ԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՆԵԼՈՒԿՆԵՐ (ԾԶ․)

ԿԱՐՕ ԱՒԵՏԻՍԵԱՆ

ՇԾԱ․
Եթէ դուն ոտնագնդակի աշխարհին մէջ հայ փայլուն աստղ մըն ես, բնական չէ՞, որ մայրդ ալ ըլլայ Հայաստանի Ֆութպոլի Ֆեդերացիային մէջ փայլփլուն աստղ կամ նուազագոյնը՝ աստղիկ։

ՇԾԲ․
Մանուկներու վաճառականութիւնը յանցանք, մեղք չէ, շահութաբեր գործ է ձեզի համար, դուք միասեռականութեան դէմ պայքարով ու հայագիտութեան ու հայրենասիրութեան հարցերով զբաղեցէ՛ք։

ՇԾԳ․
«Սատար կանգնիլ», «նեցուկ ըլլալ», «օժանդակել», «օգնութեան հասնիլ», «օգտակար դառնալ» – հայերէնով կը նշանակեն՝ «դրամ տալ», «փող ուղարկել»։

ՇԾԴ․
Մեր գաղութին մէջ հայ գրեթէ չէ մնացած, սակայն ունինք Հայ Դատի Յանձնախումբ մը, որ սակայն անդամ չունի, բայց գործունէութիւն ունի։

ՇԾԵ․
Եկեղեցին սուրբերու տօնը հասարակ խնճոյքի վերածած է, բայց սուրբեր կ’աւելցնէ, կուսակցութիւնը գաղափարէ տեղեակ չէ, բայց զայն կը հռչակէ, կը շեշտէ, կը պնդէ։ «Շատ ուրախ ենք ձեռք-ձեռքի»։

ՇԾԶ․
Տգիտութիւնն ալ գաղափար մըն է, որուն տեսութիւնը՝ գաղափարաբանութիւնը հարկաւ պէտք է տեղ մը գոյութիւն ունենայ։

ՇԾԷ․
Այսօր տարուան վերջին օրն է, եւ քանի որ այս տարի «հայ մամուլի տարի» հռչակուած էր, մենք տարուան վերջին օրը, վերջին ժամերուն հայ մամուլի նուիրուած ձեռնարկ պիտի կազմակերպենք։ Գալ տարուայ չմնանք։ Այս տարի անպայման մամուլի այս ձեռնարկը ընենք, որ խիղճերնիս հանգիստ ըլլայ։

ՇԾԸ․
Պետական պարգեւավճարները պաշտօնականացուցինք, որ յետոյ չըսեն, որ ըրածնիս գողութիւն է։ Աս ալ մեր ձեւն է գողնալու։ Եթէ դուք իշխանութեան գլուխ գաք, նայինք ի՛նչ ձեւով դրամ պիտի դիզէք։ Ամէն մարդ իր դիզելու ձեւը պէտք է ունենայ։

ՇԾԹ․
Տարին մէկ անգամ, Ամանորին, կ’այցելենք ծերերուն ու անկեալներուն, եւ մեր պարտքը կատարած կ’ըլլանք անոնց նկատմամբ։

ՇԿ․
2020 տարին Զօզօներու տարին պիտի ըլլայ, հիմակուընէ կը շնորհաւորենք բոլոր Զօզօ, Զիզի, Զազա, Զամզամ եւ Զիմզիմ անունները կրողները, որովհետեւ 2020 հայերէնի կը թարգմանուի եւ կ’ըլլայ ԶՕԶՕ։ Բարի տարի մը ըլլայ։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն blog-ի վարչութեան հետ:

ՀԱԶԱՐՈՒՄԷԿ ԳԻՇԵՐՆԵՐՈՒ ԵՐԱԶՆԵՐ (638-641)

ՈՅԺ

ՎԵՑՀԱՐԻՒՐԵՒԵՐԵՍՈՒՆԵՒՈՒԹԵՐՈՐԴ ԵՐԱԶ
Կը գտնեմ ես զիս բարեկամիս բնակարանը… զարկած եմ դուռը, քանիցս, ու պատասխան չստանալով՝ հրած ու ներս մտած: Գրասեղանին առջեւն է, գլուխը հակած թուղթի դէզերու վրայ: Մեռա՞ծ է, թէ կը քնանայ: Ուշադրութիւնս կ’երթայ թուղթերուն: Հոսկէ-հոնկէ կ’անջատեմ քանի մը հատ: Իր կամ իր անձնասպան եղած հօր գրութիւններն են, չէ՞ որ երկուքն ալ ուզած էին իբրեւ գրող ճանչցուիլ, բայց ձախողած՝ երկուքն ալ: Իր գրածները ցոյց տուած էր ինծի, եւ ես փափաքած էի հօր գրածներն ալ տեսնել, յուսալով այնտեղ գտնել անտեսուած արժէք: Անկարելի է հիմա մին զատորոշել միւսէն: Եւ որքան մե՜ծ արտադրութիւնը՝ հազարաւո՜ր էջեր…:

Ո՞ւր գնաց: Չզգացի ելլելը:
Հարկ է այս թուղթերը կանոնաւորել: Կրկնութիւններ կան… նոյնին սեւագրութիւնները… մաքուրի քաշուածները՝ անաւարտ… կամ բռնազբօսիկ աւարտով…: Իմ վիճակս չէ որ կը պատկերուի անշուշտ… թէեւ ունենամ ես ալ բազմաթիւ անաւարտ գրութիւններ… մինչ աւարտածներս… ո՞վ գիտէ… որովհետեւ իմ հայրս գրող չէր… չեմ տեսած գրիչ շարժելը… եւ ի՞նչպէս, երբ միշտ կը յայտարարէր իր անդրդուելի համոզումը՝ «Գրող չեն ըլլար, գրող կը ծնին», տեսնելով ի՛մ՝ թուղթերու վրայ հակ վիճակս…: Բայց թերեւս գրած էր երիտասարդ ատեն, իր ամուրի օրերուն, եւ իր անձնական փորձին ընդհանրացումն էր այդ հաստատումը…: Գրած էր ու պատռած-նետած, ոչնչացուցած…: Պիտի ուզէի՞ կարդալ…: 

Վերադարձած է բարեկամս ու կ’ըսէ․ «Երեսս լուացի, որ արթննամ: Եւ չկարծես որ հանգիստ քուն քաշեցի… գիտեմ, այս ամէնը պէտք է պատռեմ ու նետեմ, բայց տան մէջ այնքան աւելորդ բաներ կան որ…»:

ՎԵՑՀԱՐԻՒՐԵՒԵՐԵՍՈՒՆԵՒԻՆՆԵՐՈՐԴ ԵՐԱԶ
Ա՞ս է ուրեմն Հիւսիյն Ֆահմիի ճաշարանը… կը կարծէի որ ըլլար մեծածախս ու ճոռոմ, արդարացնելու համար ճաշուխմիչքի անխուսափելի սղութիւնը… սակայն բացօթեայ է, փայտեայ պարզ նստարաններով… եւ կինս ու աղջիկս նստեր են ու կինս աչքերը գոցելով կ’ըսէ որ ցուցադրուող ֆիլմը պիտի աւարտի երկու անձերու դաշունահարմամբ, եւ այդպէս ալ կ’ըլլայ, եւ ինքը՝ դերասա՛նն է ահա, որ հեռատեսիլի կայանը կը փոխէ…: Ինչ լա՛ւ ըրած են կինս ու աղջիկս՝ գտնելով այս ճաշարանը, կը մնայ արկածահոծ տեսաշար մը գրել ու ներկայացնել իրեն…: Կ’ելլենք, ու շրջապատն անծանօթ է ինծի, ինչպէ՞ս պիտի կարենամ կրկին այցելել: Կը դառնան ձախ, ու կը հետեւիմ, եւ արդէն մտած ենք լուսագեղ սրահ մը, ու կը հետաքրքրուիմ թէ ի՞նչ կը ցուցադրուի ապակեդարաններուն ետին, եւ կը յայտնեն որ դրոշմաթուղթերու թանգարանն է այս ու թաքսիի ոեւէ վարորդ պէտք է գիտնայ: Ուրեմն ինչո՞ւ չէ գրուած շէնքի ճակատին… կրնա՞ն սխալած ըլլալ…: Եւ աւարտն այս անգամ պիտի ըլլա՞յ բարենպաստ…

ՎԵՑՀԱՐԻՒՐԵՒՔԱՌԱՍՈՒՆԵՐՈՐԴ ԵՐԱԶ
Կը տեսնեմ ես զիս բոլորովին տարբեր՝ մարզիկի կոփ մարմնով, ամրասպիտակ ակռաներով, արծաթացոլ ակնոցով, ծանրագին զգեստաւորմամբ, հարստութեան առթած անխոցելիութեան խաբկանքով, եւ եթէ որեւէ յոյս ունէի զիս հետաքրքրող մարդոց մօտենալու ու քաղաքավարօրէն գրգռելու զանոնք իրենց ներքինն արտաբերելու եւ անցեալ ու ներկայ կեանքը քօղազերծելու, կորսուած է ի սպառ:

ՎԵՑՀԱՐԻՒՐԵՒՔԱՌԱՍՈՒՆԵՒՄԷԿԵՐՈՐԴ ԵՐԱԶ
Կը գտնեմ ես զիս բժիշկին մօտ: Կինս ու աղջիկս պնդած ըլլալու են: Ռամէզն է, եւ երբ կը հարցնեմ թէ ի՛նչ ունիմ, կ’ըսէ թէ զարտուղի մանրամասնէ մը զատ ոչինչ կայ մտահոգիչ, եւ արեան քննութեան մը արդիւնքը ցոյց տալով կը բացատրէ, որ մէկ կամ երկու կամ երեք պէտք է ըլլար, մինչ ինչպէս կը տեսնեմ՝ զերօ է: Հապա այս բարակ գիծը, կ’ըսեմ, ի՞նչ կը նշանակէ: Բայց կարեւորութիւն չի տար եւ ուսերը կը ցնցէ: Ես աս բժիշկը գիտեմ, չի սիրեր վատթարագոյնը մտածել, ուստի, առարկայական ընթացքէս չշեղելու համար, կ’ըսեմ թէ հաւանաբար շողանկարներու ու յաւելեալ քննութիւններու հարկը կայ: Կարծես կը զիջի «դուն գիտես»ի շարժումով մը, ու կու տայ անունը բժիշկի մը, եւ ի պատասխան ինծի անծանօթ ըլլալուն, բժշկուհիի մը անունը կու տայ, լսած եմ, բայց կարծես թէ ան քննութիւններու եւ շողանկարներու բժշկուհի չէ, բժշկուհի՛ չէ, լրագրողուհի՞ մըն է, բայց կ’ընդունիմ ու կ’ուղղուիմ տուն, ուր սակայն կ’անդրադառնամ որ տոքթոր Ռամէզ չէ տուած պահանջուածները թուող թուղթ: Կինս ու աղջիկս կը խրատեն աճապարել վերադառնալ, թէ ոչ հարցը պիտի մնայ ուրիշ օրուան, յիշեցնելով թէ յետաձգելու հակումէս որքան տուժած եմ: Կ’ըսեն նաեւ որ թաքսի մը առնեմ երթամ որ շուտ հասնիմ, թաքսի չսիրելս չպատճառաբանեմ, անհարկի ծախսի պարագայ չէ այս: Կը համաձայնիմ, սակայն սանդուխներէն դեռ չիջած կը յայտնաբերեմ որ ձախ ձեռքս խուրձ մը կայ կարմիր ու տաշելիքով լաւ սրուած մատիտներու, անյարմար է այսպէս երթալ, դուռը կը զարնեմ, եւ մատիտները կը յանձնեմ, եւ ժամանակ կորսուած է: Թաքսիները ո՞ւր են, կ’երեւի մին, ու նշան կ’ընեմ, բայց մէջը մարդ կայ, երկրորդ մըն ալ ահա, բայց՝ նոյնպէս, երրորդը հին ու մին է, կարծես շտկելու տրուած, քշողն ալ պատանի, աշխատաւոր մը կ’երեւի, եւ աջ ու ձախ կը զարնուի: Կը մտածեմ քալել, ետ նայելով, որպէսզի եթէ թաքսի մը տեսնեմ, կեցնեմ: Բայց չկան, եւ ճամբան շարունակելու համար շէնքէ մը ներս պէտք է մտնեմ, եւ հոն տարբեր անցքեր կան, ու չեմ գիտեր ինչպէս շարունակեմ: Կը դառնամ ետ եւ օգնութիւն կը փնտռեմ, սակայն շէնք մտնելս կասկած յարուցած է դէմս, ու շուրջս հաւաքուած կը հարցուփորձեն զիս եւ անշուշտ չեն հաւատար որ նպատակս բժիշկին երթալ է, որքան կարելի է՝ արագ, բացի անձէ մը, որ կը ճանչնայ եղեր զայն, յիշելով ճիշդ ախտաճանաչումն ու դարմանումը, բայց անճրկած են ինքն ու միւսները, որովհետեւ թաքսի չ’անցնիր իրենց այդ վայրերէն…

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն blog-ի վարչութեան հետ:

ՈՒՆԻՄ ԵՐԿՈՒ ՍԷՐԵՐ

ՈՒԻԼԻԸՄ ՇԷՅՔՍՓԻՐ
(1564-1616)

Ունիմ երկու սէրեր․ մինչ սփոփանք է մին,
Միւսն է յուսազրկում, չեն դադրիր ոգելէ
Որ հրեշտակ է բարին ու այր գեղեցկատիպ,
Եւ չարն է հրէշ ու կին՝ գորշ իր հոգին ու նենգ:

Որպէսզի անյապաղ դըժոխք ուղարկէ զիս՝
Պիղծ էգն այրն իմ կողքէս կը հմայէ հեռու,
Անբիծ սուրբն եղծելու պիտի չվարանի՝
Անձնապանծ իր վարքովն ու շողոմ ձեւերուն:

Բայց եթէ հրեշտակն իմ սատանայ է հիմա՝
Կռահել կրնամ լոկ, ո՛չ պնդել աներկմիտ,
Այլ երկուքն ըլլալով իրարու բարեկամ՝
Հրեշտակը կը տեսնեմ դժոխքին մէջ միւսին:

Բայց գիտնալ չեմ կրնար, այլ կասկածով կ’այրիմ,
Մինչեւ իր քովն առնէ հըրէշն հըրեշտակն իմ:

Անգլերէնէ թարգմանեց՝
ՈՅԺ

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն blog-ի վարչութեան հետ:

ԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՆԵԼՈՒԿՆԵՐ (ԾԵ․)

ԿԱՐՕ ԱՒԵՏԻՍԵԱՆ

ՇԽԱ․
Երկու կիներ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու մէջ պոռնկատուն բանալու տեղ որոշեր են դպրոց բանալ։

ՇԽԲ․
Հատէ՛, Նոր Տարի է։ Որբ տղեկի մը, աղքատ, անտուն, թափառական պատանիի մը շինծու «պատմութիւն»ը «պատմուածք»ի վերածեցէ՛ք, որ Կաղանդը խիղճի համ ունենայ քիչ մը։ Առանց խղճաթատրոնի ի՞նչ Կաղանդ։ Իբր թէ որբերը, աղքատները չէք մոռնար դուք ձեր ուրախութեան, ձեր «պատմուածք»ին մէջ։ Հայկական կեղծաւորութեան լաւագո՜յն արտայայտութիւն։

ՇԽԳ․
Կուսակցութեան ղեկավարութիւնը կրնայ հարկաւ պատժել, բայց ո՞վ պիտի պատժէ կուսակցութեան ղեկավարութիւնը։ Ղեկը ձեռքը առնողը չի՞ սխալիր, պատիժի արժանի գործ չի՞ տեսներ։ Հապա ինչպէ՞ս եղաւ, որ Հայաստանի մէջ ամբողջ ժողովուրդը փողոց թափեցաւ երկրի ղեկավարներուն դէմ։ Երբ ապականութիւնը ձուկին մինչեւ գլուխը հասնի, գլուխը ապականի, այն ատեն պոչէն ակնկալիք ունենալը իմաստ կ’ունենայ։

ՇԽԴ․
«Ականջ ունեցողը թող լսէ»։ Սակայն ականջ չունեցող, երկարապոչ եւ կոտոշաւոր չորքոտանիները ի՞նչ պիտի ընեն։ Անոնց համար յատուկ ծրագիր ունի՞ք։

ՇԽԵ․
«Ես ընթերցող չունիմ», ըսելով կը զուարճանար մերօրեայ հրապարակագիրը, որ մէկ յօդուածէն միւսը նոյն եւ նման «գաղափար»ներով կ’ողողէ դեռ մինչեւ հիմա, առանց ձանձրանալու, թերթին էջերը։

ՇԽԶ․
Աւետարանին մէջ տեղ մը գրուած է, թէ երբ մէկը ողորմութիւն տայ, տուածը չթմբկահարէ, «աջդ չգիտնայ թէ ձախդ ի՛նչ կու տայ», բայց մերոնք ելած են իրենց ողորմութիւնը՝ տոպրակներն ու քարթոնները լուսանկարած ու վիտէոյի արձանագրած են, որ գիտնանք, թէ իրենք իսկապէ՛ս նուիրատուութիւն կ’ընեն, կարիքաւորներուն կը հասնին։ Եթէ չնկարեն՝ «ամէն մարդ» պիտի խօսի, թէ բան չեն ըներ։ Գող՝ սիրտը դող։ Այդ «ամէն մարդ»ը Աւետարանին պատգամէն ու այդ պատգամին իմաստէն շատ աւելի կարեւոր է այս մեր տկարամիտներուն համար։

ՇԽԷ․
Որեւէ կուսակցութիւն կրնայ սխալական ըլլալ, բայց մեր կուսակցութիւնը որեւէներէն դուրս կեցած կուսակցութիւն մըն է։

ՇԽԸ․
Երբ մարդիկ անգործ մնան եւ այլեւս ի սպառ ընելիք եւ ըսելիք չունենան, ծուլութեան գիրկը նետուած ըլլան, կ’ըսեն, թէ կը ծառայե՛ն եւ ծառայութեա՛ն մասին կը ճառեն։ Ծառայութեան հովանիին տակ անոնք կը խորհին, թէ ամենէն ապահով ապաստանը գտած են։

ՇԽԹ․
Զէվզէկութիւն, տխմարութիւն, փնթիութիւն եւ մասամբք նորին լաւագոյն միջոցներն են արեւմտահայերէնի չիմացութիւնը ծածկելու․․․ իբրեւ թէ։

ՇԾ․
Մենք մեր պաշտօնական պատուիրակութեամբ եթէ երթանք եւ այս կամ այն հանրապետութեան նախագահին հետ հանդիպում ունենանք, այսինքն մարդոց քովը մե՛նք երթանք, մեր թերթին մէջ կը գրենք, որ այս կամ այն նախագահը հանդիպում ունեցաւ մեզի հետ, կարծես անիկա՛ մեր քով եկած ըլլար։  

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն blog-ի վարչութեան հետ:

ԵՐԿՈՒ ԲԱՆ

ՍՏԵՓԱՆ ՔԷՕՇԿԷՐԵԱՆ

Կաղանդի ծառ մը շտկելու համար
Երկու բան պէտք է
Մէյ մը ծառ մը
Մէյ մըն ալ Զահրատը
Իբրեւ միակ զարդ
Իբրեւ միակ աստղ
Անոր վրայ

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն blog-ի վարչութեան հետ:

ԱՆ ՀԱՒԱՏ Ա ԼԻ (ԺԸ.)

ԼԵՌՆԱ ԳԱՐԱԳԻՒԹԻՒՔ

ԾԲ.
Ali topu at. Ayşe topu tut. Ո՛չ Ալին, ոչ ալ Այշէն ճանչցայ, բայց մէկը միւսին նետեց գնդակը անվերջ, անդադար եւ միւսը չկրցաւ բռնել: Ասպէս գնդակը եկաւ ու գնաց իրարու միջեւ, ի վերջոյ պայթեցաւ: Նոր Ալիներ, նոր Այշէներ հրապարակ իջան ու երկաթէ գնդակներ նետել սկսան մարդոց գլուխը: Մե՛րթ ճեղքուեցան գլուխները, մերթ գնդակները գլուխներուն քովէն անցան ու գացին. ըսքա՜ (նշաւակին չհասած): Ահա՛ ներկայի տիպար պատկեր մը հայ վարժարանի: Հայերէնը դարձաւ անգործածելի եւ աշակերտը իբրեւ հայ ընտանիքի զաւակ օտար կիսովին: Դեռ Ալին կը նետէ գնդակ ու կը բռնէ Ալինը, Այշէն ալ կը բռնէ Արիին բանը: Ասպէս գնդակի նման կը գլորինք կ’երթանք:

ԾԳ.
Անհաւատալի, բայց իրաւ. «երթացի», «ուտեցի», «գացաւ», «չկու լամ»․ խօսքի ընթացքին կ’արտասանուին. իսկ գրելու պարագային վստահ պիտի գրուին՝ «երդացի», «ուտէցի», «գացավ», «ջկուլամ»: Ահա՛ մեր նոր հայերէնը, հայերէնախօսութիւնը, ուղղագրութիւնը, ոճը-մոճը, էօճիւն (վախազդու արարած): Պատճա՞ռ. մէկէ աւելի, անհաշուելի, բայց իրաւ: Ժողովներ գումարուեցան: Արդի՞ւնք. թիւ մէկ. «Աշակերտը թութակի պէս քերականութիւն չսորվի: Հոգ չէ, չգիտնայ ուղղագրութիւնը, եթէ ուզէ բառարանէն կը նայի: Հոգ չէ, սխալ-մխալ թող խօսի, օտար բառեր թող խառնէ, բայց խօսի, ատ ալ հայերէն է»: Թիւ երկու. «Գիրք չունինք, առարկայ չունինք: Լուսապատճէններ ունինք»: Անհաշուելի, բայց իրաւ: Հիմա չեղածին չափ ամէն ինչ ունինք. գիրք, առարկայ, բառարան, տառատեսակ, համացանցային դրութիւն, ունինք եւ ունինք…: Բան մը չունինք հիմա, որո՞ւն հոգը: Լեզու չունինք. լեզո՛ւ… լեզո՛ւ. լեզո՛ւ…: Արդիւնք. ժողովներ չեն գումարուիր. ուսուցիչը հայերէն չի գիտեր. ուսուցիչը հայախօս, հայերէնախօս չէ: Ահա՛ կը փճանանք, օրէ օր, պահ առ պահ: Ի՜նչ հեշտ է հասնիլ նպատակին: Մարմնով կանգ, հայ ենք: Սատկեցանք. համբարձո՛ւմ:

ԾԴ.
Անհաւատալի, բայց իրաւ: Երբ դպրոցը սկսաւ, բառ մը թրքերէն չէր գիտեր: Հեռատեսիլէն ալ չէր սորված: Ըսին, որ քիչ մը թրքերէն թող սորվի: Ընկերներուն հետ գործածելու լեզու չունէր: Պարտէզը անկիւն մը կեցած շուրջը կը դիտէր: Գծագրութեան ծաղիկները սեփ-սեւ կը ներկուէին: Ըսին, որ թրքերէն չի գիտեր: Ոչ ոք պահանջեց անոնցմէ, որոնք կ’ըսէին, թէ թրքերէն սորվի, որ փոխարէնը անոնք ալ հայերէն սորվին: Ի վերջոյ քակուեցաւ լեզուն, պիւլպիւլի պէս գեղգեղեց: Հիմա երկլեզու է, նոյնիսկ քառալեզու: Յաճախ կը գործածէ օտարինը՝ ստիպուած ու մաման կ’ըսէ. «Զաւա՛կս, հայերէն խօսէ՛»: 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն blog-ի վարչութեան հետ:

ՀԱԶԱՐՈՒՄԷԿ ԳԻՇԵՐՆԵՐՈՒ ԵՐԱԶՆԵՐ (633-637)

ՈՅԺ

ՎԵՑՀԱՐԻՒՐԵՒԵՐԵՍՈՒՆԵՒԵՐՐՈՐԴ ԵՐԱԶ
Ի՞նչն է որ կը կտրէ զիս ծովէ ու հայեցումէ եւ քայլերս կ’ուղղէ դէպի քաղաք: Լուրեր կը շրջին: Ահաբեկչական մեծ գործողութիւն մը խլած է կեանքեր ու սարսած է սրտեր: Կ’անցնիմ ծանօթ վայրերէ: Թրամուէյն է որ կը տանի զիս: Ե՞րբ նստայ, սակայն ահա կ’իջնեմ, հասանք: Աղեքսանդրիաս է հոս: Հարազա՜տ վայր: Դէմ յանդիման կու գամ սպառազէն ջոկատներու: Մզկիթներու եւ եկեղեցիներու շուրջ բազմութիւն կը փրփրի: Հեռու կամ մօտ հիւանդակառքեր կը ճչան: Արիւնազանգ, անդամացրիւ մարմիններ կ’երեւակայեմ տեսնել: Բայց ճիշդ ո՞ւր պատահած է դէպքը: Եթէ հարցնեմ ասոր-անոր, պիտի գիտնա՞ն: Ուրիշ ոեւէ անձի նման եմ: Մարդ կարեւորութիւն չի տար ինծի: Նշմարելի է աչալրջութեան պակաս: Արդէ՞ն: Զօրակառքերու կրթնած զինուորներ կ’ուտեն ու կը խմեն: Մարդիկ խումբերէ կ’անջատուին ու խումբերու կը միանան: Նիւթը նոյնն է, սակայն ո՞ւր է ստոյգ տեղեկութեան տէր հեղինակութիւնը: Անվստահութիւն մը կայ ամէնուրեք: Եւ նոյնիսկ զրոյց մը անկապտելի երիզի նման կ’անցնի փողոցներէն՝ ահաբեկչութիւնը չէ պատահած, սակայն կ’ակնկալուի որեւէ վայրկեան: Ոտքի է ամբողջ քաղաքն: Որքա՞ն ատեն:

ՎԵՑՀԱՐԻՒՐԵՒԵՐԵՍՈՒՆԵՒՉՈՐՐՈՐԴ ԵՐԱԶ
Ինծի այնքան ծանօթ այլ տարիներէ ի վեր անվերադարձօրէն լքուած ձայնագրութեան ընդարձակ, բարձրառաստաղ սրահն եմ… լռութիւն ու դատարկութիւն… կա՞յ իմաստ… կարելի՞ է այստեղ՝ իրարմէ խուսափող, իրարու զարնուող մտածումներէ ազատիլ… անձայն ու աննպատակ կը շրջիմ… եւ պատերուն շեղակի դրուած այս մարդաչափ հայելիները ինչո՞ւ համար են՝ չեմ հարցուցած բնաւ… ինքզինքս նայած եմ անոնց մէջ ու ժպտած… կը նայիմ ես ինծի ու ոչինչ կ’ըսէ ու չէի սպասեր ու կը ցրուիմ… այլ հայելիի մը առջեւ կը կանգնիմ… այստեղ եմ հիմա… բայց բացակայ եմ առաջինէն… երրորդի մը կը ներկայանամ… բացակայ եմ միւսներէն… չորրորդի մը…: «Այս հայելիները կը ցոլացնեն, բայց չեն տպաւորուիր»:

ՎԵՑՀԱՐԻՒՐԵՒԵՐԵՍՈՒՆԵՒՀԻՆԳԵՐՈՐԴ ԵՐԱԶ
Պատուհանէն Նեղոսը կը դիտեմ… դէպի ո՞ւր կ’ընթանանք… որո՞ւ հոգ… առաւօտն այնքան գեղեցիկ է…: Սակայն ահա կողքս նստեր է ու Քորան կը կարդայ… տողեր կը խաղան աչքիս․ «Եռացած ջուր պիտի թափուի անհաւատներու գլխուն… կրակ պիտի համտեսեն… արդար է Աստուած եւ ամենազօր…»: Այլատեաց մոլեռանդի կերպարանք ունի, բայց որքան ատեն որ անհաւատն յետ մահու պիտի պատժուի…: Վարորդը երգ մը կը ձայնասփռէ, անծանօթ են երգիչ ու եղանակ, իսկ բառերը կը կրկնուին․ «Կար, կար, կար, մայր մը կար, որ գնաց, որբ ձգեց իր տղան…»: Հաւատացեալը ձգեր է Քորանը, կ’ունկնդրէ…: «Կար, կար, կար, սէր մը կար, որ գնաց, սուր մխեց իմ կուրծքին…»: Եւ հիմա կ’երգէ ինքն ալ․ «Կար, կար, կար, մայր մը կար… կար, կար, կար, սէր մը կար»…

ՎԵՑՀԱՐԻՒՐԵՒԵՐԵՍՈՒՆԵՒՎԵՑԵՐՈՐԴ ԵՐԱԶ
«Տոքթո՛ր, տոքթո՛ր», կը լսեմ ու կը քալեմ, տոքթորներ հիմա այնքան շա՜տ կան որ…: Բայց մէկը վազեր է ետեւէս եւ արմուկէս կը քաշէ: Բարեձեւ ու գեղադէմ կին մըն է միջին տարիքի: Ներողութիւն կը խնդրէ ու շունչը հատած կը բացատրէ որ աշակերտուհիս եղած էր քառասուն տարիներ առաջ: «Անշուշտ չէք յիշեր զիս, այնքան շա՜տ էինք որ…: Լսարանը պզտիկ կու գար, կը խռնուէինք նստարաններուն վրայ, եւ երբ բարձրախօսը բռնած ներս կը մտնէիք, կ’ըսէիք․ «Շունչ մի՛ առնէք, որ քիչ մը օդ մնայ ինծի ու կարենամ խօսիլ»: Շատ ուրախ եմ ձեզ տեսնելուս: Շատ տարօրինակ անակնկալ է»: Իսկապէ՛ս: Անշուշտ չեմ յիշեր զինք, բայց ո՛չ ալ որեւէ բան այդ օրերէն, եւ ահա առի՛թ՝ ուրիշի մը վկայութիւնն ունենալու, տեսնելու թէ ի՞նչ հետք ձգած եմ ուրիշներու մտքին մէջ: Բայց երբ կը հարցնեմ, չունի ուրիշ որեւէ մանրամասնութիւն, կամ տրամադիր չէ…: Բայց չէ՞ որ կային ուրիշ շա՜տ ուսանողուհիներ, կապ պահած ըլլալու է բարեկամուհիներու հետ…: «Սկիզբները՝ այո, բայց յետոյ՝ ընտանիք կազմելով եւ զաւակներ ունենալով…»: «Ո՞չ մէկը»: «Դժբախտաբար…»: Անակնկալօրէն յուսալ եւ յուսալքուի՛լ: Դերե՜ւ հանդիպում: Որ շարունակուելու պատճառ ա՛լ չունի…: Ի՞նչ կարելի է ընել, քառասուն տարի առաջուայ ուսանողուհիներու փնտռտուքի՞ն ձեռնարկել…: Իսկ ինք կանգնած է տակաւին…: Մայթի եռուզեռէն հեռացնելու համար կը քաշեմ արմուկէն…

ՎԵՑՀԱՐԻՒՐԵՒԵՐԵՍՈՒՆԵՒԵՕԹՆԵՐՈՐԴ ԵՐԱԶ
Մինչ ես ծովուն եմ արձակուած եռուզեռէն, կատու մը եկեր է ոտքերուս տակ ու ինծի կը նայի: Սիրուն է, մաքուր, ընտանեկան պէտք է ըլլայ եւ ոչ՝ փողոցի: Բայց կանչող կամ փնտռող չկայ: Կը փարի ոտքերուս, կը քսուըտի սրունքներուս: Յետո՞յ: Գիրկս կը բարձրանայ: Ինչո՞ւ զիս ընտրեց: Եթէ կը կարծէ որ պիտի սիրեմ-փայփայեմ զինք՝ կը սխալի: Կը բաւականանամ ես ալ իրեն նայելով: Չեմ գիտեր նոյնիսկ արո՞ւ է կամ էգ: Եւ չեմ կարծեր տարբեր սեռերու փոխադարձ գրաւչութիւնն է պատճառը: Գեղեցիկ կատու մըն է, մուշտակն սպիտակ ու ոսկի: Հպարտ հով մը կայ վրան, եկած չէ սէր մուրալու, հաւասար-հաւասարի յարաբերութիւն մըն է առաջարկածը: Կը կանգնի, թաթիկները կը դնէ կուրծքիս, դէմքը դէմքիս կը ձգտի: Համբո՞յր մըն է ուզածը: Չեմ ընդառաջեր: Շոյուա՞ծ համարուիմ որ զիս ընտրեց անցնող-դարձող կամ ասդին-անդին նստած հարիւրներէ: Պատահարն համարեմ խորհրդանշա՞ն: Սա կը տեւէ: Որքա՞ն: Բայց չէ՞ որ չկայ: Իջեր է գիրկէս: Ե՞րբ: Եւ գացեր՝ ո՞ւր: Աջ ու ձախ կը նայիմ: Չեմ տեսներ: Կորսնցուցի՞ վերջնականապէս: Թերեւս ընտանիքին ցատկեց ու գնաց: Վայրկեաններու այս սիրարկածէն ետք: Հէ՜յ, երեւցաւ, ապառաժի մը վրայ նստած երիտասարդի մը գիրկը կը բարձրանայ, եւ ամէն ինչ կարծես պիտի կրկնուի: Բայց ժլատ չէ ան, կը շոյէ կատուին կռնակը, որ կը կորանայ: Կը հանէ ալ իր առձեռնը ու կը նկարուին: Կը հեռաձայնէ ու կ’ուղարկէ չեմ գիտեր որուն: Բարեկամուհիի՞ն: Հպարտանալու ասկէ լաւ առի՞թ: Դաւաճա՛ն կատու:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն blog-ի վարչութեան հետ: