ԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՆԵԼՈՒԿՆԵՐ (ՃԾԲ․)

ԿԱՐՕ ԱՒԵՏԻՍԵԱՆ

ՌՇԺԱ․
Հայաշխարհը իրար անցած է, իսկ մեր ռամքաւորները իրենց Թէքէեան վարժարաններու ճակատագրով հետաքրքրուած են եւ Լաչինի իրենց լուսումնարանին ալ վերջակէտ դրեր են։ Աչքերնիս խաւար։

ՌՇԺԲ․
Ամերիկահայ փաստաբան մը կար, որ տուն-տեղ-գործ ձգած հայրենիք վերադարձաւ, կուսակցութիւն հիմնեց, յեղափոխութիւն-մեղափոխութիւն ըրաւ, նախագահ ընտրուեցաւ-չընտրուեցաւ, փողոցները թափառեցաւ, վրաններու տակ ապրեցաւ, ծոմ պահեց, ապաշխարեց, յետոյ իր իսկ կուսակցութենէն դուրս եկաւ ու անյայտացաւ։ Բաւական բան փոխեց մարդը երկրին մէջ, պէտք է խոստովանիլ։

ՌՇԺԳ․
Հիները ինչ լաւ էին, փորձառու էին, երկիրը պարպեցին, թալանեցին, գրպաննին լեցուցին։ Ի՜նչ լաւ տարիներ էին։ Թիզ հողի վրայ թիզ աւելցուցին, հոգ չէ թէ հողերը մարդոցմէ պարպեցին։ Նորերը ինչ գէշ են՝ երկիրը ծախեցին, հողերը յանձնեցին։ Հին- եւ-նորաբանութիւն։

ՌՇԺԴ․
«Հայ ժողովրդի արգանդը չի չորացել», կ’ըսեն աջ ու ձախ։ Մէկ կողմէ կարելի է մտածել, որ ասքան բոզացումէ ետք ալ ի՞նչ չորացում։ Միւս կողմէ ալ՝ ոչ թէ չորցած, այլ բորբոսած է, բայց այլ տպաւորութիւն կը թողու։

ՌՇԺԵ․
Արցախի մարդկային կոյր իրաւանց կոյր պատասխանատուն պաշտօնի բարձրացում ունեցեր է։ Կոյր ըլլալը այս օրերս ոչ միայն սփոփարար է, այլ պաշտօնի բարձրացման ալ կ’առաջնորդէ։ Լաւ մտածեցէ՛ք։

ՌՇԺԶ․
Այդ մարդը այդ կուսակցութեան կապիկն է։ Ինչ եղանակ որ դնեն՝ ըստ այնմ կը պարէ ու կը ցատկէ։ Եղանակը կենայ՝ ինքն ալ կը կենայ։

ՌՇԺԷ․
Մովսէս Խորենացիին հետ սուրճ խմած եմ, Անանիա Շիրակացիին դասընկերը եղած եմ, Կողբացիին հետ օրս ողբացած եմ, Մաշտոցը լաւ մը ծեծած եմ, Վռամշապուհին հետ գնդիկ խաղցած եմ։ Աս ամէնն է պատճառը, որ տեղ չեմ հասած դեռ։

ՌՇԺԸ․
Կաղանդ Պապան Պաքու հասեր է։ Չեն ձգեր, որ Երեւան գայ։ Կեցուցեր են։ Ստուգումներ կը կատարեն։

ՌՇԺԹ․
Սպանիոյ Թորրեմոլինոս քաղաքին մէջ, իրենց Ս․ Ծննդեան առթիւ, «ի՞նչ ընենք, ի՞նչ ընենք»՝ հարցուցեր են մարդիկ իրարու, յետոյ մէկը ըսեր է՝ «Եկէ՛ք սա հայոց ցեղասպանութիւնը ճանչնանք, լաւ նուէր մը կ’ըլլայ իրենց։ Աս հայերուն խելքը պակաս է, վաղը կ’ելլեն իբրեւ զբօսաշրջիկ մեր քաղաքը կ’այցելեն»։ Եւ այդպէս ըրեր են։

ՌՇԻ․
Ի վերջոյ մեր երկու իմաստուն եկեղեցապետերը բանիւ եւ գործով փաստեցին, որ իրենք այս կամ այն կողմին եւ ոչ թէ բոլորին կը պատկանին, բոլորին կը ծառայեն, բոլորը կը հովուեն։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՇՆՈՐՀԱՒԵՐ ՆՈՐ ՏԱՐԻ

ԿԱՐՕ ՄԱՐՏՈՒՆԻ

Շնորհաւեր Նոր Տարի,
Գալուստդ չարիք բարի։
Մենք յոյս ունինք, չենք մեռնիր.
Մեռելը ինչպէ՞ս մեռնի։

Հայրենիքը չի ծնիր,
Երբ հիմերը սասանին։
Չըլլաս հերոս անկուտի.
Մնացեր ես պատանի։

Հաւեր, հովեր կ’երազեն,
Մեզ հին ու նոր կերած են։
Փողոց իջած քաջերէն
Շատերը՝ բոց, բայց նոյնն են։

Ամենամեայ յոյսերը,
Մեր չհատնող սէրերը․
Սլացիր դուն վերերը,
Տակդ լեցուն աղտերը։

Ինչո՞ւ փոխենք մեր ձեւեր,
Աշխարհի աղն են խեռեր,
Առանց անոնց անվեհեր
Ի՞նչ ընենք մենք ձախաւեր։

Տարին կ’երթայ, որ գայ նոր,
Ահա բարիքներ բոլոր
Տեղան երկինքէն բոսոր. 
Մենք կը մնանք մեր որկոր։

Վարան, պարան, անվարան,
Կը քշենք դէպ’ Երեւան։
Մեր սիրտը մեզի դարման,
Մեր ուղեղին մենք ղուրպան։

Մենք ուրախ ենք, Նոր Տարի,
Ով որ ուզէ՝ թող տխրի։
Ամենալաւն այս տարի
Գլուխը զարնէ քարի,

Որ թերեւս աշխատի։
Անոր մէջի դատարկի
Համն է նման անհարկի
Բառերու, խօսք ու ճառի։

Շնորհքը՝ նահատակ քաջ,
Գիշեր-ցերեկ՝ մենք յառաջ։
Զա՛րկ անընդմէջ ձախ ու աջ,
Գոմի քայլերգն է բառաչ։

Կեղծաւոր սրիկաներ,
Աղօթքներուն տեղ ձեր խեղ
Օր մը գոնէ բարեբեր
Խիղճ շինէիք ձեզմէ վեր։

Անպատասխանատուներ,
Իժի ծնունդ իժիկներ,
Լոյսը քանդող խաւար մեր,
Ձեզի երբեք լոյս պէտք չէր։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Ո՞Վ ԿԸ ՅԻՇԷ ԱՅՍՕՐ 6-7 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 1955 ԹՈՒԱԿԱՆԸ (Բ․)

ՊՈԼՍԱԿԱՆ ՅՈՒՇԵՐ

ԳՐԻԳՈՐ ՀԱԼԼԱՃԵԱՆ

Հասանք Գոց Շուկայ, ուր նոյնպէս տակնուվրայութիւն կը տիրէր, բայց կողոպուտ չէր եղած: Քանի գիշերները Գոց Շուկային դարպասները կը գոցուին, խուժանը չէր կրցած ներս մտնել: Բայց կողմնակի փողոցներուն մէջ քանի մը խանութներ վնասուած էին, որոնց մէջ բաւական հայ ծանօթներ եւ ազգականներ կը գտնուէին:

Անցանք ոսկերիչներու շուկայէն, որ Գոց Շուկային մէջ կը գտնուի, այնտեղ հանդիպեցանք քանի մը ծանօթներու, որոնք վնասուած չէին: Եւ հասանք Չուհաճը Խան: Նոյնը՝ այնտեղ, դարպասը գոց ըլլալուն բան չէր պատահած:

Հայրս քիչ մը հանգստացաւ, բայց մտահոգութիւնը երեսէն յայտնի էր: Խանին վարը Արթինին քովէն պանիր-հաց առինք, թէյ մը խմեցինք: Զարմանալիօրէն այլեւս վախս անցած էր: Կը մտածէի մեր յաջորդ քայլին մասին․ ի՞նչ պիտի ընէինք:

Ծանօթ բարեկամներէ տեղեկութիւններ առինք: Ըսին․ «Կամուրջները բաց են»: Հայրս հարցուց, թէ յոգնա՞ծ եմ թէ ոչ: «Ոչ, հայրիկ,- ըսի,- լաւ եմ, կրնամ քալել»:

Իջանք Էմինէօնիւ, տօլմուշ մը (ինքնաշարժ, որուն մէջ հինգ հոգի կը նստի, բառացի՝ «կը լեցուի») առինք: Վարորդը, անշուշտ թուրք, պատմեց յոյներու ըրած վայրագութիւնը Սելանիկի մէջ: Մեծ թուրքին, այսինքն Աթաթուրքին անձին մէջ յոյները նախատած էին թուրք ազգը: Հայրս թեւս սեղմեց, մարդուն իրաւունք տուաւ: Հակառակը չէր կրնար ըսել: Երբ Բանկալթը հասանք, տեսանք աւելի մեծ տակնուվրայութիւն: Տօլմուշէն իջնելնէս ետք, հայրս լաւ մը հայհոյեց վարորդին հասցէին, ապա թուրքերուն, եւ այլն։

Այդ շրջանը, ուր մեծամասնութեամբ հայեր եւ յոյներ կը բնակէին, մէկ հատ անվնաս խանութ չկար: Նոյնիսկ Ինճի սինեմայի ապակիները եւ դուռը կոտրած էին: Մեզի ծանօթ ապակեղէն ծախող Եորկոյի խանութին մէջ պնակ մ’անգամ ողջ չէր մնացած: Եորկօն գիրուկ մարդ մըն էր, խանութին առջեւ նստած կը հեծեծէր ու կու լար: Անուշավաճառ Թատլանը թալանի ենթարկուած էր: Քիչ մը անդին՝ դեղարանը, ապակիները ջարդուփշուր եղած էին, բայց անոր քովի իշքէմպէճիին ճաշարանը նոյնպէս տակնուվրայ էր․ հայրս զարմացաւ, որովհետեւ անիկա թուրքի կը պատկանէր:

Այո, այս տեսակ դէպքեր ալ պատահած էին: Խուժանի մեծ մասը գաւառներէն եկած էր եւ տեղեկութիւն չունէր անուններու մասին: Այսպիսով բաւական թուրքերու խանութներ ալ թալանի ենթարկուած էին:

Եւ հասանք մեր բնակավայրը: Հրա՛շք․ բան չէր պատահած: Ամէն բան տեղն էր, բացի պատուհանէ մը: Յետոյ լսեցինք, թէ վարը բնակող երկու քիւրտ ուսանողներ պաշտպանած էին մեր բնակած շէնքը՝ Բանկալթը, Զաֆէր Սօքաք, թիւ 7, ըսելով, թէ այստեղ կեաւուր չի բնակիր, եւ մարդիկ ձգած գացած էին: Հակառակ անոր՝ մեր շէնքին մէջ բնակողներու մեծամասնութիւնը հայ էր։

Մեր մօտ գտնուող Մխիթարեան Վարժարանը (Բանկալթը Լիսէսի) փոքր վնասներ ունեցած էր: Տուներնուս մէջ ամէն բան կարգին էր: Շատ կարճ մնացինք: Հայրս հանդիպեցաւ բժիշկ Տանտինեանին եւ անոր օգնական օրիորդ Ազնիւին, «անցած ըլլայ» ըսուեցաւ եւ մեկնեցանք:

Ուշ հասանք Պոստանճը: Մայրս արդէն իսկ եղելութեան մասին տեղեկութիւն ունէր: Դրացիները պատմած էին: Ինքն ալ մեզմով մտահոգուած էր: Ուրախ էինք: Մանկական ուրախութիւն: Լաւ կը յիշեմ, այդ օր մեր ընթրիքն էր՝ հաւկիթով շոմին:

Յաջորդ օրը, գիւղը մնացի: Եղբօրս հետ կը խաղայի, երբ մեր դրացիներուն ձայները լսեցինք․ դէպքերուն մասին բարձրաձայն կը խօսէին:

Մեր շուրջի տուները բոլորն ալ պարտէզներով շրջապատուած էին: Մեր աջ կողմի դրացիները Պիւլպիւլեաններն էին, իրենց տղան մեր խաղընկերն էր: Արէտ էր անունը: Կարծեմ ներկայիս Մ․ Նահանգներ կ’ապրի: Քոյր մ’ալ ունէր, որ ինծի հայերէն դաս կու տար: Մեր դիմացի դրացիները նոյնպէս հայ էին, անուննին չեմ յիշեր, չափահաս մանչ մը եւ աղջիկ մը ունէին, երկուքն ալ խուլ-համր էին: Վերջինը՝ մեր ձախ կողմի դրացիները, թուրք էին: Երկու աղջիկ զաւակ ունէին 10-12 տարեկան, հայրերնին սպայ էր: Զինք միշտ սպայի հագուստով տեսած եմ: Հետերնին շատ կապ չունէինք, բայց երբեմն միասին կը խաղայինք: Նոյն օրը երկու քոյրերը մօտեցան ցանկապատին եւ զիս կանչեցին, միամտօրէն գացի քովերնին, ականջիս փսփսացին․ «Սիզի քեսեճէյիզ» (“sizi keseceyiz”), որ կը նշանակէ՝ «Ձեզ պիտի մորթենք»: 

***

1956էն մինչեւ 1961 մեր գերդաստանէն հօրս կողմը՝ Հալլաճեան-Պարսամեան (Ակն, Բինկեան, Տիվրիկ, Կասմա շրջաններէն, 1896էն ետք Պոլիս եկած), մօրս կողմը՝ Մինասեան, Տէր Յակոբեան, Փօլատեան, Մելքոնեան (Խարբերդ, Ատաբազար, Եոզկատ շրջաններէն Պոլիս եկած), մօտ 12 ընտանիք, գաղթեցին մեծ մասամբ դէպի Արժանթին ու նաեւ Լիբանան, Ֆրանսա, Գանատա եւ Միացեալ Նահանգներ:

Յուշերս երեւակայութիւն չեն, այլ ճշմարիտ պատմութիւն: Մոռնալ անկարելի է:

Ասոնց վրայէն 65 տարիներ անցած են: Մենք, հայերս, դեռ պատմութենէ դաս չենք առած:

Յիշեմ փիլիսոփայ Գ. Սանթայանայի (1863 – 1952) խօսքը․ «Անոնք, որոնք իրենց անցեալը չեն յիշեր, զայն վերապրելու դատապարտուած են»։

 Շարն. 2 եւ վերջ

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԿՈՐՍՈՒԱԾ ԶԻՆՈՒՈՐԻՆ ԿԱՂԱՆԴԸ

ՍՏԵՓԱՆ ՔԷՕՇԿԷՐԵԱՆ

Ծառ մը գտաւ
Ծառեր շատ կան
Անտառին մէջ
Փառք Աստուծոյ
Եւ լոյս վառեց
Լոյսն ալ միշտ կայ
Գիշեր ցերեկ
Բաց երկինքը
Կապոյտ ճերմակ
Լեռ ձիւնապատ
Կամ աստղերը
Գիշեր ատեն
«Աչքը պայծառ»
Աչքը անոր
Որ ամէն ինչ
Միշտ կը տեսնէ
Ծառը վառեց
Կաղանդի ծառ
Ծնունդի ծառ
Եւ կամ մահուան
Որ յարութիւն
Բերէ իրեն
Վառեց եւ քեզ
Վառեց եւ զիս
Բայց մենք ուրիշ
Գործերու մէջ
Խրախճանքի
Խուլ կոյր եւ համր
Երեք կապիկ
Հազար մարդիկ
Վրիպումներ
Բեմադրելու
Մենք միշտ պատրաստ
Իր անունով
Մեր անունով
Ժողովուրդին
Հայրենիքին
Եւ բոլորին
Դերերու մէջ
Խլելու մէջ
Լափելու մէջ
Միշտ առաջին
Կողոպտելու
Ոչ թէ տալու
Ընծայելու
Իր ըրածին
Ճիշդ հակառակ
Բայց անիկա
Կը տօնէ դեռ
Կորուստէն վեր
Մեզի համար
Իր Կաղանդը

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՏԷՐՆ ՅԵՏ ՍՏԵՂԾՄԱՆ ԱՐԱՐԱԾՈՑ

Ս ՆԵՐՍԷՍ ՇՆՈՐՀԱԼԻ

Տէրն յետ ստեղծման արարածոց
Կեցաւ գործէն եօթներորդ օր․
Այս աշխատանքի հանգիստն է,
Կամքը եղածներուն գործն է․
Որմէ հաստատուն յոյս մեզի
Տուաւ հանգիստով Շաբաթի․
Այստեղ գործել գործն Աստուծոյ,
Այնտեղ հանգչիլ հետ Աստուծոյ։

Րաբունի պէս մենք կը սորվինք,
Տիրոջ օրինակով խրատուինք․
Ատեն երկրորդ արարչութեան,
Աւարտէն ետք տնօրէնութեան,
Եօթներորդ օրն հանգստեան
Մարմնով իջաւ դէպ գերեզման,
Կապուած հոգիներն վեր հանեց,
Անանց հանգիստը պատրաստեց։

Ցօղը որ ցօղեցաւ կողէդ,
Հանգուցեալներն թող բժշկէ,
Իջնէ անոնց մահուան հողին
Եւ բուսցնէ օրը վերջին․
Կենդանարար ձայնովդ քու
Կանչէ՛ զանոնք դէպ’ կեանքը քու,
Եւ դասէ՛ արդարներուն հետ,
Զուարթնոց հետ երգել փառք քեզ։

Իւծեալ բնութիւնն կեանքի ունողն
Դարձուց յանցանքն դէպ’ մահու հող,
Իսկ անմահիդ մեռելութիւնն
Շնորհեց դարձեալ անմահութիւն․
Քեզի հետ թաղուածներն մահուամբ,
Աւազանին մկրտութեամբ,
Ոտքի հանէ՛ հետդ փառքով,
Արեգակի նման լոյսով։

Փայլի արդարն արքայութեան
Եւ ճգնաւորն ի հանգստեան,
Մարտիրոսներ թող պսակուին,
Կոյսերուն լապտերներն վառին․
Դասէ՛ զանոնք անո՛նց կարգին,
Որ քեզ Աստուած խոստովանին․
Արդարութեամբ թող չդատուին,
Այլ գթութեամդ թող քաւուին։

Քու անպատում խոնարհութեամբդ,
Որ թաղուեցար մեռելութեամբ,
Յարուցեցիր մարդիկն այն,
Որոնք քեզի համար ինկան,
Կանգնեցո՛ւր մեզ արդարութեամբ,
Ննջեցեալներն՝ ողորմութեամբ,
Որ կենդանիներուս բերնով,
Քեզ փառք տրուի հետ Հօր, Հոգւով։

Արարչութեան եօթներորդ օրուան, եօթներորդ դարուն եւ հանգստեան խորհուրդին մասին երգ։

Գրաբարէ թարգմանեց՝
ԻՇԽԱՆ ՉԻՖԹՃԵԱՆ

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԳՈՒՐՋԱՆԵԱՆՆԵՐՈՒՆ ՑԵՂԻՆ ՍԱՏԱՆԱՆ

ՋԱՒԱԽՔԻ ԲԱՐԲԱՌ 


Ջաւախք, Գումբուրդո գիւղ, զատկական հաւաք

ՀՌԻՓՍԻՄԷ ԳԷՈՐԳԵԱՆ

Տատիկս մինչեւ հմիա պատմէկը իրեն քեռանցը սատանին պատմութունը: Հաց եփելու վախտ կսէր․ «Արի՛ք, բանդի պատմեմ»: Մենքա վազելով թոփ կլնաինք բոլորը ու կսկսէր պատմութունը: Կսէր․ «Քեռանցս տունը, շատ առաչները ատիկ, քիշերները գոմէն գողութուն կլնար: Մէ օրմա որոշենկը բռնեն գողին: Բռնենկը, տեսնինկը հէչ մաշտու նման չէ ասիկ, ոտքերը թրս մազոտ, երկան մազերով ու վախենալու: Ասոր բռնեն լաւ ծեծենկը, մազերէնա կռեն թնենկը տանը սրբին դեմը, օր չկռնա փախչի: Սատանային տանը գործերը էնել կուտան, կսեն քնէ, ջուր փի, անասունուն աշէ, տարմնէ: Բայց աս Սատանան ինչ կսեն էղե միշտ հակառակը կենէ էղե, կսեն էղե քնէ՛, թեզմ ջուր փի, կեշտա ուշկը փերէ էղե: 

«Սատանան միշտ հնարներ կմտածէ էղե, օր կռնանա մէ ձեւովմ մազերը սրբին քովէն առնէ ու փախչի, քանի օր ինք չէր կռնա սրբին մօտենա: Մէ օրմա աս տնեցիկ տղին նշանենկը ու թզը հարս կունենան: Աս սատանաս յարմար սմթիկը ցկէ եփո, տունը մաշտ չի ըլնա, հարսին համոզեկը, օր մազերը սրբին քովէն փերէ: Հարսնա բանէ խաբար չըլնալով կեշտա փերէ կուտա: Սատանան մազերը կառնէ ետ կդառնա թքնէկը մոխիրին ու կսէ օր ասի տունը 7 պորտ տղա չունենա ու փախչի կեշտա: Ադ օրվնէն աս տունը 7 պորտ իշկան տղա կլնա մեռնիկը»:

Հմիա միշտ մէկմ, օր գեղէն թրս բանմ կենէ, կսեն․ «Սատանի օրիէ կամ կենա սատանոցաւ»: 

Բառարան

թեզմ – թրք․՝ արագօրէն։
թրս – թրք․՝  հակառակ։
իշկան – ինչքան։
կենա – թրք․՝ նորից։
մաշտ – մարդ։
սատանոցաւ – սատանայ դարձաւ։
սմթի – պահ։
տարմնէ – դարման՝ կեր տուր։
օրիէ – օրինակ է, նման է։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՆԱՐՏ

ԼԱՐԱ ԱՐԹԻՆ

բառեր կը նետէ
նարտի պէս

կը փչէ
մրրիկի պէս
մերթ միակտուր են
արձանի պէս
մերթ համաչափ
հնչեակի պէս
բայց բառերը
միշտ փխրուն չեն
հողի պէս
կամ հալող 
շաքարի պէս
քաղցրահամ չեն 
նեկտարի պէս
անոնք 
խեռ են մրրիկի 
եւ քօղ մշուշի 
լեղի են
բալասանի պէս
նարտը երկու է
զոյգի պէս
կամ
նետ ու աղեղի
կը կիսուի
կամ 
կ’ամբողջանայ

Սեւը
գոյներուն պետը
գէրերուն տէրտէրը
կոյրերուն մշտական փեղկը
քլասիք մօտելներուն հիմնակէտը
երազներուս վառ թիթեռը
ասուպներուն ետին փռուած լուսաբերը

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՆԵԼՈՒԿՆԵՐ (ՃԾԱ․)

ԿԱՐՕ ԱՒԵՏԻՍԵԱՆ

ՌՇԱ․
Դուն ազգիդ ծառայելու կուսակցական երդում տուա՞ծ ես։
Եթէ չես տուած՝ ի՞նչ իմաստ ունի ծառայութիւնդ։
Կարեւորը երդումդ է։ Ծառայեր ես, չես ծառայեր, ինչպէ՞ս ծառայեր ես, ինչպէ՞ս չես ծառայեր՝ անիմաստ բաներ են։
Երդումդ տո՛ւր եւ մնացեալին մասին մի՛ մտածեր։ Ձեռքդ խղճիդ վրայ դրած կրնաս քնանալ։ Չէ՞ որ մէկ անգամ երդումդ տուած ես։

ՌՇԲ․
Հայ զինուորը չէ՛ պարտուած, հայոց բանակը չէ՛ պարտուած, այլ միայն մենք՝ պետութիւն եւ ժողովուրդ։
Դեռ այսպիսի հեքիաթներով զիրար կը խաբեն։

ՌՇԳ․
Գրածս կարդա՛, հաւնէ՛, այսինքն լայքամատ մը նուիրէ՛ եւ տարածէ՛։

ՌՇԴ․
Իր իսկ մեռելները չյարգող ժողովուրդը, սգալ եւ լռել չկրցող ժողովուրդը շատոնց պարտուած է արդէն։

ՌՇԵ․
Հակառակորդ կողմը ի՞նչ կարիք ունէր հետախուզական ծառայութիւններու։ Կը բաւէր որ անիկա հետեւէր հայկական լրատուամիջոցներուն, կենտրոնակա՛ն լրատուութեանց, ու ամէն ինչ տեղնուտեղը կրնար գիտնալ։ Գաղտնիք չկար։ Այնքան «յաղթելու ենք» լսեցին, որ մարդիկը իրենց ամբողջ ուժը հաւաքեցին ու մինչեւ իսկ «յաղթելու ենք»ն ալ իւրացուցին։

ՌՇԶ․
Հայրենիքը փրկելու ձեւերուն մենք է միայն որ կը տիրապետենք։ Մենք մեզ չենք կրնար փրկել, բայց հայրենիքը փրկելու ելած ենք։

ՌՇԷ․
«Աթոռակռիւ»․ աւելցուցէ՛ք նոր բառգիրք Կիւլկիւլահայոց ընդարձակ բառարանին։

ՌՇԸ․
Պատիւ, արժանապատուութիւն, նկարագիր, կեցուածք, սկզբունք, երդում, ուխտ, դաւանանք, հաւատք, հաւատամք, ամօթ, խիպ, ոգի, հոգի, արժէք, արժանիք, ձգտում, սրբութիւն – եւ նման բաներու մասին խօսելէ անդին ի՞նչ կայ։ 

ՌՇԹ․
Մարդը Մ․ Նահանգներ նստած է եւ կը գրէ․ «Անմիջապէ՛ս դուրս շպրտեցէ՛ք թշնամին մեր երկրի սահմաններէն»։ Շատ աղէկ, հասկցանք, որ պէտք է գրես, չգրես՝ չես կրնար կենալ, գրածդ ալ իմաստ ունի, ընթերցող ալ ունի շատ հաւանաբար։ Բայց այս մանկամտութիւնը մինչեւ ո՞ւր պիտի հասնի։ Դուն ո՞ւր պիտի հասնիս աս մանկամտութեամբ եւ մեզ ո՞ւր պիտի հասցնես։ Եթէ հասնելիք տեղ մը չունինք, ուրեմն ինչո՞ւ ճամբայ ելած ենք։

ՌՇԺ․
«Քացախ Արցախը ողջունում է ձեզ»։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱՆՎԵՐՆԱԳԻՐ

ՎԱՐՈՒԺԱՆ ՏԷՐ ՍԻՄՈՆԵԱՆ

Եւ հայեացքը 
պատուհանէն դուրս արեւ կը փնտռէր
իսկ դուրսը
բարակ մաղուող անձրեւը
պատուհանը կը ծեծէր

Ներսը
սենեակին մէջ 
իրեղէններ հոս ու հոն
հայեացքին մէջ
երբեմնի իրենց փառքը կը փնտռեն

Ձեռքերը
զանոնք մէկ առ մէկ
անշարական կը դագաղեն

Յուշերը 
կսկիծով մը անաղմուկ 
ողջերթի խօսք կ’որոնեն

Ոտքերը
դէմ յանդիման
անորոշ գալիքին  
կը պատրաստուին
դէպի հեռուն քայլ առնել 

Իսկ միտքը
ժպիտն իր կորսնցուցած
գիշերացած ցերեկին մէջ
Վերնագիր մը կը փնտռէ

1980

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

«ՔՐՈՋՍ ՔՈՎ ՊԻՏԻ ՆՍՏԻՄ»

ՍԻՒԶԱՆ ԲՌՆԱԼԵԱՆ

Երազները երբեմն մեր անտեսած իրականութիւնները մեզի ցոյց կու տան: Կը սարսափինք այդ իրականութիւններէն, որոնք մեզ կը յուզեն: Վիշտերը հոգեկան անդունդէն վար կը նետենք եւ երկար ժամանակ անոնց հետ դէմ յանդիման չենք գար: Երբոր անդունդին եզերքը հասնինք, կը յիշենք ան, որմէ փախած էինք: 

Վերջին օրերս երազ մը տեսայ, որ եթէ չգրեմ՝ մէջս պիտի պայթի ան: Ասիկա երկուքուկէս տարիէ ի վեր սրտէս բխիլ կ’ուզէր, բայց ուժասպառ էի: Կարծեցի, որ սուգս պէտք չէ ապրիմ, որովհետեւ անիկա ամենէն առաջ հօրաքրոջս եւ վերջն ալ քեռայրիս ու զարմիկներուս կը պատկանէր: Եւ կը խորհէի, թէ ընտանիքիս անդամներուն առջեւ պէտք է ամուր կենամ, որպէսզի զանոնք տխրութեամբս չյուզեմ:

Այսպէս վարուիլը ութուկէս տարեկանին սորված էի, երբ մեծ մայրիկս կորսնցուցի, որովհետեւ ան մեզի միշտ կ’ըսէր. «Ձեր մայրիկը ու հայրիկը մի՛ յուզէք:» Նորէն այսպէս վարուեցայ, երբոր երէց զարմուհիս կորսնցուցինք: Կեանքիս մէջ առաջին անգամ արտասահման կը գտնուէի եւ հայրս գոյժը տալու համար զիս փնտռած էր, որովհետեւ լաւ գիտէր, եթէ լուր չունենայի այն ամէն բաներէն, որ մեր ընտանիքին կը վերաբերէին, շատ պիտի բարկանայի: Հեռաձայնին ետեւ անշշուկ եւ սառած մնացած էի: Հեռաձայնը շուտով գոցելս պէտք էր, որ հանգիստ լայի: Բայց հայրս կը պնդէր, որ խօսիմ, բան մը ըսեմ: Ստիպուած՝ լալով իրեն պատասխանեցի եւ վերջ: Արդէն յուղարկաւորութեան չէի կրնար մասնակցիլ եւ վերադարձիս դեռ շաբաթ մը կար:

Այսպիսի զգացումներ մարդոց հետ բաժնուելով կը դադրին, բայց մէկը չկար, որ սուգս բաժնէի, որովհետեւ շուրջս կային մարդիկ, որոնք զուարճանալու համար հոն կը գտնուէին, ոչ թէ՝ ինծի հետ լալու: Հասկցած էի, որ վիշտերը թաքցնել ու առանձին ապրիլ շատ դժուար էր: Ուստի միտքս փոխեցի եւ ուզեցի ընտանիքիս քով լալ, բայց անկարելի էր:

Այն օրերուն ընկերս զիս մխիթարած էր․ իրարու գրելով կը հաղորդակցէինք: Ինք իր ընտանիքին մէջ շատ մեծ դժբախտութիւններ ապրած էր եւ այս պատճառով շուտ հասունցած տղայ մըն էր: Իր խօսքերը ազդեցիկ եղան, որպէսզի վերջին օրերս տխրութեամբ չյիշէի եւ շուրջս անհանգիստ չընէի:

Շաբաթ մը վերջ, ինքզինքս զսպելու վարժ, տուն վերադարձած էի եւ սուգին կապանքը սրտիս մէջ պահելով ապրիլ կը շարունակէի, մինչեւ որ ան լուծուեցաւ երազիս մէջ:

Գումգափու, Մայր Եկեղեցիին շուրջ մեծ բազմութիւն մը կար: Խոշոր կառքերը փողոցը բոլորովին գրաւած էին եւ պոլսահայերը կառքերուն մէջ կը լեցուէին: Ես ալ այդ բազմութեան մէջ տեղ մը գտնել եւ նստիլ կ’ուզէի: Յանկարծ լուսահոգի զարմուհիս տեսայ: Ան շատ գեղեցիկ էր, ինչպէս միշտ: Կարծես երազ մը չէր, եւ ան ողջ էր: Ուրախութեամբ ըսի. 

– Քրոջս քով պիտի նստիմ:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: