ՄԱՆՈՒԿՆԵՐՈՒ ԻՐԱՒՈՒՆՔԸ

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

Փոքրիկները երգելով ներս կը մտնեն։ Իւրաքանչիւրը շարժում մը կ’ընէ, ոմանք ալ մանուկներու իրաւունքի տարբեր երեսները ցուցադրող պաստառներ բռնած են։ Կը հաւաքուին դաստիարակին շուրջ։

Դաստիարակ – Ի՞նչ կը կարծէք, արդեօք բոլորս նո՞յնն ենք, թէ ոչ իրարմէ կը տարբերինք։

Բոլորը – Նոյնն ե՜նք, նոյնն ե՜նք։ (Քիչ մը շուարած):

Ա. աշակերտ – Ո՛չ, նոյնը չե՛նք։

Չարուկ աշակերտ – Բոլորս ալ պզտի՛կ ենք, միայն դո՛ւք մեծ էք։ Ինչո՞ւ։ (Նեղացած դաստիարակը ցոյց կու տայ):

Ա․ աշակերտ – Ո՛չ, նոյնը չենք։ Նայէ՛, մազիս գոյնը մազիդ գոյնէն տարբեր է։

Գ․ աշակերտ – Բայց բոլորս ալ եօթը տարեկան ենք եւ իրարու կը նմանինք։

Բ․ աշակերտ – Այո՛, այո՛… եւ բոլորս ալ նոյն դպրոցը կը յաճախենք։

Չարուկ աշակերտ – (Ցատկելով) Եւ բոլորս ալ նոյն օրիորդները ունինք։

Դաստիարակ – Սիրելի՛ փոքրիկներ, բոլորդ ալ նոյն միջավայրին մէջ կ’ապրիք, գրեթէ միեւնոյն տարիքը ունիք, բայց ամէն մէկդ յատուկ էք։ Ձեզմէ իւրաքանչիւրը ունի իր ներաշխարհը եւ ապրումները, բայց բոլորիդ իրաւունքները նոյնն են։ Գիտէ՞ք, թէ ինչեր են ձեր իրաւունքները։

Բոլորը – Այո՛, գիտե՜նք…

ՊԱՍՏԱՌ առաջին – Անմեղ ու հանգիստ մանկութիւն։

ԳՈՅՆԶԳՈՅՆ ՄԱՆԿՈՒԹԻՒՆ

Չե՛մ ուզեր սեւ ու ճերմակ,
Ո՛չ ալ նոյնիսկ մոխրագոյն,
Այլ կ’ուզեմ մանկութիւնս
Ըլլայ վառ ու գոյնզգոյն։
Երգե՜մ, պարե՜մ, ցատկռտե՜մ,
Վազե՛մ, խաղա՛մ ու գծե՛մ
Եւ անհոգ մանկութիւնս
Ուրախութեամբ անցընեմ։
Ընտանիքս ջերմութիւն
Ու սէր ինծի շնորհէ,
Ես ալ բիւրաւոր յարգանք,
Սէր ու ծիծաղ պարգեւեմ,
Որ ծնողքս երջանիկ
Ու հպարտ զգայ ինձմով։
Ես, Աստուծոյ շնորհքով,
Մեծնամ հարո՛ւստ հոգիով,
Դպրոց երթամ անվրդով,
Ուսման փարիմ մե՜ծ խինդով՝
Ապագաս գծեմ-ներկեմ
Վառ, գոյնզգոյն յոյսերով,
Աներիզ հորիզոնով
Ու գունաւոր իղձերով:

Դաստիարակ – Ապրի՛ք, փոքրիկնե՛ր։ Ուրեմն ինչե՞րն են ձեր իրաւունքները։

Բ․ աշակերտ – Առողջութիւն, ապահովութիւն, անվտանգութիւն եւ խաղաղութիւն։ Ես ամէն օր Աստուած պապային կ’աղօթեմ մեր երկրին խաղաղութեան համար։

Դաստիարակ – Այո՛, աղուորս։ Բոլորիս իրաւունքն է խաղաղ կեանք մը ապրիլ։ Ուրի՞շ։

Ա․ աշակերտ – Տո՜ւնը, սնո՜ւնդը։

Բ․ աշակերտ – Մաքուր միջավայրը։

Չարուկը – Մօպա՜յլը, ինքնաշա՜րժը՝ ճիփ, Ֆէրրարի…։ (Բերանը կը գոցեն):

Բոլորը – Հշշշշշշշշ, հշշշշշշ։

Ա․ աշակերտ – Ապահով շրջապատը շա՛տ կարեւոր է։

Դաստիարակ – Ապահով շրջապա՞տ։

Գ․ աշակերտ – Այո՛, մեր մեծերը, այսինքն՝ ծնողքը եւ ուսուցիչները, որոնք պէտք է մեզ առաջնորդեն ու մեր բոլո՜ր հարցումներուն պատասխան տան…

ՊԱՍՏԱՌ երկրորդ – Յարգուելու եւ լուսաբանուելու իրաւունք։

ԱՆԸՆԴՀԱՏ ԿԸ ՀԱՐՑՆԵՄ

Մի՛ նեղանաք դուք ինձմէ,
Երբ հարցնեմ. «Այս ի՞նչ է»։
Մի՛ ըսէք. «Հարցասէր է»,
Երբ հարցնեմ. «Ինչո՞ւ է…»։
Շա՜տ բան ունիմ սորվելիք,
Բի՛ւր դասեր ու գիտելիք…
Ինչպէ՞ս կրնամ ամբարել,
Ե՛ւ հասկնալ, ե՛ւ մարսել,
Եթէ լուռ ու մունջ մնամ՝
Ամէն բան չհասկնամ:

Աչքերս պիտի բանամ,
Ականջներս լա՛ւ սրեմ,
Ո՛չ թէ նայիմ, այլ՝ տեսնեմ…
Ո՛չ թէ լսեմ՝ ունկնդրեմ…
Ըմբռնեմ ու վերլուծեմ,
Գումարեմ ու բաժանեմ,
«Ի՞նչ է, ո՞վ է», հարցնեմ,
Պատասխաններ սպասեմ,
Առնեմ զանոնք ամբարեմ՝
Գլխուս մէջը տեղադրեմ։

Սիրելինե՛ր, դուք մեծ էք
Ու ամէ՜ն բան լա՛ւ գիտէք…
Հարցումներու տարափէս
Չըլլա՛յ փախչիք կամ թէ մեծ
Հովանոցներ չբռնէ՛ք,
Որ գլուխնիդ պաշտպանէք.
Այլ մե՜ծ սիրտով, գրկաբաց
Ու համբերանքով զինուած՝
Ճիշդ պատասխաններ տուէ՛ք՝
Ծարաւս յագեցուցէ՛ք։

Մի՛ դժգոհիք, ցնծացէ՛ք,
Եւ անշուշտ վստահ եղէ՛ք,
Որ անոնք պատահական
Անձրեւներ չե՛ն, այլ որքա՜ն
Պտղաբեր կրնան ըլլալ,
Եթէ ճիշդ տեղը իյնան։
Իւրաքանչիւր կաթիլէն
Լուսէ ծիլեր կը բխին
Ու ձեր խոհեմ կեցուածքով
Կ’ըլլան կեանքիս բանալին:

Չարուկ – Է՜, ընկերներ ալ պէ՛տք է ունենանք։

Դաստիարակ – Անշո՛ւշտ, մարդ անպայման լաւ ընկերոջ կարիքը ունի։ Իսկ ինչո՞ւ ընկերութիւն կ’ընենք։

Ա․ աշակերտ – Խաղալո՜ւ, իրարու օգնելո՜ւ, միասին դաս սորվելո՜ւ համար։

Չարուկ – Չարութիւն ընելո՜ւ համար (կը ծիծաղի):

Դաստիարակ – Չարութիւն չէ՛, այլ չարաճճիութի՛ւն։

Բ․ աշակերտ – Ընկերութեան մասին արտասանութիւն գիտեմ, ըսե՞մ։

ՊԱՍՏԱՌ երրորդ – Ընկեր ունենալու եւ խաղալու իրաւունք։

ՍԻՐԵԼԻ՛ ԸՆԿԵՐՍ

Ի՛մ սիրելի ընկերս,
Ի՛մ մտերիմ ընկերս…
Այսօր, վաղը եւ միւս օր,
Նոյնիսկ-նոյնիսկ ամէն օր
Պիտի մնանք միասին
Ու ըլլանք հաւատարիմ։

Մենք ընկեր չե՛նք, եղբայր ենք՝ 
Հայ ազգին զաւակներն ենք։ (կը փաթթուին)

Դաստիարակ – Իսկ մանուկներուն ամենէն կարեւոր իրաւունքը գիտէ՞ք ինչ է։

Բոլորը – Ի՞նչ, ի՞նչ։

Չարուկ – Ես գիտե՛մ։ Դա՛սը։

Դաստիարակ – Ապրի՛ս, ապրի՛ս, վերջապէս ճիշդ բան մը ըսիր։ Այո՛, ուսումը մեր ամենէն կարեւոր իրաւունքներէն մէկն է։

ՊԱՍՏԱՌ չորրորդ – Ուսման իրաւունք։

ԱՇԽԱՏԱՍԷՐ ԵՄ

Ահա՛, ամէն օր ես դպրոց կ’երթամ,
Միշտ ու միշտ ուրախ, ժպտերես կ’երթամ։
Օր մըն ալ հարկաւ ես կը վկայուի՜մ,
Համալսարանին սիրով կը փարիմ։
Աշխատասէր եմ ու սո՛ւր միտք ունիմ,
Երբեք չե՛մ մոռնար, ինչ որ կը սորվիմ։
Դաս, գիրք, դասագիրք, ուսում կը սիրեմ,
Աստուած, հայրենիք, լեզուս կը պաշտեմ։
Ես սովորական աշակերտ մը չեմ,
Հայկակա՛ն դպրոց յաճախող հա՛յ եմ
Ու իմ պապերուս աւանդը պահող
Անահ ու հուժկու՝ քա՛ջ հայորդի եմ։

Չարուկ – (Կատուն կը բերէ)։ Ահա՛, ես ալ կատուիս դասեր սորվեցուցի։ Մտիկ ըրէ՛ք, հիմա կը լսէք, թէ ինչպէ՜ս պիտի խօսի ու բոլորդ զարմացնէ։ (Բոլորը կը խնդան):

ԱՇԽԱՏԱՍԷՐ ԿԱՏՈՒՍ

– Ի՛մ աշխատասէր կատու։
– Միաո՜ւ…
– Վերաքաղ ըրի՞ր առտու։
– Միաո՜ւ…
– Տե՛ս, բոլորը ներկայ են,
Քու խօսքերուդ կը սպասեն։
Պատմէ՛ երէկուան դասդ,
Արտասանէ ուզածդ,
Կամ ալ թիւերը կրկնէ,
Գումարէ՛ եւ բաժանէ՛։

Ի՛մ աշխատասէր կատու։
– Միաո՜ւ…
Վերաքաղ չըրի՞ր առտու։
– Միաո՜ւ…
Պարզապէս կը մլաւես,
Երեսս կը ճանկռտես…
Իսկապէս ապերախտ ես
Ու սորվածդ մոռցած ես։
– Միաո՜ւ…

Դաստիարակ – Տեսա՞ր, տղաս, կենդանիները կրնան մեզի ընկերանալ, բայց չեն կրնար դաս սորվիլ։ Միա՛յն մարդիկը կրնան ուսում ստանալ։ Ուստի դուն ալ պիտի ուսանիս եւ փայլո՛ւն ապագայ մը պիտի ունենաս։ Ես վստա՛հ եմ։

Չարուկ – Այո՛, ես աշխատասէր պիտի ըլլամ, դասերս լա՛ւ պիտի սորվիմ ու երբոր մեծնամ, աստղագէտ պիտի ըլլամ։

ՊԱՍՏԱՌ հինգերորդ – Փոքրիկներուն ապագայի երազն ու ցանկութիւնները քաջալերել։

ԵՍ ԱՍՏՂԱԳԷՏ Կ’ՈՒԶԵՄ ԸԼԼԱԼ

Չըլլա՛յ ըսէք. «Երազկոտ է,
Ընտրած ուղին շա՛տ փշոտ է»,
Դուք իմ կամքիս ուժը տեսէ՛ք,
Որոշումիս բարե՛ւ տուէք։

Մի՛ զարմանաք, եթէ վաղը
Աստղադիտարանէն հսկեմ
Երկինքին աստղաբոյլերը
Ու նոր աստղեր յայտնաբերեմ։

Եւ եթէ օր մըն ալ ուզեմ
Այդ աստղերը մօտէն տեսնել,
Մեծ հրթիռ մը ես կը շինեմ
Աստղերուն քով կը ճամբորդեմ։

Գիշերներուն չեմ սպասեր,
Որովհետեւ աստղագէտ եմ,
Եւ այսպիսով ուզած պահուս
Բարեւ կու տամ իմ աստղերուս։

Չըլլա՛յ ըսէք. «Երազկոտ է,
Ընտրած ուղին շա՛տ փշոտ է»,
Դուք իմ կամքիս ուժը ճանչցէ՛ք
Ու որոշումս յարգեցէ՛ք։

Դաստիարակ – Սիրելի՛ աշակերտներ, ճիշդ է, որ դուք իրաւունքներ ունիք, բայց գիտէ՞ք, որ պարտաւորութիւններ ալ ունիք։ Ձեր անձին, մեծերուն, ազգին ու հայրենիքին հանդէպ լո՛ւրջ պարտաւորութիւններ ունիք։ Ըսէ՛ք, տեսնեմ, ի՞նչ են այդ պարտաւորութիւնները։

Ա․ աշակերտ – Սիրել մեծերը եւ յարգել զանոնք։

Չարուկ – Մեծերուն հնազանդի՛լ։

Բ․ աշակերտ – Մեր դասերը լաւ սորվիլ, դպրոցը սիրել, բնութիւնը պահպանել եւ միջավայրը մաքուր պահել։

Գ․ աշակերտ – Ամենէն կարեւորը, որ մեր հաւատքը, լեզուն, ազգը եւ մեր երկիրը սիրենք։

Չարուկը – Ես ալ ամենէ՜ն շատ իմ ուսուցչուհիս պիտի սիրեմ ու խօսքը մտիկ պիտի ընեմ։ (Կը փաթթուի ուսուցչուհիին):

ՊԱՍՏԱՌ վեցերորդ – Սիրելու եւ յարգելու պարտաւորութիւն:

ՍԻՐԷ՛

Ուսուցչուհիս միշտ կ’ըսէ.
– Սիրէ՛, սիրէ՛ ու սիրէ՛.
Սէրն է իմաստը կեանքին՝
Ամէն ինչի բանալին։
– Աստուած սէր է,- միշտ կ’ըսէ,-
Դուն ալ ամէն բան սիրէ՛։
Ես ալ խօսքը կը լսեմ
Ու ամէն բան կը սիրեմ՝
Բնութիւնը, ծառերը,
Անասունն ու մարդիկը
Դպրոցս, ընտանիքս,
Դասերս ու գիրքերս,
Բայց ամենէն մեծ սէրս
Կ’ըլլայ իմ հայրենիքս։
Կը սիրեմ հայրենիքիս
Սուրբ հողը ու երկինքը,
Սիգապանծ, զով լեռները,
Անյատակ հովիտները,
Մեղրածորան դաշտերը,
Սառնորակ աղբիւրները
Եւ չքնաղ բնութիւնը։

Բոլորը – Կրնա՞նք ձեզի շա՜տ գեղեցիկ նուէր մը նուիրել։

Դաստիարակ – Արդեօք ի՞նչ է։

Բոլորը – Երաժշտութիւ՜ն։ Երաժշտութիւ՜ն։ (Ճոխ երաժշտութիւն ու հայկական պար):

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

One thought on “ՄԱՆՈՒԿՆԵՐՈՒ ԻՐԱՒՈՒՆՔԸ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s