ԱՆՔԱԿՏԵԼԻ ՕՐՕՐՈՑԸ

ՍԻՒԶԱՆ ԲՌՆԱԼԵԱՆ

Ամէն բան կարգադրուած էր։ Անտառի ճամբորդութեան համար հիասթափութիւնը, տխրութիւնը, բարկութիւնը, յուսահատութիւնը, վախը, փորձանքը, ողորմածութիւնը, սէրը, յոյսը եւ ուրախութիւնը պատրաստ էին։ Իսկոյն անոնք ճամբորդութեան սկսան։

Յոյսը եւ յուսահատութիւնը երբ զիրար տեսան, շուարեցան։ Չհասկցան թէ ինչպէ՜ս քով քովի պիտի ճամբորդեն, ուստի իրարմէ հեռու կեցան, իսկ բարկութեան եւ ողորմութեան համար միասին ճամբորդելը անկարելի թուած էր, նոյնիսկ անոնք զիրար տեսած պահուն արդէն իրարմէ փախած էին։ Տխրութիւնն ալ որպէսզի մինակ չզգար, ժամ առաջ մօտեցաւ հիասթափութեան եւ յուսահատութեան։ Ան իր ընկերներուն հետ մտերմանալով ինքզինք կը մխիթարէր։ Փորձանքը խառնիխուռն զգացումներու հետեւանքն էր, մանաւանդ բարկութենէն ուժ կ’առնէր ու կ’ենթադրէր, թէ գերակշռող ճամբորդը ինքն էր, իսկ սէրը․․․ Ան ամէն բանի կը դիմանար, ամէն նեղութիւն եւ դժուարութիւն կը կրէր, ուստի բոլոր զգացումներուն եւ կացութիւններուն նկատմամբ ընդունակ էր։ Վախը, որ սիրոյ պակասութենէն յառաջ կու գար եւ կեանքին տուած հաճոյքը մարդոցմէ կը խլէր, սիրոյ հետ չէր կրնար քալել։ Ուրախութիւնն ալ հոն կը գտնուէր, ուր իւրաքանչիւրը անոր նմանիլ կ’ուզէր, բայց չէր հասկնար, որ ան ամէն պարագայի իր գոյութեան պայքարը կը մղէր։ Հետեւաբար, բոլորն ալ ցանցառ կը քալէին։

Գարուն էր, եւ հարկաւ բնութիւնն ալ արթնցած էր։ Անոնք ճամբուն վրայ պտղատու ծառերով, նորափթիթ ծաղիկներով ոգեւորուած մեղուներով, խանդավառ թռչուններով, չարաճիճի ճանճերով, սարդերու ոստայններով եւ արեւուն մեղմ շողերով շրջապատուած էին։ Լռութիւն կը տիրէր իրենց միջեւ, սակայն անշօշափելի շղթայ մը կար, որ զիրենք իրարու կը կապէր։ Թէ միասին ըլլալ չէին ուզեր, թէ անխուսափելիօրէն քով քովի կու գային։ Նորէն ալ քով քովի գալ չէր նշանակեր մէկ մարմին ըլլալ։ Իրենց համար պատճառ մը պէտք էր որ միանային։ 

Անոնք երբ անտառին մէջ կը պտտէին, յանկարծ երկու հսկայ ծառերու միջեւ շինուած օրօրոց մը տեսան եւ ամէն մէկը օրօրուիլ ուզեց։ Առաջ հիասթափութիւնը փորձեց, բայց միտքը կասկածներով լեցուն էր։ Եթէ օրօրուէր եւ յանկարծ իյնար՝ ի՞նչ պիտի ընէր։ Անցեալին մէջ պատահած դէպքը վերապրիլ չէր ուզեր։ Ուստի, ան ետ քաշուեցաւ։ Վախն ալ արդէն հիասթափութիւնը կը զօրացնէր եւ իյնալու հաւանականութեամբ լեցուած էր։ Տխրութիւնը օրօրուիլ կ’ուզէր, բայց քայլ մը անգամ նետելու սիրտ չունէր։ Կարծես իր վրայէն շոգեկառք մը անցած էր, այդքան յոգնած կը զգար, իսկ յուսահատութեան պարագան ալ անոր կը նմանէր․ ան օրօրուելու նպատակ իսկ չունէր։ Երբ կարգը բարկութեան եկաւ, անտառին բոլոր էակները սարսռալ սկսան, որովհետեւ բարկութիւնը դատաւորի մը նման պտտելով միշտ իր գանգատները կը յայտնէր։ Ան նոյնիսկ օրօրոցն ալ չհաւնեցաւ։ Ինչո՞ւ օրօրոցը հոն շինած էին։ Ուրիշ հսկայ ծառեր չկայի՞ն։ Ինչո՞ւ ցած էր օրօրոցը։ Ինչո՞ւ իրեն յարմար ըրած չէին։ Ան իր դիմացը պատասխանատու մը չտեսնելով ալ աւելի կը զայրանար։ Ըլլալիք բան չէր։ Փորձանքը, որ իրմէ ուժ կ’առնէր, շուտով օրօրոցին վրայէն ցատկեց  եւ զանիկա ծառերէն փրցուց։ Այլեւս օրօրոցը քակուած էր։ Հիմա ո՞վ պիտի կրնար օրօրուիլ։ Ո՞վ ներողամիտ պիտի գտնուէր այս կացութեան մէջ։ Ո՞վ խոնարհութիւն ցոյց պիտի տար։ Որո՞ւ շնորհիւ պիտի փրկուէին այս քանդուած կեանքէն։ Այսպէ՞ս պէտք է ըլլար կեանքի ընթացքը։ Ո՞ւր պահուած էր համերաշխութիւնը։ Անոնք ե՞րբ խաղաղութեան պիտի արժանանային։ Այո, օրօրոցին քանդումը բարկութենէն բխած էր, բայց բարկութեան պատճառները ո՞ւր ծագած էին։ Անձնակեդրոն մտածումները պատասխանատու չե՞ն այն զգացումներուն նկատմամբ, որոնք մեզ կործանման կը տանին։ Հիմա ի՞նչ պիտի ընէին։ Հիասթափութիւնը, տխրութիւնը, յուսահատութիւնը եւ վախը արդէն անճար էին։ Անոնք իրարու մրմնջելով ըսին․

– Ուրախութեան նայեցէ՛ք։ Տակաւին պիտի կրնայ գոյատեւել առանց քայքայուելու։

Ուրախութիւնը կը լսէր այս խօսքերը, բայց ականջ չէր կախեր․ միայն թէ ան բանի մը ապաւինելու կարիքը կը զգար։ Ան յոյսին ապաւինեցաւ, յոյսը՝ սիրոյ եւ սէրն ալ՝ ողորմածութեան։ Ժամանակի ընթացքին, փոխադարձաբար իրարու ապաւինելով ամուր կանգնեցան այս նեղ կացութեան դէմ։ Ի վերջոյ, իրենց միութենէն հրաշք մը իրականացաւ եւ նոր օրօրոց մը շինեցին։ Հիմա ան անքակտելի օրօրոց մը եղած էր, որովհետեւ նեղութիւններու դէմ միանալով կատարուած պայքարէն շինուած էր։ Այն զգացումները, որոնք անճար մնացած էին, զարմանքով նայեցան նոր օրօրոցին եւ ըսին․

– Ինչպէ՞ս կրցաք շինել անքակտելի օրօրոց մը։ Ասիկա հրա՜շք է։

– Այո, ձեզի պէս թերահաւատներուն համար հրաշք մըն է, որ անկարելի էր, իսկ մեզի համար ասիկա միութիւն է, հաւատք է եւ սէր է։ Իսկ մեր ուժը երկինքէն եկած է, ուր կը գտնուի մեր գանձը։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱՂՔԱՏ ՀՈՎԻՒԸ

ՆՈՐԱ ՇԱՀՊԱԶԵԱՆ

Հովիւ մը կար, որ ամէն օր դաշտ կ’ելլէր եւ իր ոչխարները կ’արածէր։ Օրին մէկը ճամբան յոգնեցաւ եւ ժայռի մը վրայ նստաւ։

Յանկարծ շատ գեղեցիկ տեսքով եւ ճոխ հագուստով աղջիկ մը քովէն անցաւ։ Հովիւը ըսաւ․ «Անուշիկ աղջիկ, զիս իբր ամուսինդ կ’ընդունի՞ս»։

Նուշիկը՝ աղջիկը զարմանքով եւ ջղայնանալով ըսաւ․ «Դուն չե՞ս ամչնար ինծի պէս մէկը ուզել, յիմար քեզի, դուն չե՞ս գիտեր՝ ես ով եմ»։

Եւ անցաւ։ Հովիւը սաստիկ նեղուեցաւ եւ զղջաց հետը խօսելուն համար։ Օրեր անցան եւ տարիներ, Նուշիկին հօրը գործերը վնաս կրեցին եւ շատ աղքատացաւ։ Ու սկսաւ Նուշիկը գործ փնտռել, որպէսզի ծնողքին ապրուստը հոգայ։

Բաւական փնտռելէ ետք, հասաւ մեծ գործարանի մը դրան առջեւ։ Ըսին․ «Մտի՛ր եւ տնօրէնը տե՛ս»։ Շատ ամչնալով մտաւ եւ տնօրէնին գրասենեակին դուռը զարկաւ։ Դուռը բացին, եւ տնօրէնը, որ մեր հովիւն էր, անմիջապէս ճանչցաւ զայն եւ ըսաւ․

– Հրամեցէ՛ք, ի՞նչ կ’ուզէք։

Նուշիկը շատ ամչնալով գործ խնդրեց։ Տնօրէնը ամիջապէս ըսաւ․

– Վաղը ժամը իննին հոս կ’ըլլաս եւ գրասենեակս կ’աշխատիս։

Սենեակէն ելած ատեն տնօրէնը ըսաւ․ «Շատ շնորհակալ եմ քեզի»։ Նուշիկը զարմացաւ եւ բան մը չհասկցաւ։ Տնօրէնը միշտ կը կրկնէր այս խօսքը։

Օրին մէկը, Նուշիկին մայրը անհանգստացաւ եւ գործողութիւն ընել պէտք եղաւ։ Տնօրէնը «Հոգ մի՛ ըներ,- ըսաւ,- ես կը վճարեմ»։ Գործողութիւնը յաջող անցաւ։ Տնօրէնը «Նուշիկ, այսօր ձեզի պիտի գանք «անցած ըլլայ»ի, ըսաւ եւ ծնողքը առնելով գնաց Նուշիկենց։

Տնօրէնին քոյրն ալ շատ հաւնեցաւ Նուշիկը, եւ ուղղակի ձեռքը խնդրեցին։ Տնօրէնը խնդալով ըսաւ նուշիկին․

– Օրիորդ Նուշիկ, մինչեւ հիմա զիս չճանչցար։ Ես այդ աղքատ հովիւն եմ, զիս օր մը լաւ խայտառակեցիր եւ դարձեալ կ’ըսեմ․ «Շնորհակալ եմ քեզի, որ զիս հոս հասցուցիր․․․»։ Հիմա կ’ընդունի՞ս զիս իբր ամուսին։

Նուշիկը ամչնալով «այո» ըսաւ։

Տնօրէնը խնդալով ըսաւ․

– Ճանի՛կ, կեանքը կը քալէ անիւի նման․ մէյ մը վեր եւ մէյ մը վար։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԳԼԽԱՐԿՆԵՐԸ

ԼԵՌՆԱ ԳԱՐԱԳԻՒԹԻՒՔ

Օրը տակաւին չէր լուսցած: Գլխարկավաճառի մը ցուցափեղկին մէջ, ուր տեսակ-տեսակ գլխարկներ կային, խլրտում սկսած էր: Թաղիքէ, արեւու, փափուկ բուրդէ, լայնեզր, ֆետրի գլխարկներ պիտի փափաքէին անմիջապէս վաճառուիլ եւ քաղաքին զանազան մասերուն մէջ պտտիլ: Անոնք կանուխէն սկսած էին խօսակցիլ օդին մասին, անցորդներուն եւ յաճախորդներուն մասին: Երանի՜ գործերը լաւ ըլլային այն օր, ու յաճախորդները գլխարկ մը հաւնէին ու գնէին: 

Գդակը քիչ մը անդին, որ բնորդի մը գլխուն վրայ կը ցուցադրուէր, կը լսէր խօսակցութիւնները: Որովհետեւ ինք բարձր տեղ կը կենար, կը հրճուէր, թէ բոլորէն աւելի բարձր է, անոնց նման գետինը չէ պառկած: 

– Այսօր,- ըսաւ արեւու գլխարկը,- եթէ օդը արեւոտ ըլլայ, ամենէն առաջ զիս կը վաճառեն: Մարդիկ արեւէն պաշտպանուիլ կ’ուզեն. մանաւանդ այն մարդիկ, որոնք կ’աշխատին արտին մէջ. անոնք փոս կը փորեն, հունտ կը ցանեն: Այն տեղերը, ուր շուք չկայ, ես նոյնիսկ բաւարար չեմ կրնար ըլլալ, որպէսզի արեւուն ճառագայթներէն…

Ֆետրի գլխարկը ընդմիջեց արեւու գլխարկին խօսքը եւ ըսաւ.

– Ես ազնիւ մարդոց գլխարկն եմ. արեւ ըլլայ կամ հով, կամ ամպեր կուտակուին երկինքը, մարդիկ զիս գործածել կը նախընտրեն: Ազնիւ մարդիկ ընդհանրապէս զգեստաւորուած կը պտտին, անոնք կա՛մ գործի կ’երթան կամ կարեւոր ժողովի մը: Ի՜նչ գեղեցիկ է անոնց բարեւելու կերպը: Երբ դիմացէն տեսնեն իրենց ծանօթը, նրբօրէն զիս քիչ մը կը բարձրացնեն եւ կը բարեւեն զայն:

Գդակը սկսեր էր շարժումներ ընել: Ո՞վ էր սա ֆետրի գլխարկը, որ ինքնագովութիւն կ’ընէր: Հը՛հ, ան միայն ազնիւ մարդոց գլխարկն է եղեր: Մինչդեռ ինք բոլորէն բարձր տեղ մը կը կենար, եթէ պէտք ըլլար ազնիւ մարդը կրնար գդակն ալ հանել եւ դիմացինը բարեւել:

– Նայեցէ՜ք հոս:

– Ո՞ւր,- հարցուցին գլխարկները միաբերան:

– Հո՛ս, վե՛ր նայեցէք: Ես ամենէն բարձր տեղը կանգնած եմ: Դուք չէք տեսներ, բայց ես պողոտան լայնքին-երկայնքին կը տեսնեմ: Մարդիկ նախ եւ առաջ զիս պիտի գնեն, քանի որ է՜ն բարձր տեղը գրաւած եմ:

– Բայց դուն մարդոց շուք չես կրնար տալ,- ըսաւ լայնեզր գլխարկը,- մինչդեռ ես լայն եզերքովս կիներուն դէմքը արեւու ճառագայթներէն կը պաշտպանեմ եւ անոնց գեղեցիկ տեսք կը շնորհեմ:

– Հը՛հ, դուն միայն կիներուն կը ծառայես,- ըսաւ ֆետրի գլխարկը:

– Սեռային զանազանութիւն ընելու կարիքը չունիս: Դուն ալ արական սեռին կը պատկանիս, բայց քեզի բան մը ըսի՞:

Օրը շատո՜նց լուսցեր էր, եւ պողոտային եռուզեռը՝ սկսեր: Անցորդներէն ոմանք արագ-արագ, ոմանք ալ դանդաղ քայլերով կ’անցնէին ցուցափեղկին առջեւէն: Մէկը իր գործին կ’երթար, միւսը՝ ուրիշ տեղ մը: 

Խանութին բոժոժիկը հնչեց, դուռը բացուեցաւ, եւ մարդ մը ներս մտաւ: Դրամը պատրաստած էր, խանութպանին ցցուց արեւու գլխարկը:

– Այսօր ուշ մնացի,- ըսաւ,- արեւը շատո՜նց բարձրացաւ. պարտէզին ածուները պէտք է ջրէի, ծաղիկները իրենց վիզերը ծռեցին եւ բանջարեղէնները չորցան: Աշխատանքի պէտք է լծուիմ:

Մարդը գլխարկը առաւ եւ խանութէն ելաւ: Այն միջոցին շքեղ հագուած կին մը կեցաւ ցուցափեղկին առջեւ, քիչ մը դիտեց ցուցափեղկի գլխարկները եւ խանութ մտաւ: Բոլոր գլխարկներն ալ լուռ կը սպասէին: Ի վերջոյ խանութպանը ցուցափեղկին դուռը բացաւ եւ լայնեզր գլխարկը առաւ: Կինը հայելիին դիմաց անցաւ եւ գլխարկը փորձեց. հաւնեցաւ: Խանութպանը ընտիր թուղթով փաթթեց գլխարկը եւ տուփի մը մէջ դրաւ: Կինը դրամը վճարեց ու գոհունակութեամբ ելաւ խանութէն:

– Տեսա՞ք,- ըսաւ թաղիքէ գլխարկը դառնալով ֆետրիին,- կիները որքա՜ն կարեւորութիւն կու տան արդուզարդին, գեղեցիկ երեւելուն: Որքա՜ն շուտ գնաց լայնեզր գլխարկը: Ո՜վ գիտէ, ի՜նչ լաւ տեղեր պիտի պտտի ան հիմա:

– Հարկա՜ւ,- ըսաւ ֆետրի գլխարկը,- կիները կը սիրեն դրամ ծախսել: Ոմանք դրամ ծախսելու հիւանդութեան բռնուած են, այսինքն՝ առեւտուր ընելու: Ո՜վ գիտէ՝ այն կինը քանի՞ հատ գլխարկ ունէր, որ հատ մը եւս աւելցուց անոնց վրայ: Քիչ ետք ինծի ալ թեկնածու յաճախորդ մը կու գայ անպայման: 

Օդը ամպոտիլ սկսած էր եւ սաստիկ հով սկսեր էր փչել: Շատ ժամանակ չէր անցած․ մարդ մը ներս մտաւ եւ գնել ուզեց ֆետրի գլխարկը:

– Ո՜հ, ի վերջոյ, ես ալ պտտելու կ’երթամ, դուք բարով մնացէ՛ք:

Մարդը գլխարկը առաւ եւ անցաւ հայելիին դիմաց: Ֆետրին դրաւ, աջ ծռեց գլուխը, յետոյ ձախ, վերէն զարկաւ գլխարկին ու նստեցուց գլխուն:

– Ա՜հ,- պոռաց գլխարկը,- ամէն անգամ ծեծ պիտի ուտե՞մ բազմութեան մէջ ելլելու համար:

Մարդը դրամը վճարեց ու գլխարկը գլխուն՝ խանութէն ելաւ, եւ խառնուեցաւ պողոտային բազմութեան:

– Օ՜հ, երկուքն ալ գացին,- ըսաւ փափուկ բուրդէ գլխարկը: Չէ՛, իգական՝ չէ, արական սեռին կը վայելեն եղեր… քիչ մը հանգչի մեր գլուխը, օրն ի բուն ասոնց կռի՞ւը մտիկ պիտի ընէինք,- ըսաւ եւ լուռ մնաց:

– Այո՛, ահա՛ վերջացաւ իգական ու արական սեռի վիճաբանութիւնը,- ըսաւ գդակը: Հիմա կարգը ինծի կու գայ: Է՜, ի՜նչ ալ ըլլայ, է՜ն բարձր տեղը գրաւած եմ. մարդիկ կը փափաքին բարձր դիրքերու հասնիլ, ուրեմն բարձր մէկը պիտի ըլլայ, որ զիս նախընտրէ:

Միւսները մռթմռթացին, սակայն պատասխան չտուին: Նոր վէճի մը առիթ ստեղծելու միտք չունէին: Քիչ ետք մարդ մը խանութ մտաւ եւ ընտրեց թաղիքէ գլխարկը, ըսելով որ անտառ պտոյտի կ’երթար եւ պէտք ունէր նման գլխարկի մը:

Ցուցափեղկին գլխարկները մէկ առ մէկ պակսեր էին: Մնացեր էին գդակն ու փափուկ բուրդէ գլխարկը: Անոնք նեղուիլ սկսեր էին, թէ առանձին մնացեր էին: Փափուկ բուրդէ գլխարկը անձայն կը դիտէր իր շուրջը: Շա՜տ բաներ ըսել կ’ուզէր գդակին, սակայն լուռ կը մնար: Ինչո՞ւ այսքան ինքնահաւան էր գդակը: Ի՞նչ բանով կը հպարտանար, այսօր կրնար բարձր տեղ մը կենալ, սակայն թերեւս վաղը գետինը պիտի ցուցադրուէր: Այո՛, իրարմէ տարբերութիւններ ունէին, տարբեր կը տեսնուէին, սակայն ի վերջոյ բոլորն ալ կը կատարէին իրենց պարտականութիւնը եւ նպատակնին էր ծածկել մարդուն գլուխը: Երբ ան նման բաներ կը խորհէր ու բերանը բանալ կը պատրաստուէր, լսուեցաւ դրան բոժոժիկին ձայնը: Կին մը ներս մտաւ, որ երկուորեակ զաւակներ ունէր: Անոնք շուրջերնին նայեցան եւ կինը հաւնեցաւ գդակն ու փափուկ բուրդէ գլխարկը: Մէկուն դրաւ գդակը, իսկ միւսին՝ փափուկ բուրդէ գլխարկը: Կինը հազիւ դրամը վճարել կը պատրաստուէր, երկուորեակները փոխել ուզեցին գլխարկները: Մայրիկը փոխեց զանոնք: Երբ դռնէն դուրս կ’ելլէին, երկուորեակները իրարու նայեցան եւ նորէն փոխել ուզեցին գլխարկները: Մայրը նորէն փոխեց գլխարկները: Խանութպանը կը նայէր անոնց ետեւէն, մինչեւ որ աչքէ կորսուեցան: 

Մութը կոխած էր: Խանութպանը գոհ էր օրուան առեւտուրէն: Ան տարբեր տեսակի եւ ձեւի, գոյնզգոյն, նոր գլխարկներ շարեց ցուցափեղկին մէջ: 

Հիմա տեսակ-տեսակ գլխարկներ կը պտտին քաղաքին մէջ: Անոնցմէ ոչ ոք կը հանդիպի միւսին կամ կը ճանչնայ ուրիշը։ Անոնք իրարմէ բաժնուած են, բացի այն երկուքէն, որոնք քովէ քով են, սակայն յաճախ կը նետուին ասդին-անդին, կը կոխկռտուին, կը ճզմուին ու կը լքուին անկիւն մը:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱՄՊԸ ԵՒ ԱՐԵՒԸ

ՄԵԼԻՍԱ ՖԷՐԱՀԵԱՆ

Երկինքը արեւուն փայլուն ճառագայթներով լուսաւորուած էր: Ծաղիկները իրենց դէմքը արեւուն դարձուցած կը ժպտէին:

– Սիրելի արեւ, այս որքա՜ն գեղեցիկ օր մըն է:

– Սիրուն արեւածաղիկ, դուն ինչքա՛ն շուտ մեծցեր ես:

– Շնորհիւ ուժով ճառագայթներուդ այս տարի շատ արագ հասունցայ։ Ամառը բաւական երկար տեւեց, նախորդ տարիներու նման չէր: Հոկտեմբեր ամսուան վերջը հասանք, բայց տակաւին կաթիլ մը անձրեւ չտեղաց:

– Եթէ այսպէս շարունակուի՝ ի՞նչ կ’ըլլայ մեր վիճակը,- փսփսացին ծաղիկները:

– Ճիւղերս ալ պարապ մնացին,- գանգատեցաւ ընկուզենին,- տաքէն չորցայ:

Այդ պահուն ամպը բոլոր խօսակցութիւնները անձայն մտիկ կ’ընէր…:

Քիչ յետոյ մօտեցաւ ընկերներուն.

– Սիրելի ամպեր, այլեւս պէտք է որոշում մը տաք, թէ ձեզմէ ո՞րմէկը պիտի խօսի արեւուն հետ: Հակառակ պարագային բնութիւնը գէշ վիճակի պիտի մատնուի:

– Իրաւունք ունիս, բայց արեւը պէտք է որ ճամբայ բանայ:

– Օդը պէտք է պաղի, որպէսզի անձրեւ տեղայ,- աւելցուց ուրիշ մը:

– Այո, թէ ոչ մեզ կազմող պզտիկ կաթիլները ինչպէ՞ս պիտի խտանան եւ խոշոր կաթիլներու վերածուին:

– Թերեւս իրեն առաջարկենք շաբթուան յայտնի օրերուն հանգչիլ, այսպիսով օդը քիչ մը կը պաղի, եւ մենք ալ հողը զովացնելու առիթը կը գտնենք…։

Քանի մը օր վերջ։

– Բարեւ։

– Օ՜, ամպ եղբայր, բարի եկեր ես։ Ինչպէ՞ս ես:

– Բարեւ, ոսկեգոյն արեւ, լաւ եմ, շնորհակալութիւն։ Ժամանակ ունի՞ս։

– Անշուշտ․ ի՞նչ պատահեցաւ։

– Քեզի ըսելիք մը ունիմ։

– Ականջս քեզի է, մտիկ կ’ընեմ։

– Ընկերներով խօսեցանք եւ նկատեցինք, որ վերջերս բաւական յոգնած կ’երեւիս։ Այս տարի ամառը երկար տեւեց, եւ մենք մեր պաշտօնը չկրցանք դեռ տեղը բերել։

Խորհեցանք որ թերեւս դուն ալ կ’ուզես քիչ մը հանգչիլ։

– Այո, ամառը բաւական երկար տեւեց, երբեմն առտու կանուխ ելլել բաւական դժուար կ’ըլլայ…։

– Հա՛հ, մենք ալ ճիշդ ասոր համար առաջարկ մը ունինք։ Շաբաթը քանի մը օր եթէ հանգչիս՝ մենք ալ հողը զովացնելու ժամանակ կը գտնենք։ Եւ այսպիսով բնութիւնը  նախ աշնան ապա ձմեռուան կը պատրաստուի։ Անշուշտ դուն ալ կը հանգչիս։

– Մը՜մ. խօսքին շիտակը՝ շատ լաւ գաղափար է։ Փորձենք այս մէկը,- պատասխանեց արեւը ժպտելով։

Այդ օրէն ետք, ամպերը շաբթուան քանի մը օրը քով քովի եկան եւ իրենց զովացուցիչ կաթիլները սփռեցին բնութեան վրայ: 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԿՏՑԱՀԱՐՈՒԹԻՒՆ

ԼԵՌՆԱ ԳԱՐԱԳԻՒԹԻՒՔ

աւազին վրայ
կողր մը եգիպտացորենի
լեցուն դեղին հատիկներով
թռչնիկներ սիրասուն
շուրջը հաւաք կատարեցին 
քովէն վրայէն
կտցահարելու
փորիկ կշտացնելու
օրուան հացը ճաշակելու
հատ մը թռչնիկ զօրաւոր
սկսաւ ասպարէզ կարդալ 
կտուցներուն հարուածող
աջն ու ձախը չորսդին քննեց
«չեմ տար ձեզի բաժին
գացէք անդին» սպառնաց
մէկ-երկու-երեք
պայքար ի զուր
չկայ իրմէ աւելի զօրաւոր ուժեղ
չկար հերոս մը պայքարի
որ ըսէ 
դուն ալ անդին 
եւ որքան դուն
մենք ալ ունինք մեր բաժին
եգիպտացորենի հատիկներ
մէկիկ-մէկիկ իջան որկոր
մինչեւ որ կռուազանին ուժը հատաւ
կշտացաւ եւ հեռացաւ
թռչնիկներ երկար շունչ մը քաշեցին
եւ հասկցան որ կամք համբերութեան
կը շնորհէ իրենց
Տիրոջմէ բաժին մը
յաւիտեան

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱՌԱՔԻՆՈՒԻԹՒՆ ԵՒ ՄՈԼՈՒԹԻՒՆ

ԳԱՐԻՆ ԱՔԱԼ

Առաքինութիւն ու մոլութիւն՝
Երկու թշնամի ընկեր:
– Ո՛վ առաքինութիւն,
Մի՛ պարծենար դուն քեզմով,
Մէկ քայլ անդին մոլութիւնն է:
– Ո՛վ մոլութիւն,
Մի՛ վստահիր այսօրուան վարմունքիդ․
Միջոցի մը համար ազատ արձակուած ես:
Այսօրուան երջանկութիւնդ կարճատեւ է,
Յարատեւ երջանկութիւնը առաքինութեան մէջ է:
Երեսդ դարձո՛ւր առաքինութեան,
Հոն պիտի գտնես յաւիտենական կեանքը:
Նայէ՛, առաքինութիւնը թեւերը բացած
Ժպտադէմ կը սպասէ քեզի:
Պիտի տեսնես՝ բարեկամդ որքա՜ն լաւ է:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԾԱՌԻՆ ԽՐԱՏԸ

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ

Օր մը այսպէս, ճիւղին թառած,
Ծիծեռնակը հարցուց ապշած
Այն մեծ ծառին,
Գիւղի ծայրին։
– Ա՜յ, սիրուն ծառ, այ դուն իմ մեծ ծառ,
Հզօր հովուն, անգութ բուքին,
Ինչպէ՞ս արդեօք մինչեւ հիմա
Այսպէս հաստատ ես մնացած,
Ըլլայ ձմեռ, ըլլայ, ամառ,
Միեւնոյնն է քեզի համար։
Իսկ ես, գիտես, ամէն ձմեռ
Օտար ու տաք երկիր կ’երթամ։

Ծառը իսկոյն հասկնալով,
Ճիւղերը շարժեց ծիծաղելով
Ու խեղճ ծիծառին դառնալով
Ըսաւ հանդարտ խրատելով․
– Սիրուն թռչնակ, մտիկ ըրէ՛,
Ինչ որ ըսեմ, դուն լաւ լսէ՛,
Ականջ տո՛ւր քու այս մեծ ծառին,
Որ չզղջաս ապագային։
Ան որ ունի նման ինծի
Իր ոտքին տակ հող հայրենի,
Տուն ու արմատ մը պիտանի,
Ան կը մնայ այսպէս հաստատ
Աշխարհի չարիքներուն դիմաց։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՍԷՐ ԵՒ ԸՆԿԵՐՈՒԹԻՒՆ

ՍԻՒԶԱՆ ԲՌՆԱԼԵԱՆ

Կար ու չկար, ծովանոյշ մը կար: Ան կապոյտ եւ երկար մազեր ունէր: Ամէն օր ծովուն ալիքներով իր մազերը կը սանտրէր եւ փայլուն զգեստով մը մարմինը կը ծածկէր: Ինքզինք շատ կը հաւնէր, բայց իր գեղեցկութեամբ գոհ չէր: Ծովային աշխարհի բոլոր գաղտնիքներուն տիրանալ կ’ուզէր: Ուստի իր կեանքը ճամբորդութեամբ կ’անցընէր: Բազմատեսակ ձուկերն ալ անոր երկար մազերէն կը կախուէին, որպէսզի շնաձուկերէն թաքնուէին, որովհետեւ անոնք այլ ձուկերով կը կշտանային: 

Ծովանոյշը իր զգեստով շատ աչքառու էր: Հապա ձուկերը ինչպէ՞ս չվախնային: Ծովանոյշը գեղեցիկ էր, ուստի շնաձուկերը իրեն մօտենալ պիտի ուզէին: Եւ եթէ մօտենային՝ կրնային նշմարել, որ երկար մազերուն տակ ահագին ձուկեր կը պահուըտին: Անոնք որոշեցին ճար մը գտնել:

– Ծովանոյշին հետ պէտք է խօսինք: Ան մեզ չնշմարեց: Եթէ նշմարէ՝ բոլոր վտանգներէն կը պահպանէ:

– Ուրկէ՞ գիտես, որ մեզ պիտի պահպանէ, թերեւս մեզի հետ ապրիլ պիտի չուզէ: 

– Այո՛, մենք իր մազերէն կախուած բեռներ ենք: Եթէ գիտնայ որ իրեն հետ ենք՝ մեզ պիտի չսիրէ:

– Ուրեմն ի՞նչ պէտք է, որ ընենք: Հագո՞ւստը փոխենք:

– Անկարելի: Ծովանոյշին հագուստը բնական է, չես կրնար վրայէն հանել: 

– Այսինքն հագուստը իր մարմինի՞ն կը պատկանի:

– Այո՛: 

– Ա՜հ, ամէն օր անոր կապոյտ ու երկար մազերուն շնորհիւ կը փրկուինք, իսկ փայլուն զգեստին պատճառով յանկարծ կրնանք մեռնիլ: Չեմ գիտեր՝ ուրախանա՞մ, թէ  տխրիմ:

– Մի՛ մտահոգուիք: Աղմուկ մի՛ ընէք, հիմա մեզ պիտի լսէ:

– Հոգ չէ, թող լսէ, թող լսէ որ այս վախէն ազատինք:

Ծովանոյշը զգաց, որ մազերը իրար խառնուած էին: Ան ծովու ալիքներով իր մազերը սանտրել սկսաւ: Յանկարծ ծովուն մակերեսին վրայ ձուկերն ալ երեւցան: Այդ պահուն հեռուներէն անօթի շնաձուկ մը կը մօտենար: Փախչելու ժամանակ չկար: Ձուկերէն մին ծովուն յատակը իջաւ եւ լօռ հաւաքեց ու շուտով իր ընկերներուն քով վերադարձաւ: 

– Ընկերնե՜ր, ինծի օգնեցէ՛ք: Այս լօռով ծովանոյշին հագուստը պէտք է ծածկենք:

– Ինչո՞ւ: 

– Քանի որ չենք կրնար հագուստը փոխել, ուրեմն ծածկենք, որ շնաձուկը չնշմարէ անոր գեղեցկութիւնը:

– Ո՜հ, ես շատ կը վախնամ: Ծովանոյշը մեր կատարած փոփոխութիւնը պիտի տեսնէ:

– Եւ բարկութեամբ այս հսկայ շնաձուկին բերանը մեզ պիտի յանձնէ:

– Աճապարեցէ՛ք, շնաձուկը հետզհետէ աւելի կը մօտենայ:

Ձուկերը աճապարանքով ծովանոյշին մարմինը ծածկել սկսան: Ծովանոյշը անդրադարձաւ պատահածին եւ կարծեց որ այս չարաճճի ձուկերը զինք կը պաշտպանեն: Ուստի ձայն չհանեց, իսկ շնաձուկը տեսաւ թէ ծովանոյշը լօռով շրջապատուած էր: Ալ աւելի մօտեցաւ եւ անոր մազերը շոյեց: Ձուկերը աղաղակելով վազվզել սկսան: Ծովանոյշը լօռը իր վրայէն հանեց եւ շնաձուկին ըսաւ.

– Նայէ, աս է իմ բնութիւնս: Թանկարժէք քարի մը պէս կը փայլիմ: Աշխոյժ եւ գեղեցիկ եմ: Պտտելով սորվիլը շատ կը սիրեմ:

– Դո՛ւն ալ ինծի նայէ: Ես ծովուն ամենազօրաւոր էակն եմ: Ուրիշները ինձմէ կը վախնան: Ես քեզ ծառաներուս քով տանիլ կ’ուզէի, որպէսզի ինծի ծառայելով ապահով ապրէիր այս ծովուն մէջ:

– Ինծի հարցուցի՞ր: Ես քեզի հետեւիլ չեմ ուզեր: Ես իմ ճամբուս հետեւորդն եմ:

– Բոլոր ծառաներս իրարու կը նմանին: Ես չեմ ուզեր քովս քեզի պէս աչքառու եւ ինքնուրոյն էակ մը:

Շնաձուկը հեռացաւ, իսկ ձուկերը հանգիստ շունչ մը առին: Ուր որ է շնաձուկին բերնին մէջ պիտի կտրտուէին: Ձուկերէն մին ըսաւ.

– Այս վա՛խը մեզ չարչարեց, ոչ թէ շնաձուկը: 

Այդ օրէն վերջ ծովանոյշը եւ ձուկերը իրարու ընկերացան։ Այլեւս վախին տեղ կար սէր եւ ընկերութիւն:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՈՐՈ՞Ւ ՔԻԹԷՆ ԻՆԿԵՐ ԵՄ

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

Չեմ գիտեր ե՞րբ կամ ինչպէ՞ս,
Չեմ գիտեր ո՞ւր կամ ինչո՞ւ,
Մէկ բան միայն լա՛ւ գիտեմ,
Որ քիթէ մը ինկեր եմ։
Մօրս մայրը կը զննէ
Աչքերս վառ, կրակոտ
Ու անընդհատ կը կրկնէ․
«Մօրը քիթէն ինկեր է»։
Հօրս մայրը կը նայի
Քիթիս, բերնիս, կզակիս
Ու հպարտօրէն կ’ըսէ․
«Հօրը քիթէն ինկեր է»։
Է՜հ, կարծեմ թէ ինծի պէս
Ինկողներ շատ են այսպէս…
Արդեօք միւս պզտիկները
Իյնալու այդ պահերը
Զգացի՞ն կամ փրկեցի՞ն
Իրենց քիթն ու բերանը։

Դո՛ւք, նորածին փոքրիկնե՛ր,
Իյնալու տեղ չփնտռէ՛ք,
Անշո՛ւշտ, ուրիշ ճար չունիք՝
Քիթէ մը պիտի սահիք…
«Քիթ մըն է» չըսէ՛ք, չանցնի՛ք,
Միշտ այդ քիթին պէտք ունիք։
Մանաւանդ պապենական
Մեր քիթերէն հայկական
Շատ պզտիկներ պիտ’ իյնան
Ու հարկա՛ւ հպարտանան։
Հայ սերունդները բոլոր,
Երէկ, վաղը եւ այսօր
Մեր ազգին կոր քիթերէն
Պիտի իյնան՝ «Ա՜խ» չըսեն
Եւ ուրախ ծնողներուն,
Մայրերուն կամ հայրերուն
Քիթերը օդը հանեն՝
Մեծ մայրերը գոհ պահեն։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն blog-ի վարչութեան հետ:

«ԽԵԼՔԻՍ ՓՉԵՑ»Ն ՈՒ «ԽԵԼՔՍ ՓՉԵՑ»Ը

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

Մէկը կայ եղեր,
Ո՞վ է, չե՛մ գիտեր,
Բայց լաւ փչող է
Ու շատ կարող է։
Եւ զինք չես տեսներ,
Չե՛ս ալ նշմարեր,
Բայց անգամ մը, որ
Խելքիդ մօտենայ,
Ան չ’որոշեր օր՝
Կը փչէ, կ’երթայ…

Իսկ յանկարծ, եթէ
Մէկը չհաւնի
Գործերդ թերի
Ու քեզ այպանէ,
Հարցում հարցնէ՝
«Խելքի՛ս փչեց»ը
Դէմքին կը զարնես…
Ու այսպէս անժամ,
Կամաւոր-անկամ,
Կը դառնաս գերին
«Խելքիդ փչող»ին։
Եւ կը մոլորիս,
Այնքա՛ն կը տարուիս,
Որ փչողն, ահա՛,
Կը ղրկես անդարձ,
Իսկ խելքդ, մեղա՜յ,
Փչող կը դառնայ:
Մէյ մ’ալ կը տեսնես,
Որ զեփիւռը հին
Դարձած է քամի,
Փոթորիկ, մրրիկ
Ու կը կործանէ
Մէյ մը, որ փչէ…
Է՜հ, քեզմէ առաջ.
Շատե՜ր ու շատե՜ր
Աչքերնին բացին,
Խե՛լք գործածեցին
Ու փչողները
Մէկդի նետեցին…
Իսկ մոլորուողներն
Անդարձ հեռացան՝
Չարի ուռկանին
Զոհերը դարձան:

Ո՞վ յաղթեց՝ կ’ըսես,
Գիտե՜ս, լա՛ւ գիտես…

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն blog-ի վարչութեան հետ: