ԼՈՅՍ ՏԵՍԱՒ ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆԻ «ՈՍՏԱՅՆ 7 – ՀԱՄԱՍՏԵՂՈՒԹԻՒՆ» ՀԱՏՈՐԸ

Ոստայն
Լոյս տեսաւ, դարձեալ առցանց, Վրէժ-Արմէնի «Ոստայն 7 – Համաստեղութիւն»  հատորը, որ երրորդն է, որ անտպագիր կը հրատարակուի։

Ան կը համախմբէ հեղինակին գրած ուղեգրութիւնները Սփիւռքի կարգ մը գաղութներ կատարած իր ճամբորդութիւններուն առթիւ։ Գրքին ներածականին մէջ Վրէժ-Արմէն կը նշէ. «Տեղեկագրութիւն չէ ըրածս, այլ արձանագրութիւնը տպաւորութիւններու եւ անոնց առթած մտորումներուն։ Օրագրային բնոյթ չունին անոնք, սակայն կա՛յ պատմողական գիծ մը, որ կրնայ հեշտացնել ընթերցումը»։

Ուղեգրութիւնները կը վերաբերին Թորոնթօ, Վանգուվըր, Աթլանթա, Մասաչուսեց,  Ֆլորիտա, Ֆրեզնօ, Աւստրալիա, Սուրիա ու մանաւանդ Լիբանան այցելութիւններու, իսկ Լիբանանը «կարեւոր տեղ կը գրաւէ այս հատորիս մէջ, քանի որ իրերու բերմամբ բազմաթիւ անգամ այցելեր եմ Մայրիներու երկիրը», կը գրէ հեղինակը, ապա կ’աւելցնէ. «Միւս կողմէ, կը բացակային բազմաթիւ գաղթօճախներ, ուր գացեր եմ ու վայելեր նաեւ անո՛նց ասպնջականութիւնը, սակայն յետոյ «Ոստայն»ներու չեն վերածուեր այդ այցելութիւնները, չեմ գիտեր ինչո՛ւ։ Աւելցնեմ, սակայն, որ գրեթէ իւրաքանչիւր ճամբորդութեանս արձանագրութիւնը պահուած է անկապ օրագրի կամ նամակի ձեւով, եւ օր մը թերեւս ի վերջոյ անոնք եւս կը գրուին, կը պատմուին… օ՛ր մը»։

Գրութիւններուն կ’ընկերանան բազմաթիւ լուսանկարներ, որոնք չեն ընդգրկուած էջերը զարդարելու, «այլ շրջապատ մը կամ մթնոլորտ մը ցոյց տալու համար, բառերով չըսուածը պատկերով արտայայտելու նպատակով»։

Վրէժ-Արմէնի ուղեւորական այս պատումները ցարդ ամփոփուած են «Ոստայն 3 – Հաղորդութիւն» եւ «Ոստայն 6 – ժամադրավայր» հատորներուն (երկուքն ալ յատկացուած Հայաստան կատարուած ճամբորդութիւններուն) եւ ներկայ հատորին մէջ։ Այս վերջինին զուգահեռաբար պատրաստուած է ու շուտով լոյս կը տեսնէ  «Ոստայն 8 – Ճանապարհներ»ը, որ նոյնպէս կը բաղկանայ «ուղեգրութիւններէ,  արձակուրդային բնոյթի, որոնց մէջ, սակայն, գրեթէ միշտ առկայ են հայութեան հետ առընչումներ կամ մարդկային ապրումներ՝ ոչ միայն հայութեան առընչուած»։

Հեղինակին վերջին չորս հատորները մատչելի են ընթերցողին Հայերէն blog կայքէջի «Գիրքեր» բաժնին մէջ (https://hayerenblog.wordpress.com/ Գիրքեր)։ Այնտեղ կարելի է կարդալ նաեւ հեղինակի ոչ-անձնական բնոյթի նամականին, որ հետզհետէ կ’ամբողջանայ։

6 Յունուար 2018

Ոստայն 7 – Համաստեղութիւն

Advertisements

ՄԱՐՄԻՆ ԵՒ ԱՐԻՒՆ 2

կողք 2

Հեղինակ՝ Կարօ Արմենեան
Խորագիր՝ Մարմին եւ Արիւն
Բանաստեղծութիւններ
Հրատարակութիւն՝ Սեւան
Պէյրութ
1977
Էջ՝ 87

Գիրքը կարելի է կարդալ այցելելով հետեւեալ կապը․

ՄԱՐՄՒՆ ԵՒ ԱՐՒՒՆ 2

ԼՈՅՍ ՏԵՍԱՒ ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆԻ ՈՍՏԱՅՆ – 6 ԺԱՄԱԴՐԱՎԱՅՐ ՀԱՏՈՐԸ

Ժամադրավայր.jpg

Հեղինակին այս երկը կ’ամփոփէ հայրենիք կատարած իր վերջին չորս այցելութիւններու ուղեգրութիւնները՝ Ժամադրավայրը մեր երջանկութեան (2005), Հայաստանեան հանդիպումներ (2007), Դարձեալ եւ միշտ Հայաստան (2008) եւ Հայաստանեան խճանկար (2009)։ Գալով իր առաջին երկու այցելութիւններուն, 1991ին եւ 1994ին, ատենին անոնց ուղեգրութիւնները լոյս տեսած են իր Ոստայն 3 – Հաղորդութիւն հատորին մէջ (1999)։

2005ի ուղեւորութիւնը Մեծ Եղեռնի 90ամեակին առթիւ կայացած էր, իսկ 2008ինը՝ Հայաստանի Հանրապետութեա՛ն 90ամեակին առթիւ։ 2007ի ու 2009ի ուղեւորութիւնները խորհրդաժողովներու առթիւ էին։

Այս հատորի առաջին էջերուն մէջ կը հանդիպինք հետեւեալ տողերուն.

 «Հիմա արդէն Մոնթրէալ ենք: Երկու շաբաթը անցաւ երազի պէս, ու ես արտագաղթածի նման կը զգամ հոս:

 «Հոն` ուխտագնաց, բայց երբեք զբօսաշրջիկ, հակառակ վզէս կախուած լուսանկարչական գործիքին, որ երբեմն նաեւ գրպանս կը դնէի՝ ճիշտ այդ տպաւորութիւնը չձգելու համար: Հոն՝ տեղաբնիկ, հակառակ արեւմտահայերէնին, որմէ կը փորձէի չբաժնուիլ երբեք՝ դիմադրելով այնքա՜ն հեշտութեամբ կարգ մը բառեր արեւելահայերէնով փոխարինելու փորձութեան»:

Այս տրամադրութիւնները կը յամենան չորս ուղեգրութիւններու ամբողջ ընթացքին, ու Վրէժ-Արմէն մեզի հետ կը բաժնէ իր ապրումներն ու մտորումները, իր տխուր եւ ուրախ պահերը, բազմաթիւ ծանօթներու, ընկերներու եւ մանաւանդ մտաւորականներու հետ իր ունեցած երբեմն ծրագրուած, երբեմն պատահական հանդիպումները, ինչպէս նաեւ հայրենի չքնաղ բնաշխարհէն եւ պատմական կոթողներէն ստացած իր տպաւորութիւնները։  Հայրենաբնակ  ժողովուրդի զաւակները կ’երեւին իրենց առօրեային մէջ՝ իրենց ապրած դժուարութիւններով  թէ ցուցաբերած հիւրընկալութեամբ։

Վերջին ուղեգրութեան վերջին գլուխին մէջ (Վերադա՞րձ) հեղինակը կը գրէ.

«Կը վերադառնանք Մոնթրէալ: Կը վարանիմ ըսելու կը վերադառնանք տուն: Ահա այդ իսկ պատճառաւ ալ պարոյկ մը կայ խորագրին վրայ:

 «Իրապէս ո՞ւր կ’երթանք, ինչո՞ւ կ’երթանք…

«Այսօր, մեր “վերադարձ”էն երկուքուկէս ամիս ետք, երբ կ’աւարտեմ այս ուղեգրութիւնը, կամ ուղեպատումը (որպէս համազօրը անգլերէն travelogue-ին), անելի մը առաջնորդող այդ հարցադրումը չեմ ուզեր վերստին ընել ձեր,– մե՛ր, ի՛մ,– առջեւ: Բայց չեմ կրնար այլ հարցումներ չտալ ես ինծի ե՛ւ ձեզի, սիրելի ընթերցողներ:

«Առաջին եւ գլխաւոր հարցումը սա է. այդ ինչպէ՞ս կ’ըլլայ, որ չենք յաջողիր աւելի հզօր հայրենիք մը կերտել ազգովին:

 «Երկրորդ հարցումը՝ այլապէս ունի՞նք այլընտրանք»:

Գիրքը կ’աւարտի հետեւեալ տողերով.

«…կը մտածե՞նք, թէ ի՛նչ կրնայ ըլլալ այլընտրանքը, եթէ չյաջողինք հայրենիքը դարձնել մեր էութեան առանցքը, եթէ Հայաստանը, Արցախն ու Ջաւախքը, այլեւ բռնագրաւուած ամբողջ Արեւմտեան Հայաստանը չդառնայ իւրաքանչիւր հայու, իւրաքանչիւր դաշնակցականի, բոլոր կազմակերպութիւններու ամեն մէկ անդամի առօրեայ կեանքին մասը եւ գոյութեան իմաստը…

 «Վերադա՞րձ… մտածենք ա՛յս վերադարձին մասին»:

Գրութիւններուն ընկերացող բազմաթիւ լուսանկարները աւելի ցայտուն ու կենդանի կը դարձնեն պատումը։

Այս հատորը, ինչպէս նախորդը՝ Ոստայն 5 – Նամակապատում, լոյս կը տեսնէ միայն առցանց։ Ոստայն 4, Ոստայն 5 եւ Ոստայն 6 հատորները կարելի է անվճար կարդալ այցելելով հետեւեալ կայքէջը՝

https://hayerenblog.wordpress.com/ Գիրքեր

Ոստայն 6 -Ժամադրավայր-uni

 

 

 

«ԻՄ ՈՒՂԵՊԱՏՈՒՄԸ». ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ

Իմ ուղեպատումը.png

               Մեր ետեւ մնաց Հին աշխարհը։

               Պայծառ երկինք մըն է։ Լոյսը կ՚ընկերանայ մեզի։ Վարը, ցիր ու ցան ամպերուն մէջէն Ատլանտեանի կապոյտն է, որ մերթ ընդ մերթ կը դիտեմ՝ կարծես կողմնորոշուելու համար պարզապէս։

               Տակաւին երկա՜ր ժամեր կան մեր առջեւ, ժամեր՝ վերյիշելու համար այն ամենը, որ ձգեցինք Հին աշխարհին։

               Գահիրէ՝ Տահեր թաղամասի մեր բնակարանը, ուր անցաւ մանկութիւնս ու վաղ պատանեկութիւնս։ Մեր տունէն ո՛չ շատ հեռու՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցին, որուն սուրբերը հայու աչքեր ունէին։ Թաղը՝ հանրակառքի ճռնչիւններով ու շրջիկ վաճառորդներու անվերջ կանչերով։

               Դպրո՜ցս՝ Գալուստեան ազգային վարժարանը, որուն պատերէն հայութիւն կը ծորէր մեր հոգիներուն մէջ, եւ ուր անցան կեանքիս ամենէն կարեւոր տարիները։ «Յուսաբեր»ը՝ շէնքը, թե՛րթը մանաւանդ, որ իր հմայքին տակ առաւ զիս։ Հայկական միւս ակումբները, միւս դպրոցները, այլ կալուածները։ Առաջնորդարանը՝ եկեղեցիին կողքին։ Միւս եկեղեցիները:  

Վրէժ-Արմէն

Այսպէս կը սկսի այս հատորը, որ իւրայատուկ ձեւով կը ներկայացնէ Վրէժ-Արմէնի անցած ուղին՝ Ի. դարու կէսերէն մինչեւ մեր օրերը։ Անոր յուշերուն ընդմէջէն՝ Եգիպտոսէն Գանատա, ընթերցողը մասնակից կը դառնայ մեր ազգային կեանքի տարբեր իրադարձութիւններուն, որոնց ականատեսը եւ յաճախ դերակատարը հանդիսացած է գրողը ինքը, անոնք առընչուած ըլլան մեր կրթարաններուն, կազմակերպութիւններուն թէ մամուլին, կամ հայրենիքի հետ կապերուն, այլեւ հաղորդակիցը կը դառնայ այն ոգիին, որ այդ բոլորին ճամբով փոխանցուած է գրողին ու իր սերունդին։

Աղբիւրները չեն պակսած այդ բոլորը վերյիշելու եւ իրարու քով բերելով հետաքրքրական պատումի մը վերածելու համար։ «Բարեբախտաբար այն մեծ սնտուկը, որ մեզմէ առաջ ճամբայ էր ելած արդէն, ոչ միայն մեր կահկարասին ու հագուստկապուստը կը փոխադրէր, այլեւ մեր հազարաւոր գրքերուն հետ նաեւ մեր թուղթերը՝ շարադրութեան տետրակներէս, նամակներէս, օրատետրերէս սկսեալ մինչեւ հրատարակուած յօդուածներս, լուսանկարներու մի քանի տասնեակ ալպոմները, որոնք մայրս կազմած էր տարիներու ընթացքին, ինչպէս նաեւ իր ալ օրատետրերն ու նամականին։ Այս թռիչքը ըրած պահուս, դեռ չէի գիտեր ե՞րբ պիտի գար առիթը օգտուելու այդ բոլորէն ու գրելու», կը կարդանք գիրքին ներածականին մէջ։ Օգտագործուած է նոյնպէս հեղինակին շուրջ կէս դարու արխիւը՝ հաւաքուած Գանատայի՛ մէջ։

Այժմ, Ա. (2013) եւ Բ. (2014) տպագրութիւններէն ետք, գիրքը բոլորին անվճար մատչելի է առցանց՝ հետեւեալ կայքէջին վրայ.

Հայերէնblog/Գիրքեր

Ոստայն4-Իմուղեպատումը (1)

ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹԻՒՆ

Բ․ Գիրք, Գրական Հանդէս
Առցանց
2016, 387 էջ

%d5%a2%d5%b6%d5%bd%d5%bf%d5%b2

«Բանաստեղծութիւն» գրական հանդէսը կը բովանդակէ ինքնագիր ու թարգմանածոյ բանաստեղծութիւններ Սփիւռքէն, մէկ բացառութեամբ, զրոյցներ
բանաստեղծութեան ու գրական քննադատութեան շուրջ, ակնարկներ
ու նշմարներ։

Խմբագիրներ՝ Մարուշ Երամեան, Իշխան Չիֆթճեան
Գեղարուեստական ձեւաւորում՝ Լուսինէ Աւետիսեան

ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹԻՒՆ

Իշխան Չիֆթճեան
Մարուշ Երամեան
Բանաստեղծութիւն Բեն

Կորիւն Շահինեան
Անվերնագիր
Վիճակ սիրոյ
Միջնարար
Բանաստեղծութիւն
*** Անծանօթին հետ

Գառն
համար 15
«էնեթւովոռխ նակաւիդ ի»
կարապետը հանգչեր է
«անշարժ եղիցի»
*** եւ մեռելը մեռելներ կը թաղէ
*** ձուկ

Վարան ՈյԺ
Յակինթի պարտէզը

Վարդան Մատթէոսեան
Նահանջ երգո՞վ
Մոռցուած նախնիներու ստուերներ
Կիզակէտ
Հակա-երազ
Մայիսեան առաւօտ

Սոնիա Սանան
Ջրաքանդակ
„nevermore“
Մայիս 9
Անոր

Յարութ Վարդանեան
Պապ ըլ-Ֆարաճի ժամացոյցը չ’աշխատիր

Յակոբ Նալպանտ
Ճակատագիր
Circulation
Վանկեր
Լիցքաթափում

Խաչիկ Տէր Ղուկասեան
*** Ընդյատակեայ գնացքին
*** Չի խանգարեր այլեւս
*** Ոչ անէծք է, ոչ խորհուրդ
*** Համր ես
*** Օր մը եւս իր աւարտին կը հասնի
*** Հեշտանքս ծնաւ կին մը
*** Քերթուած չկայ
*** Առաւօտեան՝ գլխացաւ
*** Աշնան մոխրագոյնը
*** Երբ աւարտի ամէն ինչ

Արա Ճուհարեան
Օդերեւութաբանութիւն
Նաւահանգիստ

Իշխան Չիֆթճեան
Տողէ տող տեսաբանական կացութիւն

Մարուշ
14/10

Վարդան Արօր
Տեսնուած, լսուած, ապրուած

Արա Գազանճեան
Օր Առաջին
Օր Երկրորդ
Օր Երրորդ

Տիգրան Գաբոյեան
*** 35 միլիոն տարի կ’ուզէ
*** ուրախացող փորձող պատկեր
*** Կարօտ
*** Աստուած միշտ երեսը ծուռ չի պահեր
*** երբ կը խճճուի կծկուած բայց հանգիստ
*** համբերութիւնս չի բաւեր
*** ձախողած է մարդկային ջանքը

Սեւակ Արծրունի
Աղէտէն յետոյ

Վազրիկ Բազիլ
Կատուն Նոյեան Տապանում
Գնացքում
Թիւրիմացութիւն

Ռուբինա
Հաջում են շները
*** Այնտեղ
*** Կապերի մէջ քո պրկուող
*** Երանաւէտ է ձայնդ
*** Երկինքը լցրել եմ ափերիս մէջ
*** Մայրամուտի բոյրերը ձուլ, ալեծուփ
Նա ծիծաղում է

Կարօ Արմենեան
Ճգնութիիւն 9
Ճգնութիւն 11
Ճգնութիւն 12
Ճգնութիւն 13

Լուսինէ Աւետիսեան
Տեսի
Լուսագծութիւն
Ճաճանչ
Երգ Ծովուն
Արարումն

Մ. Երամեան
Սեռի թեման
արդի անգլիագիր բանաստեղծութեան մէջ
Մայ քըլ Սբէնս, Առաջին սէր՝ երկ-տարածքով
Էտնա Սէնթ Վինսընթ Միլի, Առաջին թուզը
Էլիըթ Ֆիկմէն, Միջանցքը
Անն Սէքսթըն, Այդ օրը
Թիմըթհի Սթիլ, Տարփանք
Աննա Ուէքհըմ, Ջարդուած պտուկը
Ճոն Աբտայք, Վարոցալէզ
Թէս Կէլէկըր, Each bird walking

Վ. Մատթէոսեան
Նունօ Ժուտիչէ, Կախարդանք
Վերջալուսային
Թռչունները
Քիրա Կալվան, Geschichtsunterricht
Օլկա Օրոսքօ, Կինը՝ իր պատուհանին առջեւ
Թալիսման մը շինելու համար
Արգելքը

Ի. Չիֆթճեան
Զէհրա Չրաք, Տեղեկագրել փորձել կ’ուզեմ
Իսթանպուլ
Կանուխ ծնելու շնորհք

Ռուբինա
Ահմադ Շամլու, Ընդհանրական սէր
Ֆոռուղ Ֆառռոխզադ, Նուէր
Սոհրաբ Սեփեհրի, Գիշեր, մենութիւն, լաւ

Esther Pofahl
Was bleibt, wenn nichts mehr bleibt?
Könnte ich doch nur ein Wort schreiben
Der Zug ist abgefahren
Traumbild
Tönendes Licht in den Krügen der Zeit
Das Leben durchglüht
Die Welt weiß nichts zu sagen

Եսթեր Փօֆալ
Ի՞նչ կը մնայ, երբ ոչինչ կը մնայ
Բայց բառ մը միայն կարենայի գրել
Գնացքը մեկնած է
Երազի պատկեր
Հնչուն լոյս ժամանակի կուժերուն մէջ
Կեանքը միայն անգամ մը
Աշխարհը չունի ըսելիք

(Ան)իմաստ քերթուածներուն իմաստը յետարդի
բանաստեղծութեան մէջ

Գրաւոր զրոյց Աբր. Ալիքեանի հետ

Թղթածրար – Քննադատութեան շուրջ
Հարցարան
Բանաւոր զրոյց Գրիգոր Շահինեանի հետ
Մարկ Նշանեանի պատասխանը
Իշխան Չիֆթճեան
Առանց խորագրի

Կարճ Լուրեր

Բանաստեղծներու ձեռագրեր, Ի. Չ.
Բանաստեղծութեան օր, Ի. Չ.
SUBDREAM – The Viena Journal of English-language Poetry, Մ. Ե.
PBS Poetry Book Society, Մ. Ե.
«ՔԵՐԹՈՒԱԾ» (ԱԼ ՔԱՍԻՏԷ), Մ. Ե.
Հազարէն երկուքը, Ի. Չ.
Անկիւն մը բանաստեղծութեան համար, Ի. Չ.
Առանց բանաստեղծութեան, Ի. Չ.
Արժանթինեան բանաստեղծութիւն՝ «Գարուն»ի մէջ, Վ. Մ.
Բանաստեղծութիւն ունկնդրել, Ի. Չ.

Քանի մը նկատում, Ի. Չ.

Տօնել եւ չտօնել
Լեզուի վերադարձ
Կոչեմ ապրողաց
«Բագին»ի քառասունը (1962 – 2002)
Վահէ Օշականի յարգանքը
Առ ի լուսաբանութիւն

Մատենագիտական ցուցակ սփիւռքահայ բանաստեղծական երկերու (1999 – 2003)

Գիրքը կարելի է կարդալ այցելելով հետեւեալ կապը․

Բանաստեղծութիւն – Գիրք Բ.

 

 

ԼՈՅՍ ՏԵՍԱՒ ԱՒԱՆԴԱԿԱՆ ՈՒՂՂԱԳՐՈՒԹԻՒՆ (ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳ ԵՒ ԽՆԴԻՐՆԵՐ) ԱՌՑԱՆՑ ԳԻՐՔԸ

%d5%b5%d5%a1%d5%af%d5%b8%d5%a2-%d5%b9%d5%b8%d5%ac%d5%a1%d6%84%d5%a5%d5%a1%d5%b6

Հեղինակ՝ Յակոբ Չոլաքեան
Խորագիր՝ Աւանդական Ուղղագրութիւն
(կանոնակարգ եւ խնդիրներ)
ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառեանի անուան լեզուի ինստիտուտ
Հրատարակութիւն՝ Հայկարլի ՍՊԸ
Երեւան
2016
Էջ՝ 168

file:///C:/Users/Sosy/Downloads/H_Cholakian_Avandakan_Ughagrutiun%20(4).pdf