ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՊԱՐՏԷԶԻՆ ՄԷՋ ՄԻՆԱԿ

Թատերակ մէկ արարով

28942380_1814152545301441_858057865_o.jpg

Յ․ ՀԵԼՎԱՃԵԱՆ

ԳՈՐԾՈՂ ԱՆՁԻՔ

ՍԵԴՕ
ԷՏԻ
ՍԻՐՈՒՆ
ԱՆԾԱՆՕԹ ՄԸ
ՊԱՏԱՆԻ ՄԸ
ՊՕՂՈՍ

Տեսարանը կը ներկայացնէ հանրային պարտէզ մը: Երեկոյեան ժամը հինգն է։ Սեդօ իր ընկերուհիին եւ ընկերոջ՝ Էտիին կը սպասէ:

ՍԵԴՕ Ժամը հինգ է եւ տակաւին չեկաւ. ստախօս ըլլալը գիտէի, բայց ոչ՝ այս աստիճան: Առանց բանաւոր պատճառի ժամադրութիւնը չյարգել մեծագոյն ամօթն է մարդուս համար: Գոնէ անկեղծօրէն ըսէր՝ չեմ կրնար գալ, յոյսս վրան չէի դներ: Այս երրորդ անգամն է, որ կը խաբէ: Վերջացաւ, վերջացաւ ալ հետը պաշտօնական պիտի մնամ: Անկեղծութիւնս կեղծիքի վերածելով վրան պիտի խնդամ: Բոլորին պիտի պատմեմ իր անպարկեշտութիւնը: Անամօթ, այս աստիճան ստորին ըլլալը չէի գիտեր: Քեզ կը սիրեմ, Սեդօ, դուն իմ ամենասիրելի բարեկամն ես, ինչ որ կ’ուզես՝ ըսէ, մի քաշուիր, ես միշտ պատրաստ եմ քեզի օգտակար ըլլալու: Դուն ինծի համար թանկագին ես: (Էտի կը ժամանէ) Վերջապէս կու գաս եղեր, մարդ Աստուծոյ, ժամ մըն է, որ քեզի կը սպասեմ: Էտի, միայն լսէիր ինչ մեղադրանք ըսի հասցէիդ, կարծելով որ երրորդ անգամ ալ զիս պիտի խաբես եւ պիտի չգաս:

ԷՏԻ Նախկին երկու ժամադրութիւններուն համար, որոնք չյարգեցի ու չեկայ, բանաւոր պատճառներ ունէի: Սեդօ, ինչո՞ւ եկաւ:

ՍԵԴՕ Ո՞վ:

ԷՏԻ Ան, որուն կը սպասէիր:

ՍԵԴՕ Ոչ տակաւին, բայց ուր որ է կու գայ. բերի՞ր ըսածս:

ԷՏԻ Ոչ, դժբախտաբար:

ՍԵԴՕ Ի՞նչ կ’ըսես: Էտի, ամբողջ յոյսս քու վրադ դրած էի: Մի՛ ըներ, Էտի:

ԷՏԻ Ի՞նչ կրնամ ընել․ հօրս գացի, ան ալ չունիմ, ըսաւ:

ՍԵԴՕ Գոնէ քսան տոլա՞ր ալ չունիս քովդ:

ԷՏԻ Սեդօ, հաւատա՛, չունիմ: Եթէ մինչեւ վաղը սպասես՝ վարպետէս կ’առնեմ, կը բերեմ քեզի:

ՍԵԴՕ Դրամը հիմա՛ պէտք է ինծի, ոչ թէ վաղը: Ամբողջ ծրագիրս ջուրը ձգեցիր, Էտի:

ԷՏԻ Այսօր հիւանդ եմ, ըսէ ու ճամբէ:

ՍԵԴՕ Չեմ կրնար․ մէկ ամիս առաջ առած եմ այս ժամադրութիւնը: Չեմ կրնար, Էտի: Այս  աղջիկը հազիւ ամիսը մէկ անգամ կրնայ տունէն դուրս գալ, ծնողքը շատ պահպանողական եւ խիստ է:

ԷՏԻ Լաւ, ի՞նչ պիտի ընես:

ՍԵԴՕ Նայէ, հօրեղբօրս քովը գնա՛ եւ իմ կողմէ յիսուն տոլար ուզէ: Հօրեբօրս ըսէ, թէ Սեդօն աղքատ մայրիկի մը դեղեր պիտի բերէ. եւ ըսէ, որ գալ շաբաթ կը վերադարձնեմ դրամը: Առ դրամը շուտով ինծի բեր:

ԷՏԻ Ո՞ւր բերեմ:

ՍԵԴՕ Նայէ, Էտի, հեռուն գտնուող ծառը կը տեսնե՞ս:

ԷՏԻ Բա՞րձր ծառը:

ՍԵԴՕ Այո: Հոն կը սպասես, կը սուլես, ես քովդ կու գամ, դրամը կ’առնեմ։ Նայէ, չըլլայ շուարիս, հոս բերես, կը խայտառակուիմ աղջկան առջեւ: Ան շատ շուտ կը զգայ․ վեցերորդ զգայարանքը շատ լաւ կ’աշխատի:

ԷՏԻ Հոգ մի՛ ըներ դուն, ես կը սուլեմ, դուն կու գաս․ եղա՛ւ:

ՍԵԴՕ Շուտ ըրէ, հօրեղբայրս խանութը չգոցած: Էտի, դուն իմ ամենասիրելի բարեկամս ես. այս բարիքդ երբեք չեմ մոռնար․ գալ ամառ պաղպաղակին ծախսը ես իմ վրաս կ’առնեմ: Աննման Էտիս: Ինչո՞ւ կեցեր ես:

ԷՏԻ Վերջացուցի՞ր:

ՍԵԴՕ Ի՞նչը:

ԷՏԻ Գովաբանութիւններդ:

ՍԵԴՕ Վերջացուցի, դէհ, շուտ գնա: Նայէ, չուշանա՛ս: Նայէ, չմոռնաս ծառին տակ:

ԷՏԻ Դուն իմ քովս կու գաս. աղջկան քով անյարմար է:

ՍԵԴՕ Կը բաւէ խօսիս, Էտի, գնա այլեւս: (Էտի վազելով կ’երթայ): Ճիշդ հինգ վայրկեանէն Սիրունը հոս կ’ըլլայ, քիչ մը կը նստինք, բառ մը իրմէ, խօսք մը ինձմէ՝ ինչպէ՞ս ես, այսօր, հոգիս: Քեզ քիչ մը նիհարցած կը տեսնեմ: Կարօտէս երեք օր է քուն չի գար աչքերուս: Ե՞րբ իրարու պիտի միանանք: Ախ, այս անգործութիւնը ամէն ինչ ետ կը ձգէ: Եւ այլն, եւ այլն: Մինչ Էտին կը սուլէ՝ կ’երթամ, դրամը կ’առնեմ եւ Սիրունիս հետ ճաշարան կ’երթանք, կը նստինք, ճաշելով մտերմաբար կը խօսակցինք: Ախ, սիրուն Սիրունս:

(Էտի կը սուլէ, Սեդօ կ’երթայ դէպի Էտի: Մինչ կը հասնի Սիրուն եւ Սեդօն չտեսնելով՝ կը մռմռայ)։

ՍԻՐՈՒՆ Ստախօ՛ս։ Իբրեւ թէ ինծի կը սպասէ․ ո՞ւր է: Ստախօ՛ս:

(Քովի նստարանէն անծանօթ մարդ մը կը մօտենայ Սիրունին)։

ԱՆԾԱՆՕԹԸ Ներողութիւն, Սիրունը դո՞ւք էք, օրիորդ:

ՍԻՐՈՒՆ Այո: Ի՞նչ կ’ուզէք ինձմէ:

ԱՆԾԱՆՕԹԸ Ուրեմն դո՞ւք էք այն օրիորդը, որ ժամադրութիւն տուած է Սեդոյին:

ՍԻՐՈՒՆ Այո, ես եմ: Դուք ո՞վ կ’ըլլաք:

ԱՆԾԱՆՕԹԸ Դուք զիս չէք ճանչնար. ոչ ալ ես ձեզ: Ես պարզապէս անծանօթ մըն եմ:

ՍԻՐՈՒՆ Լաւ, ի՞նչ է ձեր ուզածը:

ԱՆԾԱՆՕԹԸ Օրիորդ, ես կ’ուզեմ ձեզի լաւութիւն մը ընել: Այն երիտասարդը, որ ձեզի կը սպասէր, խաբեբային մէկն է: Ինչեր խօսեցաւ ձեր հասցէին: Աղջիկս, մինչեւ իսկ ըսաւ, թէ իր անկեղծութիւնը կեղծիքի վերածելով, ձեր վրայ պիտի խնդայ եղեր. եւ անօթիին մէկն է, գրպանը քսան տոլար ունի, ան ալ ընկերոջմէն փոխ առաւ: Ուշադրութիւն ըրէք, աղջիկս, ինչ որ այս ականջներովս լսեցի, ան է որ կ’ըսեմ ձեզի, ոչ աւելի, ոչ պակաս: Միայն ուշադիր եղէք այդ Սեդօ ըսուածէն, ես զայն լաւ մէկը չեմ տեսներ:

(Սիրուն անծանօթին խօսքերէն խանգարուած կու գայ եւ նստարանին վրայ նստելով կը սկսի դիտել, անորոշ ուղղութեամբ կը նայի, սակայն բան չի տեսներ, քանի  խորասուզուած եւ մտահոգ է: Գալով Սեդոյին, ծառ հասնելէ ետք, Էտիէն արդիւնք չի տեսներ)։

ԷՏԻ Ի՞նչ կրնամ ընել․ հազիւ հասայ, հօրեղբայրդ արդէն խանութը գոցեր, մեկներ էր, տան ուր ըլլալն ալ չեմ գիտեր, ստիպուած ձեռնունայն վերադարձայ. ես ի՞նչ մեղք ունիմ:

ՍԵԴՕ Լաւ, առանց ժամանակ կորսնցնելու հօրաքրոջս տունը գնա՛, ինչ որ պիտի հօրեղբօրս ըսէիր, հօրաքրոջս կ’ըսես․ ժամանակ մի՛ կորսնցներ, գնա՛ եւ շուտ վերադարձիր:

(Սեդօ Էտին ճամբելէ ետք, կը վերադառնայ ժամադրավայր, եւ տեսնելով Սիրունը՝ կը մօտենայ)։

ՍԵԴՕ Սիրունս, նոնոշիկս, կը ներես քեզ սպասցնելուս համար, կարեւոր գործ մը ունէի, որմէ երկու հազար տոլար շահ ապահովեցի:

ՍԻՐՈՒՆ Սեդօ, քալէ ճաշարան մը երթանք, նստինք, հոն խօսինք, հոս անյարմար կը զգամ․ վախնամ ծանօթ մը մեզ տենէ եւ ընտանիքիս պատմէ:

ՍԵԴՕ Սիրուն, ստիպուած եմ տասը վարկեան հոս մնալ:

ՍԻՐՈՒՆ Ինչո՞ւ ստիպուած ես, չեմ հասկնար:

ՍԵԴՕ Բարեկամիս հետ հոս ժամադրուած եմ, ինձմէ հինգ հարիւր տոլար փոխ ուզած է, կինը պիտի ծննդաբերէ, մեղք է, հիմա ուր որ է՝ կու գայ, վճարեմ խեղճին, ետքը ուր կ’ուզես՝ կ’երթանք: Եղա՞ւ:

ՍԻՐՈՒՆ Ինչպէս որ կ’ուզես, Սեդօ:

ՍԵԴՕ Ինչպէ՞ս ես այսօր, սիրելիս (Սիրուն ամչնալով գլուխը կը շարժէ դրական)։

ՍԵԴՕ Քեզ քիչ մը նիհարցած կը տեսնեմ:

ՍԻՐՈՒՆ Սեդօ, ինչո՞ւ վայրկեանը անգամ մը ժամացոյցին կը նայիս:

ՍԵԴՕ Կ’ուզեմ որ բարեկամս շուտով գայ, որպէսզի մեկնինք: Միայն գիտնաս որքան կարօտցած եմ քեզ․ երեք օր է քուն չունիմ կարօտէս:

ՍԻՐՈՒՆ Միայն երե՞ք օր:

ՍԵԴՕ Անցեալ շաբաթ ալ երեք օր՝ ահաւասիկ վեց օր քեզի համար իմ աչքերը քուն չեն տեսած: (Սիրուն քիթին տակէն կը խնդայ, եսը կը շոյուի: Սուլոցի ձայն կ’ելլէ)։

ՍԵԴՕ Սիրուն, սիրելիս, բարեկամս ժամանեց․ կը սուլէ, երթամ, գումարը տամ:

ՍԻՐՈՒՆ Ի՞նք ինչու չի գար մեր քով:

ՍԵԴՕ Ան աղջիկներէն շատ կ’ամչնայ: Սիրուն, երկու վայրկեանէն քովդ կ’ըլլամ․ դուն նստէ եւ աւազանի բադիկները դիտէ մինչեւ գամ: (Սեդօ Էտիին քով կ’երթայ):

ՍԵԴՕ Ի՞նչ եղաւ, Էտի, բերի՞ր դրամը:

ԷՏԻ Հօրաքրոջդ ալ գացի, ան ալ տունը չէր. քեզի բան մը ըսե՞մ, Սեդօ, ես քեզի չափ անբախտ մարդ չեմ տեսած:

ՍԵԴՕ Հիմա դադրիր պարապ-սարապ խօսելէ, անմիջապէս Պօղոսին գնա, պահանջած գումարս բեր, բայց կրցածիդ չափ շուտ պիտի ընես․ այս բարիքդ ամբողջ կեանք մը պիտի յիշեմ, Էտի: (Էտի վազելով կ’երթայ: Սեդօ խանգարուած կու գայ Սիրունին քով)։

ՍԻՐՈՒՆ Ա՞յս էր բարեկամդ, որուն պիտի վճարէիր:

ՍԵԴՕ Ոչ, այս ուրիշ բարեկամ մըն է:

ՍԻՐՈՒՆ Ի՞նչ է ուզածը:

ՍԵԴՕ Հարիւր տոլար ուզեց, տուի, ճամբեցի:

ՍԻՐՈՒՆ Սեդօ, գիտես, հետդ տեսնուելու որքան դժուարութիւն ունիմ․ պէտք է այլեւս շարժիս, ծնողքդ ղրկես եւ ձեռքս խնդրել տաս: Գոնէ նշանուինք եւ մէկ կամ երկու տարի ետք ալ պսակուինք:

ՍԵԴՕ Ի՞նչ մէկ տարի, երկու տարի․ երկու ամիսէն աւելի չի տեւեր եւ արդէն մեր ընտանիքը ստեղծած կ’ըլլանք:

ՍԵԴՕ Օրէ օր քեզ աւելի կը սիրեմ:

ՍԵԴՕ Սիրուն, դուն իմ աննման հրեշտակն ես, առանց քեզ չեմ կրնար ապրիլ. հաւատա, չեմ կրնար ապրիլ:

ՊԱՏԱՆԻ ՄԸ Սիրոյ վարդեր, սիրոյ ծաղիկներ: Պարոն, վարդ մը կը գնե՞ս օրիորդին համար:

ՍԵԴՕ Հիմա ոչ, քիչ ետք:

ՊԱՏԱՆԻՆ (Համարձակ) Եթէ կը սիրես ընկերուհիդ՝ հիմա՛ կը գնես:

ՍԻՐՈՒՆ Սեդօ, ճիշդ կը խօսի պատանին, դուն ալ սէրդ ապացուցէ եւ գնէ:

ՍԵԴՕ Սիրուն, քովէդ տուր, գնեմ, մօտս մանրուք չունիմ:

ՊԱՏԱՆԻՆ Ես կը մանրեմ:

(Սիրուն պայուսակէն հանելով կը վճարէ եւ կը գնէ վարդ մը։ Սիրուն վարդը ինք կը նուիրէ Սեդոյին)։

ՊԱՏԱՆԻՆ Սիրոյ վարդեր, սիրոյ ծաղիկներ (կը հեռանայ):

ՍԻՐՈՒՆ Սեդօ, ինչո՞ւ կարմիր վարդը սիրոյ խորհրդանիշ եղած է:

ՍԵԴՕ Սիրուն, ժամանակին, աղքատ սիրահարները ոչինչ ունէին նուիրելու իրենց սիրուհիին, բացի վարդէն: Կարմիր վարդ մը քաղելով կը նուիրէին եւ կ’ուրախացնէին իրենց սիրուհիները. բայց, դժբախտաբար, այսօր այդ վարդն իսկ կը ծախեն մարդիկ:

ՍԻՐՈՒՆ Սեդօ, բարեկամդ կրնայ չգալ, մեկնինք ալ, ես անօթեցայ:

ՍԵԴՕ Ուր որ է՝ կը հասնի, խօսք տուած եմ, վճարեմ եւ կը մեկնինք (եւ Էտի կը սուլէ)։ Կարծեմ եկաւ, շուտով կը վերադառնամ: Ի՞նչ եղաւ Էտի, բերի՞ր:

ԷՏԻ Ոչ։

ՍԵԴՕ Էտի… Էտի…։

ԷՏԻ Զիս մտիկ ըրէ, Պօղոսը ըսաւ, թէ քիչ ետք ինք անձամբ պիտի բերէ, ինծի չվստահեցաւ:

ՍԵԴՕ Վստահ պիտի գա՞յ:

ԷՏԻ Հարիւրէ հարիւր:

ՍԵԴՕ Ի՞նչ ընեմ․ ստիպուած պիտի սպասեմ:

ԷՏԻ Սեդօ, ըսելիք մը ունի՞ս:

ՍԵԴՕ Ողջութիւնդ։

ԷՏԻ Բարի վայելում, Սեդօ:

ՍԵԴՕ Այսպիսի վայելքին խէրն եմ անիծեր, հանրակառք բարձրանալու դրամ իսկ չունիմ գրպանս: (Կը վերադառնայ)։

ՍԻՐՈՒՆ Կարծեմ նոյն բարեկամդ է, որ քիչ առաջ եկաւ:

ՍԵԴՕ Այո։

ՍԻՐՈՒՆ Այս անգամ ի՞նչ կ’ուզէ:

ՍԵԴՕ Վճարած դրամիս համար շնորհակալական նամակ բերած է:

ՍԻՐՈՒՆ Այս ի՛նչ ազնիւ ընկեր ունիս եղեր:

ՍԵԴՕ Բոլոր ընկերներս ազնիւ են:

ՍԻՐՈՒՆ Սեդօ, ո՞ւր է նամակը:

ՍԵԴՕ Գրպանս է:

ՍԻՐՈՒՆ Կարդա, նայինք ի՞նչ գրած է:

ՍԵԴՕ Պարզ շնորհակալական երկու խօսք:

ՍԻՐՈՒՆ Տո՛ւր, տեսնեմ:

ՍԵԴՕ Սպասէ, ես քեզի կը կարդամ, իրիկունով աչքերդ կը յոգնին: (Սեդօ գրպանէն թուղթ մը հանելով կը կարդայ՝) Սիրելի Սեդօ, այս կատարած բարիքդ երբեք պիտի չմոռնամ: Ընկերդ՝ Էտի:

ՍԻՐՈՒՆ Լաւ, այս երկու տողը բերանացի չէ՞ր կրնար ըսել քեզի, ի՞նչ պէտք կայ գրելու:

ՍԵԴՕ Չի կրնար, Սիրուն, չի կրնար, թոթով է. երկու տարի կ’ընէ, որ այսպէս է:

ՍԻՐՈՒՆ Ինչէ՞ն այդպէս եղած է:

ՍԵԴՕ Վախէն: Քովը երեք հարիւր քիլօ թի-էն-թի պայթած է:

ՍԻՐՈՒՆ Երեք հարիւր քիլօ թի-էն-թի եւ միայն թոթովցե՞ր է:

ՍԵԴՕ Երանի միայն թոթովնար:

ՍԻՐՈՒՆ Ինչու ուրիշ ի՞նչ ունի:

ՍԵԴՕ Խեղճը թէ խուլցաւ, թէ պայթումէն ոտքին ճկոյթ մատն ալ կորսնցուց:

ՍԻՐՈՒՆ Խեղճ տղայ:

ՍԵԴՕ Սիրուն, բարեկամս առանց ճկոյթ մատի է հիմա: Երեւակայէ բարեկամ մը առանց ճկոյթ մատի: Գիտե՞ս ի՛նչ բաներէ զրկած է զինք այդ ճկոյթ մատը:

ՍԻՐՈՒՆ Ի՞նչ բաներէ:

ՍԵԴՕ Ծով չի կրնար երթալ, կ’ամչնայ. հանրային բաղնիք չի կրնար երթալ. կօշիկ-գուլպայ գնելու չի կրնար երթալ: Իսկ ամենատխուրը՝ Ոտնլուայի ալ չի կրնար երթալ: Այս վիճակը զինք քոմփլէքս դարձուցած է: Ամէն օր՝ ախ այս ճկոյթ մատս, կ’ըսէ եւ կու լայ: Ինչո՞ւ ինձմէ դրամ առաւ, կը կարծես. հիմա հիւանդանոց գնաց, արուեստական մատ մը անցընելու ոտքին: (Յանկարծ Պօղոս կը յայտնուի)։

ՍԵԴՕ Պօղոսն է, որուն մասին խօսեցայ (կը փորձէ Պօղոսը հեռացնել Սիրունին քովէն, սակայն Պօղոս չի հեռանար)։

ՊՕՂՈՍ Սեդօ, շատ կը ներես, որ պիտի չկարենամ ուզած յիսուն տոլարդ վճարել. եղբայր, նախ նախկին առածներդ վճարէ, յետոյ նորը պահանջէ, աշխարհը առեւտուր է, բայց դուն միայն առնել գիտես․ կ’ըլլա՞յ. դուք ըսէք, օրիորդ, կ’ըլլա՞յ:

(Սիրուն այս խայտառակութիւնը տեսնելով կը հեռանայ, առանց ետեւ նայելու)։

 ՍԵԴՕ Պօղոս, ի՞նչ ըրիր, ամբողջ ապագաս քանդեցիր…:

Պօղոս կը մեկնի, դիմացը նստող անծանօթ մարդն ալ կը հեռանայ։ Սեդօ առանձին կը մնայ հանրային պարտէզին մէջ: 

 Լոյսերը կը մեղմանան եւ յանկարծ վարագոյրը կ’իջնէ:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s