ՄԵԾ ՀԱՅՐԻԿԻՆ ՃԱՄՊՐՈՒԿԸ

ՄԵԼԻՍԱ ՖԷՐԱՀԵԱՆ

Անին պատուհանին քով նստած, կռնակն ալ պատին կռթնցուցած՝ տեղատարափ անձրեւը կը դիտէր։ Պատուհանին զարնուող իւրաքանչիւր կաթիլին հետ ան ալ աչքերը վերէն վար կը կլորցնէր։ Ապա ներսէն ձայն մը իմացաւ։ Դուռ մը գոցուած էր։ Սրտին տրոփը երթալէն արագացաւ, դէմքը ժպիտով մը ծածկուեցաւ։ Պահ մը խորհեցաւ. ամէն անգամ որ այս ձայնը իմանար, սիրտը շարունակ, հիմակուան նման, կը տրոփէր արագ-արագ։

Յետոյ մուճակի՝ քը՛ս-քըս-քըս, գետին քսուելու ձայնը։ Չսիրողին համար անդիմանալի, իսկ Անիին համար աննման ձայն մըն էր։ Որովհետեւ այս ձայնը իրեն համար նշան մըն էր։ Տան մէջ ուր որ ըլլար, շուտով մեծ հօրը բազկաթոռին քով կը վազէր ու տեղը կ’առնէր եւ անհամբեր անոր կը սպասէր, ինչպէս հիմա: Հեւիհեւ պատուհանէն դէպի բազկաթոռ վազեց ու մեծ հայրիկը հիւրասենեակ չհասած տեղը անցաւ։ Այս պահերը իրեն համար հազուագիւտ էին։ Այլեւս մեծ հայրիկը հին ժամանակներուն պէս ամէն օր իր սենեակէն դուրս չէր ելլեր ու իրենց հետ ժամանակ չէր անցըներ։ Մանաւանդ վերջին ամիսներուն. այս պահերը օրէ օր կը պակսէին։ Շուտ կը յոգնէր եւ շուրջինները անհանգիստ ընել չէր ուզեր։

Մուճակին ձայնը ամէն վայրկեան աւելի կը մօտենար. կարծես Անիին սիրտը կը տրոփէր ականջին մէջ։ Արդեօք մեծ հայրը իրեն համար այսօր ճամպրուկէն ի՞նչ հանած էր։ Գի՞րք թէ խաղալիք։ Եթէ գիրք մը ըլլար՝ արդեօք ի՞նչ տեսակ էր։ Սիրո՞յ, արկածախնդրութեա՞ն մասին։ Ոստիկանակա՞ն։ Դպրոցայի՞ն։ Հապա՞ եթէ խաղալիք մըն էր։ Գո՞յնը։ Ծաւա՞լը։ Շարժո՞ւն թէ անշարժ։ Բայց եթէ խաղալիք մըն էր՝ անպայման պատմութիւն մը կ’ունենար։ Ինչ որ է, մէկ բանի վստահ էր։ Ինչ որ ըլլար, շատ հաճելի ժամեր կը սպասէին իրեն։

Մեծ հայրիկը քիչ մը յոգնած եկաւ ու նստաւ։ Անիին դառնալով ըսաւ․

– Աղջիկս, ինծի գաւաթ մը ջուր կրնա՞ս տալ, լեզուս փայտի պէս չորցած է։

Անին վազելով խոհանոց գնաց ու արագօրէն գաւաթ մը ջուրով վերադարձաւ։ Մեծ հայրիկը ջուրը ումպ-ումպ խմելէ յետոյ գաւաթը եռոտանի սեղանիկին վրայ դրաւ։

– Անուշի՜կս, քիչ առաջ ի՞նչ կ’ընէիր։

– Մեծ հայրի՛կ, սա տեղատարափ անձրեւին ձայնը կ’իմանա՞ս։ Պատուհանին առջեւ նստած կաթիլները կը դիտէի։ Կարծես կաթիլները ապակին իբր սահնակ գործածելով հող հասնելու համար իրարու հետ կը մրցէին։

Մեծ հայրիկը ժպտերես իր թոռնիկին մտիկ կ’ընէր։ Անին մէկէնիմէկ պատմելը դադրեցուց.

– Ձեռքդ ինչո՞ւ պարապ է։ Այսօր ճամպրուկով հետդ բան մը չբերի՞ր։ Մէջինները վերջացա՞ն։ Բայց ինչպէ՞ս կ’ըլլայ։ Այդքան խոշոր բան մը այսքան դիւրին չի կրնար պարպուիլ։

Մեծ հայրիկը բարձրաձայն խնդաց․

– Կեցի՛ր, աղջիկ, կեցի՛ր, շունչ մը ա՛ռ, թէ ոչ պիտի խեղդուիս։ Իրաւունք ունիս, շատ մը բաներ պահած եմ այդ ճամպրուկին մէջ, որոնց մէկ մասը տեսանելի, իսկ մէկ մասն ալ անտեսանելի է մարդոց համար, բայց ինծի համար անոնք շատ թանկագին ու անմոռանալի են։

– Ինչպէ՞ս,- հարցուց Անին,- անտեսանելի բան մը ինչպէ՞ս անմոռանալի կրնայ ըլլալ։
Այն բանը, որ չենք տեսներ, ժամանակի ընթացքին կը մոռնանք։ Ուրեմն, այն բանը, որ չենք տեսներ, մեզի համար ինչպէ՞ս անմոռանալի կ’ըլլայ։

Մեծ հայրիկը գոհունակութեամբ Անիին մտիկ կ’ընէր ու շրթունքին մէկ ծայրը վեր ելած էր.

– Քիչ առաջ պատմած կաթիլներդ հիմա կը տեսնե՞ս,- հարցուց։

– Ո՛չ, կռնակս դարձած նստած եմ, ինչպէ՞ս տեսնեմ։

– Բայց քիչ առաջ ինծի մանրամասնութեամբ կաթիլներուն ինչպէս վար սահիլը պատմեցիր, այնպէս չէ՞։ Ուրեմն չտեսնելով հանդերձ կը յիշես։ Այլեւս այդ պահը քեզի համար անմոռանալի դարձած է։

– Այո՛,- ըսաւ Անին շուարած։

– Ուրեմն, լա՛ւ մտիկ ըրէ, ես ալ այսօր քեզի այդ ճամպրուկով ապրուած եւ ինծի համար անմոռանալի մէկ պահս պիտի պատմեմ։ Ասկէ յիսուն տարի առաջ, երբ այդ ճամպրուկով Պոլիս վերադարձայ, տակաւին քսաներեք տարեկան էի։ Հայրս եւ մայրս զիս օդակայանը դիմաւորեցին եւ յետոյ տուն գացինք։ Բաւական յոգնած էի։ Այցելութեան եկող-գացող ազգականներ, ընկերներ, դրացիներ եղան։ Յաջորդ օր արթննալէ յետոյ ճամպրուկէս բան մը առնելու համար դրան ետեւը նայեցայ. ճամպրուկը տեղը չէր, աջ նայեցայ, ձախ նայեցայ, չկայ, չկայ, պարապի… շուտով մօրս քով գացի․ «Մայրի՜կ, ո՞ւր է ճամպրուկս, չեմ կրնար գտնել», հարցուցի։ «Օ՜, սիրելիս, ես զայն պարպեցի ու դրան առջեւ դրի․ շատ հինցած էր։ Դռնապանը կ’առնէ թերեւս իրեն համար, թերեւս ալ աղբ կը նետէ», ըսաւ մայրս։ Պատասխանը իմանալէ վերջ ապշահար մնացած էի, միեւնոյն ժամանակ՝ շատ ալ ջղայնացած։ «Ինչպէ՞ս։ Ան հինցած չէր եւ ինծի համար շատ արժէքաւոր էր։ Ինչ-ինչ պահեր ապրած եմ ես անոր հետ։ Առանց ինծի հարցնելու ինչպէ՞ս կը նետես»։ Վազելով դուռ գացի. փառք Աստուծոյ, ճամպրուկս դուռին եզերքը կը գտնուէր։ Շուտ մը ներս առի ու սենեակս տարի, ապա դրի զայն հանդերձարանիս մէջ ու խոհանոց, մայրիկիս քով վերադարձայ։ «Մայրիկ, խնդրեմ, անգամ մը եւս առանց ինծի հարցնելու բան մի՛ նետեր։ Դուն երբ նայիս անոր, հինցած ճամպրուկ մը կը տեսնես, իսկ ես… ես՝ չորս տարուան ընթացքին ապրած յիշատակներս, բոլոր յաջողութիւններս, ուրախ օրերս, տխրութիւններս, ձախորդութիւններս։ Այդ ճամպրուկը իմ չորս տարուան պանդուխտութեանս խորհրդանիշն է։

Անին աչքերը բացած մեծ հայրիկին մտիկ կ’ընէր։ Ինչ ըսելիքը չէր գիտեր։ Բայց գիտէր, որ այդ ճամպրուկը տակաւին շատ մը անակնկալներ կը պարունակէր։ Մեծ հայրիկը, պատմութիւնը վերջացնելէ յետոյ, Անիին այտերը համբուրեց: Անին վազելով սենեակ գնաց։ Մայրիկին անցեալ Կաղանդին իրեն նուիրած պայուսակը հանեց, անոր մէջ դրաւ իր ամենաշատ սիրած հագուստը, ծամակալը, գիրքը, խաղալիքը, եւ բերանը գոցեց։ Պայուսակը դրաւ անկողինին տակ։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s