ՀԱՄՐԻՉ 27

ՓՈՐՁՈՒԹԻՒՆԸ – ԳԱՀԻՐԷ, 1985

36879510_950566141792052_944306151242072064_n

ՈՅԺ 1953

Շուայտ էր շպարն աղջկան ու տղուն
Եւ անպատկառ՝ նայուածքներն ուղղուած չորս դի
Մարդ կը վախնար խօսք նետել սիրահետ
Որ տեղւոյն վրայ չկեղծէին կտղուցք

Կ’անցնէին ոչնչացնող քամահրանքով
Ծաւալելով հեղձուցիչ բուրմունք
Անկասկած կը քունէին զիրար
Վաւաշէին թէեւ միշտ ուրիշներ քունել

Աչք կ’առնէի՛ ամէն տեսակ վտանգ
Կ’ընդունէի՛ պիղծ հրաւէրն աղջկան
Բայց ի՞նչ պիղծ բան պիտի ընէր… տղան

Քայլերս արագցուցի, անցայ զոյգին կողքէն
Նայելով սնգուրուած աչքերուն խորն
Այլեւս որոշած ուղիս, սայթաքման մօտ

21 Հոկտեմբեր 1994

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

ԽՈՒՄԱՐԸ ԵՒ ԽՈՒՄԱՐՃԻՆ

37153978_950084825173517_8333302784166199296_n

ՍՏԵՓԱՆ ՔԷՕՇԿԷՐԵԱՆ

Տասը տարի խումար խաղցած է մարդը
Յանուն Հայաստանի եւ հայութեան
Բարգաւաճման
Տասը տարուան տնօրէն
Բայց գող չէ հա
Խաղցած դրամը տեղն ու տեղը
Վերադարձուցեր է
Մէկ ժամ վերջ
Մէկ օր վերջ
Մէկ ամիս վերջ
Մէկ տարի վերջ
Հինգ տարի վերջ
Կարեւորը տեղը դրուած է դրամը
Չէ կորսուած
Ի՞նչ կայ ասոր մէջ
Հոգաբարձուները այդ խորհուրդին
Այսինքն այդ խորհուրդին հոգն անգամ չընողները
Ո՞ւր մնաց բարձող բարդող
Լուր չեն ունեցած որ այս մարդը
Խումարճի է
Եւ հայութեան դրամով
Համահայկական խումար կը խաղայ
Նոյնիսկ եթէ գիտնային այսինքն
Հայութեան համահայկական կանաչ սեղանին վրայ
Ներողութիւն համակարգիչի վրայ է խաղը
Մէկ խումարճի աւելի
Մէկ խումարճի պակաս
Ի՞նչ տարբերութիւն
Խումարին տասնամեակն ալ պիտի տօնէին
Եթէ այսպէս շարունակուէր
Շքանշան մքանշան ալ կու տային
Կը կախէին վերէն ու վարէն
Որ լաւ գործ տեսած է
Ինչու ստացողները իրմէ աւելի լա՞ւ կը խաղան
Խումարը գէշ բան ալ չէ
Յիսուս ալ ըսաւ քանքարաթաքոյց մի՛ ըլլար
Գնա ունեցածդ բազմապատկէ
Թերեւս ալ ըսաւ
Խումարի տուր
Վասն հայրենեաց
Չենք հասկցած ատքանը
Մարդը աւելի ուշիմ է
Տասնամեայ տնօրէն է ի վերջոյ
Փորձառու է հարկաւ
Դիւրին գործ չէ
Տասը տարի խումար խաղալ
Եւ հոգաբարձուները խաբել
Եւ քսան տարի ալ կը խաղար
Առանց շահելու կամ պարտուելու
Եթէ ասպէս շարունակուէր
Բայց հիմա հրաժարեր է պաշտօնէն
Հիմա ուրիշ տեղ խումար պիտի խաղայ եղեր
Հոն ասպէս շուտ չի բացայայտուիր
Առաքելութիւնն իր
Ուրեմն յաջողութիւն իրեն
Եւ բոլոր միւս խումարճիներուն
Բացայայտ կամ անբացայայտ

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱՄԲՈՂՋՈՒԹԻՒՆ

37047415_1961228370593857_5208139551435915264_n.jpg

ԼԵՌՆԱ ԳԱՐԱԳԻՒԹԻՒՔ

Պիտի գաս, որ տեսնես, թէ
մութ է սենեակս.
գրիչը ձեռքս է նորէն
եւ կը պարէ ծեքծեքելով,
գոհ ինքն իրմէ,
սակայն կէտեր, գիծեր
եւ հարցականներ
հարցումներ
սպիտակ էջերու վրայ
սենեակիս մթութեան մէջ։
Սիրելի՜ս,
պիտի գաս, որ տեսնես
ձգածներովդ եմ ամբողջ.
լոյսը վառես
աչքերս շողշողուն
մթութեան լոյսը արծարծես։

Նախ փողկապդ կը քակես.
դիմացեր էր երկա՜ր ճանապարհին եւ
խեղդեր բառեր կոկորդիդ մէջ։
Պիտի գաս ու կենդանացնես սենեակս…
սիկարէթի ծուխին ներքեւ
էութեամբդ ողողուած
դիւրաթեք մշուշը տարածես։

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՄԱՆՉՈՒԿԻ ՄԸ ԵՐԱԶԸ

37097610_948146032034063_9160012425901113344_n

ԱՍՈՒՆ

Չարաճճի մանչուկ մը, որ ո՛չ սպառնալիքով, ոչ ալ պատիժով կը մտահոգուէր։
Ի՛նք պէտք է ըլլար դասարանի կեդրոնական դէմքը, ընկերներուն ուշադրութեան առարկան։ «Կը խաղար» ի՛ր դերը։

Բոլորին կողմէ սիրուած, բարի, հաճելի, ժպիտ առթող, մթնոլորտ ստեղծող այս մանչուկը իր տարեկիցներուն նման աւարտեց նախակրթարանը ու «կորսուեցաւ» օտար միջնակարգի մը մէջ։

Պատահական հանդիպումներ կը հաստատէին անոր նկարագրին անփոփոխ մնացած ըլլալը՝ մանչուկի խենթուկ ձեւեր, բարձրաձայն արտայայտութիւններ, հայկական լերան մը անունը կրելու իր խրոխտ գիծով։

Տարիներ ետք, կ’իմանայի, որ այդ մանչուկը իբրեւ ասպարէզ ընտրած էր թատրոնի ճամբան։

Օտար բեմերու վրայ ելոյթներու սկսած էր արդէն։

Ուրեմն, մանկութենէն խաղցած խաղը դարձուցած էր ասպարէզ։ Ի՛նքն էր։ Իր ընտրութեան գիտակից, երբեմնի անհաւասարակշիռ երեւցող այդ մանչուկը առած էր հաւասարակշռուած որոշում մը, ընտրած էր իր կեանքի ուղին։

Ուսուցիչի գոհունակութիւնը հոն կրնար աւարտիլ, եթէ…

Եթէ տարիներ ետք, հեռաձայնին միւս անկիւնէն չլսուէր ծանօթ ձայնը այդ փոքրիկին, որ հիմա երիտասարդ դարձած էր։ Այլեւս կը խօսէր մեծի պէս, նոյնիսկ կոչականները փոխուած էին։

Կը խնդրէր հայերէն բանաստեղծութիւն մը, թատերական ի՛ր խումբին համար։
Անշուշտ կարիք չկայ բացատրելու այն հաճոյքը, որ կ’ապրի հայերէնի ուսուցիչ մը, երբ իրեն կը դիմէ իր նախկին աշակերտը, հայերէնի օգնութեան համար։

Բնականաբար նիւթը կրնար փակուիլ, բայց…

Բայց, ելոյթէն ետք, որուն բնականաբար ականատես դարձած էի ու վայելած իր մտասեւեռումները՝ իւրաքանչիւր առիթը պատշաճեցնելու, ո՛չ բռնազբօսիկ, ներկայացնելու ի՛ր ինքնութիւնը բառով, ձայնով, պատկերով, գիրով ու մտածումով։

Ինչպէս նշեցի, բայց…
Ելոյթէն ետք, ստացայ հեռաձայնային իր պատգամը։ Այդ խենթուկ մանչուկը, որ մեծցած ու դարձած էր խենթուկ երիտասարդ, չէր ծածկեր իր յուզումը, ըսելու, թէ ո՛չ մէկ օր երեւակայած էր, որ ինք հանրութեան առջեւ կրնայ ՀԱՅԵՐԷՆ արտասանել, էջեր սորվիլ ու հայերէնով բեմ բարձրանալ։

Ուրախ էր, գոհ էր, թաքուն հպարտութիւնը կը յորդէր։

Մինչ Համաստեղէն զուգահեռը կը գծուէր մտքիս մէջ՝

«Մի՛ հարցնէք, ո՞ւր է, ի՞նչ է,
Ո՞ւրկէ կու գայ Հայու Ոգին։
Ինչպէս արեւն է հուրհրան,
Ինչպէս կանաչն է դաշտերուն,
Ա՛յ, ճիշդ այդպէս, ամէն տեղ է
Հայու ոգին։
․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․․
Ձեր հոգւոյն մէջ պիտի գտնէք
Ձեր լեռներուն ու ժայռերուն մէջ թաքնուած,
Արձագանգի պէս թաքնուած,
Հայու Ոգին։

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԲԱՐԵՍՐՏՈՒԹԻՒՆ

36967592_1959642397419121_6635106070043820032_n.jpg

ԷՄԸԼԻՆԱ ՀԱԽՆԱԶԱՐԵԱՆ
Լոս Անճելոս, Ալֆրէտ եւ Մարկարիթ Յովսէփեան Վարժարան, 4րդ դասարան

Բարեսի՛րտ մարդ,
Բարեսի՛րտ մարդ,
Լոյս կը բերես աչքերուս,
Սիրտս կ’այրես,
Երբ դուն մտնես տունէն ներս:

Երբ դուն բարեսրտութիւն ընես,
Աշխարհը կ’ուրախանայ:
Մանուկները չեն լար
Եւ թռչունները կ’երգեն:

Երբ դուն բարեսրտութիւն ընես,
Աշխարհը կը գիտնայ:
Բարեսիրտին դէմքը
Անմոռանալի է մարդոց համար:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

«MIGRANT MOTHER»

37049946_1959639874086040_6503890223536013312_n.jpg

ԱՐԵՆԻ ՄԱՆԿՐԵԱՆ
Լոս Անճելոս, Ալֆրէտ եւ Մարկարիթ Յովսէփեան Վարժարան, 4րդ դասարան

Տարիներ առաջ աղքատ մայրիկ մը կար, անունը՝ Շուշան: Շուշանը երկու զաւակ ունէր՝ մէկը՝ աղջիկ, մէկը՝ տղայ: Աղջկան անունը Լոռի էր, իսկ տղուն անունը՝ Տիգրան: Իրենց հայրը զինուոր էր եւ, դժբախտաբար, գիշեր մը, պատերազմէն յետոյ, թշնամի զինուոր մը մէկ անգամէն սպաննած էր զայն նետով: Շուշանը շատ աղքատ էր: Լոռիին եւ Տիգրանին շատ ուտելիք չէր կրնար տալ, բայց Լոռին ամէն օր գրադարան կ’երթար, իսկ Տիգրանը շատ կը սիրէր ծառ մագլցիլ: Գիշեր մը, Շուշանը իր պզտիկները իրենց մեծ մօր քով ձգեց եւ Հայաստանէն դէպի Վրաստան չէր գիտեր ինչպէս երթար: Քարտէզը տունը մոռցած էր, բայց տեսաւ որ մարդ մը քարտէզ կու տար մարդոց: Շուշանը վազեց մարդուն քով եւ խնդրեց․ «Հաճիս, կրնա՞մ քարտէզ մը ունենալ, կը փորձեմ Վրաստան երթալ, որ դրամ շահիմ»։ «Այո, հրամմէ՛», ըսաւ մարդը:

Շուշանը կարծեց, որ այդ մարդը շատ գէշ մէկը պիտի ըլլար, բայց, ո՛չ, շատ բարի մէկն էր այդ մարդը: Շուշանը քարտէզին նայեցաւ եւ յետոյ երկար շունչ մը քաշեց եւ սկսաւ քալել դէպի Վրաստան: Շուշանը կարծեց, որ մօտիկ պիտի ըլլայ Վրաստանը, բայց շատ մօտիկ չէր:

Կէս ճամբան հասաւ, շատ անօթի էր: Քար մը գտաւ եւ քարին վրայ նստաւ: Շատ քիչ ճաշ ունէր Շուշանը․ միայն հաց ունէր ճաշի համար: Շուշանը շատ յոգնած էր, իր վրանը գնաց եւ պառկեցաւ: Յաջորդ առտուն, երբ Շուշանը արթնցած էր, աստիճաններ գտաւ ու վեր մագլցեցաւ: Տեսաւ շատ հանգիստ տուն մը, ուր իր պայուսակը կախեց եւ վազեց վար, ուր իր գործը սկսաւ:

Մէկ տարի յետոյ, Շուշանը շատ դրամ ունէր եւ գիտէր, որ Լոռին եւ Տիգրանը զինք կարօտցած էին: Շուշանը օդանաւը առաւ դէպի Հայաստան, երբ Հայաստան հասաւ, Լոռիին եւ Տիգրանին քով վազեց եւ դուռը զարկաւ: Լոռին եկաւ եւ բոլորը իրարու փաթթուեցան: Նոր տուն առին եւ ճաշ առին եւ ուրախ-զուարթ ապրեցան:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

FLOWER THROWER

37003647_1959635860753108_4097240165766922240_n.jpg

ԼԱՐԱ ԵՂԻԱՅԵԱՆ
Լոս Անճելոս, Ալֆրէտ եւ Մարկարիթ Յովսէփեան Վարժարան, 4րդ դասարան
Տարիներ առաջ, տղայ մը կար: Տղուն անունը Կարօ էր: Կարօն կը սիրէր աղջիկ մը, անունը՝ Մարիթա:

Կարոյին տունը Մարիթային տան քովն էր: Օր մը, Կարօն կ’ուզէր Մարիթային ծաղիկ մը տալ, բայց Մարիթան չէր գիտեր, թէ ո՛վ է Կարօն : Մարիթան շատ անուշիկ էր:
Միւս օրը, Կարօն եւ Մարիթան դպրոց գացին: Երբ Կարօն դասարան մտաւ, մօտեցաւ Մարիթային.

– Շատ անուշիկ ես,- ըսաւ:

Կարօն գնաց եւ նստաւ Մարիթային քով եւ ըսաւ.

– Մարիթա՛, կ’ուզե՞ս տունս գալ այսօր, որ միասին դաս ընենք:

– Այո՛, ատիկա շատ լաւ գաղափար է,- ըսաւ Մարիթա:

Երբ Կարօն տուն գնաց, Մարիթան հոն չէր: Կարօն Մարիթան կանչեց եւ ըսաւ.

– Տունիդ առջեւն եմ:

Կարօն Մարիթան ներս հրաւիրեց։ Երբ Մարիթան ներս մտաւ, ըսաւ․ «Ի՞նչ պիտի ընենք»: Կարօն եւ Մարիթան բոլոր պարտականութիւնները ըրին եւ Մարիթան իր տունը գնաց: Կարօն կ’ուզէր ծաղիկներ տալ Մարիթային: Կարօն առաւ ծաղիկները եւ նետեց Մարիթային դուռին մէջ եւ ըսաւ.

– Մարիթա՛, ես քեզ շատ կը սիրեմ, շատ բարեսիրտ ես, շատ կը սիրես մարդոց օգնել, շատ անուշիկ ես:

Կարօն շատ բարի եւ ուրախ տղայ մըն էր:

Կիրակի էր, երբ Մարիթան տեսաւ ծաղիկները։ Մարիթան շատ սիրեց ծաղիկները եւ Կարօն տեսաւ, անոնք իրարու հետ շատ ուրախ էին:

Վերջին օրն էր դպրոցին. Մարիթան եւ Կարօն կ’ուզէին զիրար տեսնել, բայց չէին կրնար:

Տարի մը անցաւ, անոնք նորէն դպրոց գացին: Մարիթան ուրախ էր, որ տեսաւ Կարօն: Կարօն եւ Մարիթան շատ ուրախ էին: Մարիթան տակաւին բարեսիրտ էր: Կարօն եւ Մարիթան ամէն օր տեսան զիրար, ամէն օր Կարօն Մարիթային տունը գնաց կամ Մարիթան Կարոյին տունը գնաց: Կարօն եւ Մարիթան ապրեցան շատ-շատ ուրախ:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: