ՀՈՎԸ ՔՈՎԷՆ

ԱՆԻ ՊԱՐՈՆԵԱՆ

Կեսուր մայրիկս շատ կը սիրէր պատուհանէն դուրս դիտել: Մանաւանդ ամռան տաքուն, բարձ մը դրած պատուհանին առջեւ, եկող-գացողը կը դիտէր: Այդ տարիներուն մեր փողոցը ամայի էր, քիչ անցորդներ կային, որոնց մեծամասնութիւնը՝ ծանօթ դէմքեր, արդէն կը բարեւէին մէկզմէկու ու աչքերնին մեր պատուհանին սեւեռելով բարեւ կու տային կեսուր մայրիկիս:

Օր մը, երբ զբաղած էի տնային գործերովս, լսեցի կնոջ մը ձայնը.

– Հայտէ՜, տիկին Ալիս, եկո՛ւր, միասին երթանք եկեղեցի, այսօր գաւազանատուուչութիւն պիտի կատարուի:

– Չէ՛, չեմ ի գար, դո՛ւն գնա:

Հետաքրքրուեցայ, արդեօք ո՞վ էր այդ եկեղեցասէր տիկինը, փութացի դէպի պատուհան: Աստուած իմ, այդ ի՜նչ պճնասէր կին մը. կարմիր գլխարկին վրայ կապած էր մանուշակագոյն քօղ մը․ հաւանաբար կը խորհէր, թէ հովը կրնար թռցնել գլխարկը: Կանաչ զգեստ մը հագած էր․ յայտնի էր, որ շատ հին զգեստ մըն էր. փէշերը երկար ու քանի մը կարգ վոլաններով: Վրան ալ առած էր դեղին ժաքէթ մը: Ձեռքը սովորականէն աւելի խոշոր պայուսակ մը ունէր:

Միտքս եկաւ հօրս արտասանած մէկ արտայայտութիւնը՝ Ափոքրիա մասքարասը (յունարէն՝ Բարեկենդանի համար ծպտուած անձ):

– Մայրի՜կ, ո՞վ է այս տիկինը:

– Ա՜խ, աղջիկս, հովը քովէն է, ի՜նչ ըսեմ:

– Բաներ մը ըսաւ քեզի:

– Հա՜, այո՛, մէկուն սօփա (գաւազան) պիտի տան եղեր:

Խնդա՞մ, թէ լամ՝ չհասկցայ, գաւազանը վերածուած էր՝ սօփայի: Ֆրանսական կրթութիւն առած էր կեսուր մայրիկս եւ քիչ մըն ալ հեռու մնացած՝ եկեղեցական կեանքէն: Անշուշտ բացատրեցի իրեն այդ արարողութեան կարեւորութիւնը:

– Բայց իրաւունք ունիմ, չէ՞, քա՛ ասոր հետ ընտո՞ր ելլեմ, երթամ, սոխախը (փողոց), ետի տիւվէլ (համայն աշխարհ) մեզի կը նայի, չե՞ս նայիր խըեաֆէթին (զգեստ):

Կեսուր մայրիկս պատմեց, որ լուսահոգի կեսրայրս շատ բարեսիրտ մարդ էր: Գրեթէ բոլոր չքաւորներուն տէր կ’ելլէր. տէր կ’ելլէր նաեւ այսպէս «հովը քովէն» եղողներուն: Իր կենդանութեան օրերուն դուռը բաց էր բոլորին առջեւ:

Հովը քովէն տիկինը անշուշտ ի ծնէ չէր, որ այդպէս էր… կեանքը, որ բոլորիս համար փոթորկոտ կ’անցնի ատեն-ատեն եւ մենք հանդուրժել կը ջանանք այդ խօլ հովերուն, մեզ այսպէս կ’ընէ: Մեզմէ ոմանք Տիրոջ օգնութեամբ եւ մեր զօրաւոր նկարագրով դուրս կրնան ելլել այդպիսի դժուար կացութիւններէն: Իսկ ոմանք կը յանձնուին շուտով փոթորիկին ու չորցած տերեւներու նման կը թափառին փողոցներուն մէջ, եւ արդէն աղբահաւաքը պատրաստ է զանոնք նետել աղբամանին մէջ:

Ահաւասիկ մեր տիկին հովը քովէնը ունեցած էր տարաբախտ կեանք մը: Միջին եկամուտով ընտանիքի մը աղջիկն էր։ Խեղճը սիրահարուած էր հարուստ տղու մը: Անշուշտ տղուն ընտանիքը մերժած էր զինք, արդէն տղան ալ միջոց մը վերջ տեղի տուած էր հօրը սպառնալիքներուն դիմաց: Հովը քովէնը լացուկոծի մատնուած՝ ժխտական պատասխան տուած էր բոլոր թեկնածուներուն: Հօրը եւ մօրը մահէն վերջ ինկած էր աղքատութեան մէջ. եկեղեցին կ’օգնէր անոր, նաեւ՝ բարեսիրտ մարդիկ: Ս. Ծննդեան եւ Զատկուան օրերուն կ’երթար այն ընտանիքներուն տուները, որոնք սիրայօժար կ’ընդունէին զինք: Անոնց հետ կը բոլորուէր սեղանի շուրջ, կը զուարճանար: Կեսրայրս ալ իր կարգին կը հիւրասիրէր այս խեղճ կինը: Նախապէս պարտէզներով շրջապատուած էր ամուսնոյս տունը, եւ այդ խոշոր ընտանիքին մաս կը կազմէր նաեւ ան: Պարտէզին մէջ ուրախ-զուարթ կ’ուտէր կը խմէր: Յետոյ խոշոր պայուսակն ալ կերակուրներով լեցնելով տունը կ’երթար:

Քանի տարիքը կ’առնէր, կը սկսէին խելագարութեան նշանները։ Մարդիկ անշուշտ քիչ մըն ալ վախնալով, այլեւս կը փակէին իրենց դռները մեր հովը քովէնին դիմաց:

Օր մը, զանգակը հնչեց, դուռը բացի: Դիմացս էր ան՝ ձեռքը խոշոր պնակ մը տապկուած ձուկով:

– Ա՛ռ ասիկա, պարոնտատիդ հոգւոյն համար տապկեցի:

Սահմռկած կը նայէի իրեն:

– Քա՛, ապո՞ւշ ես, ի՛նչ ես, մէյմն ալ ըսին քի, տիկին Ալիսին հարսը ուսուցչուհի է, ա՛ռ սա պնակը ծեռքէս:

Կեսուրս վրայ հասաւ:

– Ա՜խ, զախմէթ (յոգնութիւն) ըրեր ես, մերսի, մերսի, մենք ալ հիմա տիկին Ռամէլային կ’երթանք, ուրիշ օր մը եկո՛ւր տէ, խախվէ մը խմենք:

– Չէ՛, զաթէն (արդէն) խախվէն չարբընթի (բաբախում) կ’ընէ կոր:

Սանդուխներէն գլտորելու պէս գնաց: Կեսուրս ձուկերը կատուներուն բաժնեց: Մինչ կատուները ձուկերը կը յափշտակէին, կեսուրս խոշոր շունչ մը առաւ:

Ուրիշ օր մըն ալ ճամբան դէմ առ դէմ եկանք:

– Քա՛, ինծի նայէ՛, կեսուրդ գոհարեղէնները քեզի՞ մի տուաւ, չէնէ մի միւս հարսին. ա՜խ, ի՜նչ բըրլանթաներ, էլմասներ (ադամանդ) ունէր: Նայէ՛, կէնէ (նորէն) պիշ-պիշ կը նայիս կոր: Քա՛, քեզի ընտո՞ր ուսուցչուհի ըրեր են, ամա՜ն,  օ՜ֆ, նէ կիւնլերէ գալտըք (ի՜նչ օրերու մնացինք):

Հովը քովէն տիկնոջ հետ քանի մը անգամ եւս դէմ առ դէմ եկանք, ամէն անգամուն բան մը ունէր ըսելիք:

Օր մը լուր առինք, թէ մահացեր է, լոյսերուն մէջ ննջէ, հողը թեթեւ ըլլայ:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s