ԳՈՐԾԻ՛Դ ԳՆԱ

ՆՈՐԱ ՊԱՐՈՒԹՃԵԱՆ

Ամառնային տաք եղանակ. յետմիջօրէ։ Շարժաթոռին վրայ նստած է պարտէզ բացուող դրան մուտքին։

Հեռաձայնային զրոյցի մը համար առանձնացած անկիւնէս կը վերադառնամ եւ աճապարանքիս մէջ վրաս կը զգամ իր առնական ցոփ նայուածքը։ Շփոթի եւ բարկութեան խառն զգացումով երբ կը մօտենամ, արդէն գիտեմ, փախուստ չկայ, խօսք պիտի նետէ.

– Մաշշալլա՛հ, մաշշալլա՛հ…

Ճիշդ դիմացը կը կանգնիմ կտրուկ եւ խիստ.

– Այիպ տէ՞յիլ մի (ամօթ չէ՞), Վարդանոյշ,- կ’ըսեմ, հասանպէյլցի մեծ մօրմէս սորված թրքերէնովս։

Մէկ աչքը կկոցած, միւսով կը հարէ զիս։ Շրթունքին՝ քմծիծաղ, հպարտ, որ խաղին մէջ ինկեր եմ, մուկին պոչէն բռնած կատուի պէս անհոգ՝ կ’ըսէ.

– Ինչո՞ւ ամօթ ըլլայ. կիւզէլէ կիւզէլ տէմէք այի՞պ մի (գեղեցիկին գեղեցիկ ըսելը ամօ՞թ է)։ Ամմա աղուոր կնիկ ես հա՛, օրուսպու (պոռնիկ)…

Բոլոր կիներուն աչք ունի, բոլորին ջիղերուն հետ կը խաղայ, գռեհիկ խօսքերը շարան-շարան կը թափէ, բաց աչքովը անոնց շփոթին հաճոյքը կ’ըմպէ, գոց աչքովը կ’անտեսէ ամէն շնորհք ու խպնանք։

Կը սիրէ դպնալ, ձեռք նետել կանանց մարմնի մտերիմ մասերուն։ Թէեւ ինք շարժաթոռի վրայ է եւ անոնք ոտքի ու վառվռուն, բայց չեն հասնիր փախչիլ անոր անյարմար հպումներէն։ Կը ծաղրէ բոլորին բողոքը.

– Բոլորդ ալ բոզ էք։

– Ե՞ս ալ,- կ’ըսեմ իմ եւ միւսներուն միջեւ զանազանութեան առաւելութիւն մը յուսալով։

– Կնիկ չե՞ս մը։ Ես աս աթոռին գամուած չըլլայի, դուն տեսնէիր։

Դիմացը անճարակ, խորունկ շունչ մը կ’առնեմ յանձնուած.

– Ա՛խ, Վարդանոյշ, Վարդանոյշ, դուն տղամա՞րդ ես, թէ կին։

Ձեռքը դանդաղ ճակատին կը տանի, կը կարծես որ պիտի խաչակնքէ։ Ափը ուղղահայեաց ճկոյթին կողմէ ճակատէն մինչեւ սրունքները երեւակայական գիծ մը կը քաշէ, մարմինը երկու մաս կը ներկայացնէ եւ կ’ըսէ.

– Աս կողմս էրքէկ (տղամարդ) է, աս կողմս կնիկ։

Հոն աշխատող կանայք սորված են։ Ուշադրութեամբ կը մօտենան իրեն։ Կը տեսնես, մէյ մըն ալ նստած տեղէն դանդաղ կ’իջեցնէ ձեռքը ու վարէն կ’երկարէ քսուելու կնոջ սրունքն ի վեր։ Ի՛նչ հաճոյք իր ծռած դէմքին վրայ, երբ կինը յանկարծացայտ ետեւ կը թռչի։ Ու երբ կը սկսի տեղալ բարկութիւնը իրեն դէմ, անձայն ծիծաղով օդը կը դիտէ։

– Անկիրթ, անամօթ, աննամուս, աղտոտ, փիս (աղտոտ) կնիկ,- եւ դեռ… եւ դեռ… իր ճիւերուն է։

Գեղեցիկ չէ դէմքը։ Պատկառելի հասակը, որ երիտասարդութեան աչքառու դարձուցած է զինք, այսօր քիչ մը կծկուած է իր անցեալին եւ անկէ հեռանալու իր ջրիկաբանութիւններուն միջեւ։  

– Ծօ, այդ ամուսինդ ինչպէ՞ս քեզ առաւ եւ զաւակներ ըրիք։

– Շատ գեղեցիկ էր ամուսինս, Աստուած հոգին լուսաւորէ։ Ինչ գեղեցիկ աչքեր ունէր, մեծ, սեւ, աղուոր տղամարդ էր։ Սիրահարուած էի իրեն։

– Ատանկ տղամարդ մը ինչպէ՞ս ամուսնացեր է քեզի պէս կնոջ մը հետ։

– Ամուսնացանք իշտէ… ինձմէ մեծ էր տարիքով։ Վրան ցատկեցի։ Առաջին աղջիկս ալ աստիճանին տակը ըրի, դեռ ամուսնացած չէինք։

Ու երբ քահքահ մը կը փրցնեմ իր տուած մանրամասն նկարագրութիւններուն վրայ, քովէս անցնողները կ’ըսեն․

– Ի՞նչ է, նորէն մերտիւաննե՞րը (աստիճաննե՞րը) կը պատմէ կոր։

Աշխատանքի նոր ընդունուած անմեղը բոլորին աչքին առջեւ մէյ մը կը մկրտուի անոր «օրհնեալ» ջուրին մէջ թաթխուելով, ապշանքի եւ շուարումի կարմրութենէն չի հասկնար ո՞ւր փախչի, մանաւանդ երբ հիները քիչ մեղքնալով եւ շատ ծիծաղելով «մեզի հաւասարեցար»ի ձեւեր կ’ընեն, իբրեւ թէ զայն մխիթարելու համար։

Մէկէն կանացի ճիչ մը կը լսես սրահէն։ Վարդանոյշը սկսաւ։

Միայն կանայք չեն, որ կը զզուին անոր անտանելիօրէն յանդուգն վարմունքէն։ Տղամարդիկ ալ չեն կրնար հանդուրժել այս «աղտոտ բերան»ին, որ կը հայհոյէ եւ ազատ-համարձակ կը թափառի կանացի գիրուկ մարմիններու փոթերուն։ Կը վիրաւորուի անոնց մտերմասիրութիւնը։ Քանի քանիներ ճաշաժամուն սեղան փոխած են ուտելիք մի քանի պատառնին հայհոյանքով չհամեմելու համար։

– Մի՛ հայհոյեր, Վարդանոյշ, նայէ, նեղացաւ մարդը, փախաւ քեզմէ։ Ամչնալու՝ չես ամչնար, գոնէ Աստուծմէ վախցիր։

– Ալլա՞հ մի։ Օնուն կիպի ալլահը սիքիմ պէն (աստուա՞ծ ըսիր, անոր պէս աստուածը քունեմ ես)։

– Ամա՜ն Վարդանոյշ…

Չի թողուր որ շարունակես։ Արդէն բառ չես գտներ մէջտեղերը, որ գործածես. ատո՛նք ալ քառասմբակ խոյս տուած կ’ըլլան։ Բողոքախառն ակնածանքդ միս-մինակ կը մնայ բերանաբաց։

– Ո՞ւր էր ատ Աստուածդ, երբ մեծ հայրս մորթեցին շունշանորդի թուրքերը եւ ունեցուածքը յափշտակեցին, հը՞, ըսէ, ո՞ւր էր ատ Աստուածդ։

– …

– Ճեւապ վեր պանա (պատասխան տուր ինծի)։

– Պատասխան չունիմ, ի՞նչ ըսեմ քեզի։

– Տահա պանա ալլահ տիոր … կէ՜տ իշինէ … (դեռ ինծի աստուած կ’ըսէ … գործի՛դ գնա…)։

Կը դառնանք գործերնուս։

Օր մըն ալ՝

– Ի՞նչ ունիս այսօր, Վարդանոյշ, ինչո՞ւ բերանդ կղպեր նստեր ես։

Սրահը, իր սովորական տեղէն պատուհանէն դուրս կը դիտէր, ակնյայտօրէն մտազբաղ։ Նոյնիսկ՝ մելամաղձոտ։ Տարօրինակիս եկաւ։ Հարցումիս վրայ պահ մը տատամսեցաւ. արժանացնէ՞ զիս իր խոստովանութեան, թէ չէ։ Չեմ գիտեր ինչո՞ւ վստահեցաւ, քանի ես իր վարմունքին ամենախիստ հակազդողն եմ։

– Տղաս եկաւ երէկ։ Ծովեզերքէն տուն գներ է։ Ըսի՝ տար զիս, տեսնեմ, շնորհաւորեմ։ Ըսաւ՝ տաղտկալի պատմութիւն է քեզ ինքնաշարժ նստեցնել, տանիլ-բերելը։ Լուսանկարները կը ցցնեմ։

Նայեցաւ ինծի խորասոյզ.

– Ինծի ասանկ կ’ըսէ։ Տղաս։

– Նեղուեցա՞ր իր խօսքէն։

– Դժուար չէր զիս տեղափոխելը։ Չուզեց։

– Պէտք չունիս նեղուելու, Վարդանոյշ։ Տղադ լաւագոյն զաւակ է, քեզի կ’այցելէ կանոնաւորաբար, սիրած ուտելիքներդ կը բերէ, բանէ մը պակաս չի ձգեր։ Իրեն նմանները քիչ են հոս։ Այս մտածումդ իրեն դէմ անարդար է։ Կը կարծեմ որ իր ըսածն ալ ճիշդ է։

Ո՞վ ըսաւ որ ստելը մեղք է։ Ճշմարտութիւն ե՞րբ գոյութիւն ունեցեր է որ։

Խոկաց, ժամանակը առաւ, յետոյ.

– Աստուած քեզ օրհնէ, աղջիկս։ Սրտիդ համեմատ տայ։ Այստեղէն պակաս չընէ քեզ։

Կը կարծեմ որ Աստուած իրեն դէմ մեղանչողներուն աղօթքը անպատասխան չի ձգեր։ Տրամադրութիւնը բարձրացնելու համար առաջարկեցի գրասենեակս երթալ.

– Քովս կու գա՞ս։ Կը պատմե՞ս ինծի գիւղիդ մասին։ Պատմեց։

Ծնած է Եոզղաթի գիւղերէն մէկուն մէջ՝ Ղարապաճախ, որ այդ թուականներուն՝ 1900ականներու սկիզբ, բնակեցուած է եղած ռուսերէն փախուստ տուած գաղթական չէրքէզներով։ Եղած են գիւղի միակ հայ ընտանիքը։ Հողագործ հայրը եւ չորս եղբայրները ծառայած են չէրքէզ աղայի մը, որ հովանաւորած է երդիքին տակ հինգ աղջիկ պատսպարող այս ընտանիքին կեանքը։

– Մեզ «փալթա արթըղը» (կացինի մնացուք – կացինէն փախած) կը կոչէին։ Գիւղին միակ հայերն էինք, մեզ չէին սիրեր։ Չէրքէզ եւ հայ չէին խօսեր իրարու հետ։ Կռիւ կ’ընէինք երեխաներով։ Կը հայհոյէինք իրարու, կը ծեծուըռտէինք։ Մամաս կ’արգիլէր մեզ տունէն ելլել, բայց ես կը փախէի։ Էրքէկ ֆաթմա (մանչ-աղջիկ) էր անունս։

Տասնեօթ տարեկանին Իսթանպուլ հարս գացեր է։ Չէ կրցած հայերէն սորվիլ։

– Էրմէնճէ էօյրէնէմէտիմ (հայերէն չկրցայ սորվիլ),- կ’ընդվզէր յաճախ։

Յանկարծ բան մը յիշեց, սկսաւ ծիծաղիլ։ Պնդեցի որ պատմէ։

– Պզտիկ էի, ինն-տասը տարեկան։ Օր մը, մօրմէս գաղտնի թաղի տարեկից չէրքէզուհիի մը հետ մզկիթ մտայ։ Երբ մոլլան սկսաւ երգել՝ լէ իլէհ իլլալահ (Աստուծմէ զատ Աստուած չկայ) ես հատ մը ուժով ձգեցի։

Չհասկցայ կամ չհաւատացի, բայց վստահ ըլլալու համար կրկնել տուի ըսածը։

– Այո, զիս առին, դուրս նետեցին մզկիթէն։ Տուն եկայ։ Մայրս զիս հարցապնդեց։ Պատմեցի։ Այնքան ջղայնացաւ, այնքան ջղայնացաւ, ի՞նչ գործ ունիս անոնց մզկիթը՝ ըսելով, որ զիս կապեց, աղուոր տփոց մը տուաւ։  

Կը պատմէր ու կը ծիծաղէր քաջագործութեան վրայ։  Յետոյ հանդարտեցաւ.

– Մայրս ինծի կը նմանէր, տգեղ էր։ Հայրս գեղեցիկ տղամարդ էր։ Օր մը, կեաւուր ըսելով ծեծեցին։ Սայլին վրայ արիւնլուայ  գիւղ բերին։ … ։ …։ Ինչո՞ւ կը յիշեցնես ինծի այս բաները…

Ու սկսաւ լալ։ Թոյլ տուի, չմիջամտեցի, կը յայտնագործէի միայն իր կոպտութիւններուն մասին խօսիլ տուող այս կնոջ պատանեդարձութիւնը։ Քաջարի։ Բայց շուտ կրցաւ հաւաքել ինքզինք, ինչպէս կ’ընեն այլեւս կեանքէն բա՛ն չակնկալողները։

– Մեծ հայրս աղա հարուստ մարդ է եղեր, ուղտերու տէր վաճառական։ Ցեղասպանութեան տարիներուն ուղտապան թուրք ծառան զինք մորթեր է ուղտերուն տիրանալու համար։ Դո՛ւն, հանը՛մ (փափուկ տիկին իմաստով), ըսէ տեսնեմ, գաղափար ունի՞ս թէ թուրքերը որքան հայ ջարդած են, աս բաներէն տեղեա՞կ ես։

– Գաղափար մը ունիմ։

Հայհոյել սկսաւ։ Երկինք-երկիր իրար անցուց։

– Երկու մօրաքոյր ունիմ եղեր, ջարդին ամուսինները սպաննուեր են, իրենք ալ  թուրքերու հետ ամուսնացեր, մուսուլման դարձեր են։ Անոնց երեսը նայիլ չեմ ուզած։  Դեռ մի քանի տարի առաջ ալ, հայ քազէթէճի (լրագրող) մը սպաննեցին բէզէվէնկները (կաւատ)։  Ի՞նչ էր անունը՜… ի՞նչ էր անունը՜… չեմ յիշեր, մոռցայ…

– Հրանդ Տինք։ Այդ քազէթէճիին անունը Հրանդ Տինք է։

– Հա, այո, ան է,- ըսաւ ու ոտքերը բարկութեամբ գետին զարկաւ։

– Տահա պանա Ալլահ տիոր(դեռ ինծի Աստուած կ’ըսէ)…։  

– Վարդանոյշ, կ’ուզեմ գրել պատմածներդ, որ ուրիշներն ալ կարդան։ Կ’ընդունի՞ս։

– Չօք մեմնուն օլուրում սենտէն (շատ գոհ կը մնամ քեզմէ)։ Աստուծոյ օրհնութիւնը վրադ ըլլայ, աղջիկս… չարէն հեռու… ճամբադ անարգել… առողջութիւն… երկար… զաւակներդ… ընտանիքդ… հոս… դուք… բոլորդ…

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

ԵՐԿՈՒ ՔԵՐԹՈՒԱԾ

Մ․ Ա․

ԱՆՁՐԵՒ

Պոլսոյ մէջ անձրեւոտ օր մը։
Համայն փողոցը անշուշտ թաց է:
Միակ չոր ու անձրեւազուրկ մասը
Հին յոյներէն լքուած
Տան պատշգամին տակն է:
Անձրեւը սաստիկ է։
Ամէնքը ստիպուած են սպասելու, որ դադրի՛․
Դիմաց անցնիլն անգամ անկարելի.
Կատու մը դրան առջեւ կանգնած․
Ճնճղուկ մը անձայն ճիշդ վրան թառած,
Իսկ մեր սիրահար դրացիները՝
Մէկը հայ, մէկը թուրք,
Անշարժ իրարու փաթթուած:

ՆՌԱՆ ՀԱՏԻԿՆԵՐ

Գետին ինկաւ ձեռքէս յանկարծ
Անուշ նուռիկ մը,
Յոյս ունէի, որ միայն ճաթի,
Ոչ թէ տարտղնի․
Կարմիր արիւն հոսեցաւ մէկէն․
Կը յուսայի որ լոկ կը մզի:
Ցիրուցան էին հատիկները
Նման իմ ազգիս…
Հաւաքեցի մէկիկ-մէկիկ,
Որպէսզի չճզմուին:
Ոմանք պահուըտած էին
Տակը պահարանին,
Իբրեւ փախչող հայեր
Թուրքի սուրէն դէպի անտառ:
Նուռը փրկուեցաւ հարուածէն դանակի,
Բայց հայեր նոյնքան բախտաւոր չէին,
Որպէսզի ազատէին թուրքի սուր թուրէն:
Գետինը սրբեցի թաց լաթով․
Նորէն չանհետացաւ հետքը
Նռան արիւնին:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԵՐԿՈ՞Ւ, ԹԷ ՄԷԿ․․․

ԼԻԱՆԱ ՓՈՀԱՆԵԱՆ
Ալֆորվիլ, Ս.Մեսրոպ – Արապեան Կրթարան, 7րդ դասարան

Ձեզի պատմեմ անցեալ տարի տեսած մէկ երազս, որ երէկ յիշեցի։ Երազիս մէջ տեղ մըն էի, կարծեմ դասարանի մը մէջ, հայերէնի դասապահու մը ընթացքին, բայց իմ դասարանս չէր: Կը նայէի առջեւս, ետեւս, քովս եւ կը տեսնէի ընկերներս եւ աշակերտներ: Առջեւս վարժութիւններու թուղթ մը կար, վրան անունս գրուած եւ վերը՝ «Գրաւոր»:

Բան մը չէի հասկնար․ ինչո՞ւ հոս էի, ո՞ւր էի եւ ի՞նչ էր այս «Գրաւոր»ը: Կրկին քովս նայեցայ եւ տեսայ իմ դասընկերներս, որոնք շատ ուրախ-զուարթ կը գրէին, իսկ ես չէի գիտեր, թէ ի՛նչ պէտք է գրէի․ դասը չէի սորված եւ կարծէք դասը լման օտար էր: Ուսուցիչ ալ չկար, մինակս էի եւ բան չէի հասկնար: Յետոյ լսեցի, որ մէկը անունս կը կանչէր, բայց հեռուէն․ դարձայ, մէկը չտեսայ: Աչքերս բացի, անկողինիս մէջն էի եւ հայրս զիս կ՚արթնցնէր։ Իսկապէս, այդ օրը հայերէնի գրաւոր ունէի:

Երբ արթնցայ, բան չհասկցայ իրականութենէն, չէի գիտեր, թէ արդեօք նորէ՞ն երազ էր տեսածս:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱՆԱԿՆԿԱԼՆԵՐՈՎ ԼԵՑՈՒՆ ՕՐ ՄԸ

ԱՐԹԻՒՐ ՅՈՎՍԷՓԵԱՆ
Ալֆորվիլ, Ս.Մեսրոպ – Արապեան Կրթարան, 7րդ դասարան

21 Մայիս 2017, ժամը 7:30

Շատ ուրախ սրտով արթնցեր էի, որովհետեւ պիտի մասնակցէի արտասանութեան մրցումի մը, որ տեղի պիտի ունենար Մարսէյի մէջ: Հագուած, նախաճաշած էի եւ պատրաստ էի կայարան երթալու։ 15 վայրկեանէն կայարան պիտի հասնէինք եւ այդ վայրկեանին հօրս ինքնաշարժը մարեցաւ։ Շատ անհանգիստ էի, պիտի ուշանայի գնացքին։ Բարեբախտաբար տարեց մարդ մը մեզի օգնեց։

Երբ կայարան մտանք, տեսայ ընկերներս, որոնք հետս պիտի մասնակցէին մրցումին, բայց բոլորը շատ տխուր էին․ հարցուցի՝ ինչո՞ւ, եւ բոլորը մատով ցոյց տուին ուղեցոյցը։ Մեր գնացքը երկու ժամ ուշացած էր։ Ուսուցչուհին, ընկերներս եւ ես շատ մտահոգ էինք, այս անգամ իրաւ պիտի ուշանայինք մրցումին։ Բայց բարեբախտաբար, չեմ գիտեր ի՛նչ հրաշքով, գնացքը ուշ չեկաւ, նոյնիսկ հինգ վայրկեան կանուխ եկաւ։

Հասանք Մարսէյ, մտանք սրահ, ուր տեղի պիտի ունենար մրցումը։ Մրցումը սկսաւ, հարիւր մասնակցողներ էինք։ Տասը, քառասուն, ութսուն․ բոլորը անցած էին, բացի ինձմէ։ Մէկ կողմէ տխուր էի, որովհետեւ այդքան ժամ ճամբորդած էի, բայց ոչ մէկը նկատած էր զիս ու պիտի չարտասանէի։ Միւս կողմէն ալ ուրախ էի, որովհետեւ Մարսէյի ծովը պիտի տեսնէի։ Բայց ընկերս նկատեց, որ չէի արտասանած, ուժ տուաւ ինծի ու միասին գացինք ու յիշեցուցինք… ես մասնակցեցայ ու երրորդ տեղը գրաւեցի։

Շատ ուրախ էի։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԲՆՈՒԹԻՒՆ

ՆԻԳՈԼ ՊՈԼՍԱՃԵԱՆ

Ովկիանոսները
Ձուկերու տուն
Ալիքները
Աւազը փաթթուկ կ՚ընեն
Պաշտպանութիւն

Բարձր Լեռներ
Կը հսկեն երկրին
Անուշ օդ շնչելով
Ձիւնը կը բռնեն
Պայծառութիւն

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԵՕԹՆԵՐՈՐԴ ԱԼԻՔԸ

ԼԵՌՆԱ ԳԱՐԱԳԻՒԹԻՒՔ

Ալիքները կը զարնուին ժայռերուն, ուր նստած եմ: Ոտքերուս տակ ալիքներ կը բարձրանան իրարու ետեւէ. հատ մը, հատ մը եւս: Ժայռերը կը փշրուին կոհակներու հարուածներով եւ հատիկ-հատիկ կը խառնուին ջուրին. կը սուզուին յատակը: Մամուռ կայ հոն, փաթթուած աւազի հատիկներուն ու կը սպասէ որ փաթթուի մէկու մը ոտքերուն, որ վար քաշէ զայն, խորունկը՝ դէպի ծովուն խորքը եւ բանտարկէ հոն, այդ մէկը նման նայեատի:

Նստած եմ ժայռին վրայ եւ կը դիտեմ կոհակները, յաջորդաբար, շարան-շարան կու գան ու կը զարնուին ծովափին: Ժայռը կը մաշի կոհակներու հարուածներով: Ժայռեր կը փշրուին, կը վերածուին քարերու, խճաքարերու եւ ի վերջոյ աւազի։

Կը համրեմ ալիքները, որոնք կը բարձրանան իրարու ետեւէ. մէկ… երկու… հինգ եւ եօթներորդ կոհակը. ահա՛, կը շառաչէ ու ժայռին ցցուն մասը… կը փրցնէ եւ զիս կը քաշէ ծովուն յատակը: Կը խորասուզուիմ. կ’արտաշնչեմ եւ պղպջակներ կը բարձրանան ջուրին մակերեսը: Կը սուզուիմ խորունկը եւ այլեւս միայն զիլ ձայն մը կը հնչէ ականջներուս մէջ, որ խորունկին ձայնն է. մթութեան խորհուրդն է, ձայնը յատակին:

Յանկարծ ոտքերուս վրայ կը գոյանան լողակներ եւ կը սկսիմ լողալ դէպի վեր. կը տեսնեմ լոյսը աղօտ. մինչ արեւուն շողերը կիզիչ են եւ կը փայլփլի ծովուն մակերեսը: Գլուխս կը բարձրացնեմ եւ ուժգին հարուածներով կը լողամ, ահա՛ շունչ, ահա՛ լոյս եւ ահա՛ դիմացս յուշկապարիկը. Մարմարա ծովուն մէջտեղ կանգնած է իր համակ գեղեցկութեամբ: Թագաւորը հոն բանտարկած էր իր միակ աղջիկը, պահպանելու համար բախտագուշակին չարամիտ ենթադրութենէն:

Անկարելի կը թուի դիմադրել ճակատագրին, որ գրուած է այլ ժամանակահատուածի մը համար. անսպասելի է այն ժամանակին գալուստը եւ յանկարծակի ու անխուսափելի դրուագներու նիւթ։

Յուշկապարիկն է այն, փախուստի ապաստանարանս. ալիքներու հոսանքով կը քշուիմ դէպի այն կողմ: Պիտի կարենա՞մ ելլել ծովափ: Խռիկներս կը բացուին ու կը գոցուին, օդը կը ներշնչեմ եւ կ’արտաշնչեմ: Լողակներս կը շարժեմ արագօրէն, յորձանքին դէմ պայքարելու համար: Ի վերջոյ վերջին ճիգ մը կը թափեմ եւ ահա՛ցամաք ելայ:

Կ’անհետանան խռիկներս, կը կորսուին լողակներս եւ դարձեալ կը վերածուիմ մարդու: Կը յառաջանամ դէպի շէնքին մուտքը: Դուռը բաց է, ներս կը մտնեմ: Աղօտ լոյս մը՝ դրան վրայ… աթոռ մը սրահին մէջ… խոշոր հայելի մը պատէն կախուած… կը բազմիմ աթոռին, թագուհիի մը նման, թէ թագաւորին աղջի՞կն եմ արդեօք: Կողով մը կայ, մէջը խաղողի ողկոյզներ կան կարմիր, դեղին, կանաչ: Որքա՜ն առինքնող են. մարդուն ախորժակը կը սրի: Կը ծռիմ եւ ողկոյզ մը կը բարձրացնեմ օդին մէջ: Հատիկ մը պիտի ճաշակեմ, սակայն բան մը կը սողոսկի ոտքերուս, կը փաթթուի, սեղմումը կը զգամ եւ արիւնս կը սառի: Օձին խայթոցը, պահ մը սուր՝ կը ցաւցնէ հոգիս: Թոյնը անմիջապէս կը տարածուի արիւնիս մէջ: Կամաց-կամաց կը փակուի գիտակցութիւնս:

Դուրսը հովուն ձայնը կը սուրայ եւ եօթներորդ ալիքին շառաչը կը ծեծէ ծովափը:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՀԱՅԵՐԷՆԻ ԴԱՍԱՊԱՀԵՐ (Գ.)

ՄԵԼԻՍԱ ՖԷՐԱՀԵԱՆ

– Բարեւ, տղաք։

– Բարե՜ւ, օրիորդ, ինչպէ՞ս էք։

– Լաւ եմ։ Դո՞ւք։

– Մենք ալ լաւ ենք։

– Ես շատ լաւ չեմ, քիչ մը յոգնած եմ,- ըսաւ առջեւը նստող աշակերտը։

– Արդեօ՞ք գիշերը ուշ քնացար։

– Քիչ մը։

– Յոգնութեանդ պատճառը ատիկա կրնայ ըլլալ,- աւելցուց ուսուցիչը։ Յետոյ դասարանի աշակերտներուն դառնալով.

– Տղաք, ես մինչեւ որ տետրակը ստորագրեմ, դուք ալ ձեր բառարանները հանեցէք։ Շարադրութիւն պիտի գրենք։

– Օրիո՛րդ, բացականեր ունինք,- միջամտեց աղջիկներէն մէկը։

– Աշխատանքի գացին, բայց պիտի գան,- շարունակեց ուրիշ մը։

– Գիտեմ, տղաք։ Դուք անոնցմով մի՛ մտահոգուիք,- պատասխանեց ուսուցիչը ժպտելով։

Յետոյ ուսուցիչը գրատախտակին վրայ գրեց շարադրութեան նիւթը ու սկսաւ շրջիլ գրասեղաններուն միջեւ։ Ոմանք չէին սիրեր գրել։ Ոմանք ալ շուտով վերջացնելու ջանք կը թափէին։ Ամէն անգամուն նոյն հարցումները կ’իմացուէին դասարանին մէջ։

– Օրիո՛րդ, քանի՞ բառ գրենք։

Ուսուցիչը երբեմն թիւը կ’ըսէր եւ եթէ հաւնէին՝ տղոցմէ մի քանին կը քաջալերուէր ու գրել կը շարունակէր։

– Օրիորդ, կէս էջ կը բաւէ՞։

– Դուն գիտես։ Բայց եթէ ըսելիքդ չվերջանայ…

– Այն ատեն կը շարունակեմ,- պատասխանեց աշակերտը։

Կային աշակերտներ, որոնք բնաւ չէին ախորժեր բառարան նայելէ ու կը նախընտրէին հարցնել կա՛մ ուսուցիչին կամ լաւ բառամթերք ունեցող ընկերներուն։ Պահ մը յետոյ աշակերտներէն մէկը ուսուցիչին ձայնեց.

– Օրիո՜րդ, փնտռած բառս չեմ գտներ։ Հետք։

– Անպայման գրուած է, լա՛ւ նայէ,- պատասխանեց ուսուցիչը։

– Քանի անգամ նայեցայ, չգտայ։

– Մանչս, ուշադի՛ր նայէ։

Ուսուցիչը շարունակեց շրջիլ։ Ապա տեսաւ, որ քիչ առաջուան աշակերտը մատ կը բարձրացնէ։ Քովը գնաց։

– Օրիո՛րդ, այս բառը չկայ, բառարանին մէջ չեն գրած։

– Կ’ըլլա՞յ ատանկ բան մանչս, ուշադիր չես նայիր։

– Օրիորդ, հազար անգամ նայեցայ, չկայ։

Ուսուցիչը՝ կիսաժպիտով.

– Ուրեմն, եկո՛ւր այսպէս համաձայնինք․ եթէ բառը գտնեմ՝ ինծի որեւէ բան մը պիտի առնես։ Հասկցուեցա՞նք։

– Լա՛ւ,- ըսաւ աշակերտը ինքնավստահ։

Ուսուցիչը քիչ վերջ բառը ցոյց տուած էր։ Տղան քիչ մը տխրած.

– Ի՞նչ կ’ուզէք, օրիորդ։

Ուսուցիչը պատասխան չտուաւ։ Դասարանին դառնալով քիչ առաջ պատահածը պատմեց։

– Եւ, տղաք, մեր յաջորդ դասապահուն, Արին ինծի իր փափաքած մէկ բանը պիտի նուիրէ։

Երկու օր վերջ, երբ ուսուցիչը դասարան մտաւ, Արին ձեռքը փունջ մը ծաղիկով անոր կը սպասէր։

Ուսուցիչը նախ ծաղիկը առաւ ու Արին այտերէն համբուրեց։ Ապա աշակերտներուն դարձաւ.

– Այո՜, տղաք, հիմա միասնաբար ծափահարենք Արիին։ Խօսքը յարգելուն պատճառով իրեն կրկին շնորհակալութիւն կը յայտնեմ։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: