ԱՌԱՋԻՆ ՏՊԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ

40530008_2117959671611890_2953834096779853824_n.jpg

ԱՆՈՅՇ ՔԷՕՐՕՂԼԵԱՆ ՄԱՐԱՇԼԵԱՆ

Հայաստան առաջին այցելութիւնս է․ անշուշտ բաւական լաւ են տպաւորութիւններս։ Պատճառները շատ են, սակայն ամէն մէկը դիտելու ակնոց մը ունի։ Մարդիկ իրենց դիտելու կարողութիւններով իրարմէ շատ տարբեր են։ Ուրեմն, իմ տեսածներէս սկսիմ պատմել։

Երեւան, Հալապեան շրջանը հսկայ պարտէզ մը եւ գիտական կեդրոն մը կան։ Դասընթացքներուս սկիզբն ու աւարտը այս շրջանին մէջ անցուցի, մինչեւ թռիչքի օրս՝ 2 Օգոստոս։ Երբ օր մը պարտէզին խորերը կը յառաջանայի, յանկարծ նշմարեցի գետինը, մանուկներու կողմէ գունաւոր կաւիճներով գրուած եւ նկարուած հետեւեալ նախադասութիւնները. «Կենդանիները մեր բարեկամներն են», եւ անդին ուրիշ մը․ «Կենդանիները մի՛ ուտէք, այլ պաշտպանեցէ՛ք»։ Երեւան քաղաքի Մաշտոց պողոտայի երկայնքին ալ, ծառերուն վրայ, յաճախ կը նշմարէի թռչուններու համար պատրաստուած տնակներ։

Կ’անդրադառնամ, որ փոքրիկները իրենց մանկութենէն արդէն կենդանիներ պահելու եւ անոնց վնաս չհասցնելու առաքինութեամբ դաստիարակուած են, ոչ թէ՝ տեսած կենդանին քարկոծելու կամ…։ Գեղեցիկ երկիր, մաքուր բնութիւն եւ դաստիարակուած նոր սերունդ։ Մեծագոյն նուէրն է։

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՅՈՅՍԻ ՊԱՐԸ

40438314_2672890582737117_1000998203425816576_n

ԾՈՎԻԿ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

Ինծի հետ չխօսիք դէմքի արտայայտութիւններու մասին, որ հազարումէկ կերպարանքներու ու կաղապարներու հետ կը համեմատուին․ ինծի հետ խօսեցէք աչքերով:

Աչքերը չեն խաբեր, չեն ստեր, չեն դաւաճաներ։

Բայց ո՞վ գիտէ աչքեր կարդալ:

Ոտքերս զիս տարին Երեւան՝ Կումի ետին գտնուող կանաչեղէնի շուկան: Լայն տարածքով, փակ շուկայ մըն է․ հոն է երկրին սիրտը, հիմքը, հողը, հայ գիւղացին ու իր բերքերը:

Ծիրանները ամչկոտ կոյսերու նման, գունատ այտերով տեղաւորուած էին իրենց բազմոցներուն վրայ, իսկ դեղձերը՝ տարուան գահակալները:

Այս բոլոր պտուղները ու կանաչեղէնները հայեր էին ինծի նման:

Քիչ մը եւս սուզուեցայ ներս, վաճառողներուն մեծամասնութիւնը միջին տարիքի կիներ էին:

– Ուզո՞ւմ էք պամիտոր…- ըսելով, Սուսաննան երկարեց կարմիր լոլիկ մը:

– Ի հարկէ, ուզում եմ, ձեզ մերժել կարելի՞ է…

Այս պամիտորները եկած էին Արարատի մօտերէն․․․:

Սուսաննան 44 տարեկան, երեք զաւակի մայր ու երեք թոռնիկի մեծ մայր էր, ամբողջ կեանք մը անցուցած էր գիւղէն քաղաք ու քաղաքէն գիւղ ճամբուն վրայ, միակ մտահոգութիւնը իր զաւակներուն աւելի լաւ կեանք մը յուսալն էր:

Սուսաննային աչքերը վարդի տերեւի նման նուրբ ու խոնաւ էին, հոն կար խոր տրտմութիւն, թախիծ, ցաւ, աղքատութիւն, յոգնութիւն:

Հեռուէն կը լսուէր հայկական երաժշտութեան ճոխ մեղեդի մը։ Սուսաննան անտեսելով իր արցունքոտ աչքերը՝ բռնեց ձեռքս ու երաժշտութեան համաձայն օրօրուելու սկսանք:

Որքա՜ն կ’ուզէի զինք սեղմել կուրծքիս ու սրբել արցունքը եւ ինք որքա՜ն կ’ուզէր թափել ու թեթեւնալ կուտակուած հազար տարուայ վիշտերէն:

Բայց մենք միասին պարեցինք ու լացինք, մեր աչքերը խօսեցան:

Ինքնաքանդումին ու ինքնազատագրումին միջեւ մէկ քայլ կայ:

Սանձարձակութեան ու ինքնակերտման միջեւ մէկ քայլ կայ:

Դժբախտութեան ու երջանկութեան միջեւ մէկ քայլ կայ:

Հայրենիքը առաւ իր քայլը, կը մնայ, որ հասնի քայլին՝ փայլքերը Սուսաննայի աչքերուն մէջ:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԻՄ ՔԱՂԱՔ

40343008_446192842455207_8074771385311821824_n.jpg

ԼԵՌՆԱ ԳԱՐԱԳԻՒԹԻՒՔ

քաղա՛քը…
յուշի՜կ-յուշիկ կը հեռանայ
ինձմէ, իմ քայլերուս ուղղութեամբ.
վարդագոյն-սեւ նշոյլներ
հեռո՜ւն կ’առկայծին,
թէեւ կապոյտ, թէեւ կանաչ
փոխանցումը երփներանգ…
օրն ի բուն ասֆալթը կ’ապրի. տաքուն,
փոշիին, կուպրին հոտը ռունգերուս՝
կը քալեմ պողոտաներու աջ ու ձախ
երթեւեկին մէջ դողդոջուն.
մայթեր կրունկաւոր կօշիկներու
թփռտուքին ներքեւ
զուարճութեան ծիծաղ կը բարձրացնեն,
եւ ներբաններու հեւքը անոնց վրայէն
շոյանքով կ’անցնի…
այս քաղաքը՝ հսկայ շրջանակ,
կուլ տալու պատրաստ,
աչք կը քթթէ սիրելիներուն.
անոնք՝ գինով
թեւ թեւի
իրարու փարած կամ անջատ
կը ցատկռտեն, շղարշով
ծածկուած գիշերներուն մէջ.
դո՛ւն, իմ սիրած քաղաք,
քայլերս քեզմէ հեռու՝
լուսաւոր նորէն…
նորէ՜ն, ետ տանելու.
դո՛ւն, ինծի որքա՜ն մօտ
ես հիմա քեզմէ այնքա՜ն հեռու.
եւ երկինքէն իյնալու պատրաստ
աղաւնեակի սպիտակ փետուր մը…

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱԶԴԱՆՇԱՆԸ

40371594_319169702163495_397261140322680832_n

ԱՏՈՆԻՍ

Կրակն ու ձիւնը իրարու խառնեցի.
կրակները պիտի չհասկնան անտառներս, ոչ ալ՝ ձիւները.
եւ պիտի մնամ գաղտնի, հաւատարիմ
բնակիմ ծաղիկներու ու քարերու մէջ
կորսուիմ
խուզարկեմ
տեսնեմ
ալեկոծիմ
կախարդանքին ու ազդանշանին միջեւ գոյացող լոյսին նման:

Արաբերէնէ թարգմանեց՝
ԱՆԻ ԲՐԴՈՅԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՏԷՆ ՊԻԼԶԷՐԵԱՆ

40330286_314053069362520_6689402561268547584_n.jpg

ՍՏԵՓԱՆ ՔԷՕՇԿԷՐԵԱՆ

Աշխարհի վրայ կան
Ամէն տեսակ մարդիկ
Փառք Աստուծոյ
Ու մենք որ մաքուր
Շատ մաքուր
Շատ շատ մաքուր ազգ մըն ենք
Այս մաքրամաքուր աշխարհիս մաքուր երեսին
Մաքրագոյն ազգն ենք կարծեմ
Գերմաքուր
Անդրամաքուր
Տունով-տեղով
Տակով-վրայով
Պետութեամբ
Եկեղեցիով
Սփիւռքով
Եթէ չեմ․․․ սխալիր
Չէ թուրքերն ալ կան դեռ
Դժուար է ասել
Ասել չըլնի
Լաւ ինչ որ է չերկարենք
Մեր մէջ ալ կան եղեր
Փոքերագէտներ
Փորնաստղեր ու զինասէրներ
Քանքարաւոր
Եւ․․․ ականջնիդ լաւ բացէք
Ունեւոր
Գիտէք ինչ ըսել է ասիկա
Ինչ ունենալու մասին է
Ուրեմն այսպիսի ունեւորներէն
Մէկն ալ հայ է
Եղեռնի յետնորդ սերունդ
Եւ Հայաստան գալ ուզած է տղան
Հայ ըլլալը գտեր գիւտեր է
Քաղաքացիութիւն ստանալ ուզած է
Կամ ալ դուք ուզած էք տալ
Տարբերութիւնը մեծ է
Քար տաշողը կարծեմ անանկ փափաք չունէր
Նորէն ալ չեմ գիտեր
Բայց եկեր է ի վերջոյ
Բարով գայ
Մենք հիւրասէր հիւրընկալ ժողովուրդ ենք
Բայց բերաննիս մինչեւ Հռոմ բացած ենք
Բարոյականի տէր ենք
Ասանկ բան չ’ըլլար
Դուք ազգին դրամը գրպանած ժամանակ
Բարոյականի մասին մտածեցի՞ք
Վաղն ալ Հայաստանի մէջ հարեմ պիտի բանայ
Արգիլուա՞ծ է
Դուք գաղտնի ունիք ձեր հարեմը
Անիկա բացայայտ
Ուրախ է իր հարեմով
Հարկաւ հպարտ նաեւ
Մէկ խօսքով
Ինչ որ դուք ու մենք գաղտնի կ’ընենք
Անիկա բացէ ի բաց կ’ընէ
Փոքեր կը խաղայ
Եւ հարեմ ունի
Մենք ալ կը խաղանք
Եւ մենք ալ ունինք

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԳԻՇԵՐ

40247170_312875719476191_8285650993895440384_n

ՀԵՌՄԱՆ ՀԵՍՍԷ

Մոմս մարեցի։
Բաց պատուհանէն կը խուժէ գիշերն,
Կը գրկէ զիս մեղմ եւ կ’ընէ զիս իր
Եղբայրն ու ընկերն։

Երկուքս նոյն կարօտով հիւանդ ենք,
Կը ղրկենք երազներ կանխագուշակ
Եւ կը փսփսանք հին ժամանակէն
Մէջ հայրենատան։

Herrmann Hesse, Nacht (1907)
Գերմաներէնէ թարգմանեց՝
ԻՇԽԱՆ ՉԻՖԹՃԵԱՆ

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՏԱՌԵՐՈՒ ՈՅԺԸ

40237850_524776651306025_426124518847676416_n.jpg

ԼԱՐԱ ԱՐԹԻՆ

Կուտակուած տառերու կամուրջն էի
Շարք շարքի կեցած ուղեցոյցի կը սպասէին…
Նժարին ոյժին տէրն էի:
Տառերը վար նետեցի
Դէպի անդունդ,
Մաքուր շունչով հեւացին:
Երկինք սփռեցի,
Օրհներգութեան յանկերգը գծեցին:
Դիւթակէզ մոխիր դարձան,
Ցրուեցան.
Հրակէզ օրօր շորոր անցան․
Սիրուեցան,
Կամուրջին հրայրքով խամրեցան:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: