ՏԵՐԵՒԱԹԱՓ ԾԱՌԸ

45671255_2293972857551080_7021849015847223296_n

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

Գորշ փայտակոյտը
Գլուխը ցցած
Արեւ կը փնտռէր,
Անցեալի փարթամ
Կեանքը կ’որոնէր։
Անցած օրերուն
Դալար էր սիրտը,
Կանաչ՝ հանդերձը,
Որուն պատճառով,
Ո՛չ միայն շուրջը,
Այլեւ երկինքը
Չէր կրցած տեսնել
Ու կարծեր էր, թէ
Երկինքը ինքն էր
Ու երկրին տէրն էր։
Ճո՜խ, շքե՛ղ շուքը,
Երբ կ’իյնար գետին՝
Ինք յոխորտալով,
Աւելի փքած,
Բարձրէն կը նայէր
Ու կանաչները
Կը փայլեցնէր…
Հիմա՝ մերկացած
Ու աղքատացած,
Սմքած էր շուքը
Ու սարսափահար
Ինկած էր, ահա՛,
Գետինը ծածկող
Բիւր տերեւներուն
Դեղինին վրայ։
Երկինքը՝ ամպոտ
Գլխուն կը գոռար,
Իր սեւ մրուրով,
Ահեղ շանթերով
Ծառը կ’այպանէր,
Կը պոռթկար, կ’ըսէր.
-Որքա՛ն բարձրանաս
Եւ որքա՜ն մեծնաս
Քովս չե՛ս հասնիր,
Ալ մի՛ չարչարուիր։
Որքա՛ն զարդարուիս
Ու գեղեցկանաս,
Ի՛մ շուքիս տակը
Միշտ պիտի ապրիս։

Մերկացած ծառին
Սրտին աչքերը
Իսկոյն բացուեցան.
Հորիզոնն, ահա՛,
Իր փարթամութեամբ,
Առաջին անգամ
Յստակ երեւցաւ։
Այնտեղ նշմարեց
Իր նմանները՝
Մերկ-մերկ բուներով,
Ու անոնց անմեղ,
Տխուր աչքերուն
Գիրքերը կարդաց։
Ինքը մինակ չէր՝
Մխիթարուեցաւ,
Բարի երկինքէն
Յոյսի շող խնդրեց,
Բիւրեղ տարափով
Սեւ սիրտը լուաց՝
Միւս ծառերուն հետ
Լուռ աղօթելով
Գարնան սպասեց։
Թօշնած տերեւներն
Իսկոյն լսեցին
Համեստ ծառերուն
Շունչն ու շշունջը
Ու միասնաբար,
Ձեռք-ձեռքի տուած,
Աշնան քամիին
Պոչը բռնեցին՝
Մշուշին մէջէն
Խշշալով գացին։

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

ԱՆՏԱՌԻՆ ՊԱՐԱՀԱՆԴԷՍԸ

unnamed.jpg

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

 Բայց մեր փիղը ծեր
Լուրը լսած էր,
Շաբաթներ առաջ
Պատրաստուած էր
Այդ օրուան շա՜տ ճոխ
Պարահանդէսին
Ներկայ ըլլալու՝
Ուրախանալու։
Մէկ տարուան ամբո՜ղջ
Շահած գումարը
Ու խնայածը
Ծախսած էր, ահա՛,
Գեղագիտական
Գործողութիւններ
Ընելու համար։
Պոթոքս-մոթոքսներ
Սրսկուած էր,
Իր մեծ տարիքը
Պահելու համար։
Ճարպ հալեցնող
Սուղ քսուկները
Հո՛ս-հո՛ն քսած էր,
Բիւր կնճիռները
Ծածկելու համար։
Հարթող ու քաշող
Ի՜նչ մարսումներու
Գացած-եկած էր,
Մարմինին տեսքը
Փոխելու համար,
Բայց արդիւնք չկար,
Չկա՜ր ու չկա՜ր։
Կանչեց անտառին
Ձեւագէտները
Ու դերձակները,
Անոնցմէ խնդրեց,
Որ խորհուրդներ տան։
– Տարիքին յարմար
Բան մը կը ճարենք։
Անճոռնի կաշին
Լա՛ւ մը կը ծածկենք։
– Թափանցիկ չ’ըլլա՛ր,
Կարճ ու բաց չ’ըլլա՛ր,
– Ասեղնագո՞րծ…
– Չէ՜։
– Տանթե՞լ, կիւփիւ՞ր…
– Չէ՜։
– Գոյնզգոյն չ’ըլլա՛ր,
Շատ կը գիրցնէ․
– Ճչան գոյն չ’ըլլա՛ր,
Աչքի կը զարնէ,-
Այսպէ՛ս, ժամերո՜վ
Դրին-վերցուցին
Ու բոլորը մէկ
Եզրակացուցին.
– Սեւ գոյն հագցնենք.
Վիզը, կնճիթը,
Թեւ, կուրծք, սրունքը
Վերէն-վար ծածկենք
Ու սեղմիրանով
Ամուր մը սեղմենք՝
Թոմպուլիկ հսկան
«Սեմփաթիք» ընենք։
Այս լսածներէն
Փիղը զայրացաւ,
Ականջը գոցեց,
Բերանը բացաւ.
– Սուգի չե՛մ երթար,
Որ սեւեր հագնիմ
Ու ոտքէգլուխ
Լաւ մը ծածկուիմ։
Մասնագէտներ չէ՛ք,
Տէ՛, գացէ՛ք, գացէ՛ք,
Ձեր բութ կարծիքն ալ
Հետերնիդ տարէ՛ք։
Վաղը կը տեսնէք,
Թէ ես իմ կաշիս
Ինչպէս կը յղկեմ՝
Շիփ-շիտակ կ’ընեմ։
Բոլորը ճամբեց,
Իր արդուկիչը՝
Խեւ էշը կանչեց
Եւ հրամայեց.
– Դո՛ւն խելացի ես
Ու շա՛տ վարպետ ես։
Տէ՛, ճար մը գտի՛ր,
Շուտ գործի լծուի՛ր
Ու ճմռթկուած
Այս կաշիս լխկած
Արդուկէ՛, յղկէ՛,
Ի՜նչ կ’ուզես՝ըրէ՛,
Միայն թէ չըսեն՝
«Շատ ծերացեր ես»,
Գէշ ածական մը
Չկախեն պոչէս։
Մեր «գիտուն» էշը
Շատ չմտածեց
Ու ադամանդեայ
Մտքերը յայտնեց.
– Ասոնք ապո՛ւշ են,
Յիմա՛ր են, խե՛նթ են,
Ասանկ կաշի մը
Ծածկե՞լ կը փորձեն։
Այս հարցդ միայն
Ե՛ս կրնամ լուծել։
Հիմա աշկերտս՝
Գոմէշը կանչեմ,
Ու մենք միասին՝
Վարպետ ու աշկերտ,
Կաշիդ կը հանենք,
Ու երկուքս մէկ՝
Խոհեմ էշ, գոմէշ,
Մեր ամբո՛ղջ ուժով
Կաշիդ կ’արդուկենք,
Ե՛տ կը հագցնենք։
Քառասուն տարի
Պիտի պզտիկնա՜ս,
Մեծին ու փոքրին
Բերանը իյնա՛ս,-
Այս ոգեւորիչ
Խօսքերէն ետքը
Համաձայնեցան
Ու գործի անցան։

Ժամը հնչած էր
Ու մեր փիղը ծեր,
Ժպիտը դէմքին,
Դահլիճ հասած էր։

Այդ ի՜նչ դղրդիւն,
Երկրաշա՛րժ, պայթի՛ւն․․․
Բոլորը յանկարծ
Սրտադող ելան,
Մեծ դահլիճին լայն
Մուտքին քով կեցան։
Յանկարծ երեւցաւ
Դէմքին մէկ քիլօ
Մածունով ծեփուած,
Փիղը շպարուած։
Հետը եկեր էր
Էշը՝ աւանակ,
Ձեռքին արդուկը
Ու կաշին բարակ,
Կը պատրաստուէր
Փիղին հագցնել
Դժոխքին խորքէն
Ելած կաշին տաք։
Ա՜խ, այդ խեղճ էշը,
Օրե՜ր շարուակ,
Արդուկեր էր այդ
Կաշին ճմռթկած,
Բայց ամէն անգամ,
Երբ մեր փիղը ծեր
Կաշին կը հագնէր
Եւ կ’ուրախանար,
Մէկ ժամ իսկ չանցած
Դարձեալ կը տխրէր,
Երբ յամառ կաշին
Իսկոյն կծկուէր։
Երեսին վրայ
Ես ըսեմ «հազա՜ր»,
Դուն՝ «հարի՛ւր հազար»,
Ակօս կ’երեւար։
Փիղը կը սպառնար,
Իշուն կից կու տար,
Էշը կը վախնար,
Զը՜ռ-զը՜ռ, կը զռա՜ր…
Այսպէս օրերո՜վ,
Կռի՛ւ, ա՛հ ու դո՛ղ,
Մինչեւ որ հասան
Ճիշդ որոշումին։
Էշը՝ «խելացին»,
Եւ ժիր աշկերտը՝
Գոմէշը «ուշիմ»,
Պիտի կանգնէին
Դահլիճին սեմին
Ու նո՛ր արդուկուած
Տաք, կրակ կաշին
Պիտի դնէին
Փիղին կռնակին,
Որ գոնէ մէկ ժամ
Անհոգ պտտէր
Ու յետոյ նորէն
Հանուէր ու հագնէր։
Գործադրման պահն
Իսկոյն հասած էր,
Փիղը իր կեանքին
Սխալն ըրած էր
Ու մնացած էր
Ձեռքը այս տխմար,
Խե՛ւ հերոսներուն։

Սեւ ճակատագրին
Անգո՛ւթ վայրկեանին,
Մկնիկը ճարպիկ,
Սեւուկ ու փոքրիկ,
Ուշացած հասաւ,
Փիղին քով կեցաւ.
– Վերջապէս հասա՛յ,-
Ըսաւ, կա՛նգ առաւ,
Փիղը նշմարեց
Սիրտը դող ելաւ,
Խոր շունչ մը քաշեց,
Գետին գամուեցաւ։
Ահա՛, այդ պահուն
Փիղն ալ կռնակին
Կրակէ կաշին
Դրաւ՝ այրեցաւ,
Պոռա՜ց ու լացա՜ւ,
Աջ ու ձախ վազեց՝
Ցատկե՛ց-ցատկռտե՛ց։
Մեր լեղապատառ
Մկնիկը՝ հանճար,
Աչքերը բացաւ,
Պոռաց եւ ըսաւ.
– Փիղը վախկո՛տ է
Ու շա՛տ երկչոտ է,
Տեսա՞ ք՝կը դողայ,
Ինձմէ կը սոսկա՜յ։
Էշն ու գոմէշը
Նախ ծիծաղեցան,
Ետքը հիւրերը
Խնդալէն մեռան
Ու նկարեցին
Փիղը՝ ցատկռտող,
Մկնիկը՝ «յաղթող»։
Այս նկարները՝
Մեր նոր հերոսին
Եւ անոր որսին,
Իսկոյն տեղ գտան
Դիմատետրերուն
Ու համացանցին
Էջերուն վրայ։
Ալ կրնա՞ք մարդոց
Բերանը կապել։
Բերան ունեցողն
Սկսաւ խօսիլ
Ու «քոմենթ»ները
Սկսան յորդիլ։
Երբ փիղը գիտցաւ,
Սրտին շատ մեծցաւ,
Անկողին ինկաւ՝
Լուի չափ մնաց։
Բարի ու տարեց
Իր պապը յիշեց,
Որ դարե՜ր առաջ,
Ճիշդ իրեն նման,
Վախկոտ կոչուած էր
Իշուն պատճառով․․․
Ու այսօր ալ ինք,
Ամբո՜ղջ անտառին
«Էշ նահատակ»ը
Եղած էր կրկին.
Ա՜խ, իշո՞ւն, թէ իր
Իշութեան համար…
Այդ պատճառով ալ
Դեռ մինչեւ այսօր
Պարահանդէսին
Նիւթը երբ բացուի,Կ
կենդանիներէն՝
Մեծէ՜ն մինչեւ փոքր,
Կը յիշեն փիղը
Ու իր երկիւղը,
Կը գովաբանեն
Անվա՛խ, քա՛ջ մուկը։
Տէ՛, եկո՛ւր,եղբայր,
Իրենց հասկցուր,
Որ փիղը արի
Մուկէն չի՛ վախնար,
Այլ զոհ է անգութ
Ու չար վայրկեանի։

Այդ օրէն ի վեր,
Անտէր, խե՜ղճ զոհին
Վիրաւոր հոգին
Շատ կը մռմռայ։
Երբ մուկ մը տեսնէ,
Իսկոյն կը յիշէ
Կռնակին փակած,
Դժոխքէն ելած
Սիրտ այրող կաշին։
Սիրտը կը ցաւի
Իր հէգպապերուն,
Բոլո՜ր փիղերուն,
Սեւ ճակատագրին՝
Մութ բախտին համար…
Եւ կը խոստանայ,
Որ արդուզարդով
Երբե՛ք չզբաղի
Ու արտաքինով
Բնա՛ւ չդատէ,
Այլ ներաշխարհը
Հարստացնէ։
Ծմակ ու խաւար,
Մութ հոգին՝ թշուառ,
Լուսաւոր պահէ
Ու իր թոռներուն
Այդ հարստութեան
Վառ ջահը շէնշող
Փոխանցէ անհոգ։
Իր պատմութիւնը
Լաւ դաս մը ըլլայ
Անտառի բոլո՜ր
Բնակիչներուն…
Կարդացողները
Կամ լսողները
Հեռանան այդ սին,
Մոլութիւններէն,
Անհեթեթութեան
Նենգ ճիրաններէն։
Շատ յաճախ կարդան
Իրենց պապերուն
Պատմութիւնները…
Փորձուած անձը
Դաձեալ չփորձեն
Ու դասեր քաղեն
Հոն յիշուածներէն։

Անտառին փիղը,
Թէեւ քիչ մը ուշ,
Դարերու ծանր
Քունէն արթնցաւ,
Բայց եկուր ու տես,
Որ քնաթաթախ
Բնակիչները
Մեր մութ անտառին
Կը շարունակեն
Մնալ մտքով կոյր,
Թէ՛ համր, թէ՛խուլ։

 

Շարն․Ե եւ վերջ

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ԱՆՏԱՌԻՆ ՊԱՐԱՀԱՆԴԷՍԸ

42261229_1747091695414257_5496558240428720128_n.png

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

Այլազան ձուկեր
Ու խեցգետիններ
Նազանքով կ’երթան
Նեղ ակօսներուն
Յորդ ջուրերուն հետ,
Մեր մեծ դահլիճին
Մէջտեղը կանգնած
Շատրուանին մէջ
Հանգիստ լողալու՝
Ուրախ խաղալու։
Թիկնապահ արջերն
Իսկոյն կը խնդան
Ու կը մտածեն,
Թէ ի՜նչ լաւ է, որ
Այդտեղ են այսօր․․․
Իսկ խեղճ ձուկերը
Անհոգ կը պարեն՝
Պարահանդէսին
Ջերմ մթնոլորտը
Կը ճոխացնեն։
Երջանիկ են շատ,
Շա՜տ են երջանիկ,
Քանի որ արդէն
Գէշ շնաձուկը,
Ագահ կէտձուկը
Տեղ չունին այդտեղ։
– Ա՜խ, այդ կէտձուկը
Եթէ հոս ըլլայ,
Պոչով կը զարնէ
Ու մէկ հարուածով
Խեղդամահ կ’ընէ,
Իսկ շնաձուկը
Եթէ յարձակի
Բոլորս այստեղ
Գետին կը փռէ,
Մեր թեփերն անգամ
Կ’ուտէ, կը լափէ։
Ամա՜ն, քա, «մեղա՜յ»,
Բիւր «մեղա՜յ» ըսէք,
Սուրբե՛ր, չարերէն
Հեռու պահեցէք…
Միամիտները
Ուրկէ՞ գիտնային
Արջերուն յետին
Մութ նպատակին
Գոյութեան մասին։
Մեր մութ անտառին
Պարզամիտները,
Հո՛փ, կը ցատկռտեն,
Հո՛փ, հո՛փ, կը պարեն,
Բայց երբեմն ալ
Գազաններուն խիստ
Ու սուր նայուածքէն
Մէկդի կը քաշուին
Եւ կը սարսռան,
Կ’աղօթեն սրտանց
Ու կը փսփսան.
– Հասի՜ր, Տէ՛ր Աստուած,
Փրկէ, ո՜վ Աստուած։

Ահի ու դողի
Այս փսփսուքը
Դեռ իրենց լեզուին
Վրայ չչորցած,
Իսկոյն ներս կու գան
Զոյգ արքաները։
Մէկը՝ ցամաքին
Հուժկու առիւծը,
Միւսը՝ երկինքին
Զօրեղ արծիւը։
Հիւրերը բոլոր՝
Տարեց, դեռատի,
Աղջիկ, պատանի՝
Կամայ-ակամայ
Ոտքի կը կանգնին
Ու կը խոնարհին՝
Զոյգ արքաներուն
Յարգանքի բաժին։
– Է՜հ, մենք ընտրեցինք,
Քուէներ տուինք,
Անարժանները
Արքաներ ըրինք…
Աղուէսներ էին,
Լա՛ւ մը խաբեցին,
Դալար անտառին
Բարիքն անհամար
Յափշտակեցին
Ու թալանեցին։
Քարուքանդ ըրին
Տուն, երդիք, կամար,
Օ՜ֆ, կոտորեցին
Հօտ, նախիր անճար,
Եւ գրպանեցին
Ի՜նչ կար, ի՜նչ չկար։
«Ձեզմէ ի՛նչ Պօղոս,
Ձեզմէ ի՛նչ Պետրոս»,
Ա՜խ, ափսո՜ս-ափսո՜ս
Ու հազար ափսո՜ս…

Ահա՛, ճիշդ այսպէս
Կը մտաբերեն,
Բայց եկուր ու տես,
Թէ ինչե՜ր կ’ընեն…
Կը ծափահարե՜ն,
Կը ծափահարե՜ն,
«Հուռա՜յ» կը գոչեն,
«Կեցցէ՛ք» կը կրկնեն։
Անոնց ոտքերուն
Ծաղիկ կը թափեն,
Գլխահակ կու գան
Ձեռք կը համբուրեն,
Մինչեւ որ զոյգին
«Ես»երը շոյուին…
Կը նուաստանան,
Որ գոհացնեն,
Ու անոնց քիթերն
Երկինք հասցնեն։
-Է՜հ, գացէ՛ք, գացէ՛ք,
Մարդ չմեղադրէ՛ք,
Քծնելուն «անուշ»
Պտուղը կերէ՛ք։
Դուք առիթ տուիք,
Տէ՛, մռմռացէ՛ք։

Մունետիկն ահա
Կը կանչէ դարձեալ․
-Կու-կու-լի կու-կո՜ւ,
Կու-կու-լի կու-կո՜ւ,
Պարահանդէսը՝
Մեր ճոխ հանդէսը
Հիմա սկսաւ․․․
Պարեցէք սրտանց
Մինչեւ լուսաբաց։
Քէֆ ըրէք ծափով,
Տափով, ծնծղայով,
Վինով, տհոլով
Ու զիլ զուռնայով․․․
Թող հնչեն երգեր
Ու մեղեդիներ
Մինչեւ այգաբաց,
Մինչեւ լուսաբաց։
Շուրջպար բռնեցէ՛ք,
Միասին պարենք։
Այսօր մեր օրն է,
Լուսաշող օր է,
Եւ մեր անտառին
Բնակիչներուն,
Ազգակիցներուն,
Հարազատներուն
Միասնութիւնը
Դրոշմող տօն է։

Բոլորը ներկայ,
Չկար բացակայ․․․
Այդպէս կարծեցին
Եւ ցատկռտեցին,
Խենթ-խենթ պարեցին
Ու թռվռացին,
Կարծես թէ վերջին
Անգամը ըլլար,
Որ այսպէս մէկտեղ
Բոլորը գային
Ու խրախճանքին
Հիւրերն ըլլալով
Լաւ մը կատղէին՝
Կատղեցնէին։

Առածը կ’ըսէ․
«Մեծ էշը դուրսը
Մոռցանք, ներս մտանք»։
Այդպէս ալ եղաւ․․․
Մեր հսկայ փիղը,
Թէ՛ իր տարիքով,
Թէ՛ իր չափերով
Ամենէն մեծը,
Է՜հ, մոռցուած էր
Եւ անտեսուած էր։
Ե՞րբ պիտի յիշուէր,
Իսկոյն կանչուէր․․․
Երբ գինովնային,
Գետին իյնայի՞ն,
Փիղի կնճիթին
Կարօտ մնայի՞ն,
Որ գար ցնցուղով
Ջուրեր սրսկէր՝
«Զարթնեցէ՛ք» կանչէր.
Կամ թէ յաջորդ օ՞րն
Իսկ յիշէին ու
Զղջումի նամակ՝
Բացիկ ղրկէին
Եւ ներողութեան
Խօսքեր շարէին։

Շարն․ Դ․

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱՆՏԱՌԻՆ ՊԱՐԱՀԱՆԴԷՍԸ

41378809_926437867564109_6347736577136918528_n.png

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

Ահա՛, վազելով
Կու գան անտառին
Պատանիները՝
Աղջիկ, տղաքը։
Օ՜հ, այս ի՜նչ եռանդ,
Ի՜նչ ճկունութիւն,
Ի՛նչ սրտի հրայրք,
Ի՛նչ արիութիւն։
Յովազին ոտքին
Մարզական կօշիկ,
Լայն գօտի մէջքին,
Պայուսակն ուսին,
Սեւ ակնոցն աչքին`
Վազելէն կու գայ,
Ուժգին կը հեւայ…
-Պարահանդէս է,
Անճարա՛կ տղայ,
Հագուստ-կապուստի
Ճաշակ ալ չկա՞յ…
Ի՜նչ է, ո՞ւր կու գաս,
Մարզական սրա՞հ,
Թէ մարաթոնի
Համա՞ր կը սուրաս։
Գնա՛, շունչ քաշէ,
Բաճկոնդ հագուէ՛,
Մազերդ սանտրէ՛
Եւ այդպէս խուժէ՛.
Քիչ մը լրջացի՛ր,
Արթնամիտ եղի՛ր,
Ապա՝ հանդարտէ,
Եւ զքեզ ծանի՛ր,-
Է՜հ, կը խրատեն,
Մեծերն այսպէս են,
Բայց լսողն ո՛վ է՝
Գործադրողն ո՜վ է։
Վագրը՝ աթլասներ,
Մետաքսներ կապած,
Քիթին, շրթունքին
Օղերը կախած,
Ոտքին ոսկեգոյն
Շղթաներ շարած,
Հո՛փ-հո՛փ կը ցատկէ,
Հո՛ս-հո՛ն կը վազէ։
Ո՞վ կը դիմանայ
Հուր նայուածքներուն,
Կրակ ձեւերուն՝
Ձեռքի խաղերուն։
Տեղի-անտեղի
Ձեռքի կատակնե՜ր,
Տեղի-անտեղի
Անախորժ ճիչե՜ր։
-Ո՛վ երիտասարդ,
Արժէքդ պահէ՛,
Թեթեւսոլիկի
Ձեւդ ինչո՞ւ է,
Եկո՛ւր, փոթորկէ՛
Գիտակից խօսքով.
Սիրտեր գրաւէ՛
Ծանր կեցուածքով:
Լսող կա՞ր, կ’ըսէք,
Ի՜նչ լսող՝ երբե՛ք։
Ու՜հհհհհ, վրնջելով
Սեւ ձին ալ, ահա՛,
Կու գայ անոնց քով…
Վարսերը կապած
Նախշուն կապերով,
Ամէն մէկ գէսը
Տասնեակ գոյներով…
Ոմանք ալ հիւսուած
Թարմ ծաղիկներով
Եւ բուրումնաւէտ
Կարմիր վարդերով։
Սմբակին ծայրի
Զիլ զանգակները
Վառ աստղիկներով՝
Փայլուն զարդերով։
Առանց անձրեւի,
Առանց արեւի
Ծիածանն ըսես
Իրմէ կը բխի,
Բայց ծիածանը
Եօթը գոյն ունի,
Ի՞նքը… ի՜նչ եօթը,
Ի՜նչ եօթանասուն,
Ի՜նչ եօթը հարիւր,
Ըսէ՝ հազա՛ր գոյն։
Բարձրախօսն առած
Կ’երգէ՜ ու կ’երգէ՜
Ու խրխինջները
Մէջտեղ կը ձգէ։
Բեմին վրայէն
Վար առնել կ’ուզեն,
Ձայնը կտրելու
Միջոց կը փնտռեն,
Բայց մեր «երգչուհին»
Բեմին կը փակի։
Խեղճ ու ճարահատ
Սպասեակները
Արագ կը վազեն,
Թոներո՜վ բամպակ
Ցրուել կը փորձեն,
Որ ներկաներուն
Ականջի թմբուկն
Իսկոյն չպայթի
Ու մեր անտառին
բնակիչներուն
Անունին վրայ
«Խուլ» ածականը
Չգայ, չփակի։
Չինար ջայլամը
Իսկո՛յն կ’երեւայ։
Կարճ տաբատ հագած,
Սրունքը բացած,
Կը կանգնի բեմին
Ու բարեւ կու տայ։
Այդ ի՜նչ սրունքներ,
Թելի պէս ձողեր,
Որոնց նայողը
Արդէն կ’ամչնայ։
Սրունքը դերձան,
Իսկ վիզը պարան,
Ասոնց մէջտեղը՝
Գնդակի նման
Փոր մը կլորակ,
Վրան բաճկոնակ
Անգին քարերով,
Գոյն-գոյն ակերով.
Իսկապէս կ’արժէր
Ջահ ըլլար կախուէր
Ու ճաճանչներով
Մեզ լուսաւորէր…
Բայց մեր ջայլամը՝
Ինքնահաւանը,
Մեծ փորը տնկած,
Աջ ու ձախ կ’երթար
Եւ կը շփանար:
Փորը կը շփէր,
Գովեստ կը սպասէր,
Վիզն ու ոտքերը
Երերցնելով
Հո՛ս-հո՛ն կը վազէր,
Պարել կը փորձէր։
Իսկ ներկաները,
Ծիծաղնին զսպած
Կը նկարէին ու
«Ուաց ափ»ներուն
Մէջ կը նետէին,
Իսկ «ինսթակրամ»ին
Էջերուն վրան՝
Օրուան նոր «աստղը»
Կ’ըլլար ջայլամը։
Մեր նոր սերունդին
Այս խելառները՝
Վագրը, ջայլամը,
Մարզիկ յովազը՝
Բեմէն վար կ’իջնեն,
Խենթ-խենթ կը պարեն…
Անոնց ոտքին տակ,
Տե՛ս, կը ճզմուին
Ծոյլիկ ճպուռը,
Կայտառ մրջիւնը,
Բզէզը խուլիկ,
Մարախը ճարպիկ,
Իսկ սողուններէն
Ծերուկ խխունջը,
Լալկան թրթուրը,
Խաբող խլէզը,
Պոչատ մողէսը
Ու ցեղին կէսը։

Իսկոյն կը հասնին
Միւս սողունները։
Առջեւէն օձը
Շարժելով պոչը
Աջ ու ձախ կ’երթայ՝
Լեզուն ցոյց կու տայ,
Թոյնը կը պահէ,
Բայց զո՞վ կը խաբէ։
Փորին մէջ արդէն
Շատոնց պահուած են
Ու մարսուած են
Կաքաւին ձագը,
Հաւուն վառեակը,
Իշուն քուռակը,
Շէկ նապաստակը,
Վեց-եօթը մուկեր,
Տասնեակ առնէտներ։
Ինչո՞ւ, չէ՞ք գիտեր,
Որ օձը օ՛ձ է,
Որքա՜ն ալ զգեստ
Կամ շապիկ փոխէ՝
Նոյն խաբեբան է
Ու շողոքո՛րթն է։
Կու գայ «հերոս»ը՝
Կոկորդիլոսը,
Արցունքը աչքին
Կ’արտասուէ ուժգին…
Ճամբան բացած էր
Երախը խոշոր,
Կերած, լափած էր
Խեղճ անցորդներէն՝
Ցեխոտած խոզը,
Բանիմաց այծը,
Գրագէտ լուսանն
Ու դանդաղ կրիան։
Մեր պաղարիւնը
Փորը կը շփէր,
Կանգնած անկիւն մը
Արցունք կը թափէր՝
Կրիային պատեանն
Եկեր, չոքեր էր
Ու ստամոքսին
Վրան նստեր էր։
Ալ ի՜նչ խմիչքներ,
Զովացուցիչնե՜ր,
Պտուղի հիւթե՜ր
Ու տաք-տաք թէյեր
Կը հրամցնեն,
Որ իսկոյն մարսէ
Ձայնն ալ շո՛ւտ կտրէ,
Եւ ներկաներուն
«Քէֆ»ը չքանդէ,
Բայց անկուշտն, ահա՛,
Իր մեծ երախը
Իսկոյն կը բանայ
Եւ օգնողներուն
Գլխուն ի՜նչ խաղեր
Ըսես կը խաղայ։

Ճիշդ այդ վայրկեանին
Հպա՛րտ աղուէսին
Թիկնապահները՝
Ճերմակ արջերը,
Կարմիր գորգերը
Կը փռեն գետին,
Ուղիղ կը կանգնին՝
Յարգանքի բաժին։
Իսկոյն աղուէսը՝
Անտառապետը,
Իր «լիմուզին»էն
Ծանրօրէն կ’իջնէ։
Զմրուխտով պատած
Զգեստ մը հագած
Դրամ կը ցրուէ,
Հո՛ն, շարքի կանգնած
Շատախօս կատուին
Կռկռան գորտին,
Պառաւ կաքաւին,
Անճարակ բուին
Գինով ծիտիկին,
Ու լիրբ չղջիկին,
Որոնք կը գոչեն․
– Կեցցէ՜ աղուէսը՝
Անտառապետը
Ու լեցուն մնայ
Անոր քսակը։
Իսկ աղուէսը վէս
Կ’ըսէ ճի՛շդ այսպէս․
-«Շնորհակալ եմ»,
Ըսել չի՛ բաւեր…
Շուտ նկարեցէ՛ք,
Հոս-հոն ղրկեցէ՛ք,
«Քոմենթ» գրեցէ՛ք
Ու շատ գովեցէ՛ք,
Իմ հարո՛ւստ հոգիս
Լաւ ցուցադրեցէ՛ք։
Թող ներկաները,
Բացակաները,
Լա՛ւ տեղեկանան
Տուածիս մասին։
Միւս անտառներուն
բնակիչները
Իսկո՛յն իմանան
Բարեսիրութեան
Բոլոր քայլերուս
Ու նուէրներուս
Ճոխութեա՜ն մասին։
Բոլո՜ր ահարկու
Կենդանիները,
Ժի՛ր գազանները,
Գիշատիչները
Թող գովքս երգեն
Ու փառքս հիւսեն,
Որ ես գոհ մնամ
Ու ընծաներ տամ…

Շարն․ Գ․

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱՆՏԱՌԻՆ ՊԱՐԱՀԱՆԴԷՍԸ

40229429_1086553808168102_5993073515161452544_n

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

Ահա՛ ճուտիկը,
Առաջին հիւրը.
Գլխուն շատ երկար,
Նոյնքան սրածայր,
Կապոյտ գլխարկով
Անցքերուն մէջէն
Կը վազէ վախով։
Բոլորէն առաջ
Կ’երթայ հեւալով,
Որ տեղ մը գտնէ՝
Ոտնակոխ չըլլայ,
Պարահանդէսին
Զոհը չդառնայ։
Կը յիշէ իր կաղ
Հօրաքոյրները,
Անթեւ ու թեւատ
Մօրաքոյրները,
Հաշմանդամ դարձած
Խեղճուկ ծնողքը,
Որոնք ոտնակոխ
Եղան անցեալին
Ու խրատեցին,
Զգուշացուցին
Կոխկռտուելէ
Կամ հարուածուելէ։
Խոհեմ ճուտիկը,
Ա՛յս պզտլիկը,
Խրատ լսողը,
Հնազանդողը
Մութ, խուլ անկիւն մը
Կը գտնէ իսկոյն
Եւ կրունկներէն
զգուշանալով
Կը կանգնի հեռուն։
Գլխուն գլխարկն ալ
Դրած կը մնայ,
Որ փաստուի, թէ
Եղած էր ներկայ։

Կու գայ ոչխարը՝
Չտե՛ս ոչխարը.
Խաշ ջուրով լոգցած,
Բուրդերը գզած,
Ուռած ու փքած
Մեծ փուչիկ դարձած.
Պահարանին մէջ
Ի՜նչ կայ, ի՜նչ չկայ
Վրան անցուցած՝
Զուգուած զարդարուած։
Գոհարեղէննե՜ր,
Ի՜նչ անգին քարեր
Եւ ոսկեղէննե՜ր
Վիզէն է կախեր։
Արդուզարդ ըսես՝
Ճոխ ու ցանկալի,
Իսկ հոգի ըսես՝
Ո՞ւր է, ի՜նչ հոգի…
Շարժելով ահա,
Աջ-ձախ կը դառնայ։
Հայելով կու գայ,
Մայոցով կու լայ,
Ուտեստ կը փնտռէ՝
Որոճալ կ’ուզէ։
Դուրսէն շա՜տ հարուստ,
Ներսէն շա՛տ աղքատ,
Որքան ալ ուտէ,
Կը մնայ քաղցած։
Աչքը ծակ է, ծա՜կ,
Չ’ըսեր հասուն, խակ.
Ի՛նչ կայ՝ կը լափէ,
«Չկերայ», կ’ըսէ,
Եւ ուրիշներուն
Բաժինն ալ կ’ուտէ…
Կ’ուտէ՜, կը մարսէ՜,
«Ես չէի», կ’ըսէ։

Ետքը ընձուղտը
Ծռելով վիզը,
Երեք մեթրնոց
Օձիք թօթուելով
Գետին կը նետէ,
Հոն՝ վիզին փակած
Դերձակը վախցած․․․
Ու հաւ դերձակը
Ձեռքին մկրատը
Կը կաղայ դժգոհ,
Կ’ըսէ․«Ա՜խ, ա՜խ, օ՜ֆ․․․
Այսպէս յաճախորդ
Չէի ունեցած,
Այսպէս վիզ, կոկորդ
Դեռ չէի՛ տեսած․․․
Ինքը անճոռնի՛,
Բայց ինքնահաւան,
Բան մըն ալ հաւնի՜
Այս եղկը անբա՛ն»։
Փետուած հաւը,
Մկրատը ձեռքին,
Պիրկ փետուրները
Կը կտրէ կարգին
Ու փնթփնթալով
Կը կաղայ, կ’երթայ՝
Ընձուղտէն հեռու
Տեղ մը կը կենայ։
Ընձուղտէն փախչիլ՝
Չէ՛, կարելի չէ՛,
Երկարավիզէն
Չնշմարուիլը,
Չհալածուիլը
Անկարելի է…
Հա՛ւ, խելքդ ժողվէ՛,
Հա՛ւ, խելքդ ո՞ւր է։
Կ’ըսեն թէ՝ «հաւուն
Խելքը փոքրիկ է»,
Այսքան ալ փոքրիկ
Ըլլալն ամօ՛թ է։
Հասկցանք՝ խելքդ
Չգործածեցիր,
Աչքդ բանայիր,
Լաւ մը նայէիր.
Նախքան կարելդ
Վիզը չտեսա՞ր,
Հասակէդ շա՜տ վեր
Ըլլալը մոռցա՞ր։
Չափերիզ չունիս
Չափին համաձայն,
Ալ ինչո՞ւդ է պէտք
Օձիք, կամ այլ բա՛ն։
Գնա՛, պահուըտէ՛,
Թէ ոչ կը բռնէ,
Վիզդ կը սեղմէ
Ու փետուրներուդ
Մնացածն ահա
Մէկ-մէկ կը փետէ՝
Հոգիդ կը հանէ։

Յանկարծ կ’երեւնան
Չար շունը հաջան,
Գէր գայլը խածան
Ու եզը լծկան․․․
Վերջին օրերուն
Մարզական ակումբ
Գացած են իսկոյն,
Գիշեր ու ցերեկ
Փախցուցած են քուն,
Ծանր մարզանքի
Հետեւած՝ արթուն,
Որ սիրտ վախցնեն,
Սարսափեցնեն
Ու լեղապատառ
Բոլորը ընեն։
Ահա՛, հասած են,
Աչք կը վախցնեն։
Նեղ բաճկոն հագած՝
Պարզած թիկունքներ,
Խոշո՜ր մկաններ,
Է՜հ, կը ցուցադրեն։
Ոսկեայ շղթաներ
Վիզերնին դրած,
Մազերնին խէժով
Վեր բարձրացուցած,
Կանգնած կը հսկեն,
Կ’ոռնան, կը հաջեն,
Խածոտել կ’ուզեն,
Այսպէս կը կանչեն․
-Ե՞րբ պիտի մտնե՜նք,
Քէֆի պատրա՛ստ ենք։
Կենդանիներէն,
Հոն ներկաներէն
Կիսամերկ ուլը,
Շպարուած գորտը,
Փայլածածկ հորթը
Եւ նապաստակը
Վախով ու դողով,
Լուռ աղօթելով,
Անշշուկ կ’անցնին,
Որ չնշմարուին՝
Զոհեր չդառնան
Անոնց հարուածին
Ու կերը չըլլան
Եզին կամ գայլին․․․
Նետը աղեղէն
Ելած է շատո՜նց,
Աղօթելն անգամ
Չի՛ փրկեր զանոնք։

Դահլիճ կը մտնեն
Նուրբ օրիորդները,
Մարդիկ կը դիւթեն
Անպիտանները․․․
Սագը, սեւ բադը,
Սիրուն սոխակը,
Քնքո՜ւշ կռունկը,
Վէ՛ս սիրամարգը,
Չքնա՜ղ բոցահաւն
Ու արագիլը։
Կարճ ու կիսաբաց
Զգեստներ հագած,
Մեծ ու գոյնզգոյն
Գլխարկներ դրած
Եւ բարձրակրունկ,
Նուրբ կօշիկներով,
Ա՜խ, ա՛լ աւելի
Նրբագեղ դարձած
Սրահ կը մտնեն
Եւ կը փոթորկեն։
Նուրբ մարմիններուն
Իւղ ու ձէթ քսած
Անուշ կը բուրեն՝
Կը հրապուրեն։
Հիւրերը բոլոր՝
Ռամիկ, մեծաւոր,
Հարուստ, ունեւոր,
Աղքատ, չունեւոր՝
Բոլորը, ահա՛,
Կը կախարդուին
Ու մէկ նայուածքով
Կը հալումաշին։
Ետքը կը հասնի
Ագռաւը ծթռած,
Ճերմակափոշի
Մարմինին ցանած,
Այտերուն կարմիր
Ներկերը քսած,
Կտուցէն թոռմած
Ազատքեղ կախած։
Օրօ՜ր ու շորո՜ր
Ճօճելով կ’երթայ,
Ժպիտ կը բաժնէ,
Թեկնածու կ’որսայ…
Ո՞վ կը մօտենայ
Այդ անամօթին,
Ո՞վ կը միանայ
Գէշ ու յոռիին։
Ո՛վ ընկերանայ
Այդ անբարոյին
Աղտը կը քսուի,
Ի՛ր իսկ կտուցին։
Հեռու կը մնան
Բոլորը, ահա՛,
Ինքը անվհատ
Հոս-հոն կը դառնայ,
Աչքի խաղերով
Կ’որսա՜յ ու կ’որսա՜յ:

Շարն․ Բ․

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱՆՏԱՌԻՆ ՊԱՐԱՀԱՆԴԷՍԸ

39390560_1829137727180617_6363988875118903296_n

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

Անտառին մէջը
Իրարանցում կար․․․
Այո՛, այդ գիշեր
Պարահանդէս կար․․․
Ճոխ պարահանդէս,
Սեղաններ պէս-պէս,
Լուսէ սրահներ,
Պսպղուն զարդեր,
Անթիւ ուտեստներ
Սառ ըմպելիքներ,
Անակնկալներ
Ու ճոխ նուէրներ։
Օ՜հ, այդ գիշերը
Երկինքը ննջող
Անթիւ աստղերը
Պիտի տխրէին,
Արցունք թափէին,
Լայի՜ն, ողբայի՜ն։
Է՜հ, որովհետեւ
Պարահանդէսի
Բոլոր հիւրերը՝
Փայլուն աստղերը,
Պիտի շողային
Ու մոռցնէին
Երկինքի գիրկին
Խորը քնացող
Մայրիկ Լուսինը,
Իր Աստղիկները,
Որոնց անդորրը
Պիտի խանգարուէր,
Ահա ա՛յդ գիշեր,
Այո՛, այդ գիշեր։

Անտառին բոլո՜ր
Բնակիչները՝
Գազաններն արի,
Գիշատիչները,
Թռչուններն առոյգ,
Պաղ սողունները,
Միջատները եւ
Փայլուն ձուկերը․․․
Բոլո՜ր-բոլորը,
Բոլո՜ր-բոլորը
Հրաւիրեալներ
Էին ա՛յդ գիշեր․․․

Միայն տեսնէիք,
Թէ ինչե՜ր-ինչե՜ր
Կը կատարուէին
Նախորդ օրերուն,
Երբ բոլորը մէկ
Բռնեցին ճամբան
Փոքրիկ շուկային,
Նեղլիկ շուկային․․․
Եւ իրարանցո՜ւմ,
Գոռո՛ւմ ու գոչո՛ւմ։
Ամէն կողմ վէճ մը՝
Հաւնելու խնդիր
Ու չհաւնելու,
Սիրելու խնդիր
Ու չսիրելու․․․
Վայելո՞ւչ թէ ոչ,
Հմայի՞չ թէ ոչ․․․
Պոչով կամ անպոչ
Հագուստներ կարել
Կամ թէ պատուիրել
Պիտի ուզէին
Բոլո՜ր-բոլորը,
Բոլո՜ր-բոլորը․․․

Սիրամարգը մեր,
Հսկայ փիղը ծեր,
Կապիկը անշեղ,
Առիւծը զօրեղ,
Աղուէսը հպարտ,
Շունիկը ճաղատ,
Նապաստակը խեւ,
Մարախը թեթեւ,
Վագրը գեղեցիկ,
Աղաւնին հեզիկ,
Գիրուկ խոզուկը,
Մառանին մուկը,
Իշուկը ձախլիկ,
Ընձուղտը կաղլիկ,
Արջը կռուազան,
Գորտը կռկռան,
Գայլը շատակեր,
Բազէն ալեհեր,
Դեռ ովքե՜ր-ովքե՜ր
Ու ովքե՜ր-ովքե՜ր․․․

Խանութպանները,
Ոսկերիչները,
Կօշկակարները,
Վարսավիրները,
Արծաթագործներն
Ու դերձակները
Թեւերնին սոթտած,
Գլուխնին կապած,
Ակռանին սեղմած,
Գրպաննին բացած՝
«Բարո՜վ եկաք»ի,
«Հազա՛ր բարով»ի,
«Երթա՜ք բարով»ի
Պիտակներ կախած
Յար կ’ընդունէին,
Կը պաչպչէին
Անտառին բոլո՜ր
Յաճախորդները՝
Բնակիչները․․․
Է՜հ, գոհ պահելը
Դժուար էր, դժուա՜ր․․․
Հարիւրը կ’ելլէր՝
Կը մտնէր հազար,
Ահա՛, այս բոլոր
Ժիր վարպետները,
Ախորժակ բացած,
Ատամներ սրած,
Ափեր տաքցուցած
Ու ձեռքեր մեկնած,
Նորաձեւութեան,
Պերճաշուքութեան,
Նրբագեղութեան,
Գեղագիտութեան
Դասախօսութիւն
Կը պատրաստէին
Յաճախորդներուն
Ու գնորդներուն,
Որ քիչ մը շահին՝
Աւելին շահին․․․
Գրպաննին լեցուի․
Եւ նոյնիսկ յորդի՝
Ահա՛ այս տարի,
Գոնէ ա՛յս տարի․․․

* * *

Է՜հ, որովհետեւ
Այսպէս առիթներ
Միշտ չէ, որ պիտի
Ըլլան՝ պատահին․․․
Տարին մէկ անգամ
Կամ երկու անգամ,
Կենդանիները
Մեր մութ անտառին
Լոյս պիտի տեսնեն,
Պարեն ու երգեն,
Ուտեն ու խմեն,
Լա՛ւ մը վայելեն,
Քիչ մը բամբասեն,
Քիչ մըն ալ հաջեն։
Երբեմն պոռան
Կամ զիրար խածնեն,
Լուսարձակի տակ
Բոլորը դնեն՝
Մաղէ անցընեն։
Լուսանկարուին,
Լուսանկարեն,
Տեսահոլովակ
Ալ արձանագրեն,
Որ նոյն վայրկեանին
Դիմատետրերուն
Պաստառին վրայ
Շուտ տեղադրուին,
Դիտուի՜ն ու դիտուի՜ն
Կամ քննադատուին․․․
«Լայք»եր հաւաքեն,
«Քոմենթ»ներ փնտռեն՝
Աստղերուն փոխան
Իրենք շողշողան․․․
Եւ «մերսի»ներուն
Ու «թէնք եու»ներուն
Շարքերը բեղուն
Իսկո՛յն աւելնան․․․
Սիրող-չսիրող,
Հաւնող-չհանող,
Բարեկամ, օտար,
Ազգակից բարի,
Նոյնիսկ թշնամի՝
Շողոքորթութեամբ
Ու խաբէութեամբ,
Դիմակներ դրած,
Մատներ շարժէին․․․
Ծիծաղնին բռնած
Կոճակ սեղմէին
Ու ջերմ մաղթանքներ,
Հազար համբոյրներ
Տային, առնէին՝
Հեռաձայններու,
Համակարգիչի
Պաստառի վրայ,
Քուլիսներէն դուրս,
Չափուած ու ձեւուած,
Նստած կամ բազմած,
Կայնած կամ պառկած,
Որպէս ցո՛յց մարդկանց՝
Հազա՜ր ձեւերով,
Արդ ու զարդերով
Կամ շպարներով
Ծեփուած, հա՛ ծեփուած,
Լոյս աշխարհ եկող
Լուսանկարի
Նոր հերոսներուն․․․
Ու այդ վայրկեանին
Եսասիրութեան,
Եսամոլութեան,
Պարծենկոտութեան,
Ինքնասիրութեան
Սուր ախորժակով
Լափել ուզէին,
Կոնծել ցանկային
Անտառին բոլոր
Բնակիչներուն
Կարծիքները բութ,
Գովեստները սուտ
Ու համբոյրն առանց
Կուտ ու կորկոտի․․․

Է՜հ, ո՞րը ըսեմ
Կամ խոստովանիմ․․․
Ի՞մ մեղքս է, որ
Մեր խուլ անտառին
Բնակիչները,
Պարպած ուղեղնին,
Ա՛յս անմիտները
Կարեւորութիւն
Կու տան դուրսինին՝
Լոկ արտաքինին․․․
Ու շատոնց մոռցած
Ներքինը սիրուն՝
Կ’իյնան, ափսո՜ս, ա՜խ,
Թակարդը, աւա՜ղ։
Խելք մը ունէին,
Խելք մը կենդանի,
Սուր ու լուսաւոր,
Բիւրեղ, փառաւոր,
Մէկդի նետեցին,
Անկենդան ըրին,
Դարձան մտօք կոյր,
Ե՛ւ համր, ե՛ւ խուլ․․․
Աղքատացուցին
Ե՛ւ խելք, ե՛ւ հոգի։
Ա՛լ ո՞ւր կը փնտռես
Դուն իմաստութիւն,
Կամ պարկեշտութիւն,
Կամ խոհեմութիւն
Ու խելացութիւն։
Այս բոլոր բարի
Արժանիքները
Պահուած կը մնան
Գիրքերուն մէջը․․․
Դարաններուն զարդ,
Փոշեծածկ դարձած՝
Իմաստուններուն,
Գրագէտներուն
Հատորներուն մէջ,
Որ հասանելի
Գանձեր են բերրի…
Բայց տեսնողն ո՞վ է,
Կարդացողն ո՞ւր է…
Չէ՞ որ բոլորը
Խուլ, համր են ու կոյր․․․
Ու մեր անտառի՜ն
Վիճակն է տխուր,
Այո՛, շա՜տ տխուր։

Լա՜ւ, շատ չերկարենք,
Դառնանք մեր նիւթին
Ու ակնարկ նետենք
Պարահանդէսին․․․
Այդ օրը հասաւ
Եւ ժամը հնչեց․․․
Մունետիկ աքլորն
Այս աղաղակեց․
-Կու-կու-լի կու-կո՜ւ,
Կու-կու-լի կու-կո՜ւ,
Պարահանդէսի
Օրը այսօր է,
Նայի՛մ, ո՞վ ներկայ,
Ո՞վ բացակայ է։
Բացակայ չկայ,
Բոլորն են ներկայ․․․
Այսպիսի առիթ
Դեռ կը փախցուի՞։

Շարն․ Ա․

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱՆՄԵՂ ԱՐԱՐԱԾՆԵՐԸ

30849125_891587234356610_1093664542_o (1)

ՍԻԼՎԻ ՊԱԼԵԱՆ

Հաւաքուած էին բոլորը հոն, քարայրին մէջ, մուս-մութ անկիւն մը: Հոն էին փախած հալածանքէն․ եղնիկներ, էշեր, ձիեր, ոչխարներ, նոյնիսկ մուկեր: Քանի մը արարածներ ունէին նորածին կամ դեռատի ձագեր, նոյնպէս կային մի քանի մայրեր ու մեծ հայրեր:

Դողդղալով ներս կը մտնէ եղջերուն:

– Դուն ուրկէ՞ կու գաս,- կը հարցնէ եղնիկը:

– Հեռու անտառէ մը,- կը պատասխանէ ան:

– Ինչպէ՞ս կրցար փախչիլ հալածանքէն,- կ’ուզէ գիտնալ եղնիկը:

– Գիշերները վախով կը յառաջանայի, իսկ ցերեկները կը պահուըտէի, որպէսզի զիս չտեսնեն:

– Ինչպէ՞ս գտար այս քարայրը,- կը ձայնէ ձին:

– Ձեր քալած ճամբան տեսայ, բայց ուղղութիւնը միշտ փոխեցի:

– Ինչպէ՞ս,- կը հարցնեն ոչխարները միաբերան:

– Ոտքերս մէկ աջ կը տանէի մէկ ձախ, երբեմն նոյնիսկ ջուրի վրայէն,- կը պատասխանէ եղջերուն:

Քիչ ուտելիք եւ խմելիք ունէին, բայց կրցան այդ գիշեր կարելի եղածին չափ հանգիստ քնանալ:

Արեւը չելած ձին աչքերը կը բանայ: Ան հեռուէն գազաններուն ձայները կը լսէ, անոր համար միւսներուն ոտքով կը զարնէ արթնցնելու համար: Նշան կ’ընէ, որպէսզի ձայն չհանեն: Մուկերը շուտով դուրս կ’ելլեն իրենց ծակերէն ու քարայրին մուտքին կը շարուին: Հոս կը նային, հոն կը նային եւ ի՜նչ տեսնեն՝ հարիւրաւոր վայրի կենդանիներ, որոնք քարայրին կը մօտենան: Անմիջապէս ետ կը մտնեն եւ իրենց բարակ ու սուր ձայներով կը պոռան․

– Կը հասնին վայրի անասունները, շուտով ճար մը գտէք եւ անհետացէք այս տեղէն:
Ոչխարները կը կմկման:

– Մէ՜, մէ՜, ի՜նչ ընենք, ո՜ւր երթանք:

Յանկարծ կը լսուին վայրի գազաններուն քայլերը:

Անմիջապէս եղջերուն, ձիերն ու էշերը գետին կ’իյնան իրենց տակ առնելով միւս կենդանիները:

– Ձայն-ձոյն մի՛ հանէք, թող կարծեն թէ մենք մեռած ենք,- կը խրատեն անոնք:

Այդ ձեւով բոլորն ալ կ’ազատին վտանգէն:

Ձին դառնալով միւսներուն կ’ըսէ․

– Այս է վիճակը արարածներու, որոնք չունին կարող տէր:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: