ԼՈՅՍ ՏԵՍԱՒ ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆԻ «ՈՍՏԱՅՆ 10 – ԺՊՏԱՄԱՐՏ» ՀԱՏՈՐԸ

Լոյս տեսաւ Վրէժ-Արմէնի «ՈՍՏԱՅՆ 10 – Ժպտամարտ» առցանց հատորը, որ կը պարունակէ 38 երգիծական յօդուածներ։

«Ինչո՞ւ այս հատորը» վերնագրուած նախաբանին մէջ հեղինակը դիտել կու տայ, թէ ընթերցողը կրնայ ժպտիլ կամ խնդալ կարդալով այս գրութիւնները, սակայն անոնց նպատակը խնդացնել չէ. «Անոնք արդիւնք են տարիներու ընթացքին զգացուած նեղութիւններու, ապրուած հիասթափութիւններու, հանդիպած այլանդակութիւններու, զայրոյթի եւ ընդվզումի»,– կը գրէ ան, ապա կ՚աւելցնէ,– «Եթէ ընթերցողը այս ակնարկներուն մէջ տեսնէ մեր հաւաքական կեանքին վերաբերող՝ իրեն ծանօ՛թ իրավիճակներ՝ պատահականութեան արդիւնք չէ՛ ատիկա, քանի որ վստահ եմ, որ միայն գրողը չէ՛, որ կ՚անդրադառնայ այս երեւոյթներուն։ Եթէ ընթերցողը իրեն ծանօթ դէմքերու ալ յատկանիշերը նկատէ, թող այդ ալ պատահականութեան չվերագրէ։ Այդ դէմքերը,– կարեւոր չեն անունները, որոնք չեն տրուած,– անհատներ չեն, կերպարնե՛ր են, որոնց կը հանդիպինք ամեն օր, ամեն տեղ, բոլո՛ր ժամանակներուն։ Իր օրին Յակոբ Պարոնեանն ալ նման դէմքերու հանդիպած է, գիտէք։ Վերջապէս եթէ ընթերցողը ինքզի՛նք տեսնէ այստեղ, ու խնդա՛յ՝ այդ կ՚ըլլայ մեծագո՛յն վարձատրութիւնս…»։

Իր կարգին, «Կարդալէ առաջ…» իր ներածականին մէջ Բժ. Արմենակ Եղիայեան կը մատնանշէ՝ «Այստեղ,– բոլորովին fictif՝ գոյութիւն չունեցած կուսակցութիւններու եւ կուսակցականներու, միութիւններու եւ միութենականներու, տեղի չունեցած ժողովներու եւ ժողովականներու, չկայացած հանդիսութիւններու եւ հանդիսականներու ընդմէջէն,–  համակրելի ու բոլորովին իւրայատուկ հնարամտութեամբ մը, այլեւ սեւեռումով ու սուր հեգնանքով մը Վրէժ-Արմէն խոշորացոյցի տակ կ’առնէ սփիւռքահայ կուսակցութիւններու, կուսակցականներու, ազգային գործիչներու բարքերուն ծիծաղելի, անհեթեթ ու սնամէջ երեսները, որոնց ծանօթացած է եւ որոնք բիւրեղացած են իր գիտակցութեան մէջ իր ազգային, ընկերային ու կուսակցական գործունէութեան երկարամեայ ծառայութեան բերումով»:

Հատորին շապիկի գծագրութիւնը, անգամ մը եւս, գործն է Կարօ Մարկոսեանի։ Այս գրքին մէջ ներառուած են նաեւ Տեմսի Արզումանեանի երգիծանկարները, ինչպէս նաեւ Յակոբ Ճանպազեանի եւ Զաւէն Սարգիսեանի գծմծումները։  

Հեղինակին վերջին եօթ հատորները՝ սկսեալ «Ոստայն 4»էն, մատչելի են ընթերցողին Հայերէնblog կայքէջի «ԳԻՐՔԵՐ» բաժնին մէջ (https://hayerenblog.wordpress.com/ Գիրքեր)։ Այնտեղ կարելի է կարդալ նաեւ հեղինակի ոչ-անձնական բնոյթի նամականին, որ հետզհետէ պիտի ամբողջանայ։

5 Յունուար 2019

Գիրքը ամբողջութեամբ կարդալու համար սեղմել այս կապը`

ՈՍՏԱՅՆ 10 – ԺՊՏԱՄԱՐՏ

Advertisements

ՄԱՐՈՒՇ ԵՐԱՄԵԱՆ ՈՒՐՈՒԱՆԿԱՐ

1965-1995 ԹՈՒԱԿԱՆՆԵՐՈՒ ՍՓԻՒՌՔԱՀԱՅ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹԵԱՆ

ուրուանկար

Ներածութիւն` Հայկ Աւագեան
Հրատարակութիւն` «Ջահակիր» շաբաթաթերթ
Գահիրէ
2018

 

https://archive.org/details/TchahagirSupplementNo.20

 

 

ԼՈՅՍ ՏԵՍԱՒ ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆԻ «ՈՍՏԱՅՆ 9 – ՄԱՆՐԱՆԿԱՐ» ՀԱՏՈՐԸ

Untitled.png

Լոյս տեսաւ Վրէժ-Արմէնի «ՈՍՏԱՅՆ 9 – Մանրանկար» առցանց հատորը, որ կը պարունակէ 33 կարճ պատմուածքներ։

«Մուտք» վերնագրուած ներածականին մէջ հեղինակը կը գրէ.

Ինչո՞ւ «Մանրանկար» եւ ոչ՝ «Մանրապատում»։ Չէ՞ որ այդպէս ալ կարելի էր բնութագրել այս «Ոստայն 9»իս մէջ համախմբուած գրութիւնները։

Հատորը բացող «Պահը» գրութեան մէջ, խօսելով լուսանկարչական արուեստին մասին, հետեւեալը կ’ըսուի. «Պահու զգայնութիւնը շատ կարեւոր է լուսանկարիչին համար։ Այդ տեսակէտէն ան կը տարբերի բոլոր միւս արուեստագէտներէն, բայց մանաւանդ իր արուեստին ամենէն մօտ՝ կերպարուեստի վարպետներէն»։ … «Լուսանկարիչը չունի շքեղանքը օգտուելու յաջորդական պահերու ընծայած հնարաւորութենէն։ Ան պէտք է “որսայ” կամ “բռնէ” տուեալ պահը։ Եթէ չորսաց կամ չբռնեց՝ պահը չքացած է, ուրիշ մը յաջորդած է անոր, որ այլեւս նման չէ նախորդին, որ ներշնչած էր զինք։ Եւ ճիշտ ա՛յդ արագ շարժելուն մէջ կը կայանայ անոր վարպետութիւնը»։

Այս «մանրանկար»ները համարելու ենք լուսանկարներ, որոնցմէ իւրաքանչիւրը փորձած է «պահ» մը որսալ։ Բոլորն ալ ապրուած պահեր են, այս տողերը գրողին իսկ կողմէ, ոմանք ալ ուրիշներու, որոնք զանոնք պատմած են առանց գուցէ կասկածելու, որ օր մը կրնան գրի առնուիլ։ Ֆրանսերէն արտայայտութիւնը՝ «pris sur le vif», լաւապէս կը բացատրէ այս մանրանկարներուն բնոյթը, այսինքն առնուած կեանքէն՝ իրենց բնական վիճակին մէջ իսկ, առանց շպարի, առանց զարդարանքի։

Հատորին շապիկը գործն է ու ձեւաւորումը Կարօ Մարկոսեանի։

Հեղինակին վերջին վեց հատորները մատչելի են ընթերցողին Հայերէնblog կայքէջի «Գիրքեր» բաժնին մէջ https://hayerenblog.wordpress.com։ Այնտեղ կարելի է կարդալ նաեւ հեղինակի ոչ-անձնական բնոյթի նամականին, որ հետզհետէ պիտի ամբողջանայ։

18 Յունիս 2018

 

Ոստայն 9-Մանրանկար

 

 

ԼՈՅՍ ՏԵՍԱՒ ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆԻ «ՈՍՏԱՅՆ 8 – ՃԱՆԱՊԱՐՀՆԵՐ» ՀԱՏՈՐԸ

VAA8.jpg

Ահա, դարձեալ առցանց, լոյս տեսաւ, Վրէժ-Արմէնի «Ոստայն 8 – Ճանապարհներ» հատորը, որ անտպագիր հրատարակուող իր չորրորդ հատորը կը հանդիսանայ։

Ան նոյնպէս կը համախմբէ հեղինակին գրած ուղեգրութիւնները, ինչպէս էր պարագան «Ոստայն 7 – Համաստեղութիւն» հատորին, այն տարբերութեամբ, որ, ինչպէս կ’ըսուի գրքի ներածականին մէջ, «եթէ այդ մէկը կ’ամփոփէր յատկապէս Սփիւռքի այլազան անկիւնները այցելութիւններս, ընդհանրապէս պարտականութիւններու բերմամբ, ու տպաւորութիւններս առաջին հերթին ինքնաբերաբար կու գային հայ կեանքէն ու անկէ ետք միայն տուեալ աշխարհագրական վայրէն ու անոր իւրայատկութիւններէն, Ոստայն 8-ով հակառակն է, որ կը պատահի։ Այս հատորին գրութիւնները հայութեան ու հայերու կ’առնչուին հպանցիկ կերպով միայն, գուցէ նաեւ պատահական, ու ներկայացուածը, բացի մէկ՝ ասպարէզային ճամբորդութենէ, արձակուրդային ուղեւորութիւններէ բխած տպաւորութիւններ են։

Ուղեգրութիւնները ընթերցողը կը տանին Գանատայի ու Միացեալ Նահանգներու զանազան կողմերը, նաեւ այլ վայրեր՝ ինչպէս Գուպա եւ Ռուանտա։

Սակայն, կը գրէ հեղինակը նոյն ներածականին մէջ, «զբօսաշրջութիւնը խրախուսելու նպատակներ չեն հետապնդուիր գալիք էջերուն մէջ, ոչ ալ վաւերագրական պատումներ կը մատուցուին, այլ զուտ անձնական ապրումներ, առնչումներ, վայելքներ, որոնք ընթերցողին կրնան փոխանցուիլ ու հաւանաբար համազգացուիլ»։ Ան կ’աւելցնէ, որ տարիներ առաջ կարդացած է Գրիգոր Զօհրապի «Էջեր ուղեւորի մը օրագրէն» երկը, Կարպիս Սուրէնեանի «Ճամփորդութիւն»ը եւ Վահրամ Մավեանի «Ամեն տեղ հայ կա»ն, «եւ անոնք անտարակոյս իրենց ազդեցութիւնը ունեցած են ի՛մ ալ ուղեգրութիւններուն վրայ»։  

Հեղինակը դիտել կու տայ, թէ «ընկերակցող լուսանկարները, ոմանք՝ արդէն արխիւային հնութեամբ, կը ծառայեն բառերով չըսուածը պատկերներով բացայայտելու»։

«Ոստայն 8»ը կ’ամբողջացնէ Վրէժ-Արմէնի ուղեգրութիւններու այս շարքը, որուն մաս կը կազմեն նաեւ «Ոստայն 3 – Հաղորդութիւն» եւ «Ոստայն 6 – ժամադրավայր» հատորները, ուր ամփոփուած են իր հայրենական տպաւորութիւնները:

Հեղինակին վերջին հինգ հատորները մատչելի են ընթերցողին Հայերէն blog կայքէջի «Գիրքեր» բաժնին մէջ (https://hayerenblog.wordpress.com/ Գիրքեր)։ Այնտեղ կարելի է կարդալ նաեւ հեղինակի ոչ-անձնական բնոյթի նամականին, որ հետզհետէ պիտի ամբողջանայ։

 

11 մարտ 2018

 

Ոստայն 8-Ճանապարհներ

 

 

 

ԼՈՅՍ ՏԵՍԱՒ ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆԻ «ՈՍՏԱՅՆ 7 – ՀԱՄԱՍՏԵՂՈՒԹԻՒՆ» ՀԱՏՈՐԸ

Ոստայն
Լոյս տեսաւ, դարձեալ առցանց, Վրէժ-Արմէնի «Ոստայն 7 – Համաստեղութիւն»  հատորը, որ երրորդն է, որ անտպագիր կը հրատարակուի։

Ան կը համախմբէ հեղինակին գրած ուղեգրութիւնները Սփիւռքի կարգ մը գաղութներ կատարած իր ճամբորդութիւններուն առթիւ։ Գրքին ներածականին մէջ Վրէժ-Արմէն կը նշէ. «Տեղեկագրութիւն չէ ըրածս, այլ արձանագրութիւնը տպաւորութիւններու եւ անոնց առթած մտորումներուն։ Օրագրային բնոյթ չունին անոնք, սակայն կա՛յ պատմողական գիծ մը, որ կրնայ հեշտացնել ընթերցումը»։

Ուղեգրութիւնները կը վերաբերին Թորոնթօ, Վանգուվըր, Աթլանթա, Մասաչուսեց,  Ֆլորիտա, Ֆրեզնօ, Աւստրալիա, Սուրիա ու մանաւանդ Լիբանան այցելութիւններու, իսկ Լիբանանը «կարեւոր տեղ կը գրաւէ այս հատորիս մէջ, քանի որ իրերու բերմամբ բազմաթիւ անգամ այցելեր եմ Մայրիներու երկիրը», կը գրէ հեղինակը, ապա կ’աւելցնէ. «Միւս կողմէ, կը բացակային բազմաթիւ գաղթօճախներ, ուր գացեր եմ ու վայելեր նաեւ անո՛նց ասպնջականութիւնը, սակայն յետոյ «Ոստայն»ներու չեն վերածուեր այդ այցելութիւնները, չեմ գիտեր ինչո՛ւ։ Աւելցնեմ, սակայն, որ գրեթէ իւրաքանչիւր ճամբորդութեանս արձանագրութիւնը պահուած է անկապ օրագրի կամ նամակի ձեւով, եւ օր մը թերեւս ի վերջոյ անոնք եւս կը գրուին, կը պատմուին… օ՛ր մը»։

Գրութիւններուն կ’ընկերանան բազմաթիւ լուսանկարներ, որոնք չեն ընդգրկուած էջերը զարդարելու, «այլ շրջապատ մը կամ մթնոլորտ մը ցոյց տալու համար, բառերով չըսուածը պատկերով արտայայտելու նպատակով»։

Վրէժ-Արմէնի ուղեւորական այս պատումները ցարդ ամփոփուած են «Ոստայն 3 – Հաղորդութիւն» եւ «Ոստայն 6 – ժամադրավայր» հատորներուն (երկուքն ալ յատկացուած Հայաստան կատարուած ճամբորդութիւններուն) եւ ներկայ հատորին մէջ։ Այս վերջինին զուգահեռաբար պատրաստուած է ու շուտով լոյս կը տեսնէ  «Ոստայն 8 – Ճանապարհներ»ը, որ նոյնպէս կը բաղկանայ «ուղեգրութիւններէ,  արձակուրդային բնոյթի, որոնց մէջ, սակայն, գրեթէ միշտ առկայ են հայութեան հետ առընչումներ կամ մարդկային ապրումներ՝ ոչ միայն հայութեան առընչուած»։

Հեղինակին վերջին չորս հատորները մատչելի են ընթերցողին Հայերէն blog կայքէջի «Գիրքեր» բաժնին մէջ (https://hayerenblog.wordpress.com/ Գիրքեր)։ Այնտեղ կարելի է կարդալ նաեւ հեղինակի ոչ-անձնական բնոյթի նամականին, որ հետզհետէ կ’ամբողջանայ։

6 Յունուար 2018

Ոստայն 7 – Համաստեղութիւն