ՆՈՐԵԿ ԵՄ, ՆՈՐԵ՛Կ

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

Չեմ գիտեր, թէ ե՞րբ կամ ինչպէ՞ս Գանատայի կեանքի հոսքին մաս կազմեցի եւ սկսայ ամէնօրեայ ճամբաս հեզասահ կտրել։ Հեզասա՞հ, չէ՛, բնաւ չհաւատաք։ Պատմեմ, ու դուք որոշեցէք ճամբուն հեզասահ կամ քարքարոտ ըլլալը։

Երկու ամիս առաջ, մեր հասած առաջին օրերուն, երբ շոգեկառքին մէջ քնացողներու հանդիպէինք, կը զարմանայինք ու երբեմն ալ քնացող երիտարդներուն աջ ու ձախ օրօրուիլը տեսնելով կը ծիծաղէինք ու՝ «Ասոնք ալ ծերացեր, վերջացեր են», կը կրկնէինք։ Հիմա ես ալ առաւօտուն ժամը եօթին, դէպի գոլէճ, երկու ժամ ճամբայ կը չափեմ, իսկ վերադարձին, խճողումին պատճառով, երկու ժամուն կէս ժամ ալ կ’աւելնայ ու ճամբաս աւելի «հաճելի կը դառնայ»։ Տէ՛, եկուր ալ մի՛ պառկիր։ Է՜հ, կը պառկի՜ս, կը քնանա՜ս, աջ ու ձախ կ’օրօրուի՜ս, նոյնիսկ գունաւոր երազներ կը տեսնես։ Այդ երազներուդ մէջ միշտ նո՛յն աղջիկն է, որ զանգակներ հնչեցնելով անգլերէն կը խօսի եւ «Arriving at․․․station. The doors will open on the left»՝ «Այսինչ կայանը հասանք, դռները ձախ կողմէն պիտի բացուին», կը կրկնէ։ Ա՜խ, այս անպիտան աղջկան ձայնը, որ շատերուն անոյշ քունը կը խանգարէ ու երազներուն վրայ սեւ քօղ մը կը սփռէ։ Շատեր իրենց տեղէն կը ցատկեն դուրս ելլելու կամ կայանը ցոյց տուող ցուցանակին նայելով, յուսախաբ, իրենց տեղը գամուելու։

Եթէ բախտդ ժպտի ու պարապ նստարան գտնես՝ կը քնանաս, իսկ երբ հանրակառքը կամ շոգեկառքը խճողուած է ու նստելու տեղ չկայ՝ «հարսնիքը» կը սկսի։ ժամերով աջ ու ձախ, ետ ու առաջ կ’օրօրուիս, ասոր-անոր կը զարնուիս, sorryներուդ տոպրակին բերանը կը բանաս ու ազնիւ մարդոց կը բաժնես զանոնք, ուրիշներուն ականջակալներէն դուրս ժայթքող երաժշտութեան կը փորձես հետեւիլ եւ ի վերջոյ կ’աղօթես, որ յաջորդ կանգառին ոեւէ մէկը իր իջնելիք տեղը հասնի ու տեղէն ելլէ։ Երբեմն երկնքին դռները կը բացուին ու ներքին ձայնդ լսելի կ’ըլլայ, երբեմն ալ մէկ ժամ ասոր-անոր աչքերն ու շարժումները հետապնդելով տեղ գտնելու ակնկալութիւններդ ջուրը կ’իյնան։ Շատեր ոտքի կեցած, լրջօրէն գիրք կը կարդան, ուրիշներ ձեռնահեռաձայնին մէջ ինկած խաղ կը խաղան, իսկ ես՝ նորեկս, ոտքերս լայն բացած՝ հաւասարակշռութիւնս պահելու անյաջող փորձեր կ’ընեմ։

Անցեալին, երբ Հալէպ կամ Պէյրութ կ’ապրէինք, ժամանցի համար ամերիկեան, հայկական կամ արաբական շարժապատկեր կը դիտէինք։ Հիմա՞․ հիմա ճամբուդ վրայ՝ առանց հեռատեսիլի, ելեկտրականութեան կամ տեսասալիկի բազմապիսի շարժապատկերներ կը դիտես, որոնք նորութիւններով կը վխտան։ Ի՜նչ ամերիկեան, հայկակա՜ն կամ արաբակա՜ն՝ «ազգերու միաձուլումի փոխադրամիջոց»ն է այս ամէնօրեայ շարժապատկերին վերնագիրը։ Անոր մէջ չինացի, ափրիկեցի, փաքիստանցի, պանկլատէշցի, անգլիացի, յոյն, թուրք, հնդիկ, արաբ, հրեայ, ռուս, հայ, պարսիկ եւ տակաւին ի՜նչ-ի՜նչ ազգեր միեւնոյն ճամբուն տեսաշարին մէջ գունաւոր ու բազմահամեմ լեզուներով խճողակ մը պատրաստած են ու հազարումէկ դէմքի արտայայտութիւններով բերանդ բաց զիրենք դիտել կը ստիպեն. սակայն հոս ուրիշներուն նայիլն անգամ սխալ է, աչքիդ ծայրովը պիտի նշմարես ու առա՛նց զգացնելու պիտի զարմանաս։ Անշուշտ մեր պարագային այդ մէկը շատ դժուար է, մանաւանդ երբ քիչ մը ցնդած, խմած, խելակորոյս, պոռացող ու կանչող երիտասարդներու հանդիպիս։

Մեր կողմերը, ամբողջ քաղաքին մէջ, մէկ կամ երկու անվնաս խենթեր կային, անոնցմէ մէկը խենթ Յակոբն էր, միւսն ալ երջանիկ Յովիկը։ Երբ փողոցը անոնց հանդիպէինք՝ ճամբան կը փոխէինք, բայց հիմա ո՞ւր եւ ինչպէ՞ս փախչինք այս «խենթ»երէն, չէ՞ որ միեւնոյն վակոնին կամ հանրակառքին մէջն ենք բոլորս։ Այս մարդիկը տեսնելուդ պէս աչքերուդ ու սրտիդ մէջէն ազատ արձակուած զարմանքդ ու վախդ կոկորդիդ պատերէն պիտի կապես, որ յանկարծ դուրս չժայթքին ու չտեսի դիրքի մէջ չդնեն քեզ, կամ ալ շատերուն պէս դուն ալ աչքերդ պիտի փակես ու աշխարհէն անջատուելու համար meditate պիտի ընես ու չորս կողմդ անցած դարձածը չնկատես։ Օր մը ես ալ փորձեցի այչքերս գոցելով մտքովս ուրիշ տեղեր սաւառնիլ, բայց չարաճճի աշակերտի պէս հինգ վայրկեան անգամ մը աչքերս բացի ու վակոն մտնող նոր դէմքերուն նայելով՝ «Աստուած իմ, Նոյ նահապետին երեք զաւակներէն այս հարիւրաւոր ցեղերը ինչպէ՞ս մէջտեղ եկան», մտածեցի, յետոյ ալ ծիծաղելով՝ «Լաւ որ երեք զաւակ ունէր, հապա եթէ հինգ կամ վեց զաւակ ունենար», աւելցուցի։

Նորեկ եմ, նորե՛կ։ Նորածինի չափ նորեկ։ Ապագային, ես ալ այդ հանրակառքերուն մէջ կամաց-կամաց հաւասարակշռութիւնս պիտի պահեմ, գիրք պիտի կարդամ, երաժշտութիւն մտիկ պիտի ընեմ եւ ինչո՞ւ չէ՝ օր մըն ալ օրօրալով ու շորորալով պատմուածքներ պիտի գրեմ։

Գանատա՛, ես եկայ։

Շարն․ Ա․

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s