ԿԱՐՃ ՀԱՆԴԻՊՈՒՄՆԵՐ․ ՊՕՂՈՍ ՍՆԱՊԵԱՆԻ ՀԵՏ

Պօղոս Սնապեան եւ իր կողակիցը, 23 Մայիս 1965 (Թամար Սնապեան-Սուրճեանի հաւաքածոյ)

ՓԱՆՈՍ ՃԵՐԱՆԵԱՆ

Հայաստանի մէջ 1964-65 ուսումնական տարիներուս, ինձմէ ներս հետզհետէ աճեցաւ ազգային ինքնութեան զգացում մը, վերածուելու համար տեսլականի։

Լիբանան վերադարձիս, 1966ին, գիր ու գրականութեամբ արտայայտուելու ներքին մղում մը զիս տարաւ դէպի Պէյրութի Ուաթ-Ուաթ հայաշատ փողոցին վրայ գտնուող «Ազդակ»ի ու «Բագին»ի խմբագրատուները։

Գրող եւ խմբագիր Պօղոս Սնապեանին ներկայացայ։ Ան ուշադրութեամբ ունկնդրեց հայրենական տպաւորութիւններս, ցեղասպանութեան յիսնամեակին առթիւ տեղի ունեցած ցոյցերու նկարագրութիւնս, որոնց ընթացքին Լենինի հրապարակն ու քովնտի պողոտաները ալեկոծող ժողովուրդը ամբողջ օր մը մինչեւ ուշ գիշեր «Մեր հողերը, մեր հողերը» բացագանչելէ չդադրեցաւ:

Սնապեանին նշեցի նաեւ, թէ Մատենադարանի շէնքին մօտ գտնուող իմ բնակած հանրակացարանիս մէջ, այն տարիներուն, ամէն ննջասենեակի պատին վրայ ռատիոկայանին կապուած ձայնասփիւռի տուփ մը կը մնար, որու միջոցաւ, ցոյցերու ընթացքին եւ յաջորդող օրերուն, պետական խօսնակը երկու-մէկ կը զգուշացնէր ժողովուրդը եւ մասնաւորաբար ուսանողութիւնը, որ չմասնակցին ցոյցերուն, ժողովրդային այդ պոռթկումը որակելով պղտոր ջուրերու մէջ ձուկ որսացող «դաշնակների խռովարար արարք»։

Ամենավերջը բանաստեղծութեանս էջը երկարեցի իրեն․ կարդաց, տողի մը վրայ կանգ առաւ, ապա կրկին կարդաց ու թելադրեց անցնիլ քիչ անդին գտնուող «Բագին»ի խմբագրատուն՝ գրածս ցոյց տալու բանաստեղծ Եդուարդ Պօյաճեանին։

Պօյաճեան կարդաց բանաստեղծութիւնս․ վերջին տողերուն վրայ թելադրականութիւնը շեշտող հպումներ ըրաւ եւ յանձնարարեց վերադարձնել Սնապեանին, պատուիրելով, որ շարունակեմ գրել եւ աշխատակցիլ «Բագին»ին։ Այդ րոպէին ափիս մէջ դողացող էջը վերածուեցաւ հեղինակաւոր բանաստեղծութեան, մանաւանդ երբ Պօղոս Սնապեան իր կարգին յայտնեց, թէ «Ընթերցողին» խորագրեալ բանաստեղծութիւնս լոյս պիտի տեսնէ «Բագին»ի յաջորդ թիւին մէջ։

Հրաժեշտ առնելէ առաջ, Սնապեան տակաւին զիս չթողուց․ ան զիս ներկայացուց Տիգրան Ոսկունիին հետ յոտնկայս զրուցող անձի մը, որ յենակ ունէր ձեռքին եւ ծխամորճ՝ շուրթերուն․ ան կրկնակի անունս ստուգեց, ապա ափս պահած իր ափին, զիս առաջնորդեց խմբագրատան լուսամուտին դիմաց ու յենակը ուղղելով դէպի միջօրէի արեւը, յստակ եւ հաճելի հայերէնով յայտնեց, թէ այսուհետեւ իմ ուղին պէտք է ընթանայ դէպի այդ լոյսը․ ցեղին ազնուական գիծերը դէմքին՝ խիզախ կեցուածքով այդ անձը Կարօ Սասունին էր։

Սնապեան զիս ծանօթացուց գրելու հաճոյքին․ քաջալերեց գրականութեան սէրը ինձմէ ներս։ Ամէն անգամ, երբ «Բագին»ի խմբագրատուն հանդիպէի, մէկ կամ երկու նոր գրուած բանաստեղծութիւն կ’ուզէր հետս տեսնել: Կը հաւնէր այն գրածներս, որոնց մէջ ապրուած տագնապի մը մղումով ինքզինքս կ’արտայայտէի։ Խստապահանջ էր, սակայն խստութիւնը զիս իրմէ հեռու չպահեց, այլ դրական ազդակ հանդիսացաւ գրական նկարագրիս կերտման․ ան խիստ էր, բայց պարկեշտ։ Հմուտ գրականագէտի մը կողքին, երէց ընկերոջ մը մտերմութիւնը կը զգայի իր մօտ։

Մոնթրէալ հաստատուելէս ետք, ատեն-ատեն հեռախօսով կը կապուէի հետը։ Վերջին ժամանակներս կարօտի շեշտ մը աւելցաւ իր խօսքերուն։ Ամէն անգամ որ խօսակցութեան սկսէինք, «Ո՞ւր մնացիր, ե՞րբ պիտի գաս», կը հարցնէր։ Անակնկալ մահը խլեց զինք, ունկերուս մէջ լքելով «Ո՞ւր մնացիր, ե՞րբ պիտի գաս» խօսքերը միայն։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s