ԶՈՒԱՐՃԱԼԻ ՊԱՏՈՒՄՆԵՐ (Ը․)

Հնձեց՝ ՏԻՐԱՅՐ ԱՐՔԵՊՍ ՄԱՐՏԻԿԵԱՆ

***
Երեք հայեր կը մտնեն դրախտ. զանոնք կը դիմաւորէ Պետրոս առաքեալը ու կը խնդրէ որ սպասեն: Պետրոս Աստուծոյ կը մօտենայ ու կը հարցնէ.
– Կարելի՞ է զիրենք ներս առնել։
Աստուած կը պատասխանէ.
– Անշուշտ, գնա՛, բա՛ց դարպասը անոնց համար:
Պետրոս կ’երթայ, բայց հինգ վայրկեան յետոյ կը վազէ եւ գոռալով՝
– Տէր իմ, Տէր իմ, անհետացեր են:
– Ովքե՞ր, հայե՞րը,- կը հարցնէ Աստուած:
– Ո՛չ, դռները, դարպասները:

***

Լճափին կը հանգստանան վրացին, հայն ու ազրպէյճանցին: Գինի, խորոված։ Յանկարծ երկնքէն թռչող ափսէ մը կ’իջնէ։ Դուրս կ’ելլէ այլամոլորակային մը ու կ’ըսէ. «Երկրացինե՛ր, մեր մոլորակը իսկական դրախտ է. ով որ մեզի ճիշդ պատասխանէ՝ ներս կը տանինք»։ Վրացիին հարց կու տան. «Քանի՞ կ’ընէ հինգ առաւել հինգ»։ Վրացին կ’ըսէ. «Տասը»: «Կեցցե՛ս. մտի՛ր թռչող ափսէ», կ’ըսեն: Ազրպէյճանցիին կը հարցնեն. «Տասը առաւել տասը քանի՞ կ’ընէ»։ «Տասնեւհինգ», կ’ըսէ ազրպէյճանցին: «Կեցցե՛ս, մտի՛ր թռչող ափսէ»։
Իսկ հիմա դուն, հայ. «Ինչքա՞ն կ’ընէ քառասունեօթմիլիոնհինգհարիւրիննսունեօթհազարութհարիւրիննսուներկուքը բազմապատկած քսանեօթմիլիոնութհարիւրիննսունչորսհազարհինգհարիւրվաթսուներեքով»: Հայը քիչ մը մտածելով կը պատասխանէ. «Եթէ ալ տեղ չկայ այդ թռչող ափսէին մէջ, կրնաս ուղղակի ըսել, թէ տեղ չկայ»։

***
Հայը գնում է Քուպա ու մտնում է ռեստորան. շուտով նկատում է, որ երբ մատուցողը ուզում է ստանալ հաշիւը, քուպացիները շոյում են իրենց ծնօտն ու ասում. «Քասթրոյի գործակալ», եւ մատուցողը փող չի վերցնում նրանցից: Երբ գալիս է հայի հերթը, նա նոյնպէս շոյում է ծնօտն ու ասում. «Քասթրոյի գործակալ»: «Իսկ ո՞ւր է ձեր մօրուքը», հարցնում է մատուցողը. հայը բացում է վերնաշապիկի կոճակները ու ցոյց տալով փռչոտ կուրծքը՝ ասում. «Քասթրոյի գաղտնի գործակալը»:

***
Հիւրեր ճաշի հրաւիրուած են վանեցի ընտանիքի կը քով։ Նստած են սեղանին շուրջ, իսկ կինը կը գոռայ խոհանոցէն. 
– Յակոբ, հաւը բերե՞մ:
– Սպասէ՛, հիւրերը դեռ կ’ուտեն:
Հինգ վայրկեան անց, նորէն կը գոռայ կինը․
– Հըըը, բերե՞մ հաւը:
– Չէ՛, սպասէ՛, հիւրերը դեռ կ’ուտեն:
Քիչ անց ամուսինը կը գոռայ.
– Սիրո՛ւշ, հիւրերն արդէն հացը կերան, կրնաս բերել հաւը:
Տանտիրուհին ներս կը բերէ կենդանի հաւ մը, կը դնէ սեղանին ու հաւը կը սկսի կտցել փշրանքները:

***
Հայ մը անտառին մէջ արջու կը հանդիպի ու կը սկսի վազել ու վազել ու յոգնած ծունկի կու գայ, ձեռքերը կը բարձրացնէ եւ կ’ըսէ. «Աստուած, այնպէս ըրէ, որ այս կենդանին քրիստոնեայ ըլլայ եւ զիս չուտէ»: Յետոյ կամաց մը կը դառնայ ետեւ, կը տեսնէ, որ արջն ալ ծունկի եկած է, ձեռքերը վեր բարձրացուցած կ’աղօթէ. «Ճաշակեսցուք խաղաղութեամբ զկերակուրս…»։

***
Մարիօ ֆիլմի համար տոմս կ’ուզէ։ «Տոմս չկայ,- կ’ըսէ վաճառողը,- բայց ինչո՞ւ կ’ուզես, երբ ֆիլմը արդէն վերջանալու վրայ է»։ «Կինս ուրիշի հետ է ներսը, պիտի սպաննեմ»: «Մէկ վայրկեան,- կ’ըսէ տոմսակ վաճառողը,- կը մտնէ սրահէն ներս եւ կը պոռայ դուռը բանալով. «Դուրսը մարդ մը կայ, իր կինը կը փնտռէ», կ’ըսէ: Լոյսերը կը վառեն, կը տեսնեն, որ ոչ մէկ կին կայ ներսը:

***
Հայուն կը հարցնեն. «Ուիսքին ինչպէ՞ս կը խմես, ջուրո՞վ թէ առանց ջուրի», եւ քանի մը անգամ կը կրկնեն. «Հա՛յ, ինչպէ՞ս կը խմես ուիսքին, ջուրո՞վ թէ առանց ջուրի». եւ հայը կը պատասխանէ. «Ջուրի պէս»:

***
Բժիշկը, քննելէ ետք հիւանդը, կ’ըսէ. «Սիրելի՛ տիկին, լաւ լուր մը ունիմ»։ «Զիս տիկին մի՛ կոչէք, ես օրիորդ եմ»: «Ուրեմն,- կ’ըսէ բժիշկը,- գէշ լուր մը ունիմ»:

***
Գիւղացի մարդ մը քաղաքին մէջ խանութ մը կը մտնէ, բայց խանութը գրասենեակ է. գիւղացին չի գիտեր, թէ գրասենեակը ի՞նչ է. կը տեսնէ աթոռ, գրասեղան, բայց ուրիշ բան չկայ։ «Ի՞նչ կը ծախէք այստեղ, պարոն», կը հարցնէ գիւղացին։ «Էշ կը ծախենք, էշ»։ «Հա՜, է՞շ կը ծախէք, բոլորը ծախուե՞ր են միայն մէ՞կը մնացեր է»․ կ’ըսէ գիւղացին:

***
– Հայրիկ, երիտասարդ զոյգերը ինչո՞ւ իրարու ձեռք կը բռնեն, երբ պետական ամուսնութեան գրասենեակէն դուրս գան:
– Բռնցքամարտիկներու քով այսպիսի սովորութիւն մը կայ. մարտէն առաջ անոնք անպայման հակառակորդին ձեռքը կը սեղմեն:

***
Երկու տղամարդ ամպերի վրայ նստած զրուցում են.
– Ինչի՞ց մահացար:
– Մրսելուց: Իսկ դո՞ւ:
– Ծիծաղից:
– Ինչպէ՞ս թէ ծիծաղից:
– Ուրեմն մի կնոջ հետ էի, յանկարծ դրան զանգը հնչեց։ Պարզուեց, որ ամուսինն է, բայց ապրի էդ կինը, իրեն չկորցրեց, մի անգամից աղբամանը տուեց ամուսնուն, որ տանի ու թափի. մինչ ամուսինը աղբն էր տանում թափելու, ես արագ հագնուեցի ու գնացի: Գալիս եմ տուն, դուռը զարկում եմ, կինս բացում է ու միանգամից աղբամանը ձեռքս է տալիս: Ես կատաղած տուն եմ մտնում. մահճակալի տակ եմ նայում, պահարանի մէջ եմ նայում, լուացքի պարանն եմ ստուգում, ոչ մի տեղ սիրած չկայ, ես էլ ծիծաղից մեռայ:
– Տխմա՛ր,- ասում է ցրտից մեռածը,- եթէ սառցարանն էլ նայէիր, հիմա երկուքս էլ կենդանի կը լինէինք:

***
Մարգօ հրաւիրում է, հրաւիրում է Վաչոյին տուն:
– Լաւ,- ասում է Վաչօն,- բայց ո՞ր ժամին գամ, որ ամուսինդ տանը լինի:
– Ամուսինս որ տանը լինի էլ գալդ ինչի՞ս է պէտք:

***
Վարդանիկին կը հարցնեն.
– Ինչպէ՞ս կ’ապրիք։
– Լենինին պէս:
– Ինչպէ՞ս։
– Մեռած ենք, թաղուած չենք:

***
– Սեւան ջան, թաքսուց օգտւո՞ւմ ես:
– Ո՛չ երբեք:
– Ինչո՞ւ:
– Երբ թեւս լաւ է լինում, ոստիկանութեան մեքենան է տանում, երբ վատ է լինում՝ շտապ օգնութեանը:

***
Մի երիտասարդ փորձում է ձեռ առնել կանաչ ակնոց կրող մի աղջկայ.
– Ընկերուհի ջան, էդ ակնոցով ամէն ինչ կանա՞չ էք տեսնում:
– Հա, վարորդ ջան,- պատասխանում է աղջիկը:

***
Հարբած գիւմրեցին պառկած է մայթի վրայ. ոստիկանը՝ «Վեր կա՛ց, գնանք քաղաքամաս ոստիկանատուն»։ Հարբածը պատասխանում է. «Որ կարողանամ տուն կը գնամ էլի»:

***
– Տատիկ, Լենինը լա՞ւ մարդ էր:
– Լաւ էր, թոռս, լաւ էր:
– Տատիկ, իսկ Սթալինը վա՞տ էր:
– Վատ էր, թոռս, վատ էր:
– Տատիկ, իսկ Խրուշչովը ինչպիսի՞ մարդ էր:
– Կը մեռնի ու այն ժամանակ կ’իմանանք:

***
Կարապետը Աւագ Հինգշաբթի գիշեր եկեղեցի կը մտնէ․ կինը տունը չէ. ամբողջ գիւղը եկեղեցի գացեր է։ Ան բան մը չի հասկնար, հայերէն չի գիտեր խեղճը. կողքը կանգնողին կ’ըսէ.
– Ի՞նչ եղաւ:
– Վալահի Յիսուսը բռնեցին:
– Ո՞վ բռնեց,- կը հարցնէ գիւղացին:
– Հրեաները:
Անմիջապէս դուրս կ’ելլէ, իրենց հրեայ դրացին վար կը կանչէ. «Ապրահա՛մ, Ապրահա՛մ, վար իջի՛ր», եւ լաւ մը կը ծեծէ զայն: Հրեան կ’ըսէ.
– Ինչո՞ւ, Կարապետ զիս կը ծեծես:
– Դուք մեր Յիսուսը բռնեցիք, խաչեցիք,- կ’ըսէ:
Հրեան կ’ըսէ․
– Կարապետ, ատիկա երկու հազար տարի առաջ էր:
– Ես հիմա իմացայ,- կ’ըսէ Կարապետ:
Յաջորդ տարի, նոյնպէս Աւագ Հինգշաբթի, Կարապետ եկեղեցի կ’երթայ. այս անգամ ալ կողքը կեցած մարդուն կը հարցնէ.
– Ի՞նչ եղաւ,- կ’ըսէ:
– Վալլա Յիսուսը բռնեցին,- կ’ըսէ:
Այս անգամ Կարապետը կ’ըսէ.
– Յիսուս ջան, այս անգամ դո՛ւն ես մեղաւորը:

***

Ծոյլերու մրցում մը կայ, որուն կը մասնակցի նաեւ Վարդանիկ։ Վերջաւորութեան կը մնան երեք հոգիներ. ով որ առաջնութիւնը շահի՝ պիտի առնէ մեծ մրցանակ: Մէկ ծոյլին կը հարցնեն եւ կը պատասխանէ: Առաջինը ձեռքը գրպանը չի տանիր խնձորը առնելու եւ ուտելու համար: Երկրորդը գլուխը չի հեռացներ արեւէն: Իսկ երրորդը, որ Վարդանիկն էր, կը շահի, երբ կ’ըսէ. «Քուն ունիմ, բայց աչքերս ո՞վ պիտի գոցէ»։ «Դուն շահեցար», եւ մեծ գումար մը կ’ուզեն տալ Վարդանիկին: «Առ այս գումարը» կ’ըսեն եւ անիկա կը պատասխանէ. «Գրպանս դիր»:

***
Վարդանիկը դպրոցը շատ ծոյլ է. հարցումներուն լաւ չի պատասխաներ: Մարգօ ստիպուած կ’ըսէ.
– Քեզմէ Պօղոս-Պետրոս չ’ելլեր. աւելի լաւ է թո՛ղ դպրոցը, հեռացի՛ր: 
Տարիներ կ’անցնին, Վարդանիկը կ’ամուսնանայ: Օր մը, թրամվային մէջ կը հանդիպի ընկեր Մարգոյին. ընկեր Մարգօ զինք չի ճանչնար. ինք կը զիջի իր աթոռը եւ հազիւ ընկեր Մարգօ նստած՝ կ’ըսէ.
– Ընկեր Մարգօ, դուն ինծի կ’ըսէիր որ, ինձմէ Պօղոս Պետրոս չ’ելլեր. ծանօթացի՛ր, ասիկա Պետրոսիկս է, ասիկա ալ Պօղոսիկս է։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն blog-ի վարչութեան հետ:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s