:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ատանկ բան մը չեմ յիշեր կոր:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ես կը յիշեմ կոր:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Չեմ յիշեր կոր:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ատենագրութեան մէջ նայեցէք: Մէկը բերէք որ ատենագրութիւնը կարդայ: Կարդալ գիտցող կա՞յ այստեղ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ատենագրութիւնը կարդացուած եւ վաւերացուած է արդէն:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ատենագրութեան մէջ ատանկ բաներ կը գրուի՞ն:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ատենագրութիւնը լսա՞ծ ունինք որ:

ՃՈՆ Ատենագրութիւն ի՞նչ ըսել է:

ԱՊԼԱԵԱՆ (Գործնական) Իրարու ետեւէ արագ-արագ խօսինք: Արդէն ատենապետը ուր որ է պիտի գայ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Լաւ, դուն խօսէ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ոչ, դուն խօսէ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ոչ դուն, ոչ ան: Իմ առաջարկս հայ ժողովուրդին կրթական մակարդակը բարձրացնելու կը վերաբերի:

ՃՈՆ Կը վերաբերի ի՞նչ ըսել է:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Շատ լաւ առաջարկ է, շատ լաւ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ապրիս, ապրիս, ամբողջովին կ’ընդունինք:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Տակաւին չըրի առաջարկս:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Է՜, ի՞նչ կեցեր ես, ըրէ՛: Ժողովին համբերութիւնը չարաչար մի՛ գործածեր:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Հայ ժողովուրդին կրթական մակարդակը բարձրացնելու համար հայերո՛ւ կրթական մակարդակը բարձրացնելու ենք:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այո, այո, շատ ճիշդ կը խօսի:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Պատուական հայ մը կայ, որ կը փափաքի կոր իր պատուական զաւակին կրթական մակարդակը բարձրացնել՝ զայն ամերիկեան համալսարան ուղարկելով:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Հա՜, պետական համալսարան ղրկելով՝ կրթական մակարդակը չի՞ բարձրանար:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ոչ, չի բարձրանար, մանաւանդ թէ կը ցածնայ:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Մանաւանդ թէ պետական համալսարան ղրկելու նպատակ ունեցողը նիւթական օժանդակութեան կարիքը պիտի չունենար, քանի որ պետական համալսարանները ձրի են:

ԱՊԼԱԵԱՆ Հասկցանք, ըսելիքդ ըսէ, կրթաթոշակ մըն է ուզածդ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Շատ սուղ է ամերիկեան համալսարանը:

ԱՊԼԱԵԱՆ Բարեկոնծականը շատ դրամ ունի, մի՛ մոռնար:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Մոռնալ կ’ըլլա՞յ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ո՞վ է այդ պատուական հայը:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Հայկ Մարտիրոսեանը:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Հայկ Մարտիրոսեա՞նը: Հայկ Մարտիրոսեանը դրամի պէտք չունի, մեծահարուստ է ան:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Երեւոյթներէն մի՛ դատէք:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Հապա ինչէ՞ն դատենք:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ուտելու հաց չունի ան:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ի՞նչ կ’ըսես, սնանկացա՞ւ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ուտելու հաց չունի ըսելով՝ ամենէն սուղ ճաշարանները կ’երթայ կնոջը հետ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Լաւ է որ կնոջը հետ կ’երթայ կոր:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Խնդրեմ, երեւոյթներէն չխաբուինք: Յետոյ, ձեր իրաւո՞ւնքն է իր անձնական կեանքին խառնուիլ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ես շատ լաւ գիտեմ դուն ինչո՞ւ այս կրթական մակարդակը բարձրացնելու առաջարկը բերիր:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ինչո՞ւ եղեր:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Որովհետեւ Հայկին կինը…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Խնդրեմ, վիրաւորական եւ անուանարկիչ…

ՃՈՆ Անուանարկիչ ի՞նչ ըսել է:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Ակնարկներ չնետենք պատուական հայերու տիկիններուն հասցէին:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ի՞նչ տեսակ ակնարկներ նետենք…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Որովհետեւ Հայկին կինը…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Նորէ՞ն…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Իր զգեստները քեզմէ կը գնէ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այո, ամէն օր զգեստ կը փոխէ ան:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ամէն օր երեք զգեստ կը փոխէ:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Խնդրեմ, մարդոց անձնական ազատութեան չդպչինք:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ամէն զգեստները ինձմէ չի գներ: Հազիւ կէսը կը գնէ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Եւ հակառակ ատոր կ’առաջարկես զաւակին կրթաթոշակը հոգալ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Անշահախնդիր անձ եմ ես:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Լաւ, առաջարկդ լսեցինք:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ընդունեցի՞ք:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Պիտի ընդունինք… եթէ միւսներն ալ ընդունուին:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ի՞նչ են միւսները:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Կարգը որո՞ւնն է:

ԱՊԼԱԵԱՆ Կարգ-մարգ չկայ, դո՛ւն խօսէ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ես կ’առաջարկեմ մեր սիրելի ժողովուրդին առողջական մակարդակին սատարել:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ապրիս, ապրիս, շատ լաւ առաջարկ է: Ժողովը միաձայնութեամբ կ’որդեգրէ այս առաջարկը:

ԱՊԼԱԵԱՆ Կ’որդեգրէ՞… ինչո՞ւ, ո՞րբ է առաջարկը:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Անշուշտ թէ, տէր-տիրական չ’ունենար, մինչեւ որ մենք չորդեգրենք:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Այո, որբ… ուհի մըն է:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ի՞նչ կ’ըսես:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Այո, որբուհին հոգեկան տագնապի մէջ է, չի կրնար բանալ բերանը՝ լաւ մը ժպտելու համար…

ԱՊԼԱԵԱՆ Ինչո՞ւ համար չի կրնար բանալ բերանը:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Որբուհի մը, որ կ’ուզէ լայնօրէն ժպտիլ… ի՞նչ օրերու հասանք:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Որովհետեւ դեղնած են ակռաները, շատ ծխելուն պատճառաւ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Որբուհի մը, որ շատ կը ծխէ: Կարծեմ չենք կրնար առարկել… վիշտէն կը ծխէ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ուրեմն կը փափաքի կոր ամբողջովին նոր ակռաներ անցընել, որպէսզի կարենայ ժպտիլ եւ իր մարգարտաշար ակռաները ցուցադրել:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Մարգարտաշար… հասկցանք, սուղ պիտի արժէ: Այո, մէկ ակռան 500 ոսկի է, 32 ակռան պիտի արժէ 16․000 ոսկի, զոր ես մեր ժողովուրդի առողջական մակարդակը բարձրացնելու սիրոյն կ’առաջարկեմ վճարել մեր սնտուկէն:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ո՞վ է նայինք այդ որբուհին:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Տիկին Լօլա Շաքարեանը:

ԱՊԼԱԵԱՆ Տիկին Լօլան… որբուհի՞ է:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Այո, հայրը եւ մայրը մեռած են:

ԱՊԼԱԵԱՆ Բայց ինքը մեծ կին է, յիսունէն վեր:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Խնդրեմ, կենցաղավարական է՛ն տարրական կանոններուն հակառակ է կնոջ մը տարիքը այսպէս հրապարակաւ յայտարարել:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Վաթսունի մօտ ըսելու կը վախնա՞ս կոր:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Խնդրեմ, կնոջ մը տարիքը վիճաբանութեան նիւթ չենք կրնար ընել: Քաղաքակիրթ ազգ ենք մենք:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Մեզի ի՞նչ որ Լօլան կ’ուզէ նոր ակռաներ անցընել: Ո՞վ ըսաւ որ երեսուն տարի ծխէ եւ ակռաները փճացնէ:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Անձնական ազատութեան կը դպնանք կոր նորէն:

ԱՊԼԱԵԱՆ Առողջապահակա՞ն հարց է կեղծ ակռայ անցընել, թէ գեղեցկագիտական:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Առողջապահական: Դեղնած ու փտելու մօտ ակռաներուն պատճառով բերանին մէջ ապառողջ մթնոլորտ կը տիրէ, մանրէները անարգել կ’աճին եւ յետոյ կը թափանցեն ի կոկորդ եւ կոկորդէն ալ վար…

ԱՊԼԱԵԱՆ Այո, թող թափանցէին, եւ տիկին Լօլան թոքերու քաղցկեղ ունենար եւ գործողութեան կարօտէր: Այն ատեն կը վճարէինք: Չէ, չէ, աս ըսածդ առողջական վիճակի բարելաւում չէ, գեղեցկագիտական բնագաւառին կը պատկանի:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Թող գեղեցկագիտականին պատկանի: Միթէ անհրաժեշտութիւն մը չէ՞ մեր ազգին գեղեցկագիտական մակարդակը բարձրացնել: Տգեղութիւնը մեր ազգը կործանեց:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Տիկին Լօլային ամուսինը ոսկերիչ է…

ԱՊԼԱԵԱՆ Ըսել կ’ուզես ոսկիէ ակռաներ կրնայ անցընել տալ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ոսկին բերնին մէջ հակագեղեցկագիտական է:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ըսել կ’ուզեմ՝ նիւթական օժանդակութեան պէտք չունի:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Մեզի ի՞նչ իր ամուսնին ի՞նչ ըլլալը: Իր ամուսնին ընտրած արհեստի՞ն ալ պիտի խառնուինք:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ներողութիւն, բայց ո՞ր ատամնաբոյժին մօտ տիկին Շաքէն նոր ակռաներով պիտի օժտուի:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ի՞նչ կարեւորութիւն ունի ատիկա:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Մեծ կարեւորութիւն ունի: Մանաւանդ որ եղբայրդ ատամնաբոյժ է:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Եղբայր ունենալը մե՞ղք է:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ատամնաբոյժ ըլլալը…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Եղբօրս ատամնաբոյժ ըլլալը մե՞ղք է, պարոն Տաւուլեան:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Ես կ’ըսեմ՝ ես կը լսեմ կոր՝ ամէն մարդ ազատ է իր ուզած ասպարէզն ընտրելու:

ԱՊԼԱԵԱՆ Լաւ, լաւ, այս առաջարկն ալ կը դնենք սեղանին վրայ, միւսներուն հետ կ’ընդունուի:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Սեղանին վրայ տեղ մնա՞ց:

ՃՈՆ Նախորդը, նախորդը, նախո՛րդը թող խօսի:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Նախո՞րդը…

ՃՈՆ Աս նախորդը անցած ժողովին սորվեցայ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ըսել կ’ուզես՝ յաջորդը:

ՃՈՆ Ա, այո, յաջորդը: Նախորդը ի՞նչ ըսել է ուրեմն: Նախորդը, այսինքն նախ դուն, յետոյ ան:

ԱՊԼԱԵԱՆ Կրթական մակարդակի բարելաւում ըսինք, բայց օտար համալսարանի ընդմէջէն:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Հայկական համալսարան չունինք այս գաղութին մէջ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Դպրոցի մասին է խօսքս, հայկական դպրոցի:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Այո, շատ ճիշդ է, կրթական մակարդակի բարելաւում նախ եւ առաջ կը նշանակէ հայկական դպրոցի նիւթական օժանդակութիւն:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Շատ ազնիւ գաղափար է:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Մանաւանդ որ անձնական ալ չէ: Այսինքն անձի մը չէ որ պիտի օգնենք, այլ հաստատութեան մը, չէ՞:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այսինքն…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Մարդը առաջարկը չվերջացուց դեռ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այդ վարժարանին կարեւորագոյն անձնաւորութիւնը ո՞վ է, եթէ ոչ՝ տնօրէնը:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ի՞նչ է, տնօրէնի՞ն ալ կրթական մակարդակը պիտի բարձրացնենք:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ինք դիմում ըրած է կ’երեւի:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այո, պէտք ունի բարելաւման:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Բայց ատոր մասին տնօրէն ըլլալէ առաջ մտածելու չէ՞ր:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ազգային առաջնորդարանը ինչո՞ւ զինք ընտրեց, իրմէ աւելի արժանաւորները կային:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ճիշդ ատո՛ր համար:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Խնդրեմ, նորէն անձնականին սկսանք դպչիլ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Տնօրէնը, գիտէք, պէտք է հեղինակութիւն վայելէ աշակերտութեան մօտ…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ա՞տ ալ դրամով կարելի է ապահովել…

ԱՊԼԱԵԱՆ Աշակերտութիւնը, որուն մեծամասնութիւնը փառաւոր ինքնաշարժներու մէջ կ’երթայ կու գայ, չի կրնար յարգել տնօրէն մը, որ… տասնհինգ տարուան ինքնաշարժով մը դպրոց կը ժամանէ…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Նորոգե՛լ տանք ինքնաշարժը:

ԱՊԼԱԵԱՆ Որ նոր մոտելի ինքնաշարժ չունի…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Բայց ինքնաշարժները շատ սուղ են: Համալսարանական կրթաթոշակը տարեկան 14-15․000 է, ինքնաշարժը գոնէ 50-60․000 պիտի ըլլայ, այսինքն կրթաթոշակին չորս անգամը:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այո, բայց չորս տարի պիտի վճարէք կրթաթոշակ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Բայց ինքնաշարժին գինը միանուագ պիտի վճարէք:

ՃՈՆ (Որ կը մրափէր) Միանուագ ի՞նչ ըսել է:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Քնացիր դուն, քնացիր:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ինքնաշարժին գինն ալ կարելի է չորս տարուան վրայ վճարել:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ատանկ աւելի սուղի կը նստի:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Որմէ՞ պիտի գնէ ինքնաշարժը:

ԱՊԼԱԵԱՆ Փառք Աստուծոյ, ոչ ես ինքնաշարժ կը ծախեմ, ոչ կինս: Եղբայր ալ չունիմ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Բայց բարեկամդ՝ Արիստակէսեանը ինքնաշարժի գործակալութիւն ունի:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ի՞նչ ընեմ այսինքն, բարեկամութի՞ւնս կտրեմ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Բաժին մըն ալ քեզի խոստացած ըլլալու է:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ե՛տ առ այս խօսքը, ե՛տ առ, եւ կը խնդրեմ, ատենագրութեան մէջ չարձանագրուի՛:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ատենագրութիւն գրո՞ղ կայ որ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Հայերէն գրել գիտցող եթէ ըլլայ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Լաւ, լաւ, կարճի կապենք: Այս առաջարկն ալ կը դնենք սեղանին վրայ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Սեղանին վրայ տեղ մնա՞ց:

ԱՊԼԱԵԱՆ Գիտենք որ կը համբերես կոր: Դուն ալ քու առաջարկդ ըրէ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Իմ կարգս եկա՞ւ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Եկաւ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ես պիտի ուզէի մեր ժողովուրդի գրական-մշակութային մակարդակի բարելաւման անդրադառնալ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Անդրադարձի՛ր:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Գրական-մշակութային մակարդակի բարձրացում կը նշանակէ ծանօթացում մեր գրականութեան ու մեր մշակոյթին:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ապրիս, ապրիս, շատ լաւ գաղափար է:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ըսէ՛ նայինք, ինչպէ՞ս պիտի ծանօթանանք մեր մշակոյթին եւ ո՞վ պիտի ծանօթացնէ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Այս գաղութի քչաթիւ մտաւորականներէն է…

ՃՈՆ Մտաւորական ի՞նչ ըսել է:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Քնացիր դուն, քնացիր:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Զատած է մեր բանաստեղծութեան ամենէն ընտիր նմոյշները…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Այս նմոյշները ես ալ չհասկցայ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Եւ բացատրութիւններով զանոնք մատչելի դարձուցած է ընթերցող հասարակութեան…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ոչ ընթերցող ունինք…

ԱՊԼԱԵԱՆ Ոչ ալ ոեւէ մէկը կ’ուզէ կոր ընդունիլ, որ հասարակութեան մաս կը կազմէ: Ամէն մէկը հանգամանք մը ունիմ, կ’ըսէ կոր: Մէկը վարչութեան անդամ է, միւսը` հոգաբարձութեան. մէկը ուսուցիչ է, միւսը` խմբագիր. մէկը համալսարանական է, միւսը` բարձրագոյն վկայականներու տէր. մէկը` արուեստագէտ, միւսը` արուեստասէր. մէկը` մարզիչ, միւսը` մարզիկ…: Հասարակութիւն չմնաց մեր գաղութին մէջ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Այո, մենք հասարակութիւնը կ’ատենք…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Կրնա՞մ շարունակել…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Այո, շարունակէ, շատ ապրիս, շատ ապրիս:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ի՞նչ կ’ուզէ կոր այդ մտաւորականը:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Կ’երեւի ամսական մը կ’ուզէ կոր, որ գիրքը ամբողջացնէ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Կու տանք, կու տանք, քանի որ բարեկամդ է: Ամսական հազար ոսկի կը յատկացնենք իրեն, որպէսզի ազատի իր ապրուստը հոգալու բեռէն եւ ամբողջապէս նուիրուի հայ գրականութեան ու մշակոյթին:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Խնդրեմ, ամսական ուզած չունի…

ԱՊԼԱԵԱՆ Տարի մը կը վճարենք:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ոչ, բնաւ երբեք…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Տարի մը լաւ է, 12․000 կ’ընէ, քեզի ալ բաժին կ’իյնայ: Լաւ, տարիուկէս:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ո՞վ է մտաւորականը:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Քչաթիւ մտաւորականներէն է, ըսաւ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Յիսուն-վաթսուն հատ մտաւորական չունի՞նք:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այո, խմբագիրները, ուսուցիչները, ճառախօսները, քահանաները քանի՞ հոգի կ’ելլեն… աւելցուր թերթ կարդացողները, նորէն վաթսունի չի հասնիր:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Բայց ամսականի պահանջք չկայ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ի՞նչ է ուզածը ուրեմն:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Կ’ուզէ որ գիրքը տպուի:

ԱՊԼԱԵԱՆ Հա, ատանկ ըսէ… ո՞ր մէկ տպարանին կ’ուզես կոր շահ ապահովել:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Տպարանի շահ ապահովելու հարց չկայ, ո՛ւր կ’ուզէք, տպեցէ՛ք:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Համամեանին քով չըլլայ, անոր տպարանը արդէն լաւ կ’աշխատի կոր:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Հալածեանին քով ալ չըլլայ: Բարեկոնծականի անդամ եղիր ըսած եմ, եւ մերժած է:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ուր կ’ուզէք՝ տպեցէք, ատ չէ հարցը, նուազուրդ ըրէք:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Նուազուրդը ի՞նչ է:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Ճոնը չարթնցաւ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Քանի մը տպարանէ գին կը պահանջէք եւ ամենէն քիչ պահանջողին կու տաք…

ԱՊԼԱԵԱՆ Ինչո՞ւ, դրամ չունի՞նք այսինքն…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Ասիկա խիստ վարկաբեկիչ կը գտնեմ Բարեկոնծականին համար:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Լաւ, ամենէն շատ պահանջողին տուէք: Վերջապէս կարեւորը ան է, որ տպուի:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Շատ խիստ կը խօսիս կոր:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այո, յարձակողական շեշտ մը կայ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Շատ կ’ուզէք կոր վճարել՝ վճարեցէք, միայն թող տպուի գիրքը:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Մենք շատ կ’ուզենք կոր վճարել, որպէսզի լաւ տպագրութիւն ըլլայ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այո, գեղատիպ…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Ա՛լ չ’արթննար կոր Ճոնը:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Պատիւով երեւնանք ընթերցող հասարակութեան…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ոչ ընթերցող կայ ըսինք, ոչ ալ հասարակութիւն…

ԱՊԼԱԵԱՆ Գիրքին մեկենասը պիտի ըլլայ Բարեկոնծականը, գեղեցիկ պէտք է ըլլայ ուրեմն գիրքը:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Գիրքին մէջը պէտք է գրուի…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Թող գրուի, ինքը համաձայն է որ գրուի:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Հա, մեր անուններն ալ պէտք է գրուին, որպէս Բարեկոնծականի վարչութեան անդամներ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ի՞նչ կարգով պիտի գրուին մեր անունները, անշուշտ ատենապետին անունէն ետք:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այբուբենական կարգով անշուշտ, Ապլաեան:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Աննախնթաց է վարչութեան անդամներուն անունները գրել, բայց եթէ կ’ուզէք՝ գրեցէ՛ք:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Հա, քու վարձատրութիւնդ անունի գրուի՞լն է, հա՞:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ես անունս չեմ ուզեր որ գրուի:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ոչ, պէտք է գրուի, յետոյ կ’ըսեն՝ ինչո՞ւ անորը չգրուեցաւ: Ըսի-ըսաւի դուռ կը բանանք:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Լաւ, թող գրուի:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ուրեմն ատ էր ուզածդ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Հա, ատ էր ուզածս:

ԱՊԼԱԵԱՆ Առաջարկդ ընդունուած է, չէ՞, բարեկամներ: Այս առաջարկը ընդունուած կը համարենք բոլորս հիմակուընէ, առանց որ միւս առաջարկներուն մասին համաձայնութիւն գոյացած ըլլայ:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Այդ մտաւորականը ո՞վ է միայն:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Վաչէ Ճրագեանը:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ո՞վ ըսիր:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Վաչէ Ճրագեանը:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ա՞ն ալ մտաւորական է:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Կարծեմ…: Համալսարանի դասախօս է, մասնագիտութիւնը արեւելեան գրականութիւն է, օտար պարբերաթերթերու մէջ յօդուածներ ունի…

ԱՊԼԱԵԱՆ Վաչէ Ճրագեա՞նը… գէշ մարդ չէ անշուշտ, բայց քիթը վեր է:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Այո, վերէն կը նայի մարդոց:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ի՞նչ կրնայ ընել եթէ երկարահասակ է:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Ամբարտաւան է:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ինչպէ՞ս…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Խումբով նստած կ’ըլլանք, բարեւ կ’ըսէ կ’անցնի…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Այո, առանց նայելու, թէ ո՞վ նստած է…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Առանց գալու եւ մէկիկ-մէկիկ բարեւելու…

ԱՊԼԱԵԱՆ Մեր որպիսութիւնը հարցնելու…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ազգային մեր գործունէութեան մասին տեղեկութիւն առնելու…

ԱՊԼԱԵԱՆ Վերջապէս առանց պէտք եղած յարգանքները ընծայելու մեզի:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Մարդը չի սիրեր աւելորդ ձեւակերպութիւններ, ի՞նչ կայ ատոր մէջ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Արդէն ազգային հաստատութիւններէ հեռու է…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Չ’ուզեր մասնակցիլ ժողովներու…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Այս ամէնը կասկածիլ կու տայ մեզի, որ հայու իսկական արիւն չի հոսիր իր երակներուն մէջ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Հայու իսկական արիւնը ո՞րն է:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Մէկ խօսքով, հայասէր չէ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ինչպէ՞ս հայասէր չէ, եթէ գիրք պատրաստած է:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ատիկա իր անձնական փառքին համար է:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Չորս տարի այդ գիրքին վրայ աշխատի՝ անձնական փառքի՞ համար:

ԱՊԼԱԵԱՆ Անկասկած: Թող հարիւր տարի աշխատի, նորէն անձնական փառքի համար է:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ի՞նչ փառք, երբ արդէն մարդը իբրեւ համալսարանի դասախօս բարձր վարկ կը վայելէ ակադեմական շրջանակներու մէջ, հայ գաղութէ՞ն փառք պիտի փնտռէ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այո, ատ է ուզածը:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Այո, կը նախանձի կոր մեր փառքին…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Մեր բարի համբաւին, խնդրեմ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Վստահ եղէք, որ մարդը ո՛չ մէկ արժէք կու տայ գաղութային փառքերու:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Տեսա՞ք, չըսի՞ որ վերէն կը նայի մեր վրայ…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Չըսի՞ որ ամբարտաւան է…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Յետոյ այդ մարդը աղքատ չէ…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Չըսինք որ աղքատ է: Մարդը ձեզմէ դրամ չի մուրար կոր:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ատ ի՞նչ խօսք է: Ներողութիւն, բայց դուն ալ սկսար ամբարտաւան դառնալ: Ատենապետին սխալն է, որ քեզ վարչութեան անդամ ըրաւ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Իմ սխալս չէ…

ԱՊԼԱԵԱՆ Բո՛ւն ատենապետին:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Մարդը իր գիրքը հրատարակուած կ’ուզէ կոր տեսնել: Հաւանաբար ուրիշ բաներէ խնայելով ինք կրնայ գիրքը անձնական միջոցներով հրատարակել…

ԱՊԼԱԵԱՆ Է, թող հրատարակէ իր անձնական միջոցներով…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ոչ, իր անձնական միջոցներով ալ թող չհրատարակէ, իրմէ գիրք չենք ուզեր…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ոչ մէկէ գիրք կ’ուզենք…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Տրամաբանական է, որ մենք իբրեւ բարեկոնծական մեծ կազմակերպութիւն, որուն նպատակն է հայ մշակոյթի պանծացումը…

ՃՈՆ Պանծացում ի՞նչ ըսել է…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Արթնցա՞ր, Ճոն…

ՃՈՆ Չէ…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ …Ստանձնէ նման օգտաշատ գիրքի մը հրատարակումը…

ԱՊԼԱԵԱՆ Ոչ, պիտի չստանձնէ, առաջարկը մերժուած է…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Թող նախ սորվի բարեւել մեզի…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Թող մեր որպիսութեամբ հետաքրքուի…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Թող ազգային մեր գործունէութիւնը գովաբանէ…

ԱՊԼԱԵԱՆ Այն ատեն եւ միայն այն ատեն կը մտածենք առաջարկը ընդունիլ: Ո՞ւր կ’երթաս կոր:

Ներս կը մտնէ ԷՐԶԵԼԵԱՆ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Պիտի ձգեմ երթամ, նստիլս աւելորդ է:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Նստէ, նստէ…

ՇԱՏԵՐ Պարոն ատենապետը եկաւ… պարոն Էրզելեանը եկաւ… պարոն Պարծանքը եկաւ…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ամէն ժողովի ձգել-երթալու խօսք կ’ընես կոր: Նստէ՛, քու ներկայութիւնդ կարեւոր է, դուն երիտասարդութեան ներկայացուցիչն ես…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Պարզապէս որովհետեւ ինծի պէտք ունիք՝ Բարեկոնծականի Կաղ Կատու պարբերաթերթը հրատարակելու համար:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Նստէ, տեղդ նստէ: Ժողովը բացուած կը յայտարարեմ: Բացակայ կա՞յ: Աւետիսը մի՛ հաշուէք: Կարդացուեցաւ եւ վաւերացուեցաւ նախորդ նիստի ատենագրութիւնը: Կ’անցնինք հիմա օրակարգի բուն հարցին, որ առաջարկներու քննութիւնն է:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այո, մենք նոր առաջարկներ ունինք:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Կարծիքներու փոխանակում ունեցանք այդ առաջարկներուն մասին ժողովէն առաջ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Հիմա վերստին կը ներկայացնէք ձեր առաջարկները, որպէսզի առիթը տրուի մեզի վերանայիլ փոխանակուած կարծիքները:

ՃՈՆ Վերանայիլ ի՞նչ ըսել է:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Արթնցա՞ր, Ճո՛ն:

ՃՈՆ Պարոն ատենապետ, ես քնացած չէի, ես մտիկ կ’ընէի կոր, ես համաձայն եմ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ձեր առաջարկներու վերանայումէն առաջ, հիւր մը ունինք, որ դուրսը կը սպասէ կոր, ներս հրաւիրենք, դիմում մը ունի կարծեմ:

ՇԱՏԵՐ Ո՞վ է, պարոն Էրզելեան:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Մտաւորական մըն է:

ՇԱՏԵՐ Մտաւորակա՞ն:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Այո, համալսարանական բարձրագոյն վկայականներու տիրացած:

ՇԱՏԵՐ Համալսարանակա՞ն:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Օտար պարբերականներու մէջ ակադեմական յօդուածներով ճանչցուած:

ՇԱՏԵՐ Ակադեմակա՞ն:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Հայ մշակոյթի նուիրեալ մըն է ան:

ՇԱՏԵՐ Նուիրեա՞լ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ի՞նչ է, առարկութիւննե՞ր ունիք:

ՇԱՏԵՐ Ոչ, չունինք, բայց…

ԱՊԼԱԵԱՆ Բայց պարոն Էրզելեան, այս անձը չի յարգեր մեզ…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ի՞նչ ըսել կ’ուզես…

ԱՊԼԱԵԱՆ Խումբով նստած կ’ըլլանք, բարեւ մը կու տայ ու կ’անցնի:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Առանձին-առանձին չի բարեւեր մեզ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Քաշուող է տղան քիչ մը:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Ոչ, ընդհակառակը, ամբարտաւան է:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Այո, վերէն կը նայի:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ինչպէ՞ս վերէն…: Ընդհակառակը, նշմարած եմ որ խօսած ժամանակ ուրիշ կողմ կը նայի: Իր ամօթխածութեան պէտք է վերագրել:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ի՞նչ ամօթխած, կաշին պատռած է, պարոն Էրզելեան:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Տարօրինակ բաներ կը լսեմ կոր:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Անդին կը նայի, այսինքն զզուած է, քիթին չի դներ կոր դիմացինին հետ շէնք-շնորհք երկու խօսք փոխանակել:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Միշտ իր գիտական աշխատանքներուն մէջ կ’երեւի միտքը կը թափառի:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Հա, գիտական աշխատանք, ինք միայն գիտական աշխատանք գիտէ ընել, մենք ոչինչ ենք:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Անհասկնալի կը գտնեմ կոր ձեր դիրքորոշումը: Տղան երբեք իր գործին ծանուցումը չէ ըրած:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ի՞նչ պիտի ընէր այսինքն, թերթին մէ՞ջ յայտարարէր:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Այս կամ այն առթիւ յօդուածներ գրած է, անունն անգամ չէ դրած:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Բեմ նետուէր եւ ինքզի՞նք գովէր:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Հանդէսներու երբ երթայ, վերջին շարքը կը նստի:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Կեղծ համեստութիւն: Ինչո՞ւ չի գովեր մեր ազգային-հայրենասիրական գործունէութիւնը:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ինչո՞ւ անունս չի գիտեր:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Զաւակս մանկապարտէզէն շրջանաւարտ եղաւ, ինչո՞ւ չշնորհաւորեց:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ես խոզամիսի նոր խանութ մը բացի, ինչո՞ւ ծաղկեփունջ չղրկեց:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Իմ մեծ մայրս, որ հարիւրութ տարեկան էր, մեռաւ, ինչո՞ւ թաղման հանդիսութեան ներկայ չգտնուեցաւ եւ իր ցաւակցութիւնները չյայտնեց:

ԱՊԼԱԵԱՆ Զգացուած ցաւակցութիւնները:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Զգացուած ցաւակցութիւնները: Ալ չեմ ըսեր՝ ինչո՞ւ դամբանական չխօսեցաւ, ինք որ գրոց-բրոց մարդ է:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Մէկ խօսքով, համաձայն չէք որ Բարեկոնծականը յանձն առնէ իր աշխատասիրութեան հրատարակումը:

ԱՊԼԱԵԱՆ Համաձայն չենք:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Թող իրեն մնայ իր աշխատասիրութիւնը:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Չենք ուզեր տեսնել զինք:

ԱՊԼԱԵԱՆ Թող ներս չմտնայ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Թող երթայ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ոչ, թող մնայ: Թող պարապ տեղը սպասէ: Եւ ժողովէն ետքը երբոր դուրս ելլենք, նայինք ինչպէ՞ս պիտի բարեւէ: Մեր ոտքը ինկար հիմա, հա՞:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Երբ ալ եկեր է, սուսիկ-փուսիկ նստեր է:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ի՞նչ սուսիկ-փուսիկ… հետս եկաւ:

ՇԱՏԵՐ Ձեր հետը եկա՞ւ…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ե՛ս բերի զինք:

ՇԱՏԵՐ Դո՞ւք բերիք զինք…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Այո, ես անձամբ հրաւիրեցի զինք, որպէսզի իր աշխատասիրութեան նկատմամբ առանձինն որոշում չկայացնեմ եւ ինք անձամբ իր աշխատասիրութեան կարեւորութիւնը եւ հրատարակութեան անհրաժեշտութիւնը բացատրէ ձեզի:

ԱՊԼԱԵԱՆ Թող ներս մտնէ ուրեմն, ինչո՞ւ կը սպասցնէք կոր մարդը:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Իրաւ որ անյարմար եղաւ, պարոն Էրզելեան:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ձեր անձնական հիւրը դո՞ւրսը մնայ:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Ի՞նչ պիտի մտածէ մեր մասին, ամօթով մնացինք:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Դուք անշուշտ բոլորովին առարկայականօրէն պիտի քննէք հարցը եւ ըստ այնմ բոլորովին անշահախնդիր եւ անկողմնակալ որոշում գոյացնէք, ինչպէս անշեղ սովորութիւնն է այս ժողովին:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Անշուշտ, պարոն Էրզելեան, անշուշտ, մենք ազատօրէն պիտի մտածենք եւ հարցը քննելով միաձայն համաձայնութիւն յայտնենք:

ԱՊԼԱԵԱՆ Միաբերան…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Մէկ սիրտ, մէկ հոգի…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Կանչեմ ուրեմն Ամբերդ Թմբիկեանը:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ամբե՞րդը:

ՇԱՏԵՐ Ամբերդին մասի՞ն էր խօսքը:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Հապա որո՞ւն մասին կը կարծէիք:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այդ խեղճուկրա՞կը:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Աղջիկ բառը լսելուն պէս՝ ճակնդեղի պէս կը կարմրի:

ՃՈՆ Ճակնդեղ ի՞նչ ըսել է:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Քալած ատեն միշտ գետին կը նայի:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Թող գայ, թող գայ նայինք:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Հապա դուք ո՞վ կարծեցիք:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Վաչէ Ճրագեանը:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ի՞նչ, ե՞ս, ե՞ս, ե՞ս Վաչէն հե՞տս բերէի: Այդ քիթը վերը, այդ ամբարտաւանը, այդ գոռոզը…

ԱՊԼԱԵԱՆ Մենք ալ ճիշդ ատ կ’ըսէինք կոր, պարոն Էրզելեան…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ատ ինքզինքը բան մը կարծող, քիթին տակէն մեր վրայ խնդացողը…: Ինչո՞ւ, ինչո՞ւ իր անունը լսել տուիք ինծի: Արեան ճնշումս բարձրացաւ: Ինչո՞ւ, ինչո՞ւ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Զուրչափեանին հարցուցէք:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ինչո՞ւ, Զուրչափեան:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ե՛ս ձեզի հարցնեմ, մեր անձնական հակառակութենէն մղուած կրնա՞նք մերժել արժէքաւոր գործի մը հրատարակութիւնը:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Արժէքաւոր գո՞րծ: Որեւէ գործ կրնա՞յ արտադրել նման բանգէտ մը, կեղծ մտաւորական մը…: Մի՛, մի՛, մի՛ խօսիք ալ իր մասին: Եւ ի՞նչ է ուզածը:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Հայ բանաստեղծութեան հատընտիր մը կազմած է, մեկնութիւններով հանդերձ, մատչելի ընելու համար ընթերցողին…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Քեզի՞ ըսաւ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Այո, ինծի ըսաւ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Այսպէ՞ս կը դիմեն մեր ժողովին:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ոչ, այսպէս չեն դիմեր:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Գրաւոր պէտք է դիմէ: Արդէն եթէ մտաւորական ըլլար, պիտի գիտնար թէ մեզի հարկ է գրաւոր դիմել:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Գրաւոր դիմած է: Ահա՛ նամակը:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Եւ կը համարձակի՞ս իրմէ ելած բան մը բերել այս ժողովէն ներս: Ահ, ահ, արեան ճնշումս, տասը աստիճան մըն ալ բարձրացաւ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Զուրչափեան, տեղդ նստէ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Բանա՞մ, կարդա՞մ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Տասը աստիճան մըն ալ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Զուրչափեան, ըսածդ պիտի կշռես:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Է, ի՞նչ պիտի պատասխանէք:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Կը մերժենք, կը մերժենք անշուշտ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Պիտի նայիս որո՞ւն կը խօսիս կոր:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Լաւ, մերժումի գրութիւն մը խմբագրենք, որ տամ իրեն:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Գրութի՞ւն: Մենք պիտի իջնենք մեր բարձունքէն եւ իր գրութեան գրութեա՞մբ մը պատասխանենք:

ԱՊԼԱԵԱՆ Ըսէ՛ որ ժողովը յարմար չի նկատեր:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Մարդը մեզի գրաւոր դիմած է, մենք ալ գրաւոր պէտք է պատասխանենք:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Տասը աստիճան մըն ալ:

ՏԱՒՈՒԼԵԱԼ Մի՛, մի՛ խօսիր ալ, որպէսզի պարոն Պարծանքին արեան ճնշումը իջնէ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ինչո՞ւ սանդուխը տասը-տասը կը բարձրանաք կոր:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Մարդիկ մեզի գրաւոր կը դիմեն, բայց մենք բերանացի կը մերժենք իրենց դիմումները, ժամանակ չունինք ամէն մէկ դիմողի առանձին պատասխանելու: Մնաց որ որեւէ գրելու բան ըլլայ, ես կը գրեմ կոր:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ես կը գրեմ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Գրէ՛:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Դուք պէտք է ստորագրէք իբրեւ ատենապետ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Չեմ ստորագրեր:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Լաւ, ես հրաժարած եմ այս ժողովէն:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Չեմ ընդունիր, հրաժարականդ չենք ընդունիր: Այս ժողովէն մարդ հրաժարած չէ: Դուն երիտասարդութիւնը կը ներկայացնես, չես կրնար հրաժարիլ: Քեզմէ զատ մարդ չկայ: Նստէ, նստէ, ես այսօր հոս եմ, վաղը հոս չեմ: Արեան աս ճնշումովս վաղը վստահաբար հոս չեմ: (Դեղեր կ’առնէ) Կանչեցէ՛ք, կանչեցէ՛ք Ամբերդը:

ՇԱՏԵՐ Ամբերդ, հրամմէ՛, եկո՛ւր… Ամբերդ, կը սպասե՛նք կոր…

Ներս կը մտնէ ԱՄԲԵՐԴ:

ԱՄԲԵՐԴ Բարեւ…

ԱՊԼԱԵԱՆ Բարեւ, Ամբերդ, ի՞նչ կայ չկայ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Նշանտուքի մը լուրը առինք, ճի՞շդ է:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Անցեալները մէկը տեսեր է եղեր քեզ, փողոցը քալած ժամանակդ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Է, ի՞նչ կայ ատոր մէջ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Աղջիկ մը թեւդ մտած է եղեր:

ԱՄԲԵՐԴ Ճիշդ չէ, ես չէի:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Դուն ալ թեւդ աղջկան մէջքին դրած ես եղեր:

ԱՄԲԵՐԴ Սուտ է, սուտ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Եւ դեռ երկար համբոյր մը փոխանակեր էք:

ԱՄԲԵՐԴ Ոչ, ոչ, զրպարտութիւն է:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Համբոյրը զրպարտութի՞ւն է: Համբոյրէն լաւ բան կա՞յ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Կայ, մէկ բան մը կայ որ աւելի լաւ է:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Յետոյ ոստիկան մը յայտնուեր է:

ԱՄԲԵՐԴ Այդպիսի բան պատահած չէ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ձեր ըրածէն գայթակղեր է:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ո՞վ չի գայթակղիր:

ՃՈՆ Գայթակղիր ի՞նչ ըսել է…

ԱՄԲԵՐԴ Ուրիշ մէկն էր կ’երեւի:

ԱՊԼԱԵԱՆ Աղջիկը աղուոր, լեցուն, տաք, վառվռուն…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ո՛չ, դո՛ւն ես եղեր: Ոստիկանը առեր է ձեզ, տարեր է ոստիկանատուն:

ԱՄԲԵՐԴ Ես տասը տարի է ոստիկանատուն չեմ գացած:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Հարցը դատի պիտի յանգի եղեր, բայց բարեբախտաբար… դո՛ւն շարունակէ, Ապլաեա՛ն:

ԱՊԼԱԵԱՆ Բարեբախտաբար ոստիկանապետը բարի մարդ դուրս եկեր է…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Բարեբախտաբար…

ԱՊԼԱԵԱՆ Ապտակ մը տալով գոհացեր է:

ԱՄԲԵՐԴ Ես չեմ ապտակուած:

ԱՊԼԱԵԱՆ Յետոյ ձեզ ազատ արձակեր է:

ԱՄԲԵՐԴ Սուտ է, սուտ է, յերիւրածոյ է:

ՇԱՏԵՐ Յերիւրածոյ ի՞նչ ըսել է:

ՃՈՆ Բան մըն ալ ինծի ձգէիք:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Լաւ, լաւ, մի՛ բարկանար, Ամբերդ: Թիւրիմացութիւն մըն է կ’երեւի հարցը: Քեզի նմանող անձ մըն էր հաւանաբար…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Բայց ինք աննման է…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Եւ հարցը ուրեմն թիւրիմացաբար քեզի վերագրուած է: Յետոյ ի՞նչ կ’ըլլայ, փողոցներուն մէջ աղջիկ համբուրողի հռչակն ալ այդքան գէշ բան չէ:

ԱՄԲԵՐԴ Բայց ես չհամբուրեցի… ես չէի:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Լաւ, լաւ, հանդարտէ: Ներկայացուր ծրագիրդ, որպէսզի ժողովիս անդամները կարողանան որոշում կայացնել:

ԱՄԲԵՐԴ Լաւ, լաւ… բայց ես չէի համբուրողը:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Երանի ես ըլլայի:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Հանդարտէ: Հանդարտէ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ըսէ նայինք, մամադ-պապադ ինչպէ՞ս են:

ԱՄԲԵՐԴ Լաւ են, շատ լաւ են, շնորհակալ եմ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Խօսէ, խօսէ… ամուրի մարդ, ազատ մարդ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Խօսէ՜… անիկա գիտէ կոր ի՞նչ բան է ամուսնութիւնը, ատոր համար չ’ուզեր կոր:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այո, անիկա տկար է աղջիկներու կողմէն, գիտէ որ պիտի չկարենայ իր աշխատանքին նուիրուիլ անմնացորդ…

ՃՈՆ Անմնացորդ ի՞նչ ըսել է… ե՛ս հարցուցի այս անգամ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Եւ անշուշտ քու աշխատանքդ աւելի կարեւոր է հայ ազգին քան թէ կինդ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Այո, բացի եթէ կինդ Սրբազանը ճանչնայ:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Խնդրեմ, Սրբազանին մասին ո՛չ մէկ արտայայտութիւն: Կրօնքի ազդեցութենէն զերծ պէտք է պահել մեր ժողովը, որ բացառապէս աշխարհական նկարագիր մը կը վայելէ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ներկայացուր աշխատանքդ նայինք:

ԱՄԲԵՐԴ Ես տարիներ առաջ բաց մը նշմարած էի հայ մշակոյթի ուսումնասիրման աշխատանքներուն մէջ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Բաց մը, հա՞: Այդ բացը լեցուցիր ուրեմն:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Այո, մեր Ամբերդը մշակութային բացեր լեցնելէ շատ կ’ախորժի:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ձգեցէք, որ շարունակէ:

ԱՄԲԵՐԴ Այդ բացը ասեղնագործութիւնն էր: Արդարեւ, մեր մամիկները, մեծ մայրերը, մեծ մեծ մայրերը, իրենց պարապ ժամերուն, նստած են ու արտադրած ասեղնագործութիւններ, որոնք իրաւամբ կարելի է արուեստի գործեր համարել…

ՃՈՆ Ասեղնագործութիւնը ի՞նչ է:

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Ուշ մնացիր…

ԱՄԲԵՐԴ Այդ ասեղնագործութիւնները սակայն, առ ի հետեւանք սերունդներու փոփոխման եւ արժէքներու խախտումին, չեն արժեւորուած որպէս թանկագին իր, երբեմն գործածուած են անխնայ իբրեւ սեղանի ծածկոց կամ անկողնի բարձ կամ բազմոցի զարդ, եւ ուրեմն տժգունած, մաշած, պատռուած, եւ ի վերջոյ քուրջի վերածուած ու նետուած, ժամանակ մը իբրեւ փոշիի լաթ ծառայելու անարգանքին արժանանալէ ետք: Բարեբախտաբար ուրիշներ – խօսքս միշտ ասեղնագործութեանց մասին է – պարզապէս մնացած են դարակներու մէջ, մնացած են այնտեղ եւ քիչ-քիչ փոշին թափանցած է իրենց մէջ, ծալուածքներ ժամանակի թաւալքին տակ սկսած են դեղնիլ, եւ երբեմն մեծ ոսոխը – ցեցը – սպառնացած է իրենց, մինչեւ որ բախտաւոր օր մը հանդիպած ենք՝ անոնք ու ես: Այո, ես, պտտելով շատ տուներ, այցելելով մանաւանդ ծեր տիկիններու…

ԱՊԼԱԵԱՆ Ծեր տիկիններո՞ւ, Ամբերդ, քիչ մը իջիր: Խռֆա՞ծ պէտք է ըլլայ այսինքն: Իջիր մինչեւ յիսուն, իջիր երեսուն, քսան, տասնութ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Աւելի մի՛ իջներ, օրէնքի դէմ է:

ԱՄԲԵՐԴ Ձգեցէ՛ք որ շարունակեմ, մի՛ միջամտէք: Երբոր աշխատանքիս մասին կը խօսիմ, ձեզի կը մնայ միայն մտիկ ընել:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Լաւ, լաւ:

ԱՄԲԵՐԴ Ի՜նչ սիրով, գուրգուրանքով, այլեւ խորունկ ակնածանքով եւ գրեթէ երկրպագելով կը մօտենամ ես այդ ասեղնագործութիւններուն, ուր սրբութիւնն ու գեղեցկութիւնը կը միանան:

ԱՊԼԱԵԱՆ Էրիկ-կնիկի՞ պէս:

ԱՄԲԵՐԴ (Անսպասելիօրէն բարկանալով) Լռէ՛, անպիտա՛ն, անմի՛տ, անբա՛ն, ես այդ ասեղնագործութիւններուն առաջին մանրազննին ու սպառիչ ուսումնասիրողն եմ: Դասակարգած եմ ասեղնագործութիւնները համաձայն ոճային, գեղեցկագիտական, խոհական, գունային, գծային յատկանիշերուն, ամբողջական պատկերացման մը յանգելով: Ահա այս գործին հրատարակման համար է որ կը դիմեմ յարգարժան մարմինիդ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Իմ մարմինիս մասին ես:

ԱՊԼԱԵԱՆ Խօսքդ լրացուցի՞ր:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Այո, պիտի խնդրէ, որ մեր համաձայնութիւնը յայտնենք, լոյսի բերելու եւ վերջնականապէս փրկելու համար այդ թանկագին աւանդները: Ձեր համաձայնութիւնը պիտի յայտնէք անշուշտ…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Այո, անշուշտ թէ պիտի յայտնենք, պարոն Էրզելեան:

ՈՒՐԻՇՆԵՐ Յայտնեցինք, յայտնեցինք, պարոն Էրզելեան, պարոն Պարծանք…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ոչ, չէք յայտնած:

ՇԱՏԵՐ Յայտնեցինք, յայտնեցինք, պարոն Պարծանք, պարոն Էրզելեան…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ոչ, քիչ մը պիտի յետաձգէք ձեր համաձայնութեան յայտնումը:

ՈՄԱՆՔ Այո, քիչ մը պիտի յետաձգենք…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Քանի մը վայրկեան… քանի մը նկատողութիւն ունիմ…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Այո, այո, պարոն Էրզելեանը քանի մը նկատողութիւն ունի:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Անշուշտ հրաշալի աշխատանք մը կատարած ես, որուն համար արժանի ես ամէն գնահատանքի…

ԱՄԲԵՐԴ Շնորհակալ եմ, պարոն ատենապետ…

ՇԱՏԵՐ Արժանի է, արժանի…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Արդարեւ, նոր գետին կը հերկես կոր հայ մշակոյթի դարաւոր անդաստանին մէջ…

ԱՄԲԵՐԴ Շնորհակալ եմ, պարոն ատենապետ…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Կոյս բնագաւառներէն մին է ասիկա… բայց ինչո՞ւ կը կարմրիս կոր… հա, կոյս…

ԱՊԼԱԵԱՆ Ամբերդն ալ կոյս կը սիրէ կոր եղեր:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Մի՛ ամչնար, Ամբերդ:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ընդհակառակը՝ հպարտ եղիր, որ առաջինն ես…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Խնդրեմ, շատ կ’երկարէք կոր…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ներողութիւն, պարոն ատենապետ…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Եւ մանաւանդ, խօսքս կ’ընդմիջէք կոր…

ԱՊԼԱԵԱՆ Ներողութիւն, պարոն ատենապետ…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ըսելիքս մոռցուցիք…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ներողութիւն, պարոն ատենապետ…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Այսօր չեմ հաւնիր կոր ձեզ, լրջութեան պակաս մը կը նկատեմ կոր, պատասխանատուութեան զգացման պակաս մը: Մեծ գործեր ընելու համար հաւաքուած ենք հոս, պարոններ:

ՇԱՏԵՐ Այո, պարոն ատենապետ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ուրեմն, այս կոյս բնագաւառը, որ Ամբերդին ճիգին շնորհիւ այլեւս կոյս չէ, արժանի է լոյս տեսնելու:

ՇԱՏԵՐ Այո, արժանի է, արժանի:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Բայց…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Բայց, բայց… բայց… պարոն ատենապետը բայց ըսաւ…

ՇԱՏԵՐ Այո, բայց, մենք ալ բայց, ամէնքս ալ բայց…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Իրաւական հարց մը կայ…

ՇԱՏԵՐ Իրաւ է, իրաւ է…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Հեղինակային իրաւունքի հարց մը…

ՇԱՏԵՐ Իրաւունք է, իրաւունք է…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Այդ ասեղնագործութիւնները իրենց հեղինակները ունին: Հեղինակներուն արտօնութիւնը պէտք է ունենալ:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այո, անոնց արտօնութիւնը պէտք է ունենալ, Մաննիկ Տուտույի արտօնութիւնը, Եպրաքսէ Հանըմի արտօնութիւնը, Իւղաբեր Մայրիկի արտօնութիւնը, Հռիփսիմէ Խաթունի արտօնութիւնը…

ԱՄԲԵՐԴ Անոնք մեռած են…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Հոգ չէ, պէտք է առնել…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Այո, ձեւ մը գտնելու է… իրաւական հարց է, հեղինակային իրաւունքի հարց է…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Մենք այստեղ սոսկ անհատներ չենք, պաշտօնական մարմինի մը անդամներն ենք, Բարեկոնծակա՜ն Ինքնագովական Ընդհանուր Միութեան անդամները, չենք կրնար վտանգել անոր բարի անունն ու վարկը, չենք կրնար հանդուրժել, որ մէկը դատ բանայ մեզի դէմ, ամբաստանելով մեզ՝ թէ իր հեղինակային անձեռնմխելի իրաւունքը խոշտանգած ենք, գիրքի մը մէջ իր ասեղնագործութիւններուն գունաւոր վերարտադրութիւնները զետեղելով…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Այսինքն եթէ սեւ-ճերմակ ըլլար, հարց չէ՞ր ծագեր…

ԱՄԲԵՐԴ Պարոն ատենապետ, վստահ եղէք, որ դատ չեն բանար, անոնք բոլորը մեռած են… եւ ընդհակառակը, ուրախ պիտի ըլլան իրենց մոռցուած ասեղնագործութիւնները գիրքի մը մէջ տեսնելով…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ե՞րբ պատահած է, որ անձի մը ուրախութիւնը դատ բանալու արգելք հանդիսանայ…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Եւ յետոյ հեղինակային իրաւունքը անձի մը մահուամբ չ’աւարտիր, ժառանգորդներուն կը փոխանցուի…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ուրեմն անոնք կրնան դատ բանալ…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Բայց հեղինակային իրաւունքը մեր կարգ մը ակումբներու նախագահութեան պէս ցկեանս չի տեւեր, չէ՞:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Յիսուն տարի կը տեւէ կարծեմ:

ԱՄԲԵՐԴ Այդ ասեղնագործութիւններէն շատերը աւելի քան յիսուն տարուան հնութիւն ունին:

ԱՊԼԱԵԱՆ Այո, բայց ոչ բոլորը, չէ՞…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Յետոյ այդ յիսուն տարին – եթէ միայն յիսուն տարի է եւ ոչ եօթանասունհինգ – այո, ես շատ լաւ կը յիշեմ որ եօթանասուն տարի է…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ո՞ւր կարդացած ես:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Չեմ յիշեր: Լաւ, այդ յիսուն կամ եօթանասուն կամ հարիւրյիսուն տարին կը սկսին հաշուել հեղինակի մահէն…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Կը տեսնեմ որ տարակարծութիւններ կան այս հարցին շուրջ: Կ’առաջարկեմ, ուրեմն, որ մասնաւոր յանձնախումբ մը կազմուի միմիայն այս հարցը ուսումնասիրելու համար, պայմանաւ որ մէկ ամիսէն, կամ երկու ամիսէն, կամ վեց կամ տասներկու ամիսէն իր աշխատանքներուն մասին տեղեկագիր ներկայացնէ ժողովիս:

ՈՄԱՆՔ Այո, շատ լաւ գաղափար է:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ո՞վ կը փափաքի այդ յանձնախումբին մաս կազմել, թող ձեռքը բարձրացնէ: (Ոչ մէկ ձեռք կը բարձրանայ): Մարդ չի բարձրացներ կոր ձեռքը: Հապա ինչպէ՞ս յանձնախումբ պիտի կազմուի:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ես համաձայն եմ, որ յանձնախումբ կազմուի, եւ մէկ կամ երկու կամ վեց կամ տասներկու ամիսէն տեղեկագիր ներկայացնէ ժողովիս, բայց ես տասներկու կամ քսանչորս կամ երեսունվեց ամիսներ ետք կրնամ մասնակցիլ այդ յանձնախումբին…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Լաւ, յանձնախումբի կազմութեան հարցը կը յետաձգենք այս ժողովի աւարտին…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Կամ գալ ժողովի աւարտին…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Եւ կը դառնանք պարոն Ամբերդի ներկայացուցած ծրագրին:

ԱՄԲԵՐԴ Չեմ փափաքիր յանձնախումբ կազմելու յոգնութեան կրկին ենթարկել ձեզ: Ես կ’երթամ իրենց անձ առ անձ եւ իրենց արտօնութիւնը կ’ունենամ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Շատ լաւ ըսիր, Ամբերդ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Կը գնահատեմ Ամբերդի նախաձեռնարկ ոգին, որով…

ՃՈՆ Նախաձեռնարկ ի՞նչ ըսել է…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Քնացիր, ծօ՛:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Որով ժողովիս անդամներէն յանձնախումբի մը անդամներու որոշման ծանր պարտականութենէն ազատ կը կացուցանէ զիս եւ վստահ եմ, որ մինչեւ մեր յաջորդ ժողովը ան արտօնութիւնները ձեռք ձգած պիտի ըլլայ:

ՇԱՏԵՐ Այո, այո…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Բայց…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Բայց ըսաւ, մեր ատենապետը բայց ըսաւ…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Այդ ասեղնագործութիւնները իրենց հեղինակները ունին…

ՇԱՏԵՐ Այո, ունին…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Եւ այդ հեղինակները զաւակներ ունեցած են, թոռներ ունեցած են, ծոռներ ունեցած են…

ՇԱՏԵՐ Այո, ունեցած են…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ո՞վ են այդ զաւակները, թոռները, ծոռները…

ԱՊԼԱԵԱՆ Այո, ժողովը պէտք է գիտնայ…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Ոեւէ անընդունելի անձնաւորութիւն – persona non grata – չըլլայ հոն…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ահ, ճիշդ ատենապետին պէս կը մտածէք կոր, բոլորդ ալ նոյն կաղապարին մէջ մտաք:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Կը տեսնեմ, որ դիտողութիւնս մանրամասնութեան կը կարօտի: Պարոն Ամբերդ, անկասկած այդ ասեղնագործութիւններուն մասին դուն քու կարծիքդ յայտնած ես:

ԱՄԲԵՐԴ Այո, գիտական-առարկայական կարծիքս:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Հա, ատկէ է որ կը վախնամ: Թերեւս այս հեղինակներէն մէկուն թոռը – թերեւս, կ’ըսեմ – մեր ազգային իշխանութեան կարկառուն անդամներէն է…

ԱՄԲԵՐԴ Թերեւս…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Եւ ուրիշի մըն ալ թոռը եկեղեցւոյ ժամկոչն է կամ լուսարարը, մեր վառած մոմերը կու գայ ու կը մարէ, եւ դուն աւելի գոված ըլլաս ասեղնագործութիւնը ա՛յն հեղինակին, որուն թոռը պարզապէս լուսարար է եւ ոչ եկեղեցւոյ հոգաբարձութեան ատենապետ…

ԱՄԲԵՐԴ Պարոն ատենապետ, ես իմ աշխատասիրութեանս մէջ հեղինակներու զաւակներն ու թոռներն ու ծոռները չեմ նշած…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Դուն չես նշած, բայց մարդիկ կան, գործ չունին, բան չունին, ատանկ բաներով կը զբաղին: Նայէ՛, պիտի ըսեն, առաջին էջին վրայ ժամկոչին մեծ մամային ասեղնագործութիւնը դրեր են, հոգաբարձութեան ատենապետին մօրաքրոջը ասեղնագործութիւնը ներսի մէկ էջին մէջ կորսուեր է: Մնաց որ, պէտք է իւրաքանչիւր հեղինակի կենսագրութիւնը տաս, որպէսզի գիտնանք ինչ արժանաւոր զաւակներ տուած է հայ ազգին, այսինքն բարեկոնծական մեր կազմակերպութեան:

ԱՄԲԵՐԴ Այո, պարոն ատենապետ, իրաւունք ունիք: Այդ բացն ալ լրացուցած կ’ըլլամ յաջորդ ժողովին եւ ձեր առաջնորդութեամբ կը շարեմ պատկերները գիրքին մէջ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Կատակ չկարծես, այդ ըսի-ըսաւները պէտք չէ թերագնահատել:

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ոչ անշուշտ, մենք այդ ըսի-ըսաւներով կ’ապրինք:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Եկեղեցւոյ պատուարժան հոգաբարձութեան ատենապետին ականջին կրնայ հասնիլ: Զարթօնքը եղբայրս ըլլալուն համար չէ որ կ’ըսեմ, օրինակի համար կը մէջբերեմ, որ ժամկոչին մեծ մօր ասեղնագործութեան լուսանկարը, այն ժամկոչին, լուսարարին, որուն ինք շաբաթը անգամ մը ժողովէն առաջ հինգ վայրկեանի չափ կը պոռայ, աս չէ եղեր, կ’ըսէ, մոմերը պարապ տեղը կը վառին կոր կամ չեն վառիր կոր, կ’ըսէ, եւ ջղայնացած ժողովի կ’ելլէ եւ ժողովի միւս անդամներուն ժամկոչին հանդէպ ունեցած իր դժգոհութիւնները կը փոխանցէ, այդ ժամկոչին մեծ մօր ասեղնագործութեան նկարը ուրեմն իր մօրաքրոջ ասեղնագործութեան նկարէն շատ աւելի մեծ ու գեղեցիկ դիրք գրաւած է գիրքին մէջ, եւ աշխատասիրողը, անունը ի՞նչ էր, հա, Ամբերդ Թմբիկեանը, ժամկոչին մեծ մայրը աւելի գոված է քան թէ իր մօրաքոյրը, գիտե՞ս թէ ինչ կը պատահի…

ԱՄԲԵՐԴ Ի՞նչ կը պատահի…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Ամբերդին վրա՞յ պիտի յարձակի…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ոչ, քաղաքակիրթ մարդ է ան: Նամակ պիտի ուղարկէ մեր վարչութեան, ուր Բարեկոնծականէն իր հրաժարումը պիտի ծանուցանէ, գիտէք, վեթերան անդամ է ան յիսունութ տարուան, մեր ծնողքը մեզ մեր ծնունդի օրէն անդամ արձանագրած են Բարեկոնծականին, այսպէս կ’ըլլայ պատկանելիութիւնը: Ես անշուշտ այդ հրաժարականը պիտի չընդունիմ՝ ատենապետի եւ ոչ եղբօր հանգամանքովս: Ինք սակայն պիտի պնդէ, ես ալ յամառաբար պիտի մերժեմ, եւ այսպէս եղբայրական մեր յարաբերութիւնը պիտի անդառնալիօրէն վնասուի: Դուն եղբայրս չես, պիտի ըսէ, դուն եղբայրս չես, պիտի ըսեմ, քանդուի պիտի օրինակելի ընտանիք մը, իր անդամներուն միակամ կեցուածքով ճանչցուած գերդաստան մը պիտի փլուզի, եւ այս ամէնուն պատճառը դո՛ւն պիտի ըլլաս, Ամբե՛րդ:

ՇԱՏԵՐ Ամօթ, ամօթ:

ԱՄԲԵՐԴ Ներողութիւն, պարոն ատենապետ, բայց վստահ…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ատիկա դեռ բան մը չէ…

ՇԱՏԵՐ Աւելի գէ՞շն ալ կայ…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Այս խորտակումը, այս քանդումը ընտանեկան մակարդակի վրայ է: Կայ ազգայինը: Վստահ եղէք, Զարթօնք Էրզելեանը, որպէս քաղաքակիրթ մարդու բողոք, պիտի հրաժարի եկեղեցւոյ պայծառութեան հոգաբարձութեան ատենապետի իր պաշտօնէն, ասիկա անշուշտ իր կարգին մեծ ապտակ մը պիտի համարուի ազգային իշխանութեան երեսին, քանի ազգային իշխանութիւնն է, որ կը նշանակէ եկեղեցւոյ պայծառութեան հոգաբարձութեան անդամները, որոնք ալ բոլորովին ազատօրէն կ’ընտրեն իրենց ատենապետը: Ազգային իշխանութիւնը իրար պիտի անցնի, գործադիր եւ օրէնսդիր ժողովներու ատենապետները եկեղեցւոյ պայծառութեան հոգաբարձութեան ատենապետին մօտ պիտի փութան: Մի՛ հրաժարիր, պիտի հրաժարի՛մ: Սրբազանը նեղը պիտի մնայ: Ժողով պիտի գումարուի, մեծ տարակարծութիւններ պիտի ըլլան, եւ վերջապէս տարիներէ ի վեր համերաշխ ապրող այս գաղութը պիտի երկպառակտուի: Հասկցա՞ր հիմա, թէ ինչի առաջնորդեց այս… աշխատասիրութիւնդ:

ԱՄԲԵՐԴ Արդար է ձեր մտահոգութիւնը, պարոն ատենապետ, ես պիտի չուզէի ազգին երկպառակտման պատճառ հանդիսանալ…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Գիտութեամբ եւ անգիտութեամբ…

ԱՄԲԵՐԴ Այդպիսի բան պիտի չպատահի գիտական ու առարկայական սկզբունքներէ առաջնորդուող ուսումնասիրութեանս մէջ, եւ դուք էք, որ ձեր գիտական եւ առարկայական բնոյթի ցուցմունքներով…

ՃՈՆ Ցուցմունք ի՞նչ ըսել է…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Այսինքն ա՞ս միայն չհասկցար…

ԱՄԲԵՐԴ …Առաւել գիտական ու առարկայական դարձնէք աշխատասիրութիւնս:

ԱՊԼԱԵԱՆ Պարոն Ամբերդը շատ ճիշդ կը մտածէ կոր, շատ մաքուր ուղեղ ունի պարոն Ամբերդը:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Այո, պարոն Ամբերդի ուղեղը գլխուն մէջն է…

ԱՊԼԱԵԱՆ Ո՞ւր պիտի ըլլար այսինքն…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Գիտե՛ս ուր…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Բայց…

ՏԱՒՈՒԼԵԱՆ Լռութի՛ւն, պարոն ատենապետը բայց ըսաւ…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Բայց… պզտիկ հարց մը կայ: Կողքին հարցը: Պատշաճ է անշուշտ, որ կողքին վրայ ալ ասեղնագործութիւն մը երեւնայ:

ԱՄԲԵՐԴ Այո…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Անշուշտ ամենէն գեղեցիկ ասեղնագործութիւնը հոն պիտի դրուի:

ԱՄԲԵՐԴ Այո…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Շատ դժուար պիտի ըլլայ: Եթէ օրէնսդիր ժողովի ատենապետին մեծ մօր քրոջ ասեղնագործութիւնը երեւնայ` գործադիր ժողովի ատենապետը պիտի նեղուի, եթէ Ժողովրդական Արթիսթ ակումբի ատենապետին հօրաքրոջը ասեղնագործութիւնը դրուի` Անյոյս Բերդ ակումբի ատենապետը պիտի ցնցուի: Վերջապէս, չերկարեմ, միշտ նեղուող մը պիտի ըլլայ, եւ մեր գաղութի համերաշխութիւնը պիտի վտանգուի:

ԱՄԲԵՐԴ Ուրեմն…

ՇԱՏԵՐ Այո, ուրեմն…

ԱՄԲԵՐԴ Ուրեմն, պարոն ատենապետ, տասնիններորդ դարու շատ գեղեցիկ ասեղնագործութիւն մը ունիմ, հեղինակը անյայտ, ատիկա կը դնենք:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Շատ լաւ գաղափար է, միայն թէ ատանկ գեղեցիկ ասեղնագործութեան մը առանց անունի հրատարակումը, մանաւանդ կողքին վրայ, շատ ճիշդ չեմ գտներ:

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Այո, շատ ճիշդ չէ… ինչո՞ւ…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Այսինքն… անո՞ւն կը պակսի…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Անուն չպակսի… այսինքն…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Իմ մեծ մեծ մայրս՝ Վերգինէ Ապլան բացառիկ ասեղնագործող է եղեր… Այո, իմ մեծ մայրս կը պատմէր… (նշանակալից) բայց դժբա՛խտաբար իր բոլոր գործերը կորսուած են…

ԱՄԲԵՐԴ (Ինքն ալ նշանակալից) Թերեւս ալ չեն կորսուած, պարոն ատենապետ…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ի՞նչ կ’ըսես, Ա՛մբերդ…

ԱՄԲԵՐԴ Այո, շատ բաներ կորսուած կը համարուին, բայց ուսումնասիրողի մը տքնաջան փնտռտուքներուն շնորհիւ…

ՃՈՆ Տքնաջան ի՞նչ ըսել է…

ԱՄԲԵՐԴ Երբեմն ալ, պէտք է խոստովանիմ…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Այո, խոստովանէ՛…

ԱՄԲԵՐԴ Դիպուածով, ինչ որ կորսուած էր, կը գտնուի…

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Կը հասկնաս կոր զիս…

ԱՄԲԵՐԴ Եւ վստահ եմ, որ այդ անանուն ասեղնագործութիւնը ձեր մեծ մեծ մօր ձեռքերուն գործն է: Մանաւանդ որ ասիկա մեծ հաճոյք կը պատճառէ ինծի, որ նման կարեւոր արուեստի գործի մը հեղինակը վերջապէս յայտնաբերուեցաւ: Ես կը պնդեմ, որ այս ասեղնագործութեան նկարը դրուի կողքին վրայ, պարոն ատենապետ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ահ, եթէ այդպէս է, կարծեմ ալ բոլորովին հարկ չենք ունենար այս գիրքին առընչուած քանի մը առկախ հարցերուն համար մասնաւոր յանձնախումբ մը կազմել, որուն ոչ ոք կ’ուզէ մասնակցիլ, որպէսզի իր տեղեկագիրը ժողովիս ներկայացնէ մէկ կամ երկու…

ԱՊԼԱԵԱՆ Կամ չորս…

ԽԵՐՊԵԹԵԱՆ Կամ վեց…

ԹՈՂԻԿԵԱՆ Կամ տասներկու ամիս ետք:

ԱՄԲԵՐԴ Այսինքն հեղինակային իրաւունքին համար տուները չշրջի՞մ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ոչ, ժողովը հարկ չի տեսներ այդ: Չէ՞, ժողով:

ՇԱՏԵՐ Այո, պարոն ատենապետ:

ԱՄԲԵՐԴ Այսինքն եկեղեցւոյ լուսարարի եւ պայծառութեան ատենապետի հարց չկա՞յ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Չկայ այլեւս: Չէ՞, ժողով:

ՇԱՏԵՐ Այո, պարոն ատենապետ:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ժողովը ուրեմն մեծ գոհունակութեամբ կ’արձանագրէ, որ իրեն ներկայացուած է, նրբիմաց եւ խոհուն մտաւորական Ամբերդ Թմբիկեանէ, հայկական տոհմիկ ասեղնագործութիւններու նուիրուած աշխատասիրութիւն մը: Ժողովս մեծ գոհունակութեամբ կ’ընդառաջէ պարոն Ամբերդ Թմբիկեանի դիմումին եւ կը ստանձնէ հատորին հրատարակութիւնը՝ հանդերձ գունաւոր լուսանկարներով, գեղեցկագոյն տպագրութեամբ, բարձրորակ թուղթի վրայ, յատկացնելով, – բացառութեան կարգով, նկատի ունենալով այս աշխատասիրութեան անզուգական արժէքը եւ մեծ ներդրումը հայ մշակոյթի գանձարանին մէջ, – փոխան առաւելագոյն համարուած քառասուն հազար ոսկիին, հարիւր հազար թղթոսկիի գումար մը:

Ծափահարութիւն:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Վերջացուցինք: Շատ յաջող ժողով մըն էր եւ հրաշալի արդիւնքներու յանգեցանք:

Ծափահարութիւն:

Հանդիսատես ժողովուրդը կը կարծէ, թէ աւարտած է կատակերգութիւնը, կը ծափահարէ:

ԱՄԲԵՐԴ (Ձեռքը բարձրացնելով) Ո՛չ…

Լռութիւն:

ԷՐԶԵԼԵԱՆ Ո՞չ…

ԱՄԲԵՐԴ Կը մնայ փոքրիկ պակաս մը, չնչին պարտք մը, զոր կը փութամ հատուցանել: Յիշատակն արդարոյն օրհնութեամբ եղիցի: Շնորհակալիքի իմ խօսքս գիրքի առաջին էջին վրայ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Ահ, այո՜…

ԱՄԲԵՐԴ (Մինչ յայտարարուած անձը կը խոնարհի ժողովուրդին առջեւ) Ասեղ-թելի մասնաւոր յանձնախումբի նախագահ եւ ասեղնագործութեան երրորդ կարգի շքանշանակիր՝ տիար Տաւուլեան: Ծանուցման գրասենեակի պետ եւ ասեղնագործութեան երրորդ կարգի շքանշանակիր՝ տիար Թողիկեան: Տպագրական աշխատանքի վերահսկիչ եւ ասեղնագործութեան երրորդ կարգի շքանշանակիր՝ տիար Խերպեթեան: Վարչական գործերու ընդհանուր մասնագէտ եւ ասեղնագործութեան երրորդ կարգի շքանշանակիր՝ տիար Ապլաեան:

ԱՊԼԱԵԱՆ (Խոնարհելով) Երրորդ, միշտ երրորդ:

ԱՄԲԵՐԴ Գործի յաջողութեան սատարող արթուն պահակ եւ…

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ Չեմ ուզեր ես, չեմ ուզեր:

ԱՄԲԵՐԴ Ասեղնագործութեան երրորդ կարգի շքանշանակիր՝ տիար Զուրչափեան:

ՇԱՏԵՐ Պէտք է առնես, պէտք է առնես:

ՏԱՒՈՒԼ Խտրականութիւն մի՛ սերմաներ:

ՇԱՏԵՐ Խոնարհէ, խոնարհէ:

ԶՈՒՐՉԱՓԵԱՆ ստիպուած է խոնարհիլ:

ԱՄԲԵՐԴ Գիրքի հրատարակութեան համընդհանուր պատասխանատու, գեղարուեստական տնօրէն եւ ասեղնագործութեան… առաջի՛ն կարգի շքանշանակիր՝ Տիար Պարծանք Էրզելեան:

ՃՈՆ Ինծի ալ շքանշան չկա՞յ:

ԱՄԲԵՐԴ Կայ, ինչպէ՞ս թէ չկայ: Լեզուի մաքրութեան վերահսկիչ, երկրորդ կարգի շքանշանակիր…

ՇԱՏԵՐ Ինչպէ՞ս թէ իրեն ալ երկրորդ կարգի… ինծի ինչո՞ւ երրորդ կարգի… անիկա հայերէն չի գիտեր… երրորդ կարգի իրեն ալ… չորրորդ կարգի, չորրորդ կարգի… պարոն Էրզելեան, կարելի բան չէ ասիկա… Ճոնին միայն չորրորդ կարգի… չորրորդ կարգի չկայ կ’երեւի, որտեղէ՞ն պիտի բերէ… աս մէկը չէի սպասեր, Ամբերդ, կռնակէս հարուածեցիր… հիմա ալ ե՛ս պիտի հրաժարիմ, եթէ երկրո՛րդ կարգի շքանշան չստանամ… չես կրնար, մա՛րդ չի կրնար հրաժարիլ… այո, ամէնքս ալ հոս ենք, ու պիտի մնանք… ասեղնագործութիւն ըսաւ, աղուո՜ր մը ասեղը իւրաքանչիւրիս…

ՃՈՆ Իւրաքանչիւր ի՞նչ ըսել է…

 

19 Հոկտեմբեր 2001 (կ.ե. 12:50 – 5:20)
20 Հոկտեմբեր 2001 (կ.ա. 11:30 – կ.ե. 1:50)
23 Հոկտեմբեր 2001 (կ.ա. 10:45 – կ.ե. 1:00)

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s