ԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՆԵԼՈՒԿՆԵՐ (ԿԹ․)

ԿԱՐՕ ԱՒԵՏԻՍԵԱՆ

ՈՁԱ․
Նորէն «բազմավաստակ եւ երկարամեայ» ազգային ծառայող մը մահացեր է։ Աստուած հոգին լուսաւորէ՛։ Բազմավաստակներէն ու երկարամեաներէն կը վախցուի, աթոռը բաւական տաքցուցած կ’ըլլան, աթոռի եւ ոռի յոռի ու անքակտելի միութիւն գոյացած կ’ըլլայ, այնքան, որ ազգին միացուցածը մարդ ա՛լ չի կրնար բաժնել։

ՈՁԲ․
Մեր փայտակարանցի տախտակամարմին երեսփոխանուհին մեծ գործ տեսած է, նախագահ Առիւծը համոզած է, անոր ըսած է․ «Ոսկորներս քեզի մատաղ, միայն թէ  խորհրդարանին ընդունիլ տուր Հայոց Ցեղասպանութիւնը, թէեւ սուրիացիներդ առաջին օրէն ալ գիտէիք, ըլլալէն իսկ առաջ գիտէիք որ ցեղասպանութիւնը ցեղասպանութիւն էր, սակայն կը սպասէիք, որ ամբողջ աշխարհը ընդունի պաշտօնապէս եւ յետոյ դուք ընդունիք, որ սուլթանին նեղութիւն պատճառած չըլլաք»։  

ՈՁԳ․
Լեզուն կը խեղուի, այո, նաեւ այն ատեն, երբ քաղաքիդ մէջ գրեթէ երկու դար առաջ ծնած ու հասակ առած բանաստեղծիդ անունը այսօր դուն թերթիդ մէջ սխալատառ կը գրես՝ Մկրտիչ Պեշիքթաշլեան։ Պէրպէրեանն ալ Պերպերեան է ձեզի համար։ Փառք կու տանք, որ դեռ տառերը կը գործածուին։

ՈՁԴ․
Մենք ազգային գործիչներ ենք, ազգին համար աշխատելով Սփիւռքի մէջ դրամ կը շահինք, Հայաստան կ’երթանք-կու գանք հարկաւ հազարումի անգամ, հայրենասիրութեան չափանիշը անշուշտ այդ երթալ-գալերով կրնաք չափել, տուն-տեղ ալ կ’առնենք հայրենիքէն, ուրիշ տեղէ առնելու տեղ, գոնէ գիտենք որ հոն թափած դրամնիս պարապի չէ, հայրենի հողին կը միախառնուի ու պտղատու ծառի կը վերածուի, կարեւոր ալ չէ պտուղին համը․ ու երբ թոշակառու ըլլանք, կ’երթանք ու մեր հայրենիքը կը վայելենք։ Դուք ասկէ լա՞ւ հայրենասիրութիւն կը փնտռէք։

ՈՁԳ․
Մարդը գիշեր-ցերեկ յօդուած կը գրէ, նոյն բաները նոյն թերթերուն մէջ, իմաստունի հովերով, հարցումներու հռետորաբանութեամբ։ Եթէ դրած հարցումներէն միայն մէկ հատին պատասխանած ըլլար մինչեւ հիմա՝ ասքան գրելու պէտք չէր ունենար։

ՈՁԴ․
Օտար բարեկամս կը գրէ․ «Դուք, հայերդ, ամէն տեղ ազգական, ծանօթ, բարեկամ, խնամի ունիք։ Բարեկամուհիս Մարսէյ պիտի երթայ մէկ շաբաթ եւ մնալու տեղ չունի, հայ մը չկա՞յ, որուն քով մնայ․․․»։ Նախ կը զարմանամ իր համարձակութեան կամ ի հարկին՝ լկտիութեան վրայ, եւ որովհետեւ գիտեմ որ կատակասէր տիպար մըն է, կը հարցնեմ․ «Բարեկամուհիդ Հայոց Ցեղասպանութիւնը ընդունա՞ծ է»։ «Այո՛, կը պատասխանէ, բայց ալճերիացի է», կը յարէ։ «Նոյնիսկ եթէ ինք անձամբ ընդունած ըլլայ ցեղասպանութիւնը, Ալճերիան տակաւին չէ ընդունած զայն։ Կը ներես, չեմ կրնար օգտակար դառնալ»։

ՈՁԵ․
Ամէն մարդ շնորհակալ է, մէկը չ’ըսեր՝ մինչեւ հիմա ինչի՞ կը սպասէիք, որ ձեր հաւատարիմ փոքրամասնութեան դէմ գործուած պատմական ոճիրը թուղթի վրայ չէիք ճանչնար։ Անոնք ալ ըսեր են․ «Մեր յիշոութիւնը զօրաւոր է, թուղթի պէտք չունինք, մեր պէտքարանին պատերուն վրայ արդէն մէկ անգամ արձանագրած ենք ու ամէն մտնել-ելլելնուս գոնէ մէկ անգամ վերաքաղ կ’ընենք պատմական այդ ոճիրը»։

ՈՁԶ․
«Հայկական PR մրցանակաբաշխութեան հետազօտութեան արդիւնքներուն համաձայն, «Սփիւռքի զանգուածային լրատուամիջոցներ» անուանակարգին մէջ «Աղքատ» օրաթերթը 2018-2019 թուականներուն ընդգրկուած եղած է լաւագոյն եռեակին մէջ»:

Հայաստանի մէջ հայաստանցիին կողմէ արեւմտահայերէնը չի կարդացուիր ընդհանրապէս, կամ ալ, ըսենք, կայ 0,01 տոկոս ընթերցող։ Սակայն, ո՜վ լկտիութիւն, չես գիտեր ո՞ ր քարին տակէն գլուխը ցցելով դուրս կու գայ ո՞ր հիմնարկութիւնը, որ կ’ելլէ ու իր չկարդացած թերթին չես-գիտեր-ինչի մրցանակ կը յատկացնէ։ Իսկ մեր շքանշանասէր ու մրցանակասէր սփիւռքահայերը հինգ ոտքով կը վազեն, մրցանակը կ’առնեն, լուսանկար մը կ’առնեն, մրցանակի վկայականն ալ կը բռնեն ու կ’ուրախանան, առանց հարցնելու, թէ իրենց թերթը Հայաստանի մէջ ո՞վ, քանի՞ հոգի, ե՞րբ եւ ո՞ւր կարդացած է։

ՈՁԷ․
Մեր հիմնարկութիւնը, որ արեւմտահայերէնի ճակատագիրը տնօրինելու վճռական աշխատանքը ձեռքը առած է, որոշած է՝

«Գտնել երիտասարդ ուժեր եւ տաղանդներ, որոնք աշխատին արեւմտահայերէնը կապել մեր այժմու իրականութեան, լեզուն դարձնելով ժամանակակից»:

Գտնել երիտասարդ ուժեր եւ տաղանդներ․․․ Մեսրոպ Մաշտոցը պէտք է կենդանացնենք, ըստ երեւոյթին, որով նոր գիւտի մը կարիքը կայ․ արդեօք հայ ժողովուրդի ո՞ր մառաններուն մէջ պահուըտած են այդ ուժերն ու տաղանդները․․․ ո՞վ գիտէ։

Սեպենք թէ գտնուեցան այդ անգտանելի ծաղիկները․ այս գիւտէն ետք անոնց գործը պիտի ըլլայ հետեւեալը․ «․․․աշխատին արեւմտահայերէնը կապել մեր այժմու իրականութեան, լեզուն դարձնելով ժամանակակից»։

Արդէն հոս նոր Մեսրոպի պէտք ունիք, հին Մեսրոպը ձեզի չի կրնար օգնել։ «Այժմու իրականութիւն» կոչածնիդ եթէ դուք էք, արեւմտահայերէնը ձեզի կապուելիք աւելորդ պոչ չունի, ո՛ր Մեսրոպն ալ որ բերէք, կրնաք վստահ ըլլալ։

ՈՁԸ․
Սա ճանաչումներէն չձանձրացանք դեռ։ Աս ճանչցաւ, ան ճանչցաւ։ Աս դեռ չճանչցաւ, ան դեռ չճանչցաւ։ Ասիկա պիտի ճանչնայ, անիկա պիտի ճանչնայ։ Աս ճանչնայ՝ լաւ կ’ըլլայ, ան ճանչնայ՝ լաւ կ’ըլլայ։

ՈՁԹ․
Հիմակուընէ ըսեմ, որ սխալմամբ չմոռնաք, թէեւ վստահ եմ որ չէք մոռնար։ Գալ տարի ալ Փետրուարեան ապստամբութեան հարիւրամեակն է։ Հարիւրամեակէ հարիւրամեակ ցատկող լարախաղացներուն աչքը լոյս։

ՈՂ․
Ինչո՞ւ․ ամեակէ ամեակ եւ հարիւրամեակէ հարիւրամեակ ցատկելը գէ՞շ բան է։ Հարկաւ լաւ է անոնց համար, որոնք ուրիշ ընելիք չունին եւ լարախաղացութիւնը թէ իբրեւ նկարագիր, թէ իբրեւ պաշտօն, թէ իբրեւ գործ, թէ իբրեւ զբաղմունք որդեգրած են։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s