ՊՐՈՒՔԼԻՆԻ ԹԱՆԳԱՐԱՆԻ ԱՍՈՐԱԿԱՆ ՔԱՆԴԱԿՆԵՐԸ

ՏԱԼԻԱ ԱԼ ՍԱՅԻՏ

Պրուքլինի թանգարանը ցուցադրութիւն ունի տասներկու մեծ ասորական քանդակներու, որոնք բերուած են Նեմրութ քաղաքէն (Մոսուլ)։ Երկար սրահի մը մէջ, հսկայ պատի չափ քարերը կանգնեցուցած են քով քովի, ճիշդ այնպէս, ինչպէս որ շարուած էին հոն՝ իրենց բնավայրին մէջ։ Այս քարերը շինուած են Ք․ ա. 879ին, Աշորնասիբալ թագաւորի պալատին մէջ եւ կը պատկերեն պաշտուած աստուածներ, սուրբ ծառեր եւ տարօրինակ ճիներ, որոնք կը կոչուին «Աբգալու»։ Աբգալուները զօրաւոր մկանով իրական մարդիկ կը թուին։ Իւրաքանչիւր մկան քանդակուած է փափկօրէն եւ իւրաքանչիւր ոտնամատ, եղունգ շատ յստակ կ՚երեւին, մինչեւ իսկ անոնց հագած տարազներուն ամէն մէկ ծալքն ու մանրամասնութիւնները յստակ են։ Սակայն այս մարդիկը սովորական մարդիկ չեն, երբեմն ունին արծիւի թեւեր կամ արծիւի գլուխ։ Ասորեստանցիները կը հաւատային, որ այս արարածները թագաւորին կը ծառայէին։

Կը պատմուի նաեւ, որ երբ Աշորնասիբալ թագաւորի պալատին շինութիւնը վերջացած է, ան տասը օր մեծ խնճոյք կազմակերպած է, ուր 70․000 մարդիկ անցած են այս քարերուն առջեւէն։

Զարմանալի է, որ այս հոյակապ շինութիւնները գրեթէ 150 տարի լքուած ու անտէր մնացած են, մինչեւ որ ի վերջոյ հնագէտները գտած են զանոնք 19րդ դարուն։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն blog-ի վարչութեան հետ:

ԾՓԱՑՈՂ ՅՈՒՇԵՐ

«Յուշեր», Կարպիս Քէնտիրճեան

ՆԱԹԱԼԻ ՔԷՆՏԻՐՃԵԱՆ

Գեղանկարչութիւնը արտայայտամիջոց մըն է, որ կը նպաստէ վերակենդանացնելու իրականութիւններ եւ կը ստեղծէ հոգեբանական կերպարներ, վերածելով կենդանի եւ անշունչ առարկաները շարժուն վիճակներու, ի յայտ բերելով երբեմն անտրամաբանական զուգորդումներ:

Յաճախ հոն կը տեսնենք ինքնութեան պրպտումներ, արմատներ, անմոռաց յիշատակներ որպէս բեկորներ, նշխարներ եւ մասունք:

Այս բոլորը կը տեսնենք երիտասարդ արուեստագէտ Կարպիս Քէնտիրճեանի գործերուն մէջ եւ յատկապէս՝ այս նկարին, որ կ’ամփոփէ իր մեծ հայրերէն ժառանգած աւանդութիւններ, որոնք այնքան խոր կը թափանցեն եւ կը պարուրեն իր ներաշխարհը ի յայտ բերելով հայկական ինքնութիւնը եւ այսօրուայ հրամայականը՝ քաջ պահապան հանդիսանալ հայ ազգի վերակենդանացման:

Հոն են հին զէնք մը, ջուրի հին կուժ մը, հին գիրքեր, ձուկ եւ կակի (persimmon):

Զէնքը. մեր պատմութեան 2000 տարիները մեզի սորվեցուցած են, որ ինքնապաշտպանութիւնը կարեւոր է, եւ մենք շնորհիւ ատոր կրցած ենք պաշտպանել, բայց ի՞նչ պաշտպանած ենք: Պաշտպանած ենք մեր ցեղային աւանդութիւնները եւ ստեղծագործ միտքը, որովհետեւ առանց մշակոյթի ազգը գոյութիւն չունի, ազգը մշակոյթ է:

Ջուրը կենսական անհրաժեշտութիւնն է կեանքի գոյութեան: Յոյն փիլիսոփայ Արիստոտէլ դասաւորած է բնութեան չորս հիմնական տարրերը՝ կրակ, օդ, հող, ջուր, եւ պատահական չէ որ ջուրը դարձած է պաշտամունքի առարկայ, նաեւ՝ մաս կազմած կրօնական տարբեր արարողութիւններու, որոնք հասեր են մինչեւ մեր օրերը:

Ջուրի պաշտամունքը էական տեղ գրաւած է նաեւ հայերուս քով եւ կ’արտայայտուի առասպելներու, ծիսական արարողութիւններու եւ օրհներգներու մէջ: Հայ ժողովուրդը ջուրի մասին բազմաթիւ առածներ եւ ասացուածքներ ունի, որոնց մեծ մասը ունի այլաբանական իմաստ, եւ ջուրը այսօր ալ առանձնայատուկ տեղ կը գրաւէ հայ ընտանեկան կենցաղային համակարգին մէջ:

Գիրքերը նաւեր են հոս, որոնք ժամանակի ալիքներով կը թափառին եւ իրենց թանկարժէք բեռը սերունդէ սերունդ զգուշօրէն կը տեղափոխեն: Անոնք աշխարհի արտացոլքն են, որ կը պարունակեն անսահման խորութիւնը բազմազանութեան, գիտութեան, երեւակայութեան, իրականութեան եւ սիրոյ:

Իսկ գետի ձուկը եւ կակին արուեստագէտին մանկութեան յուշերուն մէջ մեծ տեղ կը գրաւեն խորհրդանշելով իր ծննդավայր Այնճարը՝ տաքուկ եւ հարազատ:

Ծփացող յուշեր, որոնք կը դառնան կեանքի արժէք եւ պատգամ իւրաքանչիւր հայու: Աւանդ, որուն կայծը կը խթանէ, որ հայը ապրի, գործէ եւ շարունակէ իր պահանջատիրական երթը:

 Հայուն շարունակուող կեանքը, հզօր եւ տոկուն:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

«ՏԱ ԹԵՒ»

Տաթեւիկ Գասամանեան Գույումճեան,  «Տա թեւ» 

ՆԱԹԱԼԻ ՔԷՆՏԻՐՃԵԱՆ

Հաշտ ու խաղաղ մարդկութեան կատարեալ եւ ներդաշնակ աշխարհի մը մէջ ապրելու փափաքն է որ մտքիս մէջ կը պտտի, երբ կը դիտեմ Տաթեւիկ Գասամանեան Գույումճեանի «Տա թեւ» գեղանկարը։ Ան կը պատմէ այն գեղեցիկ առասպելը, որ առընչուած է Տաթեւու վանքին․ երբ վանքը կառուցող վարպետը իր աշխատանքը կ’աւարտէ, կը խնդրէ Աստուծմէ, որ թեւեր տայ իրեն, որպէսզի ան երկինքէն տեսնէ այս գեղեցկութիւնը: Աստուած կը լսէ անոր խնդրանքը եւ կը կատարէ զայն:

Վարպետը կը թռչի եւ կ’երթայ անյայտ ուղղութեամբ, բանուորները առանց վարպետին չեն կրնար հանել վանքին փայտէ տախտակամածները (սկալաները): Ժամանակ մը ետք, լսելով որ ան Պոլիս կը գտնուի, մարդ կը ղրկեն եւ կը խնդրեն, որ գայ եւ հանէ վանքի սկալաները, բայց վարպետը չի վերադառնար, միայն կը յայտնէ հանելու եղանակը եւ կ’ըսէ․ «Հոգին սուրբ տայ թեւ», եւ վանքը կը կոչուի Տաթեւ, որ կը նշանակէ՝ թեւեր տայ:

Նկարին մէջ ի յայտ կու գայ վանքը շրջապատուած անդունդներով եւ թեւեր առած կարծես կը սաւառնի կիրճի վրայ: Վանքին զանգերը կը հնչեն անվերջ եւ ձայն կու տան զգաստութեան հայ ժողովուրդին, որ ցրուած է:

Տաթեւիկ Գասամանեան Գույումճեանի՝ գանատաբնակ գեղանկարիչին գործերը մաս կը կազմեն Այնճարի Art Galleryի մնայուն ցուցահանդէսին։ Ան իր հաւաքածոյին մէջ տեղ կու տայ հայկական նուռին, հաւատալով որ ան խորհրդանիշն է բարեկեցութեան, առատութեան, պայքարի ու յարատեւութեան, եւ հողին ու հայրենիքին կառչած մնալու խորհուրդը ունի։

Տաթեւիկ վարպետօրէն կը փոխանցէ առասպելն ու իր ապրումները կտաւին, խոհականութիւն արտայայտելով:

Գոյները յաճախ կը թանձրանան, քանի որ նկարիչը կը խօսի անպարփակելի սիրոյ եւ հաւատքի մասին, միշտ պահելով իր խոր սէրն ու ակնածանքը հայ մշակոյթին հանդէպ։ Ան կը դրսեւորէ իր ներաշխարհը թանձր անկեղծութեամբ:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

«ԼՈՒՌ ՃԱՄԲՈՐԴՈՒԹԻՒՆ»

ՆԱԹԱԼԻ ՔԷՆՏԻՐՃԵԱՆ

Նկարիչներ կ’օգտագործեն իրենց վրձինը կտաւներու վրայ պատմութիւններ պատմելու համար: Իւրաքանչիւր գունային հարուած շատ հետաքրքրական պատմութիւն կը պատմէ, յոյզեր կ’արտայայտէ:  

Արուեստի գործերով պատմուած պատմութիւնները վէպերու նիւթեր են․ այս նկարը („Silent Journey“, pastel on paper, 55 x 41cm) կու գայ պատմել լուռ ճանապարհորդութեան մը մասին․ փասթել թուղթի վրայ նկար մըն է Ժիրայր Փանոսեանի հաւաքածոյէն: Ան դիտողին կը ներկայանայ բացառիկ ուժականութեամբ լեցուն արուեստով եւ նկարած պայծառ գոյներով, եւ իր նիւթերը հոգեհարազատ են ու զգացական:

Ժիրայր Փանոսեան ծնած է Պէյրութ: Նկարչական կրթութիւնը ստացած է Փարիզի մէջ: 1987էն ի վեր անհատական ցուցահանդէսներ տուած եւ քրոջը՝ Մարալ Փանոսեանի հետ հիմնադրած է «Այբ թու զետ» արուեստի հիմնարկը: Իր գործերէն կարելի է մնայուն կերպով տեսնել Այնճարի (Լիբանան) Art Galleryին մէջ:

Յաճախ արուեստի գործեր կը ներկայանան մեզի առանց բացատրութեան, բայց երբեմն այնպէս մը կը դրսեւորուին, որ կարծես մենք իրենց կեդրոնը ըլլայինք: Եւ որովհետեւ արուեստը տեսնողի աչքին մէջ է, նոյն նկարը կրնայ տարբեր բաներ ըսել տարբեր մարդոց:

Ահաւասիկ գեղեցիկ պատմութիւն մը:

Պայծառ առաւօտ մը երեք ճամբորդներ պատրաստ են եւ մեկնումի ժամուն կը սպասեն․ երեք ուղեւորներ՝ երեք սերունդներու պատկանող: Տարեց կին մը սեւեր հագած գետին նայելով կը խոկայ․ արդեօ՞ք անցեալը կը մտաբերէ, հաւանաբար իր կատարած ընտրութիւնները վերարժեւորելով:

Երկրորդ կինը ճերմակ զգեստով, գլուխը յենած աջ ուսին, աչքերը սեւեռած առօրեայ պատահարներուն, ակնկալութիւններ ունի, որոնածը չի գտներ եւ կը հեռանայ: Իսկ ամենէն երիտասարդը հայեացքը ուղղած է դէպի պայծառ ապագան, օրօրելով երազները, անհամբեր՝ նոր կեանք մը սկսելու իղձով:

Երեքին հասարակ յայտարարը լռութիւնն է, իւրաքանչիւրը իր ներաշխարհին մէջ թաքցուցած է զայն: Լուռ ճանապարհորդութեան մը լուռ ուղեւորները:

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԱԶՆԻՒ ՄՆԱԿԵԱՆ

Ազնիւ Մնակեան.png

اَزنيف مناقيان خانم) الماس رولنده)

(Azniv Mınakyan Hanım) Elmas rolünde

Տիկին Ազնիւ Մնակեան՝ Էլմասի դերով

«Շէպապ» («Պատանեկութիւն»), գրական, ընկերային եւ իմաստասիրական շաբաթաթերթ,
հիմնադիրներ՝ Նէժատ Կալի-Իսմայիլ Ֆայիգ, հրատարակչութեան տնօրէն՝ Սալահէտտին Էնիս, Կ. Պոլիս, 24 Շուպաթ 1334 (24 Փետրուար 1918), թիւ 24։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՎԱՀՐԱՄ ՓԱՓԱԶԵԱՆ (1888-1968)

Դերասան, գրող

Վահրամ Փափազեան

Աղբիւր՝ «Թատրոն եւ երաժտութիւն», պատկերազարդ հանդէս թատերական, երաժշտական, գեղարուեստական. խմբագիր-հրատարակիչ՝ Անտօն Մայիլեան, Բագու, Ը. տարի, թիւ 4-5, Ապրիլ-Մայիս, 1917։

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ԻՆՏՐԱ, ՏԻՐԱՆ ՉՐԱՔԵԱՆ (1875-1921)

Indra

Այս դիմանակարին հեղինակն է ՄԱՐԻԱ ՔԷՕՖԹԷԵԱՆ, որ Ազգային Յառաջ-Գալուստ Կիւլպէնկեան Վարժարանէն  շրջանաւարտ է (2016) եւ կը բնակի Այնճար, Լիբանան:

Շնորհակալութիւն կը յայտնենք Մարիային, որ մեր առաջարկին վրայ Ինտրայի դիմանկարը գեղեցկօրէն վերարտադրեց։

ՀԱՅԵՐԷՆ blog

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՆՈՐ ԴԻՄԱՆԿԱՐՆԵՐ ԲԻՒԶԱՆԴ ԹՕՓԱԼԵԱՆԻ ՁԵՌՔԷՆ

Ստորեւ կը հրապարակենք դիմանկարներու նոր շարք մը ֆրանսահայ բանաստեղծ ու գեղանկարիչ Բիւզանդ Թօփալեանի հաւաքածոյէն։ Դարձեալ շնորհակալութիւն՝ յարգելի Անի Գամպուրեանին (Փարիզ), որ մեզի տրամադրելով իր մօրեղբօր սոյն գեղանկարները, անոր վաստակին հանդէպ իր վարակիչ նուիրումին արտայայտութիւն կու տայ անգամ մը եւս։

ՀԱՅԵՐԷՆ BLOG

Victor Gardon
Victor Gardon, Վահրամ Կաքաւեան (1903-1973)
Անտիպ

Արփիկ Միսաքեան.jpg
Արփիկ Միսաքեան (1926-2015)
Անտիպ

Կարօ Մեհեան

Կարօ Մեհեան, Ղազարոսեան (1898-1984)
Անտի՞պ

Նազարէթ Թօփալեան
Նազարէթ Թօփալեան (1933-2016)
Անտիպ

Նիկողոս Սարաֆեան
Նիկողոս Սարաֆեա՞ն (1902-1972)
1948, անտի՞պ

Սոնա Թօփալեան

Սոնա Թօփալեան (1908-1986)
Բ․ Թօփալեանի կինը։ Անտիպ

Վահրամ Մավեան բ

Վահրամ Մավեան (1926-1983)
Գէորգ Մարաշլեան, Վահրամ Մաւեան (Պուէնոս Այրէս, 1984)

Օհան Տուրեան ա
Օհան Տուրեան (1922-2011)
Անտիպ

Օհան Տուրեան2
Օհան Տուրեան (1922-2011)
Անտիպ

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԲԻՒԶԱՆԴ ԹՕՓԱԼԵԱՆԻ ՏՊԱԳՐԵԱԼ ԳԾԱՆԿԱՐՆԵՐԷՆ

%d5%a91
Կարօ Փօլատեան (1911-1986)
1949, Փարիզ
Կարօ Փօլատեան, Կը հրաժարիմ հայութենէ, Փարիզ, 1949:
«Ջահակիր» շաբաթաթերթ, Գահիրէ, թիւ 55, 15 Յունուար 1954:
“Armenia”, Marseille, n° 46, juillet-août 1979.
“France-Arménie”, Lyon, n° 50, octobre 1986.

%d5%a92
Զարեհ Որբունի (1902-1980)
«Աշխարհ» շաբաթաթերթ, Փարիզ, 27 Օգոստոս եւ 31Դեկտեմբեր 1960:

%d5%a93
Էդուարդ Թօփչեան (1911-1975)
1965
«Աշխարհ» շաբաթաթերթ, Փարիզ,11 Սեպտեմբեր 1965:

%d5%a94
Վաղարշակ Մելիքեան
«Զուարթնոց», ամսաթերթ, Փարիզ, նոր շրջան, Ա. Տարի, թիւ 4, 10 Փետրուար 1956:

Յարութիւն Ֆրէնկեան.jpg
Յարութիւն Ֆրէնկեան
14-7-1941 (?)
Արդի հայ գրականութիւն, Բ. հատոր, Փարիզ, 1941, էջ 217:

%d5%a3%d5%a5%d5%b2%d5%a1%d5%b4
Գեղամ Քերէսթէճեան (1892-1981)
«Գրական» ամսաթերթ, Փարիզ, Օգոստոս-Դեկտեմբեր 1962:

%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d6%80%d5%b8%d5%b6
Ահարոն Տատուրեան (1886-1965)
«Զուարթնոց» ամսաթերթ, Փարիզ,15 Յունիս 1957:

%d5%bd
Նիկողոս Սարաֆեան (1902-1972)
Krikor Beledian, Cinquante ans de littérature arménienne en France
Paris 2001, պատկեր թիւ 50:

%d5%af%d5%b8%d5%b4%d5%ab%d5%bf%d5%a1%d5%bd
Կոմիտաս (1869-1935)
«Զուարթնոց» տարեգիրք, Փարիզ, Բ. հատոր, 1939:
«Զուարթնոց» ամսաթերթ, Փարիզ, նոր շրջան, Ա. տարի, թիւ 5-6, Մարտ-Ապրիլ 1956:
«Աշխարհ» շաբաթաթերթ, Փարիզ, ?, 1961:

%d5%a1%d5%b6%d5%a9%d5%b8%d6%82%d5%a1%d5%b6
Antoine Meillet (1866-1936)
«Յառաջ» օրաթերթ, Փարիզ,13 Նոյեմբեր 1966:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԲԻՒԶԱՆԴ ԹՕՓԱԼԵԱՆԻ ՏՊԱԳՐԵԱԼ ԳԾԱՆԿԱՐՆԵՐԷՆ

Նախորդ բաժինով ներկայացուցած էինք Բիւզանդ Թօփալեանի քանի մը անտիպ գծանկարները։ Այստեղ կը ներկայացնենք մամուլի էջերուն արդէն իսկ լոյս տեսած խումբ մը այլ դիմանկարներ։ Զանոնք մեզի տրամադրած ու մատենագիտական տուեալները նշած է յարգելի Անի Գամպուրեանը կրկին։ Դարձեալ շնորհակալութիւն իրեն։

ՀԱՅԵՐԷՆ BLOG

%d5%be%d5%ab%d5%af%d5%bf%d5%b8%d6%80-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%b1%d5%b8%d6%82%d5%b4%d5%a5%d5%a1%d5%b6
Վիկտոր Համբարձումեան (1908-1996)
1961, Բիւրական
«Անդաստան» պարբերական, Փարիզ, թիւ 16, 1965, էջ 138
«Աշխարհ» շաբաթաթերթ, Փարիզ, 13 Նոյեմբեր, 1965
«Արեգակ» ամսաթերթ, Լոնտոն, Գ. տարի, թիւ 23, Փետրուար, 1966
«Աշխարհ» շաբաթաթերթ, Փարիզ, 9 Հոկտեմբեր, 1968

 

%d5%b0%d5%ab%d6%82%d5%ba%d5%a7%d6%80-%d5%aa%d5%ab%d6%82%d5%a7%d5%b6
Հիւպէր Ժիւէն (1926-1987)
«Գրական ամսաթերթ», Փարիզ, Ա. տարի, թիւ 1, Դեկտեմբեր, 1961
Camille Lecrique, “Hubert Juin”, Paris 1962, p. 3

 

%d5%a5%d5%a6%d6%80%d5%a1%d5%bd-%d5%b0%d5%a1%d5%bd%d6%80%d5%a1%d5%a9%d5%a5%d5%a1%d5%b6
Եզրաս Հասրաթեան (1903-1981)
«Աշխարհ» շաբաթաթերթ, Փարիզ, 25 Նոյեմբեր, 1961

 

%d5%be%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%b6-%d5%a9%d5%a7%d6%84%d5%a7%d5%a5%d5%a1%d5%b6
Վահան Թէքէեան (1878-1945)
«Արեւմուտք» շաբաթաթերթ, Փարիզ, 22 Ապրիլ, 1945
Վահան Թէքէեան, «Նամակներ Լեւոն Զաւէն Սիւրմէլեանին»
բ. տպ., Նիւ Եորք, 1950, ճակատապատկեր

 

%d6%85%d5%b0%d5%a1%d5%b6-%d5%bf%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a5%d5%a1%d5%b6
Օհան Տուրեան (1922-2011)
«Անդաստան» պարբերական, թիւ 8/9, Փարիզ, 1958, էջ 192
Puzant Topalian, “Le Jour du Monde”, 2e éd., 1966, h.-t.

 

%d5%a1%d6%80%d5%a9%d5%ab%d6%82%d6%80-%d5%a1%d5%a4%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d5%be
Արթիւր Ադամով (1908-1970)
«Սովետական Արուեստ» ամսագիր, Երեւան, թիւ 10, Հոկտեմբեր, 1965

 

%d5%b6%d5%a1%d6%80%d5%a4%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%ab
Շաւարշ Նարդունի (1898-1968)
«Զուարթնոց» տարեգիրք, Ա. տարի, 1937, էջ 80
«Արեւմուտք» շաբաթաթերթ, 16 Յունուար, 1949

 

%d5%be%d5%a1%d5%a6%d5%a3%d5%a7%d5%b6-%d5%b7%d5%b8%d6%82%d5%b7%d5%a1%d5%b6%d5%a5%d5%a1%d5%b6
Վազգէն Շուշանեան (1902-1941)
8 Ապրիլ 939 (?)
«Յառաջ գրական», Պէյրութ, Մարտ-Ապրիլ, 1962
Գառնիկ Ադդարեան, «Վազգէն Շուշանեան», Պէյրութ, 1966, էջ 8

 

%d5%ba%d5%a5%d5%bf%d6%80%d5%b8%d5%bd-%d5%a6%d5%a1%d6%80%d5%b8%d5%b5%d5%a5%d5%a1%d5%b6
Պետրոս Զարոյեան (1903-1986) 1941
Պետրոս Զարոյեան, «Սեւ ու ճերմակ», Փարիզ, 1941, ճակատապատկեր

 

%d5%a1%d6%80%d5%b7%d5%a1%d5%af-%d5%b9%d6%85%d5%ba%d5%a1%d5%b6%d5%a5%d5%a1%d5%b6
Արշակ Չօպանեան (1872-1954)
«Զուարթնոց» ամսագիր, Փարիզ, 15 Օգոստոս, 1938
Արշակ Չօպանեան, «Բանաստեղծութիւններ», Փարիզ, 1949
«Աշխարհ» շաբաթաթերթ, 28 Մայիս, 1960
Edmond Khayadjian, “Archag Tchobanian et le mouvement arménophile en France”
Marseille  1986

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: