ՀԵՔԻԱԹՆԵՐ

ՅԻՄԱՐ ՄԱՐԴԸ
ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՀԱՄԱԼԵԱՆ

Դամասկոս, Ազգ. Սրբ. Թարգմանչաց Ճեմարան, 6րդ կարգ

Օր մը յիմար մարդ մը կար, որ կ’ուզէր աւանակ մը գնել, որ հետը պտտի: Հետը ունէր միայն 5000 ս. ո.: Սկսաւ պտտիլ  խանութէ խանութ: Մտաւ կանաչեղէն ծախողի մը խանութը եւ ըսաւ.

– Աւանակ ունի՞ս:

Կանաչեղէն ծախողը գիտցաւ, որ մարդը յիմար է եւ ըսաւ իրեն.

– Այո, ունիմ:

Կանաչեղէն ծախողը իրեն ձմեռուկ մը տուաւ եւ ըսաւ․

– Այս աւանակ է, բայց ուշադիր եղիր որ չկտրուի, թէ ոչ աւանակը կը փախչի:

Յիմար մարդը ուշադիր ձմեռուկը գրկած զարիվառ կը քալէր, երբ ոտքը քարի մը դպաւ, ինկաւ եւ ձմեռուկն ալ ինկաւ, գլտորեցաւ ու անտառ մտաւ եւ նապաստակ մը վախնալով սկսաւ աջ ու ձախ վազել: Յիմար մարդը կարծեց որ աւանակն է, եւ սկսաւ ետեւէն վազել…:

ՀԵՏԱՔՐՔՐԱԿԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆ
ՃՕՆ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ

Դամասկոս, Ազգ. Սրբ. Թարգմանչաց Ճեմարան, 6րդ կարգ

Կար ու չկար, խանութպան մը կար, որ միշտ իր ապրանքները սուղ կը ծախէր եւ դրամ չէր շահեր: Իսկ իր ընկերը իրմէ աւելի կը շահէր: Օր մը ան իր ընկերոջ հարցուց.

– Ինչպէ՞ս կ’ըլլայ որ ինձմէ աւելի կը շահիս:

– Իմ ապրանքս աժան գինով կը ծախեմ, եւ շատ կը ծախեմ: Դուն ալ ապրանքներդ աժան ծախէ, տես, շատ դրամ կը շահիս:

Եւ ան աժան գինով սկսաւ ծախել իր ապրանքները եւ իրապէս շատ շահեցաւ:

Պատմութեան դասը՝ այն ինչ որ փորձենք, կը յաջողինք:

ԵՐԿՈՒ ԵՂԲԱՅՐՆԵՐԸ
ՌԱՖՖԻ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

Դամասկոս, Ազգ. Սրբ. Թարգմանչաց Ճեմարան, 6րդ կարգ

Երկու եղբայրներ կային: Այս երկու եղբայրները զոյգ էին եւ իրարու դէմ յաճախ ըմբշտամարտով կը մրցէին: Բայց իրարմէ տարբեր էին՝ մէկը բարի էր, միւսը՝ չար: Երկու եղբայրներն ալ հասան հաւաքականի վերջին մրցումին, իրարու դէմ դիմաց կռուելու: Եւ սկսաւ մրցումը: Բարի եղբայրը աւելի զօրաւոր էր չար եղբօրմէն: Բարի եղբայրը, որ զօրաւոր էր, չէր ծեծեր իր եղբայրը, բայց գէշ եղբայրը ամէն ոյժովը կը զարնէր: Բարին կը դիմանար եղբօր զարկերուն, բայց չէր վիրաւորեր զայն: Վերջապէս բարի եղբայրը չուզելով կոտրեց իր եղբօր աջ ձեռքը, եւ վերջապէս չար եղբայրը խաղէն դուրս ելաւ եւ բարին յաղթեց մրցումը:

Պատմութեան դասը՝ պէտք է եղբայրները իրարու հետ մնան սիրով, եւ չծեծեն զիրար:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն blog-ի վարչութեան հետ:

ՔՈՐՈՆԱ, ԱՊՐԻԼ 24, ՀԱՅ, ՄԵՍԻ, ՀԱՄԱՑԱՆՑ, ԸՆԿԵՐՈՒԹԻՒՆ, ԱՒԱՐԱՅՐ, ՄԱՇՏՈՑ, ՍՈՒՐԻԱ, ՆՈՒՌ

ՎԱՅՐՈՍ ՔՈՐՈՆԱ
ՌԱԶՄԻԿ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ, ԳՐԻԳՈՐ ՕՀԱՆԵԱՆ
Գամիշլի, Ազգային Միացեալ Երկրորդական Վարժարան, 7րդ դասարան

Քորոնա վայրոսը սկսաւ Եուհան կոչուած չինական քաղաքին մէջ․ պատճառը՝ ջղջիկի միս ուտելն է։ Վայրոսը փոխանցուեցաւ կենդանիէ մարդու, իսկ հիմա՝ մարդէ մարդ։ Հիւանդութեան ախտանշաններն են՝ բարձր ջերմութիւնը, հազը եւ շնչահեղձութիւնը։ Դեղը տակաւին չէ գտնուած եւ ոչ ալ՝ պատուաստը։ Մահացած են հազարներով մարդիկ եւ վարակին կապուած դէպքեր գտնուած են քսանեօթը երկրի մէջ։ Այս վայրոսէն ազատելու համար արգիլուած է ճամբորդել դէպի Չինաստան։

ԱՊՐԻԼ 24
ԱՐԵԳ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ

Գամիշլի, Ազգային Միացեալ Երկրորդական Վարժարան, 8րդ դասարան

Ապրիլ 24ին կը բացուի հայոց օրացոյցին ամենէն սեւ ու արիւնալի էջը։ Տարուան այս օրը յարգանքի եւ յիշատակի օր է, ինչպէս նաեւ՝ յիշեցնելու ամբողջ աշխարհին, որ տակաւին անպատիժ կը մնայ հայ ժողովուրդին դէմ օսմանեան պետութեան գործադրած ոճիրը։ Ապրիլ 24ը սոսկ օր չէ, լոկ պատմութիւն չէ, այլ ամէնօրեայ տագնապ ու պայքար է։ Իւրաքանչիւր հայու կեանքի օրացոյցին մէջ ամէն օր Ապրիլ 24 պէտք է դառնայ։ Իւրաքանչիւր հայու կեանքը Ապրիլ 24ի պահանջատիրական կամքով պէտք է թրծուի։ Այս է հայօրէն ապրելու վաւերական կերպը։ Հայոց ցեղասպանութենէն 105 տարիներ յետոյ մենք դարձեալ աշխարհին դիմաց կը յայտարարենք մեր ազգի հաւաքական վճռակամութիւնը եւ կ’ըսենք․

«Մենք պիտի շարունակենք հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման ու հատուցման մեր պայքարը մինչեւ արդարութեան վերջնական յաղթանակ»։

ՀԱՒԱՏԱՐԻՄ ՀԱՅԸ
ՌԻԹԱ ՅՈՎՀԱՆՆԷՍԵԱՆ

Գամիշլի, Ազգային Միացեալ Երկրորդական Վարժարան, 7րդ դասարան

Հաւատարիմ հայը ան է, որ Սփիւռքի մէջ ապրելով կը սնի Հայաստանով ու հայկական աւանդութիւններով, եւ ուր որ ալ գտնուի, կը կերտէ փոքր Հայաստան։

Շատ հպարտ եմ, որ հայ ծնած եմ, Հայկ Նահապետի, Վարդան Մամիկոնեանի եւ բազում հերոսներու թոռն եմ, որոնք իրենց անձը զոհեցին, որպէսզի մենք հայ քրիստոնեայ ապրինք։ 

Վեց դարերու զրկանքէ եւ ստրկութենէ ետք, նախահայրերս իրենց բազուկին ուժով ու հոգիին խիզախութեամբ կրկին անկախ հայրենիք կերտեցին եւ զայն կտակեցին մեզի, որպէսզի մենք ազատ, անկախ հայրենիք ունենանք, վայելենք հազարաւոր տարիներու մեր գիրը, գրականութիւնը, կրօնքը եւ մշակոյթը։

Մեր ճիտի պարտքն է պահպանել այս թանկագին ժառանգութիւնները եւ դառնալ արժանի սերունդ մեր նախահայրերուն, որպէսզի մեզմէ ետք եկող սերունդներն ալ ապրին որպէս արժանապատիւ եւ հպարտ հայեր։

ՄԵՍԻ
ՅԱԿՈԲ ԱՐՈՅԵԱՆ

Գամիշլի, Ազգային Միացեալ Երկրորդական Վարժարան, 7րդ դասարան

Շատ լաւ խաղցողներ կան ֆութպոլի աշխարհին մէջ, օրինակ՝ Լիոնել Մեսին, որ ծնած է Արժանթինի մէջ 1987 թուականին, աղքատ ընտանիքի մը մէջ։ Ան դիմագրաւած է դժուարութիւններ փոքր տարիքին։ Ան խաղցած է Պարսելոնայի դաշտին վրայ եւ հայրը քաջալերած է զինք 2012 թուականին։ 

ՀԱՄԱՑԱՆՑ
ԻՊՐԱՀԻՄ ԻՊՐԱՀԻՄ

Գամիշլի, Ազգային Միացեալ Երկրորդական Վարժարան, 7րդ դասարան

Համացանցը բան մըն է, որ աշխարհը կը ձգէ ձեռքերուդ մէջ, առանց յոգնութեանդ։ Համացանցը գանձ մըն է, որ մարդը գիւտեց, որպէսզի աշխարհը մեր ձեռքերուն մէջ դնէ։ Երբ մենք տունը նստած ենք, ան կը կտրէ մեր ունեցած կարօտը անձի մը հանդէպ, որ մեզմէ հեռու է, կը բաւէ որ կրնանք համացանցի օգնութեամբ տեսնել զայն եւ խօսիլ հետը։ Ամէն ֆիլմերը՝ նորերը եւ հիները կրնանք դիտել։ Անոր օգնութեամբ ամէն գիրքերը եւ գրողները մեր ձեռքերուն մէջ եկան։ Համացանցը կը մտնէ մեր կեանքին ամենապզտիկ բաներուն մէջ։ Ան շատ լաւ բաներ ունի, բայց այս աշխարհի մէջ պէտք է գիտնանք, որ ամէն ինչի սահման կայ եւ ամէն ինչ ունի ձեւեր իրեն հետ վարուելու։ Կան մարդիկ, որոնք հեռացան իրենց սիրածներէն, որոնք իրենց հետ կ’ապրէին, որպէսզի ապրին համացանցի աշխարհին մէջ։ Թերեւս գիրքը ուրիշ հոտ ունի եւ ուրիշ զգացում կու տայ, երբ կը կարդանք։ Եւ երբ ընկերներուս հետ երթամ կենդանաթատրոնի, անիկա մեզի կու տայ ուրախութիւն, ինչ որ չի տար համացանցը։ Այն մարդը, որ համացանցը գիւտեց, դիւրացուց կեանքը, բայց չկրցաւ զգացում գիւտել անոր հետ. այս պատճառով պէտք է ուրախանանք մեր կեանքին մէջ եւ համացանցը դարձնենք լաւ բան մը, որ մեզի ծառայէ։

ԸՆԿԵՐՈՒԹԻՒՆԸ
ԱՆՆԱ ՄԱՐԻԱ ՆԱՃՃԱՐ

Գամիշլի, Ազգային Միացեալ Երկրորդական Վարժարան, 8րդ դասարան

Իւրաքանչիւրիս կեանքի մէջ կան մարդիկ, որոնց կարող ենք դիմել ցանկացած պահին եւ ցանկացած հարցով։ Նրանց հետ կարող ենք խնդալ եւ լալ, երկար խօսել կամ լռել։ Կարող ենք կռուել եւ հինգ վայրկեան վերջ հաշտուել։ Նրանց վստահում ենք, նրանց պատմում ենք ամէն տեսակ գաղտնիք։ Նա ով չունի այդպիսի ընկեր, երջանիկ չի համարւում։ Ընկերոջ հետ կարող ենք կիսել երջանկութիւնն ու տխրութիւնը, երազն ու փափաքը։ Իրական ընկերը ոչ թէ այսօր մեր հետ եւ վաղը մեր դէմ է։ Խօսքը այն ընկերների մասին է, որոնք տխրում են մեր տխրութեան համար եւ ուրախանում՝ մեր ուրախութեամբ, նոյնիսկ եթէ նրանք հեռու լինեն մեզանից։ Լաւ ընկերները նրանք են, ովքեր մենակ չեն թողնում ոչ մի դժուար վիճակում, նրանք մեր հետ են մնում, լացի պահին լացում եւ ամուր գրկում եւ վստահութիւն ներշնչում եւ դրական ուժ են տալիս մեզ։  

ԱՒԱՐԱՅՐԻ ՃԱԿԱՏԱՄԱՐՏԸ
ՄԻԼԵՆԱ ՄՈՒՐԱՏ

Գամիշլի, Ազգային Միացեալ Երկրորդական Վարժարան, 8րդ դասարան

Քրիստոսէ ետք 5րդ դարուն, պարսիկները ուզեցին գրաւել Հայաստանը եւ փոխել տալ հայերու քրիստոնէական կրօնքը։ Պարսիկներու Յազկերտ թագաւորը հրաման հանեց, որու համաձայն իւրաքանչիւր հայ պիտի փոխէր իր քրիստոնէական ճշմարիտ կրօնքը եւ պաշտէր արեւն ու կրակը։

Երբ հայ նախարարները Յազկերտ թագաւորին փոխանցեցին իրենց որոշումը՝ չուրանալ քրիստոնէական հաւատքը, Յազկերտ ամէն միջոց որդեգրեց՝ վախցնելու համար հայ նախարարները։ Հայ նախարարները որոշեցին առերես ուրանալ քրիստոնէութիւնը։ Այն ատեն Յազկերտ հայ նախարարները Հայաստան ղրկեց, կարծելով, որ անոնք պիտի ստիպեն հայ ժողովուրդը ուրանալու քրիստոնէութիւնը եւ ընդունելու կրակապաշտութիւնը։

Երբ հայ նախարարները Հայաստան հասան, յայտնեցին իրենց ուրացումին սուտ ըլլալը։ Յազկերտ երբ այս լուրը առաւ, երկուհարիւրհազարնոց բանակ մը կազմեց եւ փիղերով յարձակեցաւ հայերուն վրայ։ Հայոց բանակի հրամանատար Վարդան Մամիկոնեան ալ 66.000 հոգինոց բանակ մը կազմելով ճամբայ ելաւ թշնամիին դէմ։ Պատերազմը տեղի ունեցաւ Աւարայրի դաշտին վրայ, Տղմուտ գետի ափին։ 

Աւարայրի ճակատամարտը տեղի ունեցաւ 451 թուականին, եւ 1036 հայ զինուորներ նահատակուեցան։ 

ՄԵՍՐՈՊ ՄԱՇՏՈՑ
ԳԷՈՐԳ ԿԻՐԱԿՈՍԵԱՆ

Գամիշլի, Ազգային Միացեալ Երկրորդական Վարժարան, 7րդ դասարան

Մեսրոպ Մաշտոց ծնած է 361ին, Հացեկաց գիւղին մէջ։ Հայաստանի մէջ ստացած է յունական կրթութիւն։ Ան հայկական գիր ստեղծեց եւ թարգմանական գրականութեան սկզբնաւորողը եղաւ Սահակ Ա․ Պարթեւի հետ։ Հայ գրականութեան, հայագիր դպրոցի հիմնադիրը, հայերու առաջին ուսուցիչը, լուսաւորիչը եւ Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ այս վարդապետը մահացած է 440ին։ 

ՍՈՒՐԻԱ
ՍԱԳՕ ԱՍԱՏՈՒՐ

Գամիշլի, Ազգային Միացեալ Երկրորդական Վարժարան, 8րդ դասարան

Սուրիան կը գտնուի արաբական աշխարհի հիւսիսային կողմը։ Արդի Սուրիան անկախ պետութիւն մըն է, 185.180 քառ․ քլ․ տարածութիւն ունի, ներկայիս 11 միլիոն բնակչութեամբ․ պետական լեզուն արաբերէնն է, մայրաքաղաքը՝ Դամասկոս։ Սուրիայէն կը հոսի Եփրատ գետը։ Սուրիան գեղեցիկ երկիր է, ունի չոր ու ցամաքային կլիմայ եւ չորս եղանակներ՝ գարուն, ամառ, աշուն, ձմեռ։ Ամառը դաշտային տեղերը տաք կ’ըլլան, մինչ լեռներուն գագաթները տակաւին ձիւն կ’երեւի։ Մեծագոյն լիճը Ալ-Ասատ լիճն է։ Երկիրը հարուստ է նաեւ ցորենով, գարիով եւ բամպակով։ Սուրիա ունի 14 նահանգներ։

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՆՈՒՌԸ
ԼԻԼԻԹ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ

Գամիշլի, Ազգային Միացեալ Երկրորդական Վարժարան, 7րդ դասարան

Պտուղը խոշոր, գնդաձեւ է, հաստ պտղամաշկով, թաղանթաւոր միջապատերով։ Աճում է գետափերին, գետերի չորացած հուներում, կիրճերում, խճոտ եւ կաւոտ լանջերին, նախալեռներում։ Նռան հիւթը պարունակում է 8-19 % շաքար, C վիտամին։ Հայկական աւանդութեան եւ ամուսնութեան խորհուրդն ունի։ Պատահական չէ, որ հին հայկական հաւատալիքներում հարսը նուռը խփում էր դրանը, որպէսզի իմանար, թէ քանի՞ զաւակ է ունենալու։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԴԱՍԱՐԱՆԱՅԻՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ

ԽՄԲԱՅԻՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ

ԼՈՐԻՆ ԻՒԿԷ
Իսթանպուլ, Էսաեան վարժարան, 7րդ դասարան

Հայերէնի դասը պատրաստելու համար ուացափի խումբ մը կազմեցինք: Ի՞նչ պիտի ընենք՝ խօսեցանք: Իւրաքանչիւրս բան մը ըրաւ․ ես եւ Մելիսան հանելուկ պատրաստեցինք, Տիրանը փաուըր փոինթ շինեց, Արեսը բառերը գտաւ, Դալիան մնջախաղ մը պատրաստեց, Արտէնը պատկեր գծեց, Արտան որմազդի նկար գծեց, Ալինն ալ հարցումներ պատրաստեց: Զատ-զատ պատրաստուած աշխատութիւնները դասարանին մէջ միացուցինք: Դալիան մնջախաղին ուսուցչուհի էր: Մեզի՝ «Երկու առաւել երկու քանի՞ է, չորս առաւել չորս քանի՞ է, ութ առաւել ութ քանի՞ կ’ըլլայ եւ տասնվեց առաւել տասնվեց քանի՞ է», հարցուց: Տասնվեց առաւել տասնվեցին պատասխանը ոչինչ էր, որովհետեւ մեր միտքը թռչունին էր մնացեր: Ես եւ ընկերներս աղուոր խումբ մը եղանք եւ նիւթը հասկցանք:

ՀԱՅԵՐԷՆԻ ԴԱՍ ՄԸ
ԱԼԻՆ ՄԷՆԷՎԻՇ
Իսթանպուլ, Էսաեան վարժարան, 7րդ դասարան

Մենք հայերէնի դասին նիւթ մը կարդացած էինք եւ ուսուցչուհին մեզի հաճելի պարտականութիւն մը տուած էր: Խումբ մը կազմեցինք, որուն մէջ Դալիան, ես, Արտա Լուսիկեանը, Տիրանը, Արտէնը, Արեսը, Լորին եւ Մելիսը կայինք: Նախ ուսուցչուհին մեզի պատմեց, թէ ինչե՞ր պիտի ընենք: Դալիան ուացափի խումբ մը կազմեց, մենք ալ գործի բաժանում ըրինք: Դալիան մնջախաղ պատրաստեց, ես հարցում-պատասխան պատրաստեցի, Արտան պզտիկ թուղթերու վրայ նիւթին ամփոփումը գրեց, Տիրանը փաուըր փոինթ մը պատրաստեց, Արտէնը որմազդ շինեց, Արեսը բառերով նախադասութիւն պատրաստած էր, Լորինը եւ Մելիսն ալ հանելուկներ պատրաստած էին: Երբ առաւօտը դպրոց եկանք, մեր պատրաստածները խաւաքարտին փակցուցինք եւ պատրաստ էինք մեր ընկերներուն պատմելու: Հարցումները մեր ընկերներուն հարցուցինք, անոնք ալ պատասխանեցին, յետոյ մնջախաղը ներկայացուցինք:

Ուսուցչուհին շատ հաւնեցաւ:

ՀԱՅԵՐԷՆԻ ԴԱՍԸ
ԼԻԱ ԵՈՒՐԹԿԻՒԼԻՒ
Իսթանպուլ, Էսաեան վարժարան, 7րդ դասարան

Դպրոցէն տուն վերադարձանք: Ուսուցչուհին մեզի նիւթ մը տուաւ: Ես ուացափի խումբ մը կազմեցի: Յետոյ խումբին պարտականութիւնները գրեցի: Ես եւ Լինան խաղ մը պատրաստեցինք: Ես շարադրութիւն մը գրեցի նաեւ: Սիրունը բառեր գտաւ, իմաստները բացատրեց եւ հանելուկ մը պատրաստեց: Արտան որմազդ մը շինեց, Անայիսը պատկերներ բերաւ, Նարեկն ալ հարցաթերթիկ մը շինեց: Մեր ըրածները դպրոց բերինք, միացանք եւ մեծ թուղթի մը վրայ փակցուցինք: Հայերէնի դասին, երբ կարգը մեզի հասաւ, պատմեցինք: Ուսուցչուհին մեզի շատ լաւ թիւ մը տուաւ:

ՀԱՅԵՐԷՆԻ ԴԱՍ ՄԸ ՀԱՄԱՑԱՆՑՈՎ
ԴԱԼԻԱ ԵՇԻԼԹԷՓԷ
Իսթանպուլ, Էսաեան վարժարան, 7րդ դասարան

Մենք հայերէնի դասերը շատ հաճելի կ’անցընենք: Մեր ուսուցիչին հետ երբ պատմութիւն մը կարդանք, որպէսզի աւելի լաւ հասկնանք, ան մեզ խումբերու կը բաժնէ եւ պարտականութիւններ կու տայ: Անցեալ շաբաթ մեր դասը այսպէս ըրինք: Վերջաւորութեան որմազդ մը պիտի պատրաստէինք եւ վրան զանազան աշխատութիւններ պիտի փակցնէինք: Խումբին մէջ Արտէնը, Արտան, Տիրանը, Մելիսը, Լորինը, Ալինը, Արեսը եւ ես կայինք: Ամէն մարդուն պարտականութիւն մը տուինք: Ուացափի խումբ մը կազմեցինք, որպէսզի աշխատութիւնները իրարու չխառնուին: Գործի բաժանում ըրինք: Ես մնջախաղ մը պատրաստեցի, Արտան պզտիկ թուղթեր պատրաստեց: Լորինը հանելուկներ շինեց, Մելիսն ալ՝ խաղ մը: Արտէնը որմազդը շինեց, Արեսն ալ բառերով նախադասութիւն գրեց: Տիրանը փաուըր փոինթով պատմեց եւ Ալինը հարցում-պատասխան գրեց: 

Յաջորդ օր դպրոցը քով քովի եկանք եւ բոլորը մեծ թուղթի մը վրայ փակցուցինք: Մեր ըրածները պատմեցինք եւ դասարանին 2րդը եղանք: Հասկցանք որ այսպիսի աշխատութենէ ետք մեր կարդացած նիւթը աւելի հասկնալի եղած էր: Կարդալը, սորվիլը աւելի հաճելի դարձած էին: 

Դպրոցը մեր ըրած աշխատութիւնները, ամէնքը շատ կարեւոր են: Ուրիշ, տարբեր աշխատութիւններ ալ կ’ընենք, օրինակ որմազդներ կը պատրաստենք, մեր կարդացած նիւթերը իրարու կը պատմենք: 

Մեր ուսուցչուհին շատ կը սիրենք, ան մեզի աղուոր դաս կը պատմէ:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՄԵՐ ԽԱՂԵՐԸ

ՅԱՐՈՒԹ ՀԱՄԱԼԵԱՆ
Դամասկոս, Ազգ․ Սրբոց Թարգմանչաց Ճեմարան, 6րդ կարգ

Նախասիրած խաղս ռիսքն է: Ռիսք խաղը կը խաղցուի երեքէն հինգ հոգիով: Խաղին օրէնքը հետեւեալն է․ քարտերը կը բաժնուին խաղցողներուն, ամէն մէկը իր զինուորները իր քաղաքներուն մէջ կը դնէ եւ իր մայրաքաղաքը կը զատէ:

Երկու տեսակ զառ կայ՝ յարձակելու եւ պաշտպանուելու համար․ երեք հատ յարձակելու եւ երկու հատ պաշտպանուելու: Քսան շէնքեր կան, որոնք բաժնուած են քաղաքներուն մէջ: Խաղը քաղաքներ գրաւելն է, եւ ով որ վերջաւորութեան բոլոր քաղաքները գրաւէ, ան յաղթած կ’ըլլայ: Ես ռիսք խաղը ամէն օր մէկ կամ երկու ժամ կը խաղամ ընկերներուս կամ ընտանիքիս հետ։ Տանս մէջ կը խաղամ կամ ընկերներուս  տունը կ’երթամ: Խաղը ունի իր օգուտները. առաջինը՝ որ կը սորվիմ քաղաքներուն անունները եւ տեղերը․ երկրորդը՝ որ խելքս աշխատցնել կը սորվեցնէ: Ես ռիսք խաղը շատ կը սիրեմ:

ՆԱԽԱՍԻՐԱԾ ԽԱՂՍ
ՃՕՆ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ

Դամասկոս, Ազգ․ Սրբոց Թարգմանչաց Ճեմարան, 6րդ կարգ

Շատեր կը խաղան՝ «անուն, բոյս, առարկայ» կոչուած խաղը, որպէս զբաղմունք: Բայց ես այս խաղը որպէս գիտելիքներու վերաքաղ կը խաղամ, ան ալ տարբեր լեզուներով՝ հայերէն, արաբերէն եւ քիչ մըն ալ անգլերէն: Այս խաղը նախ բառապաշարս կը զարգացնէ եւ միշտ նոր իրի կամ բոյսի եւ վայրի անուններ սորվիլ կու տայ եւ իմ մէջս նոր գիտելիքներ սորվելու հետաքրքրութեան հոգին կը զարգացնէ: Մենք դասարանով շատ կը սիրենք խաղալ, երբ ազատ պահ մը ունենանք: Ես՝ որպէս հայ պատանի, միշտ կը նախընտրեմ խաղալ հայերէն լեզուով, երբ մենք հայ ընկերներով հաւաքուած ըլլանք:

ՍԱՊՈՒԷՅ ՍՈՒՐՖ
ՖԼՕՐԱ ԽՏԸՐԵԱՆ

Դամասկոս, Ազգ․ Սրբոց Թարգմանչաց Ճեմարան, 6րդ կարգ

Սապուէյ սուրֆ: Այս խաղը շատ փոքրիկներ կը խաղան: Խաղին օրէնքը այն է, որ պէտք է տառեր ու դրամ հաւաքել վազած ատեն, ցատկել շոգեկառքերուն վրայ ու փախչիլ ոստիկաններէն: Այս խաղը մէկ հոգիով կը խաղցուի: Շատ կը սիրուի այս խաղը, բայց եթէ շատ խաղանք՝ մեր աչքերը կը վնասուին: Միւս կողմէ ալ կը ձգէ որ մարդ ուրախ եւ աշխոյժ մնայ: Ես օրական կը խաղամ երկու ժամ, այսինքն շաբաթը կը խաղամ տասնչորս ժամ: Այս խաղը կը խաղամ տունը ամէն օր, երբ դասերս վերջացնեմ:

ԽԱՂՍ
ԼԵՒՈՆ ԻՇԽԱՆԵԱՆ

Դամասկոս, Ազգ․ Սրբոց Թարգմանչաց Ճեմարան, 6րդ կարգ

Ես կը սիրեմ դասէն յետոյ մէկ ժամ խաղալ փապժի խաղը: Այս խաղը այսպէս է, որ պէտք է օդանաւէն իջնեմ եւ տուներուն մէջ փնտռեմ զէնքերով կրակողները, եւ ով որ տեսնեմ առջեւս՝ զէնքովս մեռցնեմ: Այս խաղը կարելի է մէկ կամ երկու կամ չորս հոգիով խաղալ: Կրնամ ընկերներուս կամ ուրիշ օտար մարդոց հետ խաղալ: Այս խաղով կրնամ ժամանց ընել: Բայց եթէ խաղի ընթացքին շատ ջղայնանամ՝ ան ինծի գլխու ցաւ կու տայ: Կրնամ այս խաղը խաղալ ձեռքի հեռաձայնի վրայ կամ փլէյ սթէյշընով եւ կամ ալ համակարգիչով:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՀԵԾԱՆԻՒԸ

ԱՆԻ ՍՈՄՈՆԵԱՆ
Ալֆորվիլ, Գէորգ Արապեան Կրթարան, 8րդ դասարան

14 Փետրուար 2222ին, Արտակը հրաւիրուած էր իր տատիկին տունը։ Ճաշէն վերջ ան գետնայարկ իջաւ խաղ մը բերելու։ Քալած ատեն հետաքրքրական բան մը տեսաւ, որ երկու անիւ ունէր։ Բայց չհասկցաւ, թէ ի՛նչ էր, միայն հասկցաւ, որ շատ հին բան մըն էր։ 

Տատիկը անհամբեր կը սպասէր Արտակին, բայց Արտակը կ՚ուշանար, տատիկին համբերութիւնը հատաւ եւ վար իջաւ տեսնելու թոռնիկը։ Ան նկատեց, որ Արտակը անշարժ կեցած կը դիտէր իր մանկութեան հեծանիւը։ Տղան տեսնելով տատիկը անմիջապէս հարցուց․

– Տատի՛կ, ի՞նչ է այս տարօրինակ բանը։   

– Ասի իմ մանկութեան ամենալաւ նուէրս էր, որ շատ կը սիրէի,- ըսաւ տատիկը։
– Ամէն օր կը քշէի ընկերներուս հետ։ Գիտեմ, որ հիմա պիտի հարցնես, թէ ի՞նչ են այս երկու ոտնափոխերը։ Փորձեմ բացատրել, թէ ինչպէս կը գործածէինք այդ երկու ոտնափոխերը։ Առաջ հեծանիւները շարժելու համար պէտք է ոտքով ոտնափոխը դարձնէինք որ շատ աւելի հետաքրքրական էր եւ կրնայինք մրցիլ մեր ընկերներուն հետ։ 

Արտակը ապշած կը նայէր տատիկին, փորձելով հասկնալ, թէ ինչպէ՞ս շինուած էին հեծանիւները։ 

Քանի մը տարի վերջ, ան որոշեց վերաշինել ոտնափոխով հեծանիւներ, որպէսզի մարդիկ գործածեն իրենց ոտքերը, ինչ որ նաեւ աւելի առողջարար է մարդուն համար։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԿԵԱՆՔԸ՝ ԻՐ ՄԸ

ՄԱՆԷ ՄԱՐՏԻՐԵԱՆ 
Ալֆորվիլ, Գէորգ Արապեան Կրթարան, 8րդ դասարան

Երեքշաբթի, 12 Նոյեմբեր 2319

Բարեւ, ես ծնած եմ 22 Դեկտեմբեր 2006ին, Դուին, անունս Մանէ է, արդէն 300 տարիէն աւելի է, որ դեռ ողջ-առողջ եմ: Ա՛լ տարիքս չեմ հաշուեր, միայն գիտեմ, որ տակաւին 224 տարի ունիմ ապրելիք: Կ’ըսեմ՝ միայն, որովհետեւ հիմա մարդիկ կ’ապրին մօտաւորապէս 714 տարի, բայց իմ սիրտս սկսաւ հիննալ, որովհետեւ բնական սիրտով ծնայ: Օրինակ ծոռանս թոռնիկը առանց սիրտի ծնաւ, ինչպէս հիմակուան բոլոր մարդիկը, բացի անոնցմէ, որոնք ինծի պէս 2054ին կորսնցուցին իրենց բնական սիրտը եւ տեղը ստացան ելեկտրոնական սիրտ: Այդ սրտերուն պատճառաւ զգացումները ջնջուեցան: Հիմա մանուկները, առաջուան նման, չեն իջներ բակ եւ իրարու հետ խաղար: Անոնք միայն մէկ ընկեր ունին, իրենց հեռատեսիլ-գործիքը: Բայց կան մանուկներ, որոնք եթէ բախտաւոր են, կը ստանան զգացումներով սիրտ, ինչպէս թոռնիկիս թոռը, որ այսօր այցելեց ինծի: 

Ան քովս եկաւ եւ ըսաւ.

– Մանէ տատիկ, անցեալ օր տարօրինակ թուղթեր գտայ դարակիդ մէջ: 

– Ի՞նչ թուղթեր:

– Նկարներ: Մէկուն վրայ դուն եւ տղայ մը, եւ միւսը կապոյտ էր, մէջտեղն ալ տարօրինակ բան մը:

– Կը յիշե՞ս ուր դրուած էր:

– Այո՛։ 

– Ուրեմն բե՛ր, տեսնե՛մ: 

Թալինը մտաւ սենեակս, բացաւ դարակը եւ գտաւ կապոյտ թուղթը։ «Նայէ՛, այս է»։ Առի ձեռքէն այդ թուղթը եւ ուշադրութեամբ նայեցայ ու արցունք մը կաթեցաւ այտիս վրայ: «Ասիկա սիրտս էր, փոխուելէն առաջ», եւ թուշիս վրայի արցունքը ցուցամատովս մաքրեցի: 

– Բայց իմ սիրտս այսպէս չէ: 

– Գիտեմ, այդ 300 տարի առաջ էր, բոլոր սիրտերը այսպէս ձախի վրայ էին:

– Բայց իմս աջի վրայ է:

– Ատ ալ գիտեմ:

– Գիտես որ իմս կլոր է: 

– Այո՛, գիտեմ, հիմա նոյնը ունինք: Առաջ զգացումներ գոյութիւն ունէին, հիմա միայն դուն ունիս:

Ան շշմած ձեռքը դրաւ իր կուրծքին վրայ՝ «Զգացո՞ւմ»: 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱՆԱԿՆԿԱԼԸ

ՊԵՏԻԿ ՓԱՅԱՍԵԱՆ
Հալէպ, Ազգ. Քարէն Եփփէ ճեմարան, 8րդ դասարան

Մանկութենէս կը սիրէի Դեկտեմբեր ամիսը, որովհետեւ կը հաւատայի, որ Կաղանդի գիշերը Կաղանդ Պապան անպայման պիտի այցելէր մեր տունը եւ որպէս նամակիս պատասխան՝ ուզած նուէրս պիտի բերէր։

Դեկտեմբերի սկիզբը, մեծ ուրախութեամբ տօնածառը կը զարդարէինք եւ գեղեցիկ գիրով գրուած մեր նամակները կը դնէինք ծառին տակ։ Մեր նամակները, ըսի, որովհետեւ, թէեւ եղբայրս ինձմէ մեծ էր, բայց ինքն ալ խաղալիք մը կ՚ակնկալէր Կաղանդ Պապայէն։

Երբ չափահաս եղայ, գիտցայ որ մեր նուէրները ոչ թէ Կաղանդ Պապան կը բերէր, այլ՝ մեր ծնողքն ու հարազատները։ Սակայն, ամէն տարի նոյն խանդավառութեամբ շարունակեցինք նամակներ գրել ու անհամբեր սպասել Կաղանդի գիշերուան։

Կարեւոր չէր, թէ ո՛վ էր նուիրատուն, կարեւորը նուէր ստանալն էր։ 

– Մամա՛, Կաղանդ Պապան ե՞րբ պիտի ստանայ մեր նամակները,- քմծիծաղով մը հարցուցի մօրս։ 

– Այս տարի ուզած նուէրդ պիտի չստանաս, Պետի՛կ. նամակ գրելդ աւելորդ էր արդէն։ 

Մօրս դէմքին արտայայտութիւնը խիստ էր, բայց չյանձնուեցայ, փորձ մը եւս կատարեցի։ 

– Ինչո՞ւ, մամա՛. տան մէջ քեզ չեմ նեղացներ, դպրոցն ալ հնազանդ աշակերտ եմ, հարցո՛ւր ուսուցչուհիներուս, ես քեզ չեմ խաբեր։ 

– Պետի՛կ, միայն հնազանդ ըլլալը չի բաւեր, պէտք է նաեւ աշխատասէր ըլլաս։ Ես նիշերէդ գոհ չեմ, աւելի ջանք թափելով կրնաս բարձրացնել նիշերդ, բայց դուն, ըստ երեւոյթին, գոհ ես ու չես ուզեր ինքզինքդ յոգնեցնել։

Ամէն օր նոյն յանկերգն էր, գոց սորված էի այլեւս։ Եթէ եղբայրս առաջնակարգ աշակերտ է, պայմա՞ն է որ ես ալ նոյնը ըլլամ։ Մտածեցի, որ մայրս կը սիրէ զիս, պարզապէս այսպէս կ՚ըսէ, որպէսզի աւելի լաւ սորվիմ դասերս, բայց Կաղանդի գիշեր անպայման կ՚ուրախացնէ զիս։ Եղբայրս ալ նոյն կարծիքը ունէր. 

– Մի՛ նեղուիր, Պետի՛կ, կը ստանաս ուզած նուէրդ։ Չե՞ս գիտեր, մաման միշտ  այսպէս կ՚ըսէ, վերջը կը մեղմանայ. ի վերջոյ մայր է, փափուկ սիրտ ունի։
 
Երկար սպասումէ ետք, 2019ի վերջին օրը հասաւ։ Նոր Տարուան առաջին ժամերուն երգով ու պարով դիմաւորեցինք Կաղանդ Պապան։ Անոր ծանր տոպրակին մէջ բազմաթիւ նուէրներ կային, բայց, ափսոս, իմ ուզած նուէրս չկար․․․։ Հասկցայ, որ Կաղանդ Պապան, Կաղանդ Մաման, կամ ի՛մ պապաս, ներողամիտ չէին կրցած ըլլալ։ Անոնք վճռակամ էին։

Սիրած ժամացոյցս պիտի չստանամ, մինչեւ որ նիշերս բարելաւեմ։ Ուրիշ ճար չկայ…։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: