ԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՆԵԼՈՒԿՆԵՐ (ԽԴ․)

ԿԱՐՕ ԱՒԵՏԻՍԵԱՆ

ՆԼԱ․
«…հակառակ անոր որ թուականօրէն մեծ չէ իր վաստակը»…։ Աս հայերէնին հեղինակը հատորներու տէր բանաստեղծ մըն է, որ իր խելքով կը մեծարէ այլ բանաստեղծ մը։ Վաստակը ոչ թիւով, ոչ թուականով, ոչ ալ մանաւանդ՝ թուականօրէն մեծ կամ ընդհանրապէս չափելի կրնայ ըլլալ։ Բազմաթիւ հատորներ չունի, ըսել կ’ուզուի, ըստ երեւոյթին։ Մեծ վաստակ ու փոքր վաստակ ալ չկան արդէն։ Եւ դեռ կը խօսինք բանաստեղծութեան մասին․․․։

ՆԼԲ․
Երբ Միջին Արեւելքի մէջ ծնած ու մեծցած երիտասարդը Հայաստանի մէջ հարցազրոյցի ընթացքին արեւելահայերէն կը խօսի, անշուշտ սխալներով, անշուշտ երեւանեան փողոցային լեզուով, եւ միաժամանակ, հարցազրոյցին իսկ մէջ, հարց կը բարձրացնէ, հասակէն ալ վեր, արեւմտահայերէնի մահուան մասին, կարծելով, հաւատալո՜վ, որ Հայաստանի Հանրապետութիւնը՝ պետական կառոյցները կրնան լեզուն․․․ փրկել, մահէն հանել, կը նշանակէ, թէ չի հասկնար, երբեք չ’անդրադառնար, որ ՄԱՀԱՑՆՈՂՆԵՐՈՒՆ մէջ ինք առաջին գիծի վրայ է, երբ այդ իսկ հարցազրոյցին ընթացքին ինք այդ մեռնելիք եւ իր կողմէ չխօսուելով մեռցուող լեզուն անգամ մը եւս կը սպաննէ։ Պարզ չէ՞ հարցումին պատասխանը․ ինչո՞ւ արեւելահայերէն կը խօսին փոխանակ արեւմտահայերէնի․ որովհետեւ հայաստանցին չի հասկնար արեւմտահայերէն։ Եթէ չի հասկնար, հապա ինչպէ՞ս եւ ինչո՞ւ պիտի օգտակար դառնայ այդ լեզուին։ 

ՆԼԳ․
Եկէ՛ք, ձեզի առաջարկ մը ընեմ։ Գացէ՛ք մեր սիրելի հայկական միութիւնները եւ հոն հայախօ՜ս, հայրենասէ՜ր, հայերէնասէ՜ր, գործունեայ մեր երիտասարդ-երիտասարդուհիներուն առաջարկեցէ՛ք, որ մէկ էջ․․․ լաւ, լաւ, կէս էջ, չէ, ատ ալ չեղաւ, երեք տող հայերէն գրեն՝ արեւմտահայերէն կամ արեւելահայերէն․․․։ Կրնա՞ք երեւակայել հայերէն լեզուի Տէր Զօրը, որ պիտի գծագրուի անոնց ձեռքով, ԵԹԷ հարկաւ բարեհաճին անոնք ընդառաջել ձեր առաջարկին։ Անոնք իրաւունք ունին։ Անոնք հայերէնը միայն կը սիրեն ու կը պաշտեն։ Մնացեալը՝ իրե՛նց գիտնալիքն է, ո՛չ՝ ձեր։

ՆԼԴ․
Սփիւռքահայ մեր մամուլի պայքարող ներկայացուցիչներէն մէկը, իր կարողութիւնը նախ ինքն իրեն փաստելու համար, իր իւրաքանչիւր էջին վերը գրած է խոշորատառ՝ ՅԱՏՈՒԿ ՄԵԶԻ ՀԱՄԱՐ, այսինքն տուեալ յօդուածը, գիտցէ՛ք, միայն մեզի համար գրուած է, ուրիշ տեղէ չենք տեղահանած, բերած, այլ հոս է աս յօդուածին ծննդավայրն ու հայրենիքը։ Ու այսպէս, ամէն էջի վրայ կայ այդ ծննդեան ու կեցութեան վկայագիրը, պատիւ բերելով հարկաւ տուեալ թերթին, որովհետեւ այս օրերս երազիդ իսկ մէջ չես կրնար սեփական յօդուածագիր ունենալ։

ՆԼԵ․
Դուրսը կեցած մէկ ձայնի վրայ «Հայաստան» հաջողները օր առաջ շղթայ մը թող գտնեն եւ կապել տան զիրենք՝ պոչերնէն կամ վիզերնէն՝ Հայաստան եարին։ Դուրսերը շատ ժամանակ թող չկորսնցնեն։ Ներսերը իրենց կարիքը շատ կայ։ Թող աճապարեն, Արարատի ձիւնը չհալած։

ՆԼԶ․
Աս մարդը պոպուլիստ է, միւսը պոպուլիստ չէր։ Միւսը գող էր, կեղեքիչ էր, աս ալ՝ ըլլալու ճամբուն վրայ է։ «Նոյն թասը, նոյն բաղնիքը»։ Միայն թէ չմոռնանք՝ անձերու փոփոխութիւնը կարեւոր է։

ՆԼԷ․
Կ’ըսուի, թէ նոր ռեժիմի օրով յարձակում կը կատարուի նաեւ եկեղեցիին վրայ։ Իսկապէ՞ս։ Իսկ հիները չէի՞ն յարձակեր եւ դրամ յափշտակեր։ Եկեղեցին հիներուն ալ, նորերուն ալ համար դրամական եկամուտի աղբիւր է։ Ի՛նչ Աստուած, ի՛նչ Քրիստոս, ի՛նչ եկեղեցւոյ պատմութիւն. ամենէն «հաւատացեալ» գործիչին հարցուցէ՛ք տարրական գիտելիքի վերաբերող երեք հարցում միայն։ Ոչ աւելի։

ՆԼԸ․
«Ի՞նչ կ’ուզեմ, ի՞նչ կ’ուզես, ի՞նչ կ’ուզէ» ըսելով դեղարանէ դեղարան կը դառնայ եւ արեւմտահայերէնի շորիկ կ’ուզէ։ Նպատակը՝ շորիկ հագնելով արեւմտահայերէն պիտի խօսի։ Արեւմտահայերէնի յատուկ շորիկներ կան եղեր, կը գնես դեղարանէն եւ կը սկսիս արեւմտահայերէն խօսիլ։ Հայաստանի մէջ շորիկ գնել ուզողը նախ կը հարցնէ իր ծանօթին, կը բացատրէ գնել ուզածը եւ կ’երթայ, կը գնէ։ Իսկ գնած ատեն ալ, եթէ հայաստանցի դեղարանատէրը «շորիկ» բառը չհասկնայ, կը բանայ իր ոռը եւ ցոյց կու տայ, թէ շորիկ ի՛նչ կը նշանակէ։ Բառերը միայն բառեր չեն, այլ բացատրութիւններ ունին։ Եթէ արեւելահայը չի գիտեր շորիկին իմաստը, կը բացատրես եւ կը հասկցուիս։ Ատոր համար յայտագիր ընելու եւ դեղարանէ դեղարան երթալու պէտք չունիս։ Ոռիդ շորիկ մը անցո՛ւր, տունը նստէ՛ եւ գոնէ դո՛ւն արեւմտահայերէն սորվէ՛։

ՆԼԹ․
Արեւմտահայերէնի կենսաբան եւ կենսապահ կապիկը նորէն մէջտեղ ելած է, հարկաւ, միշտ նոր մեթոտներով, այսինքն՝ առանց մեթոտի։ Լեզուն կարելի չէ սորվեցնել, կարելի չէ սրբագրել․․․ կարելի է օդը դիտել եւ սորվիլ, անտառ երթալ, անտառ, այսինքն առանց տառի սորվիլ, լեռ ելլել եւ լեռը սորվիլ։ Աման, մենք չենք ըսեր՝ «սորվի՛ր», մենք գիւղ մը կը ստեղծենք, գիւղացի ենք ի վերջոյ, եւ գիւղին մէջ լեզու կը ցանենք, ուղեղ կը ցանենք։ Ասոր կ’ըսեն՝ հայերէն կը սոր․․․ չէ, չեն սորվիր, հայերէնը զիրենք կը սորվի։ Աս է մեր նպատակը։

ՆԽ․
Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահը Քաթար, այսինքն Կատար գացած է եւ առաջարկած, որ մուտքի անցագրի դրութիւնը վերցուի երկու պետութիւններուն միջեւ, որպէսզի աւելի դիւրին ըլլայ հայ պոռնիկներու ազատ երթուդարձը Քաթար կամ Կատար, եւ կատարներ նուաճելու դիւրութիւնն ալ կարեւոր է աս պարագային, հասկնալի է հարկաւ։   

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն blog-ի վարչութեան հետ:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s