ԱՆՏԱՌԻՆ ՊԱՐԱՀԱՆԴԷՍԸ

39390560_1829137727180617_6363988875118903296_n

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

Անտառին մէջը
Իրարանցում կար․․․
Այո՛, այդ գիշեր
Պարահանդէս կար․․․
Ճոխ պարահանդէս,
Սեղաններ պէս-պէս,
Լուսէ սրահներ,
Պսպղուն զարդեր,
Անթիւ ուտեստներ
Սառ ըմպելիքներ,
Անակնկալներ
Ու ճոխ նուէրներ։
Օ՜հ, այդ գիշերը
Երկինքը ննջող
Անթիւ աստղերը
Պիտի տխրէին,
Արցունք թափէին,
Լայի՜ն, ողբայի՜ն։
Է՜հ, որովհետեւ
Պարահանդէսի
Բոլոր հիւրերը՝
Փայլուն աստղերը,
Պիտի շողային
Ու մոռցնէին
Երկինքի գիրկին
Խորը քնացող
Մայրիկ Լուսինը,
Իր Աստղիկները,
Որոնց անդորրը
Պիտի խանգարուէր,
Ահա ա՛յդ գիշեր,
Այո՛, այդ գիշեր։

Անտառին բոլո՜ր
Բնակիչները՝
Գազաններն արի,
Գիշատիչները,
Թռչուններն առոյգ,
Պաղ սողունները,
Միջատները եւ
Փայլուն ձուկերը․․․
Բոլո՜ր-բոլորը,
Բոլո՜ր-բոլորը
Հրաւիրեալներ
Էին ա՛յդ գիշեր․․․

Միայն տեսնէիք,
Թէ ինչե՜ր-ինչե՜ր
Կը կատարուէին
Նախորդ օրերուն,
Երբ բոլորը մէկ
Բռնեցին ճամբան
Փոքրիկ շուկային,
Նեղլիկ շուկային․․․
Եւ իրարանցո՜ւմ,
Գոռո՛ւմ ու գոչո՛ւմ։
Ամէն կողմ վէճ մը՝
Հաւնելու խնդիր
Ու չհաւնելու,
Սիրելու խնդիր
Ու չսիրելու․․․
Վայելո՞ւչ թէ ոչ,
Հմայի՞չ թէ ոչ․․․
Պոչով կամ անպոչ
Հագուստներ կարել
Կամ թէ պատուիրել
Պիտի ուզէին
Բոլո՜ր-բոլորը,
Բոլո՜ր-բոլորը․․․

Սիրամարգը մեր,
Հսկայ փիղը ծեր,
Կապիկը անշեղ,
Առիւծը զօրեղ,
Աղուէսը հպարտ,
Շունիկը ճաղատ,
Նապաստակը խեւ,
Մարախը թեթեւ,
Վագրը գեղեցիկ,
Աղաւնին հեզիկ,
Գիրուկ խոզուկը,
Մառանին մուկը,
Իշուկը ձախլիկ,
Ընձուղտը կաղլիկ,
Արջը կռուազան,
Գորտը կռկռան,
Գայլը շատակեր,
Բազէն ալեհեր,
Դեռ ովքե՜ր-ովքե՜ր
Ու ովքե՜ր-ովքե՜ր․․․

Խանութպանները,
Ոսկերիչները,
Կօշկակարները,
Վարսավիրները,
Արծաթագործներն
Ու դերձակները
Թեւերնին սոթտած,
Գլուխնին կապած,
Ակռանին սեղմած,
Գրպաննին բացած՝
«Բարո՜վ եկաք»ի,
«Հազա՛ր բարով»ի,
«Երթա՜ք բարով»ի
Պիտակներ կախած
Յար կ’ընդունէին,
Կը պաչպչէին
Անտառին բոլո՜ր
Յաճախորդները՝
Բնակիչները․․․
Է՜հ, գոհ պահելը
Դժուար էր, դժուա՜ր․․․
Հարիւրը կ’ելլէր՝
Կը մտնէր հազար,
Ահա՛, այս բոլոր
Ժիր վարպետները,
Ախորժակ բացած,
Ատամներ սրած,
Ափեր տաքցուցած
Ու ձեռքեր մեկնած,
Նորաձեւութեան,
Պերճաշուքութեան,
Նրբագեղութեան,
Գեղագիտութեան
Դասախօսութիւն
Կը պատրաստէին
Յաճախորդներուն
Ու գնորդներուն,
Որ քիչ մը շահին՝
Աւելին շահին․․․
Գրպաննին լեցուի․
Եւ նոյնիսկ յորդի՝
Ահա՛ այս տարի,
Գոնէ ա՛յս տարի․․․

* * *

Է՜հ, որովհետեւ
Այսպէս առիթներ
Միշտ չէ, որ պիտի
Ըլլան՝ պատահին․․․
Տարին մէկ անգամ
Կամ երկու անգամ,
Կենդանիները
Մեր մութ անտառին
Լոյս պիտի տեսնեն,
Պարեն ու երգեն,
Ուտեն ու խմեն,
Լա՛ւ մը վայելեն,
Քիչ մը բամբասեն,
Քիչ մըն ալ հաջեն։
Երբեմն պոռան
Կամ զիրար խածնեն,
Լուսարձակի տակ
Բոլորը դնեն՝
Մաղէ անցընեն։
Լուսանկարուին,
Լուսանկարեն,
Տեսահոլովակ
Ալ արձանագրեն,
Որ նոյն վայրկեանին
Դիմատետրերուն
Պաստառին վրայ
Շուտ տեղադրուին,
Դիտուի՜ն ու դիտուի՜ն
Կամ քննադատուին․․․
«Լայք»եր հաւաքեն,
«Քոմենթ»ներ փնտռեն՝
Աստղերուն փոխան
Իրենք շողշողան․․․
Եւ «մերսի»ներուն
Ու «թէնք եու»ներուն
Շարքերը բեղուն
Իսկո՛յն աւելնան․․․
Սիրող-չսիրող,
Հաւնող-չհանող,
Բարեկամ, օտար,
Ազգակից բարի,
Նոյնիսկ թշնամի՝
Շողոքորթութեամբ
Ու խաբէութեամբ,
Դիմակներ դրած,
Մատներ շարժէին․․․
Ծիծաղնին բռնած
Կոճակ սեղմէին
Ու ջերմ մաղթանքներ,
Հազար համբոյրներ
Տային, առնէին՝
Հեռաձայններու,
Համակարգիչի
Պաստառի վրայ,
Քուլիսներէն դուրս,
Չափուած ու ձեւուած,
Նստած կամ բազմած,
Կայնած կամ պառկած,
Որպէս ցո՛յց մարդկանց՝
Հազա՜ր ձեւերով,
Արդ ու զարդերով
Կամ շպարներով
Ծեփուած, հա՛ ծեփուած,
Լոյս աշխարհ եկող
Լուսանկարի
Նոր հերոսներուն․․․
Ու այդ վայրկեանին
Եսասիրութեան,
Եսամոլութեան,
Պարծենկոտութեան,
Ինքնասիրութեան
Սուր ախորժակով
Լափել ուզէին,
Կոնծել ցանկային
Անտառին բոլոր
Բնակիչներուն
Կարծիքները բութ,
Գովեստները սուտ
Ու համբոյրն առանց
Կուտ ու կորկոտի․․․

Է՜հ, ո՞րը ըսեմ
Կամ խոստովանիմ․․․
Ի՞մ մեղքս է, որ
Մեր խուլ անտառին
Բնակիչները,
Պարպած ուղեղնին,
Ա՛յս անմիտները
Կարեւորութիւն
Կու տան դուրսինին՝
Լոկ արտաքինին․․․
Ու շատոնց մոռցած
Ներքինը սիրուն՝
Կ’իյնան, ափսո՜ս, ա՜խ,
Թակարդը, աւա՜ղ։
Խելք մը ունէին,
Խելք մը կենդանի,
Սուր ու լուսաւոր,
Բիւրեղ, փառաւոր,
Մէկդի նետեցին,
Անկենդան ըրին,
Դարձան մտօք կոյր,
Ե՛ւ համր, ե՛ւ խուլ․․․
Աղքատացուցին
Ե՛ւ խելք, ե՛ւ հոգի։
Ա՛լ ո՞ւր կը փնտռես
Դուն իմաստութիւն,
Կամ պարկեշտութիւն,
Կամ խոհեմութիւն
Ու խելացութիւն։
Այս բոլոր բարի
Արժանիքները
Պահուած կը մնան
Գիրքերուն մէջը․․․
Դարաններուն զարդ,
Փոշեծածկ դարձած՝
Իմաստուններուն,
Գրագէտներուն
Հատորներուն մէջ,
Որ հասանելի
Գանձեր են բերրի…
Բայց տեսնողն ո՞վ է,
Կարդացողն ո՞ւր է…
Չէ՞ որ բոլորը
Խուլ, համր են ու կոյր․․․
Ու մեր անտառի՜ն
Վիճակն է տխուր,
Այո՛, շա՜տ տխուր։

Լա՜ւ, շատ չերկարենք,
Դառնանք մեր նիւթին
Ու ակնարկ նետենք
Պարահանդէսին․․․
Այդ օրը հասաւ
Եւ ժամը հնչեց․․․
Մունետիկ աքլորն
Այս աղաղակեց․
-Կու-կու-լի կու-կո՜ւ,
Կու-կու-լի կու-կո՜ւ,
Պարահանդէսի
Օրը այսօր է,
Նայի՛մ, ո՞վ ներկայ,
Ո՞վ բացակայ է։
Բացակայ չկայ,
Բոլորն են ներկայ․․․
Այսպիսի առիթ
Դեռ կը փախցուի՞։

Շարն․ Ա․

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

ԱՆՄԵՂ ԱՐԱՐԱԾՆԵՐԸ

30849125_891587234356610_1093664542_o (1)

ՍԻԼՎԻ ՊԱԼԵԱՆ

Հաւաքուած էին բոլորը հոն, քարայրին մէջ, մուս-մութ անկիւն մը: Հոն էին փախած հալածանքէն․ եղնիկներ, էշեր, ձիեր, ոչխարներ, նոյնիսկ մուկեր: Քանի մը արարածներ ունէին նորածին կամ դեռատի ձագեր, նոյնպէս կային մի քանի մայրեր ու մեծ հայրեր:

Դողդղալով ներս կը մտնէ եղջերուն:

– Դուն ուրկէ՞ կու գաս,- կը հարցնէ եղնիկը:

– Հեռու անտառէ մը,- կը պատասխանէ ան:

– Ինչպէ՞ս կրցար փախչիլ հալածանքէն,- կ’ուզէ գիտնալ եղնիկը:

– Գիշերները վախով կը յառաջանայի, իսկ ցերեկները կը պահուըտէի, որպէսզի զիս չտեսնեն:

– Ինչպէ՞ս գտար այս քարայրը,- կը ձայնէ ձին:

– Ձեր քալած ճամբան տեսայ, բայց ուղղութիւնը միշտ փոխեցի:

– Ինչպէ՞ս,- կը հարցնեն ոչխարները միաբերան:

– Ոտքերս մէկ աջ կը տանէի մէկ ձախ, երբեմն նոյնիսկ ջուրի վրայէն,- կը պատասխանէ եղջերուն:

Քիչ ուտելիք եւ խմելիք ունէին, բայց կրցան այդ գիշեր կարելի եղածին չափ հանգիստ քնանալ:

Արեւը չելած ձին աչքերը կը բանայ: Ան հեռուէն գազաններուն ձայները կը լսէ, անոր համար միւսներուն ոտքով կը զարնէ արթնցնելու համար: Նշան կ’ընէ, որպէսզի ձայն չհանեն: Մուկերը շուտով դուրս կ’ելլեն իրենց ծակերէն ու քարայրին մուտքին կը շարուին: Հոս կը նային, հոն կը նային եւ ի՜նչ տեսնեն՝ հարիւրաւոր վայրի կենդանիներ, որոնք քարայրին կը մօտենան: Անմիջապէս ետ կը մտնեն եւ իրենց բարակ ու սուր ձայներով կը պոռան․

– Կը հասնին վայրի անասունները, շուտով ճար մը գտէք եւ անհետացէք այս տեղէն:
Ոչխարները կը կմկման:

– Մէ՜, մէ՜, ի՜նչ ընենք, ո՜ւր երթանք:

Յանկարծ կը լսուին վայրի գազաններուն քայլերը:

Անմիջապէս եղջերուն, ձիերն ու էշերը գետին կ’իյնան իրենց տակ առնելով միւս կենդանիները:

– Ձայն-ձոյն մի՛ հանէք, թող կարծեն թէ մենք մեռած ենք,- կը խրատեն անոնք:

Այդ ձեւով բոլորն ալ կ’ազատին վտանգէն:

Ձին դառնալով միւսներուն կ’ըսէ․

– Այս է վիճակը արարածներու, որոնք չունին կարող տէր:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

 

ԻՆՉՈ՞Ւ ԴԵՂՁԱՆԻԿԸ ԹՌՉԵԼՈՎ Կ’ԵՐԳԷ

28876274_1804972032886159_1228513635_o.jpg

Յ․ ՀԵԼՎԱՃԵԱՆ

Դեղձանիկը կանաչ դաշտին մէջ երգահանդէս կ’ուզէ տալ: Կ’անցնի աշխատանքի: Ամբողջ դաշտը զարդարել կու տայ, նաեւ լոյսեր ու հանգստաւէտ աթոռներ տեղադրել կու տայ եւ չի մոռնար բոլոր ծանօթները, բարեկամները հրաւիրելու իր ելոյթին:

Բոլոր բարեկամները շարան-շարան կու գան եւ կը բազմին իրենց վերապահուած հանգստաւէտ աթոռներուն վրայ: Դեղձանիկին կարծեցեալ բարեկամները, նախքան երգահանդէսին սկսիլը, փսփսալով իրարու կը հեգնեն եւ կը բամբասեն դեղձանիկին մասին:  Տակաւին զայն չլսած, կը սկսին չարախօսել իր հասցէին․

– Այս մանր դեղձանիկէն նայինք ի՞նչ ձայն դուրս պիտի գայ,- կ’ըսէ անոնցմէ մէկը քմծիծաղով:

– Ես վստահ եմ, որ բոլոր ներկաները վրան պիտի խնդան․ թող ես երգեմ, ու ան տեսնէ, թէ երգելը ինչպէ՞ս կ’ըլլայ,- կ’ըսէ դեղձանիկին հինաւուրց ընկերներէն մէկը հպարտութեամբ:

– Ձեզի բան մը ըսեմ․ հազիւ երկու երգ երգէ, բոլորս ներկաներուն դիմաց ոտքի կ’ելլենք եւ դաշտէն դուրս կու գանք․ վստահ մեզի նայելով, ուրիշներ ալ մեր օրինակին հետեւելով կը պարպեն դաշտը, եւ միամիտ դեղձանիկը պարապ աթոռներուն համար թող երգէ,- կ’ըսէ դեղձանիկին խիստ նախանձող թռչնազգիներէն մէկը:

Դեղձանիկը նկատելով ասոնց չարախօսութիւնը դաշտին ետեւի կողմէն թռչելով կու գայ եւ ասոնցմէ մէկուն աթոռին տակը կը թառի եւ մնացեալ չարախօսութիւնները լսելով կը նեղանայ եւ խեղճին ձայնը վայրկեանին կը քաշուի:

Դեղձանիկը, առանց նկատուելու, թռչելով երկինք կը բարձրանայ եւ ելոյթի ժամը հասնելուն պէս կ’իջնէ եւ բարձրախօսով եւ հազիւ լսելի ձայնով ներկաներուն բարի գալուստ կը մաղթէ․

– Սիրելիներ, ես դժբախտաբար այսօր ձայնս լսելի պիտի չկարենամ դարձնել ձեզի, որովհետեւ նեղութեան մը պատճառով ձայնս ինծի դաւաճանեց: Նորէն կ’ըսեմ, կը խնդրեմ ձեր ներողամտութիւնը: Դժբախտաբար իմ այս ելոյթը ջնջուած է ցնոր տնօրինութիւն: Եւ դեղձանիկը թռչելով բարձր ծառի մը վրայ կը թառի եւ հոնկէ կը սկսի դիտել չար աշխարհը:

Դեղձանիկը՝ վիրաւորուած, թռչելով կ’երթայ հեռուները:

Դեղձանիկը այն օրուընէ կը սկսի երկինք թռչելով երգել բնութեան ծոցին մէջ եւ միայնակ երգելով գոհանալ, որով նախանձողները չարախօսելով իր մասին,  ունկնդիրները թունաւորած էին:

«Նախանձողներէն բարի գործ մի՛ սպասէք». իմ մեծ պապը այսպէս կ’ըսէր, երբ ցուրտ ձմեռ մեր բոլորին հեքիաթ պատմէր:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ԴՐԱԽՏՆ ՈՒ ԴԺՈԽՔԸ

28034635_1780165972033432_1157901024_o.jpg

ՍԻԼՎԻ ՊԱԼԵԱՆ

Արկածի մը հետեւանքով Խալետ կը մեռնի եւ ուղղակի երկինք կ’երթայ:

Զինք կը դիմաւորէ Գաբրիէլ հրեշտակապետը ու կ’ըսէ․

– Իրաւունք ունիս օր մը դժոխք, օր մըն դրախտ անցընելու, ատկէ վերջ կրնաս որոշել թէ ո՞ւր պիտի ապրիս տեւական:

– Կ’ուզեմ նախ դժոխք երթալ,- կը պատասխանէ Խալետ:

Գաբրիէլ հրեշտակապետ եւ ինք կը քալեն ու կը քալեն եւ կը հասնին փոսի մը առջեւ: Հոն հարիւրաւոր աստիճաններ կ’իջնեն մինչեւ որ դժոխք կը հասնին: Խալետ ներս կը մտնէ եւ հոն կը հանդիպի ընկեր-ընկերուհիներու, բարեկամներու, ազգականներու եւ մանաւանդ երիտասարդ աղջիկներու՝ մէկը միւսէն գեղեցիկ:

Խալետ չորս կողմ կը նայի ու կը զարմանայ անոնց ուրախութեան վրայ։

Կը տեսնէ մի քանին, որ թուղթ կը խաղան, ուրիշներ տարբեր խաղերով կը զբաղին, մաս մը աւազան իջած են լողալու, ուրիշներ սեղանի շուրջ նստած կ’ուտեն ու կը խմեն: Սատանան ալ մէկ կողմ նստած զանոնք կը դիտէ ու կը զուարճանայ:

Յաջորդ օր Գաբրիէլ հրեշտակապետը կու գայ եւ Խալետը դրախտ կը տանի: Տղան հոն կը տեսնէ, թէ մարդիկ ճերմակ ամպերու վրայ նստած կը նուագեն, ցած ձայնով կ’երգեն, պատմութիւններ կը պատմեն ու միասին հաճելի ժամանակ կ’անցընեն:

Օր մը վերջ Գաբրիէլ հրեշտակապետը կու գայ  Խալետին քով ու կը հարցնէ․

– Կրցա՞ր որոշումդ առնել:

– Այո, հակառակ անոր որ դրախտը գեղեցիկ ու հանգստաւէտ տեղ մըն է, կը նախընտրեմ դժոխքը, որով հոն ուրախութիւն կայ, մանաւանդ՝ երիտասարդ աղջիկներ:

Գաբրիէլ հրեշտակապետը կ’առնէ Խալետը, դժոխք կ’իջեցնէ եւ հազիւ դուռը կը զարնէ զոյգ մը ձեռքեր դուրս կ’ելլեն ու Խալետը ներս կը քաշեն:

Սոսկալի տաք է հոն: Անապատ: Անցեալ օրուան մարդիկը այսօր հագած են պատռտուած հագուստներ, ամէն մէկուն ձեռքը խոշոր տոպրակ մը կայ, որուն մէջ հաւաքուած աղբերը՝ «քաքերը» կը լեցնեն: Սատանան Խալետին ալ տոպրակ մը կու տայ ու կը հրամայէ, որ ինքն ալ «քաքերը» հաւաքէ:

Բոլորովին շուարած, Խալետ կը դառնայ սատանային ու կը հարցնէ․

– Ի՞նչ եղաւ, ո՞ւր մնացին ուրախութիւնն ու զուարճութիւնը, ո՞ւր գացին գեղեցիկ աղջիկները:

– Անոնք երէկ էին, այսօրուան հաշիւը տարբեր է:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

«ՅՈՐԺԱՄ ԳՏԱՆԻՑԵՍ ՉԱՓՈՎ ԿԵՐԻՑԵՍ»

27335823_1760725543977475_1461259374_o.jpg

Յ․ ՀԵԼՎԱՃԵԱՆ

Սովը շուտով պիտի թափանցէր գիւղի ամբողջ բնակչութեան տուներէն ներս. նաեւ հաւնոցները անմասն պիտի չմնային այս արհաւիրքէն:

Աքլոր եղբայրը երբ կը լսէ սովին մասին, կը կանչէ բոլոր հաւերը․

– Սիրելի հաւեր, կարեւոր հարցով մը ձեզ կանչեցի․ պիտի խնդրեմ, որ ուշք դնէք  խօսքերուս։ Շուտով մեր գիւղը սովը պիտի թափանցէ․ արագ գործի լծուեցէք երեք օրուան մէջ պէտք է որ մեր հսկայ հաւնոցը ուտելիքով լեցնէք, որպէսզի սովամահ չըլլանք։ Հայտէ, գործի լծուեցէք, երեք օր ժամանակ կայ սովին հասնելուն:

Հաւերը հլու, հնազանդ գործի անցան․ պարկերով գարի բերին հաւնոց. երեք օրուայ մէջ բերնէ բերան լեցուցին հաւնոցը:

Հաւերուն առաջնորդը եկաւ ուրախ լուրը տալու հաւնոցի միակ աքլորին․

– Հիմա միտքս հանգստացաւ․ բաւական ժամանակ ուտելու բան ունինք, այսպիսով մեր կեանքին վտանգ չ’սպառնար այլեւս: Հիմա գնա եւ հաւերուն քիչ-քիչ գարի տուր.  իսկ ինծի մէկ պարկ գարի ղրկէ, որպէսզի ես ալ քիչ-քիչ ուտելով գոյութիւնս պահեմ:

Բոլոր հաւերը ամենամեծ պարկը շալկած կը բերեն իրենց աքլորին:

– Շնորհակալ եմ, սիրելիներ, մի մոռնաք՝ քիչ-քիչ պէտք է ուտել:

Աքլորը իր տուած հրամանին ճիշդ հակառակը ինք կատարեց․ մէկ օրուան մէջ մէկ պարկ գարին ամբողջութեամբ կերաւ. քիչ ետք անհանգստացաւ եւ տեղն ու տեղը ճաթեցաւ ու սատկեցաւ:

«Յորժամ գտանիցես չափով կերիցես»․ իմ մեծ պապը այսպէս կ’ըսէր, երբ ցուրտ ձմեռ մեր բոլորին հեքիաթ պատմէր:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

 

 

ԱՂՈՒԷՍՆ ՈՒ ՈՉԽԱՐԸ

27329936_1758463770870319_498037395_o.jpg

Յ․ ՀԵԼՎԱՃԵԱՆ

Աղուէսը սոված կը թափառի անտառի խորերը։ Ան որս կը փնտռէ, որպէսզի ուտէ եւ կշտանայ։ Չար բախտէն բոլոր ընտանի տկար կենդանիները հեռացած են անտառի սահմաններէն, իրենց կեանքը չվտանգելու համար:

Մեր խորամանկ աղուէսը յուսահատ կ’երթայ եւ ծառի մը տակ կը քնանայ:

– Գոնէ քնանամ, որպէսզի անօթութիւն չզգամ. վաղը, Աստուած մեծ է, որս մը կը գտնեմ,- կ’ըսէ եւ կը փորձէ քնանալ:

Մինչեւ առաւօտ դժուար կը գիշերէ, անօթութիւնը արգելք կ’ըլլայ աչքերը փակելու, մինչեւ լուսնայ արթուն կը մնայ:

Հազիւ կը տեսնէ արեւածագը՝ ոտքի կը բարձրանայ:

– Սահմաններէս դուրս գամ, երթամ այլ տեղ, ընտանիներ որոնեմ,- ըսելով դէպի քաղաք կ’իջնէ: Մէյ մ’ալ պատահմամբ մսավաճառներու շուկան կը մտնէ:

– Օհ, այս էր փնտռածս, հոս անպայման «որս» մը կրնամ գտնել:

Բաւական պրպտելէ վերջ աղուէսը մսավաճառի մը խանութին առջեւ ոչխար մը կը տեսնէ:

– Ողջոյն, սիրելի ոչխար:

– Ողջոյն,- կ’ըսէ կակազելով ոչխարը, աղուէսին կերպարանքէն վախցած:

– Գիտե՞ս քեզի քիչ ետք ի՛նչ պիտի պատահի:

– Ոչ,- կը պատասխանէ ոչխարը։

Ան իսկապէս չէր գիտեր, թէ մսավաճառը ինչու զինք հոս բերած էր:

– Քեզ հոս բերած են, որպէսզի մորթեն եւ միսդ վաճառեն:

– Եթէ պիտի մորթեն՝ ինչո՞ւ քիչ առաջ զիս կերակրեցին:

– Այդ ուտելիքներէն մի խաբուիր։ Մարդիկ չար են կը կերակրեն, որպէսզի պարարտ մարմին կազմես, ծանր կշռես: Հաւատա՛, կեանքդ վտանգուած է:

Ոչխարը աղուէսին ըսածներէն կը սկսի վախնալ:

– Լաւ, ըսէ՝ ի՞նչ պէտք է ընեմ:

– Եկած եմ քեզ վտանգէն ազատելու․ եթէ ինծի ընկերանաս՝ կեանքդ կը փրկուի. ես քեզ հարազատներուդ կը տանիմ․ հայտէ՛, ընկերացի՛ր ինծի:

Ոչխարը կեանքը փրկելու համար աղուէսին կ’ընկերակցի ու կը հեռանայ մսավաճառին քովէն:

– Խելացի ես եղեր, շուտով կանխատեսեցիր եւ փախար վտանգէն․ խելացի ըսածդ այսպէ՛ս պէտք է որ ըլլայ:

Աղուէսն ու ոչխարը բաւական քալելէ ետք կը հասնին անտառ:

– Ես այս վայրերուն ծանօթ չեմ, զիս ո՞ւր բերիր, իմ հարազատներս ուրիշ տեղ կը բնակին:

– Միամիտս, խելացիս, համբերէ, որ ըսեմ, թէ հարազատներդ ստամոքսիս մէջ կը բնակին․ ասկէ մէկ ամիս առաջ կուլ տուի զիրենք: Հիմա քեզ ալ կուլ կու տամ եւ այսպիսով հարազատներուդ կը միանաս,- ըսելով կը յարձակի ոչխարին վրայ ու լաւ կեր կ’ընէ եւ մինչեւ ականջները կը կշտանայ:

– Այսպէս չընեմ՝ սոված կը սատկիմ:

«Վայրիին անուշ խօսքերուն հաւատացողը կեանքը վրայ կու տայ». իմ մեծ պապը այսպէս կ’ըսէր, երբ ցուրտ ձմեռ մեր բոլորին հեքիաթ պատմէր:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

 

ԿԵՆԴԱՆԻՆԵՐՈՒՆ ԱՌԱՒԵԼՈՒԹԻՒՆՆԵՐԸ

26697023_1742985732418123_364764662_n (2).jpg

Յ․ ՀԵԼՎԱՃԵԱՆ

Մեծ անտառին մէջ մրցոյթ տեղի կ’ունենայ: Մրցոյթին կը մասնակցին հինգ ընտանի  կենդանիներ եւ հինգ վայրիներ:

Հինգ ընտանիներն են՝ շունը, կատուն, դեղձանիկը, ոչխարը եւ ձին: Իսկ մրցոյթին մասնակցող հինգ վայրի կենդանիները հետեւեալներն են. վագրը, օձը, աղուէսը, կարիճը եւ գետնառիւծը:

Մրցոյթը կը հովանաւորէր առիւծ արքան, իսկ դատական յանձնախումբը   հետեւեալներն էին. ռնգեղջիւրը, ուղտը, փիղը, կովը եւ էշը:

Նախապատուութիւնը կը տրուի ընտանի կենդանիներուն. հինգը բեմ կը բարձրանան եւ յաջորդաբար ելոյթ կ’ունենան: Առաջին հերթին կատուն բեմ կը բարձրանայ. կը մլաւէ, ապա ելոյթ կ’ունենայ․

– Ես կատուն եմ ապերախտ,
Մարմնիս մէջ ունիմ ոչ մէկ ախտ․
Եթէ քաղցած ըլլամ ես՝
գող կը դառնամ աներես:

Բոլորը կը ծափահարեն. կատուն մէկ ոստումով կ’իջնէ բեմէն:

Բեմ կը բարձրանայ շունը․ նախ հաջոց մը կը ձգէ, ապա կը սկսի իր ելոյթին․

– Հաւատարիմ շունն եմ բարի,
Սիրոյ եւ գուրգուրանքի եմ արժանի․
Եթէ ծեծեն զիս օրն ի բուն՝
Չեմ ունենար ատելութիւն:

Շան եւս բոլորը կը ծափահարեն: Շունը վազելով կ’իջնէ բեմէն, կ’երթայ եւ կատուին կողքը կը նստի:

Դեղձանիկը թռչելով բեմ կը բարձրանայ․ նախ իր գեղեցիկ ձայնը լսելի կը դարձնէ ներկաներուն, յետոյ կը ներկայացնէ ինքզինք․

– Դեղձանիկն եմ հռչակաւոր,
Եւ գեղեցիկ, եւ ձայնաւոր․
Ոսկիէ վանդակն է իմ տուն,
Միշտ գարուն եմ, չունիմ աշուն:

Դեղձանիկը բեմին վրայ կը թռի աջ ու ձախ, ապա կ’երթայ ու իր տեղը կը հանգչի: Այժմ բեմ կը բարձրանայ ոչխարը: Կը խոնհարի եւ կը սկսի իր ելոյթին․

– Ես ոչխարն եմ, սիրելիներ․
Վարքով բարի եւ անձնուէր․
Վնաս կու տամ ես ոչ ոքի,
Բուրդով, միսով եմ պիտանի:

Ձին կը բարձրանայ բեմ, ստանալով բուռն ծափահարութիւն:

– Իշխանական ձին եմ արի,
Նախանձ ունիմ ես ոչ ոքի․
Կեցուածքով վեհ ու խելացնոր,
Բոլորին քով արժէքաւոր:

Որոտընդոստ բացականչութիւններ եւ ծափահարութիւն տեղի կ’ունենան: Կարգը կը հասնի վայրի կենդանիներուն: Վագրը տպաւորիչ քայլերով բեմ կը բարձրանայ, պահ մը լուռ կ’երթեւեկէ, ապա կու գայ բեմին մէջտեղ ու հանդարտ կ’ըսէ բոլորին.

– Հզօր վագրն եմ ես անտառի,
Չկայ ինծի չափ կատաղի.
Անտառն ամբողջ ես կը ցնցեմ,
Ու բոլորին ես վախ կ’ազդեմ:

– Կեցցէ վագրը մեր անտառի,- ձայներ կու գան աջէն-ձախէն:

Օձը սողալով բեմ կը բարձրանայ, կու գայ բեմին կեդրոնը, երկար մարմինը եօթը օղակի կը վերածէ, իսկ գլուխն ու վիզը դէպի վեր կեցնելով կ’ըսէ բոլորին․

– Ես թունաւոր օձն եմ հզօր,
Վախազդեցիկ, վտանգաւոր․
Ես մարդկութեան ճակատագրին
Երկար դարեր սեւ բիծ դրի:

Բոլորը աղմուկ կ’արձակեն, իսկ օձը հպարտ նայուածքով հանդիսաւոր կ’իջնէ բեմէն:

Կարգը կու գայ աղուէսին. ան, առանց աստիճանները օգտագործելու, մէկ ոստումով կը բարձրանայ բեմ, խորամանկ նայուածքով կը նայի ներկաներուն․

– Համակրելի սիրելիներ,
Աղուէսն է ձեր դէմ.
Ամէն ինչով յառաջադէմ.
Ողջ մարդկութեան եւ կենդանեաց
Դաւեր հիւսող խորամանկն եմ:

Բեմ կը բարձրանայ կարիճը, առանց աղմուկի եւ հանդարտ կ’արտասանէ իր խօսքը բոլորին․

– Ոչ կրակէն, ոչ սառնամանիքէն,
Ոչ մէկ բանէ ես ազդուող եմ․
Տոկունութեան խորհրդանիշ
Կարիճն եմ ես հրաշալիք:

Կարիճը յաղթական նայուածքով կ’իջնէ բեմէն: Վերջին մասնակիցը մրցոյթին՝ գետնառիւծը, գոյնը փոխելով բեմ կը բարձրանայ․

– Գետնառիւծն եմ փոփոխելի,
Չունիմ հաստատ նկարագիր․
Վիշապային տեսքով իմ զարհուրելի,
Միշտ յաղթողն եմ ես բոլորին:

Բոլոր մասնակիցները բեմ կը բարձրանան, որպէսզի իրենց նիշերը ստանան դատական յանձնախումբէն եւ առաջին հանդիսացող կենդանին ծափահարուի ու պարգեւատրուի:

Բնութիւնը, համբերութեամբ լսելէ ետք բոլորը, յանկարծ կը կատղի ու կը ստեղծէ հով,  փոթորիկ, ողողում, երկրաշարժ, տեղատարափ անձրեւ ամէնուրեք, վախ ու սարսափ: Բոլոր մասնակիցները, անտառի բոլոր կեդանիները եւ դատական յանձնախումբը ցիրուցան կ’ըլլան եւ կեանքերնին փրկելու միջոցներ կը փնտռեն․․․:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: