ԱՍՏՈՒԱԾԱԲԱՆՈՒԹԵԱՆ ԹԵԿՆԱԾՈՒՆ կամ ԱՐԱԳ ԱՅԼԱԿԵՐՊՈՒՄ ՄԸ

Կատակ

28275440_856373494544651_9571793_o.jpg

ՎԱ(Գ)Ր

ԳՈՐԾՈՂ ԱՆՁԵՐ

Չամիչեան ՍՐԲԱԶԱՆ
Վահրիճ ԴԵՐԱՍԱՆ

Մեր ժամանակներէն քիչ կամ շատ առաջ:
Ազգային Առաջնորդարան: ՍՐԲԱԶԱՆին գրասենեակը:

Ներս կը մտնէ ԴԵՐԱՍԱՆ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Եկո՛ւր նայինք: Մեր տաղանդաւոր դերասան-բեմադիրը, հայ ազգի պարծանքը:

ԴԵՐԱՍԱՆ Բարեւ, Սրբազան Հայր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Վահրիճ, մեծ, մեծ յաջողութիւն էր:

ԴԵՐԱՍԱՆ Շնորհակալ եմ, Սրբազան Հայր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ամէն ինչ կատարեալ էր, դերասանները իրենց դերերը լաւ սորված էին, յուշարար չկար, չէ՞, յուշարարին ձայնը չլսեցի ես, երբեմն շատ նեղացուցիչ կ’ըլլայ, ստիպուած կ’ըլլաս զինք մտիկ ընել:

ԴԵՐԱՍԱՆ Բայց այդ չէ կարեւորը շատ, Սրբազան Հայր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Վերնագրի ալ ինչ լաւ ընտրութիւն, հա, Վերիվայրում, քիչ մը վեր, քիչ մը վար, ահա՛ կեանքը:

ԴԵՐԱՍԱՆ Շնորհակալ եմ, Սրբազան Հայր, երեք ամսուան աշխատանք էր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Կը հաւատամ, կը հաւատամ: Դժբախտաբար, սակայն, այդ երեք ամսուան աշխատանքը մէկ գիշերուան համար էր: Ի՞նչ պիտի մնայ անկէ: Այո, յիշատակ, խանդավառութիւն, յոյս եւ ակնկալութիւն: Բայց հետզհետէ ամէն ինչ պիտի մոռցուի:

ԴԵՐԱՍԱՆ Մեծ հաճոյք էր ինծի համար:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ի՞նչը:

ԴԵՐԱՍԱՆ Դերասանութիւնը:

ՍՐԲԱԶԱՆ Դերասանութիւնը: Անշուշտ թէ դերասանութիւնը հաճոյք է… կղերականի մը հարցուր: Մեծ հաճոյք է դերասանութիւնը… եթէ ամէն օր առիթ ունենաս: Բայց միայն մէկ գիշեր…: Փոքր գաղութ ենք, Վահրիճ, աւելին մի՛ սպասեր: Բայց, այսինքն, եթէ մեծ գաղութ ըլլայինք՝ ի՞նչ պիտի ըլլար: Չո՞րս օր պիտի խաղայիք, շաբա՞թ մը: Ապերախտ գործ է ձեր կատարածը:

ԴԵՐԱՍԱՆ Մենք կը սիրենք թատրոնը, Սրբազան Հայր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Անշուշտ թէ կը սիրես: Ամուսինդ ալ կը սիրես:

ԴԵՐԱՍԱՆ Ես տակաւին չեմ ամուսնացած, Սրբազան Հայր, եւ երբ ամուսնանալու նպատակ ունենամ, կին մը պիտի առնեմ եւ ոչ ամուսին մը:

ՍՐԲԱԶԱՆ Գիտեմ որ ամուսնացած չես, գաղտնիք չէ: Ձգէ՛ որ պատկերս ամբողջացնեմ: Հիմա կը հասկնաս, թէ ինչու ամուսին ըսի, եւ ոչ կին: Ամուսինդ ալ կը սիրես, ան ալ փոխարէնը կ’ապրեցնէ քեզ: Հիմա հասկցա՜ր: Եթէ կինդ կ’ապրեցնէ ըսէի, թերեւս արժանապատուութեանդ դպչէր: Թատրոնը պիտի կրնա՞յ ապրեցնել քեզ:

ԴԵՐԱՍԱՆ Թատրոնը իբրեւ ապրուստի միջոց չենք ընտրած, Սրբազան Հայր, ինչպէս որ ամուսնութիւնն ալ իբրեւ ապրուստի միջոց պիտի չընտրեմ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Տեսա՞ր, նորէն ալ արժանապատուութեանդ դպաւ: Ամուսնալուծէ՛ թատրոնը:

ԴԵՐԱՍԱՆ Չեմ հասկնար ի՞նչ ըսել կ’ուզէք:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ի՞նչպէս ապրուստդ կը ճարես: Ի՞նչ կ’աշխատիս:

ԴԵՐԱՍԱՆ Տակաւին չեմ աշխատիր, Սրբազան Հայր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Հա, տակաւին չես աշխատիր: Քանի՞ տարեկան ես:

ԴԵՐԱՍԱՆ Քսանըչորս:

ՍՐԲԱԶԱՆ Քսանըչորս: Հայրդ շատ մտահոգուած է, Վահրիճ:

ԴԵՐԱՍԱՆ Հայրս ձեզի՞ խօսեցաւ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Խօսեցաւ կամ չխօսեցաւ ի՞նչ կարեւորութիւն ունի: Չխօսեցաւ, բայց մտահոգուած ըլլալու է, ես ալ հայր եմ ու կը հասկնամ: Հայր եմ, այսինքն Սրբազան Հայր եմ, գաղութին հայրն եմ, բարեբախտաբար փոքր գաղութ մըն է, եւ գաղութի բոլոր զաւակներուն ապագայով մտահոգուած եմ, բարեբախտաբար շատ չեն: Բոլորդ ալ տղաներս ու աղջիկներս էք: Տղա՜ս ես դուն, Վահրիճ:

ԴԵՐԱՍԱՆ Շատ շնորհակալ եմ, Սրբազան Հայր: Ուրեմն կրնաք օգնել՝ նպատակս իրականացնելու:

ՍՐԲԱԶԱՆ Կրնամ օգնել, այո, բայց ի՛մ նպատակս իրականացնելու:

ԴԵՐԱՍԱՆ Որ ի՞նչ է:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ատկէ լաւը չկայ: Բայց նախ պիտի դադրեցնես կապիկութիւնդ:

ԴԵՐԱՍԱՆ Կապիկութի՞ւնս:

ՍՐԲԱԶԱՆ Իմա՝ դերասանութիւնդ:

ԴԵՐԱՍԱՆ Հապա կը գովէիք կոր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Գովասանքը՝ իր ճամբով, իրականութիւնը՝ ի՛ր ճամբով:

ԴԵՐԱՍԱՆ Զիս անարգելո՞ւ համար կանչեցիք հոս:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ցնցելու համար, սթափեցնելու համար: Այո, անպայման պէտք է հրաժարիս այդ կապիկութիւններէդ: Հրաժարիմք ի դերասանութենէ եւ յամենայն թատերակաց նորա:

ԴԵՐԱՍԱՆ Ես ուրիշ նպատակ կը հետապնդեմ, թատերական բարձրագոյն դասընթացքներու պիտի հետեւիմ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ո՞ւր:

ԴԵՐԱՍԱՆ Անգլիա:

ՍՐԲԱԶԱՆ Եւ ո՞վ պիտի հոգայ եղեր կեցութեան եւ ուսումնառման ծախսերը:

ԴԵՐԱՍԱՆ Այստեղ է որ կրնաք օգնել, Սրբազան Հայր: Քանի մը լաւ ու սրտապնդիչ խօսք իմ մասին… պարոն Կղպուցեանին, եւ ան կը տրամադրէ պէտք եղած գումարը:

ՍՐԲԱԶԱՆ Դուն գացի՞ր թեմականի ատենապետ Տիար Կղպուցեանին:

ԴԵՐԱՍԱՆ Այո:

ՍՐԲԱԶԱՆ Եւ առաջարկդ ներկայացուցի՞ր:

ԴԵՐԱՍԱՆ Այո:

ՍՐԲԱԶԱՆ Եւ ի՞նչ ըսաւ:

ԴԵՐԱՍԱՆ Ըսաւ որ կը մտածէ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Քեզի ըսաւ՝ կը մտածէ, որովհետեւ բարի մարդ է, համերաշխասէր մարդ է, մարդու սիրտ չ’ուզեր կտրել… բայց իսկոյն ինծի հեռաձայնեց եւ ըսաւ որ խելքէդ հանեմ այդ գաղափարը:

ԴԵՐԱՍԱՆ Ո՞ր գաղափարը:

ՍՐԲԱԶԱՆ Իրմէ դրամ շորթելու գաղափարը:

ԴԵՐԱՍԱՆ Իրմէ դրամ շորթելու համար չէ, թատերական ուսումս շարունակելու համար է:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ես ալ ըսի, որ ատ գաղափարն ալ խելքէդ կը հանեմ:

ԴԵՐԱՍԱՆ Ո՞ր գաղափարը:

ՍՐԲԱԶԱՆ Թատերական ուսումդ շարունակելու գաղափարը:

ԴԵՐԱՍԱՆ Ձեզի ի՞նչ կը խառնուի:

ՍՐԲԱԶԱՆ Կը խառնուի: Չըսի՞նք, որ գաղութին հայրն եմ եւ դուն ալ տղաս ես, եւ այլն…: Եւ յետոյ քեզի՛ ի՞նչ, որ Տիար Կղպուցեանին գրպանին կը խառնուիս:

ԴԵՐԱՍԱՆ Տիար Կղպուցեանը մեծահարուստ մարդ է, տալիք դրամը ոչինչ է իրեն համար:

ՍՐԲԱԶԱՆ Հա՜, անձնական նեղ շահերու համար սկսար ազգային հարցերու խառնուիլ:

ԴԵՐԱՍԱՆ Ի՞նչպէս:

ՍՐԲԱԶԱՆ Լաւ է, որ Տիար Կղպուցեանէն դրամ ուզելուդ հարցը մեր մէջը մնաց: Թէ ոչ՝ գաղութին մշակութային, մարզական, բարեսիրական կազմակերպութիւնները դէմդ պիտի ելլէին: Որովհետեւ, ինչպէս որ գիտես, Տիար Կղպուցեանը բարի, համերաշխասէր, սիրտ կտրել չսիրող մարդ է, բոլորին ալ անխտիր դրամ կը նուիրէ, բայց… հաշիւով, հա, հաշիւով: Հաշիւը լաւ գիտէ ան, վաճառականները հաշիւը լաւ կը գիտնան: Հիմա դուն ելեր ես եւ այդ բոլոր կազմակերպութիւններուն ստացած դրամին չափը կը պահանջես կոր: Այսինքն անոնց չտայ եւ քեզի՞ տայ:

ԴԵՐԱՍԱՆ (Ընդոստ ոտքի ելլելով) Թո՛ղ չտայ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ո՞ւր կ’երթաս կոր, նստէ՛ տեղդ:

ԴԵՐԱՍԱՆ Պիտի երթամ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Նստէ՛: Կը կարծէիր, որ եթէ լուծում մը չունենար Չամիչեան Սրբազանը՝ կը կանչէ՞ր քեզ հոս: Ես քեզի համալսարանական բարձրագոյն կրթութիւն գտած եմ եւ գործդ ալ ապահոված: Կրթութիւնը բոլորովին ձրի եւ գործն ալ հեշտ ու շահաբեր: Հա, նստէ: Ինծի նամակ ուղարկած են Նոր Աշխարհէն, անպայման ուսանող մը կ’ուզեն կոր, աստուածաբանութեան թեկնածու մը:

ԴԵՐԱՍԱՆ Ես աստուածաբանութի՞ւն պիտի սորվիմ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ինչո՞ւ չէ, թատրերգութիւն մը սորվելէն աւելի դժուա՞ր է, կը կարծես:

ԴԵՐԱՍԱՆ Ես աստուածաբա՞ն պիտի դառնամ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Դերասան դառնալու փոխարէն:

ԴԵՐԱՍԱՆ Եւ իբրեւ աստուածաբան ալ գո՞րծ պիտի ունենամ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ապահովուած է: Եւ հայ ազգը չէ որ պիտի վճարէ քեզի: Ինձմէ լաւ պիտի վճարուիս… օտարներէն: Կը տեսնե՞ս որքան այլասերած եմ, ըսել կ’ուզեմ՝ այլասէր եմ: Եւ տակաւին զրպարտիչ լեզուներ կան, որ կ’ըսեն, թէ Քրիստոսի սկզբունքներուն չեմ հետեւիր եղեր:

ԴԵՐԱՍԱՆ Բայց անկարելի է, Սրբազան Հայր: Այսպէս յանկարծ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Ի՞նչ կ’ըլլայ յանկարծ: Կ’ըսեմ քեզի՝ ամենեւին անկարելի չէ Քրիստոսին հետեւիլ: Եւ արդ, մեր Տէր Յիսուս Քրիստոսն ալ, օր մը իր աշակերտներն առաւ, լեռ ելաւ, եւ այնտեղ յանկարծ այլակերպեցաւ, երեսը արեւուն պէս պայծառացաւ, ըստ Ղուկասի աւետարանին:

ԴԵՐԱՍԱՆ Ո՛չ ըստ Ղուկասի, այլ ըստ Մատթէոսի եւ Մարկոսի…

ՍՐԲԱԶԱՆ Եւ ըստ Յովհաննու…

ԴԵՐԱՍԱՆ Ոչ, Չամիչեան Սրբազան Հայր, ոչ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Թովմասի պարականոն աւետարանէն չըլլայ: Ինչ եւ է: Դուն ալ կ’այլակերպիս: Տոմսակն ալ իրենց վրայ է: Օդանաւը կ’առնես, կ’երթաս: Խելքէդ միտքէդ կ’անցընէի՞ր: Աս փոքր գաղութէն ալ կ’ազատիս:

ԴԵՐԱՍԱՆ Սրբազան Հայր, ձեզի շատ յստակ կերպով կ’ուզեմ խօսիլ: Ես աստուածաբանութիւն չեմ կրնար ուսանիլ, ես աստուածաբան չեմ կրնար ըլլալ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Ինչո՞ւ եղեր:

ԴԵՐԱՍԱՆ Ես անաստուած եմ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ոչ մէկ անպատեհութիւն: Այդ համալսարանին ուսանողներէն շատերը անաստուած են, բայց շրջանաւարտ կ’ըլլան կոր, բարձրագոյն ալ նիշերով: Նման չնչին պատրուակներ պատճառ չբռնենք:

ԴԵՐԱՍԱՆ (Անդրադարձով մը. յուսալով որ կասկածը անհիմն ըլլայ) Ներողութիւն, բայց… ո՞ր մէկ համալսարանին մասին է խօսքը:

ՍՐԲԱԶԱՆ Միջազգային Աստուածաբանական Հիմնարկը, որ ի Նոր Աշխարհ:

ԴԵՐԱՍԱՆ Միջազգային Աստուածաբանական Հիմնա՞րկը, Սրբազան… բայց այլեւս ամէ՛ն մարդ գիտէ որ ապականութեան որջ մը դարձած է… թմրեմոլներու դրախտ մը…

ՍՐԲԱԶԱՆ Դուն ծխախոտովդ բաւականացիր: Անշուշտ պիտի չամուսնանաս, կուսակրօնութիւնը պայման է:

ԴԵՐԱՍԱՆ Եւ ճիշդ այդ կուսակրօնութեան ալ պատճառով միասեռականութեան բոյն դարձած է:

ՍՐԲԱԶԱՆ Փորձութիւններ են, փորձութիւններ, որոնց դիմադրելով, աւելի եւս պիտի հաստատուիս մեր սուրբ հաւատքին մէջ:

ԴԵՐԱՍԱՆ Այրերը այրերուն, կիները կիներուն հետ, Չամիչեան Սրբազան:

ՍՐԲԱԶԱՆ Մի՛ հակաճառեր: Մարդիկը ամէն տարի մէկը կը պահանջեն կոր: Անցեալ տարի Թամարը ղրկեցի… այլակրօնի մը հետ ամուսնանալու վրայ էր… փրկեցի զինք: Ղրկեցի, ու հիմա կը լսեմ որ շատ երջանիկ է…

ԴԵՐԱՍԱՆ Բայց անիկա տարին անգամ չամբողջացուցած ձգեց…

ՍՐԲԱԶԱՆ Եւ հոն, Նոր Աշխարհ հաստատուեցաւ, եւ հիմա շատ երջանիկ կեանք մը կը վարէ կոր… նոյն այդ Աստուածաբանական Հիմնարկէն վկայուած եպիսկոպոսուհիի մը հետ…: Այսինքն ի՞նչ պիտի ըսեն մեր գաղութին մասին: Մէկը չկա՞յ որ աստուածաբանութիւն ուզէ ուսանիլ: Կորուստի մատնուած պէտք է համարել ուրեմն այս գաղութը: Ո՛չ, ո՜չ, այս գաղութը պիտի տայ տակաւին արժանաւոր զաւակներ: Զիս սխալ չհասկնաս. չեմ ըսեր, որ դուն ալ եպիսկոպոսի մը հետ ըլլաս…

ԴԵՐԱՍԱՆ (Միջամտելով) Կ’ընդունի՛մ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Մանաւանդ որ դուն ոչ իսկ սարկաւագ ես: Ամուսնութեան մէջ երկու կողմերուն հաւասարութիւնը լաւ բան է:

ԴԵՐԱՍԱՆ Կ’ընդունի՛մ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ինչո՞ւ այո կ’ըսես կոր, համաձայնութիւնդ կը յայտնես կոր, սպասէ՛ որ համոզեմ քեզ: Չեմ ուզեր որ հետեւորդ ըլլաս դուն:

ԴԵՐԱՍԱՆ Կ’ընդունիմ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Պատճառաբանութիւններուս ուժին պէտք է ենթարկուիս դուն: Կը տեսնե՞ս, որքան բարիքդ կ’ուզեմ, Վահրիճ:

ԴԵՐԱՍԱՆ Այլակերպեցայ, Չամիչեան Սրբազան, այլակերպեցայ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Հրաշք, հրաշք, զի ականատես կ’ըլլամ այս աստուածահաճոյ այլակերպման:

ԴԵՐԱՍԱՆ Ուղղակի պիտի մեկնիմ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Եւ դեռ ետ ալ պիտի գաս, իբրեւ շրջուն դասախօս: Քեզի մեծ յարգանք պիտի ընծայենք: Տիար Կղպուցեանը պիտի դիմաւորէ քեզ օդանաւակայանը:

ԴԵՐԱՍԱՆ (Ոտքի կանգնելով) Ես գացի:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ապրիս, տղաս, ապրիս: Մէկ խրատ տամ միայն՝ վէճերէ հեռու կեցիր:

ԴԵՐԱՍԱՆ Այսինքն միասեռականներու եպերելի ընթացքը տեսնեմ, չառարկե՞մ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Նման վէճերու չեմ ակնարկեր:

ԴԵՐԱՍԱՆ Թմրեմոլները չմատնե՞մ տնօրէնութեան:

ՍՐԲԱԶԱՆ Նման վէճերու մասին ալ չէ խօսքս… տնօրէնութեան մէջ թմրեցուցիչ մատակարարողներ կրնան գտնուիլ:

ԴԵՐԱՍԱՆ Ի՞նչ վէճերէ ուրեմն հեռու պէտք է մնամ, Չամիչեան Սրբազան:

ՍՐԲԱԶԱՆ Աստուածաբանական վէճերէ: Այսինքն՝ Յիսուսի բնութեան, հրեշտակներու մասնագիտութեանց եւ վերջին դատաստանի ճիշդ ժամկէտին մասին ծաւալող աստուածաբանական տարակարծութիւններէ: Մի՛ մոռնար, որ համերաշխ շրջան մը մտած ենք եկեղեցիներու պատմութեան մէջ:

ԴԵՐԱՍԱՆ Չե՛մ մոռնար, Սրբազան Հայր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ապրիս: Գնա, գնա, ամբասիր վարքով օրինակելի եղիր միւս ուսանողներուն, եւ Հոգին Սուրբով զօրացած ստացիր աստուածաբանի վկայականդ: Թամարին պէս երեսս սեւ չհանես:

ԴԵՐԱՍԱՆ Երեսնիդ ճերմակ պիտի հանեմ, Սրբազան Հայր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Եւ… ո՞վ գիտէ… թերեւս նոր կրօնք մը հաստատես:

 

30 Հոկտեմբեր 2001
(կ.ա. 10:10 – կ.ե. 12:25)

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

Advertisements

ԳԻՇԵՐ ՄԸ ՍԱՐՍԱՓԵԼԻ ԿՆՈՋ ՄԸ ՀԵՏ (ԹԱՏԵՐԱԿ ՄԷԿ ՊԱՏԿԵՐՈՎ)

28109640_854611984720802_1868275118_n

Յ․ ՀԵԼՎԱՃԵԱՆ

ԳՈՐԾՈՂ ԱՆՁԻՔ

ՍԵՐՈՒԺ
ԼԻԶԱ
ԵՂԲԱՅՐԸ

Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի օրերուն, բացարձակ անխոհեմութիւն էր առանց քաղաքական լուրերը լսելու տունէն դուրս գալը: Սերուժ ստիպուած էր վարժուելու այդ սովորութեան. ան առաւօտուն քաղաքական լուրերը առնելէ ետք, հանգիստ մտքով տունէն դուրս կու գայ՝ համալսարան երթալու:

Մէյ մըն ալ անակնկալ ռումբերու տեղատարափ մը կը սկսի։ Սերուժ անմիջապէս անծանօթ բնակարանի մը դուռը կը զարնէ: Շատ դանդաղ կը բացուի դուռը եւ դրան առջեւ կը յայտնուի միջին տարիքով, խանգարուած մազերով կին մը. անգոյն ժպիտով կը հարցնէ դրան առջեւ կեցող անծանօթին․

– Այո, պարոն, ինչո՞վ կրնամ ձեզի օգտակար դառնալ:

– Յարգելի տիկին, կարելի՞ է որ զիս ներս ընդունիք մինչեւ ռումբերը դադրին, անշուշտ եթէ ձեզի ձանձրոյթ չեմ պատճառեր,- կը հարցնէ Սերուժ շատ կիրթ:

– Հրամեցէք (կ’ըսէ տիկինը եւ դուռը կղպանքով գոցելէ ետք, բանալին գրպանը կը դնէ):

Սերուժ ոտքի կը մնայ եւ կը սպասէ տանտիկնոջ կանաչ լոյսի՝ նստելու տեսակաւոր ապրանքներով խճողուած նստարաններէն մէկուն վրայ:

– Մի՛ քաշուիք, նստեցէք:

Սերուժ նստարանի մը ծայրամասը կը նստի ու կը սկսի դիտել սենեակին տակնուվրայութիւնը:

– Հանգիստ զգացէք, ձեր տան պէս. ջո՞ւր կ’ուզէք, ճա՞շ կ’ուզէք, խմի՞չք կամ պտուղ կը նախնտրէք, խնձորի անուշ ալ ունիմ, բերեմ:

– Տիկին, մի՛ յոգնիք, ես բան չեմ ուզեր, ռումբերը դադրելուն պէս պիտի մեկնիմ:

– Չեմ կարծեր որ կատաղի ռումբերը շուտով լռեն. կարծեմ թէ հոս պիտի գիշերէք այսօր:

Տան խառնիճաղանճը նեղութիւն կը սկսի պատճառել Սերուժին եւ ան վայրկեան առաջ ռումբերուն դադրելուն կը սպասէ:

– Լսուած բան չէ, որ տանս մէջ երիտասարդ մը գտնուի, որուն անունը չեմ գիտեր:

– Սերուժ կը կոչուիմ:

– Օրիժինալ անուն մը կը կրէք:

– Իսկ ձեր անունը իմանալու պատիւը չունեցայ:

– Ես անծանօթ մարդու անունս չեմ տար. դուք պարտաւոր էք ձեր անունը ըսելու, քանի իմ հողիս վրայ էք, Սերուժ: Ուժ կայ ձեր անունին մէջ, զօրաւոր կ’երեւիք: Ի՞նչ գործով կը զբաղիք, երկաթագո՞րծ էք:

– Տակաւին ուսանող եմ:

– Ամօթ չըլլայ հարցնելը՝ ի՞նչ ճիւղ կ’ուսանիք:

– Հաշուապահութիւն:

– Պարոն Սերուժ, կրնա՞ք ըսել, թէ մինչեւ այս վայրկեանս քանի՞ ռումբ տեղաց ժողովուրդին գլխուն:

Սերուժ տարօրինակ հարցումին ժպիտով մը կը փոխադարձէ:

– Կարծեմ ռումբերը մեղմացան․ մեկնիմ:

– Մեկնի՞ս․ զիս առանձին ձգած ո՞ւր կը մեկնիս:

– Նախքան հոս մտնելս՝ դուք առանձին չէի՞ք:

– Մինչեւ ռումբերը վերջնականապէս չդադրին՝ քեզի դուռ բացող չկայ:

– Շնորհակալ եմ ձեր հոգածութեան համար:

– Կաղապարուած եւ զարդարուած խօսքեր շատ չեմ սիրեր: Հաճիս հետս պարզ խօսիր:

– Կարելի՞ է գաւաթ մը ջուր:

– Ինչու դե՞ղ պիտի կլլէք:

– Միայն դեղ կլլողնե՞րը ջուր կը խմեն:

– Այո ես ջուր շատ կը խմեմ քանի շատ դեղ կ’առնեմ. դուք լսա՞ծ էք երեսուն տեսակ դեղ առնող մը: Ես օրական երեսուն գաւաթ ջուր կը խմեմ:

– Երեսուն տեսակ դե՞ղ առնելու համար:

– Կեցցե՛ս, հաշիւը ճիշդ տուիր:

– Երկու դեղ կայ, որ հիմա պէտք է առնեմ, հաճիս խոհանոց մտիր եւ երկու գաւաթ ջուր բեր ինծի, դեղս առնելէ ետք ջուրդ կը բերեմ, ուժաթափ եմ հիմա:

– Ձեզի բժիշկ կանչեմ, դուք կարծէք բժիշկ կ’ուզէք, ձեր դէմքը դեղնած է կարծէք:

– Շատախօսութեան պէտք չկայ, մտի՛ր, երկու գաւաթ ջուր բե՛ր:

Սերուժ հլու-հնազանդ կ’երթայ հրամայուածը բերելու:

– Հրամեցէք:

– Դեղերս դիմացի պահարանին գզրոցն է, տոպրակով ինծի բե՛ր:

Սերուժ պահարանը կը բանայ գզրոցին մէջ նայելով:

– Գզրոցին մէջ դեղ չկայ:

– Դուն ի՞նչ իրաւունքով պահարանս կը բանաս:

– Դուք ըսիք, որ ձեզի դեղ բերեմ:

– Ես այդպիսի բան չըսի, ձեռք-ոտք ունիմ, ես կրնամ բերել դեղերս, յետոյ դեղերս ճաշասենեակը սեղանին վրայ են, մինչ դուն գացեր, պահարանս կը խառնես՝ ի՞նչ իրաւունքով (կ’ըսէ եւ կ’երթայ ճաշասենեակ)։

– Հասկցուեցաւ, այսօր գործս խենթի հետ է, մաղթեմ առօք-փառօք դուրս գալ այս տունէն:

– Հրամեցէք (ջուրը կ’երկարէ Սերուժին)։

– Շնորհակալ եմ:

– Անուշ:

– Իսկ հիմա բացէք դուռը, որ մեկնիմ, կարծէք դադրեցան ռումբերը:

– Այստեղի կռուողներուն վստահութիւն չկայ, հիմա դադրեցուցին, քիչ ետք դարձեալ կը սկսին:

– Մինչեւ սկսին՝ ես տուն հասած կ’ըլլամ:

– Ես քեզ չեմ ձգեր որ երթաս. չէ՞ որ պիտի պսակուէինք․․․:

– Այդ ուրկէ՞ ելաւ:

– Խոստմնադրուժ դաւաճա՛ն  (եւ կը սկսի լալ)։

– Ձեզի ո՞վ ի՛նչ ըրաւ, ինչո՞ւ կուլաք, ի սէր Աստուծոյ, բացէք որ մեկնիմ այս դժոխքէն:

– Ուրեմն հոս դժո՞խք է եւ ես՝ սատանա՞ն․ չէ՞:

– Այդ ըսել չուզեցի:

– Յաջող հաշուապահ չես կրնար ըլլալ, քանի հաշիւով չես խօսիր, անհաշիւ կը ձաբռտես:

– Դուռը պիտի բանա՞ք թէ ոչ:

– Ո՛չ: Պիտի չբանամ: Ես հիւանդ եմ, ի՞նչ խղճով զիս պիտի ձգես ու երթաս:

– Անձրեւէն փախանք, կարկուտին բռնուեցանք:

– Դեռ սպասէ, փոթորիկի ալ պիտի հանդիպիս:

․․․Արդէն տասնհինգ ժամ անցեր է եւ գիշերուան տասնմէկն է, երբ դուրսէն դուռը կը բացուի եւ տանտիրուհիին եղբայրը, վերջին ծայր գինով, ներս կու գայ։

– Լիզա, անուշիկ քոյրս։

– Մտիր, եղբայր, ճիշդ ատենին հասար:

– Ո՞վ է այս երիտասարդը:

– Չեմ ճանչնար, եկած է զիս բռնաբարելու:

Եղբայրը քրոջ խօսքը լսելուն պէս մէջքէն ատրճանակը հանելով, առանց հարցուփորձի կը կրակէ եւ տեղն ու տեղը կը սպաննէ Սերուժը:

Լոյսերը կը մարին եւ վարագոյրը կ’իջնէ։

Պէյրութ, 1978

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ԱՏԱՄՆԱԲՈՅԺՆ ԵԳԻՊՏԱՀԱՅ կամ ԱՏԱՄՆԱՇԱՐԻՆ ՀՐԱՇՔԸ

Կատակ

27999669_853179211530746_1485228334_o.png

ՎԱ(Գ)Ր

 

ԳՈՐԾՈՂ ԱՆՁԵՐ

Տոքթոր ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ատամնաբոյժ մը
Տիկին ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ

Մեր երկարող ժամանակէն:
ԱՅՐԱԾԵԱՆի ատամնաբուժարանը

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ նստած է աթոռին վրայ: Խաղին ընթացքին ԱՅՐԱԾԵԱՆ կը քննէ անոր բերանը, դիտողութիւններ կ’ընէ, կաղապարներ կը պատրաստէ, վերջապէս կ’ընէ ամէն ինչ որ ատամնաբոյժէ մը կը սպասուի եւ չ’սպասուիր:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Այս ինչ գեղեցիկ լինտեր ունիք, տիկին Մանտիլեան: Ծծկեր մանուկի մը անուշիկ լինտերը ունիք դուք: Այո, այո, հրաշալի, քաշուած ակռաներուն փոսերը բոլորովին անհետացեր են: Ո՞վ կրնայ ըսել որ – քանի՞ տարեկան էք ըսիք – ութսունըհինգ տարեկան տիկնոջ մը լինտերն են: Այո, ամէն ինչ պատրաստ է, հիմա կրնամ չափերը առնել: Շատ անուշիկ լինտեր ունիք, բայց շատ յստակ չէք կրնար խօսիլ, չէ՞: Ուտել ալ չէք կրնար, միայն հեղուկներ կրնաք կլլել: Այո, այո, այո, շատ անուշիկ լինտեր են, շիտակը կը նախանձիմ կոր, բայց ձեզի համար, մասնաւորապէս ձեզի համար այնպիսի գեղեցիկ ատամնաշարեր պիտի շինեմ, որ ամէն մարդ նախանձի: Սպիտակ ակռաներով, տիկին Մանտիլեան: Հա, կաղապարները պատրաստեմ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Դժգոհ եմ, պարոն Այրածեան:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ (Չափազանց նեղուած) Տոքթոր, խնդրեմ: Այս գաղութին մէջ ամէն մարդ, թշնամին բարեկամէն առաջ, ինծի տոքթոր կ’ըսէ, դուք բացառութիւն պիտի չկազմէք: Ատամնաբոյժի վկայականս չառած՝ արդէն տոքթոր Այրածեան կը ստորագրէի եւ միշտ ինքզինքս կը ներկայացնէի, ըսելով՝ տոքթոր Այրածեան: Հիմա դուք չէ՛ որ իբրեւ ատամնաբոյժ վկայուելէս երեսուն տարի ետք, երբ արար աշխարհ – ակումբին մէջ՝ դռնապանէն մինչեւ ատենապետ, ես փոխատենապետն եմ, եկեղեցիին մէջ՝ ժամկոչէն մինչեւ Սրբազանը, եկեղեցւոյ պայծառութեան գանձապահն եմ, ազգային առաջնորդարանին մէջ՝ դիւանապետէն մինչեւ թեմականի ատենապետը, ես ատենադպիրն եմ, ակումբին մէջ՝ զովացուցիչ ծախող Մէհմէտէն մինչեւ մշակութային միութեան ցկեանս նախագահը, ես ալ մշտական ատենապետն եմ՝ միակ մտաւորականն ըլլալով, դպրոցին մէջ՝ գետինը սրբող տեղացի ծառայէն մինչեւ միշտ հայ-հո-յող տնօրէնը, հոգաբարձութեան անդամ եմ, թերթին մէջ՝ յետին գրաշարէն, չնչենք այդ յետինը, մինչեւ խմբագիրը, կուսակցութեան կողմէ նշանակուած մամլոյ քննիչ մարմնին միակ անդամն եմ, եւ վերջապէս ազգային գերեզմանատան մէջ, Ա՛լի, Ա՛հմատ պահակներէն մինչեւ մեր թոթով Թորոսը, վերահսկիչը, զոր միշտ կը յանդիմանեմ ազգային գործիչի հանգամանքովս – ահա այս բոլորը զիս տոքթոր Այրածեան կը կոչեն, նոյնիսկ թոթով Թորոսը կ’ըսէ՝ տոք տոք տոք թո՛ր, ի՞նչպէս ասանկ սխալ մը կրնաք գործել, տիկին Մանտիլեան: Լաւ, հոգ չէ, ձեր ակռապլիկ վիճակին վերագրենք ու ներենք, այո, ներենք:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Տոքթոր Այրածեան…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Այո, այդպէս: Ճիշդ այդպէս: Շուտ սրբագրեցիք ինքզինքնիդ: Յատկանշական է ձեր տարիքի տիկնոջ մը համար, ծերերը շատ յամառ կ’ըլլան եւ կը շարունակեն իրենց անտանելի ձեւերը եւ ուրեմն կ’ըսենք որ ցնդած են: Բայց դուք, ձեր այս յառաջացած ու ծերունազարդ տարիքին (անուշ շեշտով) ինչո՞ւ չէք ներկեր ձեր մազերը, տասը տարիով կ’երիտասարդանաք…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ (Քիչ մը շոյուած) Տոքթոր Այրածեան…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ձեր այս յառաջացած տարիքին – քանի՞ տարեկան էիք, այո՝ ութսունըհինգ – իմ մայրս եօթանասունըութին մեռաւ, եւ առողջ կին էր…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Տոքթոր Այրածեան, չափազանց դժգոհ եմ, որ ակռաներս քաշեցիք…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ի՞նչ, ի՞նչ կ’ըսէք կոր, նախընտրելի է որ չխօսիք, նախընտրելի է որ սպասէք գեղեցիկ ատամնաշարին, որ պիտի գայ ձեր բերանը զարդարել…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Տասնըութ ակռայ քաշեցիք, տոքթոր Այրածեան, տասնըութ ակռայ ունէի բերնիս մէջ:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Դուք այդ տասնըութ ակռաներուն խօսքը մի՛ ընէք, կ’աղաչեմ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ինչո՞ւ պիտի չընեմ, տոքթոր…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Այրածեան, տոքթոր Այրածեան: Տգեղ ակռաներ էին, ի սկզբանէ անշուշտ անոնք տգեղ եղած էին, համաչափ ու համակարգուած չէին բուսած լինտերէն, ծուռ էին, զիրար կը հրմշտկէին, եւ տակաւին տարիներն ալ իրենց հետքը ձգած էին անոնց վրայ, դեղնած էին, սեւցած…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Հոգս, իրենց գործը կը տեսնէին կոր:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Դիտուելու բան չէին:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ըսի որ ցուցադրութեա՞ն կ’ուզեմ դնել ակռաներս, կ’ուտէի, կը ծամէի կոր, կը խածնէի կոր:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Այո, բայց ինչ տեսարան էր, ես ձեզ տեսած էի ակումբը, տիկին Մանտիլեան, Կիրակի օրուան ճաշին, շատ գէշ ձեւով կ’ուտէիք կոր:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ձեզի ի՞նչ, տոքթոր Այրածեան:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ինչպէ՞ս թէ ինծի կամ ուրիշին ի՞նչ, տիկին Մանտիլեան: Տունը առանձին ինչ ձեւով որ կ’ուզէք՝ կերէք, բայց երբ դուրսն էք, հանրութեան մէջ, եւ ան ալ ակումբի կիրակնօրեայ սպասարկութեան, ուր գաղութին երեւելիներէն ոմանք կը տեսնուին, եւ ուրիշներ ալ չեն տեսնուիր, որովհետեւ մեր նախկին հակառակորդներուն եւ այժմու համերաշխական ցանկի գործակիցներուն ակումբը կը յաճախեն, իրաւունք չունիք այդպիսի տգեղ տեսարան մը պարզելու: Ահա այդ երեւոյթին դէմ է որ ես կը բողոքեմ: Եւ ոչ միայն կը բողոքեմ, այլ առաջին իսկ առիթին գործնական քայլ մը առնելով կը ձեռնարկեմ ուղղել այդ տգեղ երեւոյթը եւ ձեզ գեղեցիկ ակռաներով օժտել…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Առաջին առիթին… ես ձեզի եկայ, որ ակռաս կը ցաւէր կոր… միայն այդ ակռաս պէտք է դարմանէիք:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Դարմանէի՞, դարմանել այդ ակռա՞ն, այդ հոտած, փտած, փճացած, խարխլած ակռա՞ն, լինտը թունաւորող ակռա՞ն: Նայեցէք հիմա որքան սահուն ու ողորկ է լինտը:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Կարելի չէր դարմանել՝ քաշէիք:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Քաշեցի:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Բայց միւս տասնըեօթը ակռաներն ալ քաշեցիք: Անոնցմէ դժգոհած չունէի:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Որովհետեւ լուր չունէիք թէ ի՞նչ վիճակի մէջ էին: Ըսի, չէ՞՝ շատ տգեղ տեսարան մը կը պարզէին:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Թող պարզէին, կարեւորը իրենց գործը կը տեսնէին կոր:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Այո, թէկուզեւ, բայց քանի՞ տարի պիտի շարունակէին իրենց գործը տեսնել, մէ՞կ տարի, երկո՞ւ տարի, երե՞ք տարի, տա՞սը տարի:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Հոգս, տասը տարի ետք ակռաներուս ինչ պիտի պատահէր, ես արդէն ութսունըհինգ տարեկան եմ, տոքթոր…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Այրածեան, տոքթոր Այրածեան, խնդրեմ, տոքթոր բառը մինակը մի՛ գործածէք, սխալ տպաւորութիւն կը ձգէ կոր:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Տոքթոր Այրածեան:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ի՞նչ կ’ըլլայ որ ութսունըհինգ տարեկան էք, Աստուծոյ կամքով իննսունըհինգ կ’ըլլաք, շատ լաւ վիճակի մէջ կը տեսնեմ կոր ձեզ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ձեր մայրը եօթանասունըութին մեռաւ, ըսիք, տոքթոր Այրածեան:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Այո, բայց անիկա զաւակ ունէր:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ձեզմէ զատ զաւակ ունէ՞ր:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ոչ, միայն ես:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Եւ մինչեւ եօթանասունութ ապրեցա՞ւ:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Այո, մինչեւ եօթանասունութ ապրեցաւ, յամառ կին էր: Բայց դուք զաւակ չէք ունեցած, հոգ չէք ունեցած:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ամուսին ունեցած եմ:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Վերջերս մահացաւ, չէ՞:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Այո, քսան տարի է:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Տարիները շուտ կ’անցնին: Ահա այդ քսան տարին, ձեզի համար, առանց ամուսնի, մէկ տարիի պէս անցաւ, չէ՞:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Տոքթոր Այրածեան, ես ակռաներուս մասին կը խօսիմ:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ո՞ր ատամնաբոյժին կ’այցելէր… չեմ հասկնար այս փոքր գաղութին մէջ ինչո՞ւ այսքան ատամնաբոյժ պէտք է ըլլայ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Երբեք ատամնաբոյժի չէ գացած:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ի՞նչպէս, եւ այդպէս ալ մեռա՞ւ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Այո:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Կը տեսնէ՞ք ատամնաբոյժի չայցելելու արդիւնքը:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ակռաները բան մը չունէին:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Վստահ եմ, որ շատ տգեղ, դեղնած ու սեւցած ակռաներով գնաց գերեզման:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Մարդը խելք ունէր: Բայց ես ապուշ գտնուեցայ, չեմ գիտեր ի՞նչպէս ձեր խօսքերուն հաւատացի:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Որովհետեւ նախապէս չէիք լսած զիս:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ոտքը կոտրի Մարիձային, որ ըսաւ, որ ձեզի գամ, աժան է՝ ըսաւ, ես ալ եկայ:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Տիկին Մարիձա՞ն ըսաւ, զարմանալի:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ինչո՞ւ զարմանալի:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Զարմանալի… չէ, քանի որ իրեն ալ զոյգ մը գեղեցիկ, անզուգական ատամնաշարեր պատրաստած եմ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Զարմանալի չէ, որովհետեւ Մարիձային գլխուն, եօթանասուն տարի առաջ, երբ դասընկերուհի էինք, խաղ մը խաղացած էի, երկար մազերը կտրել տուած էի, վրէժը առաւ:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ես մէկ բառ չհաւնեցայ ձեր այդ վրիժառու բարեկամուհիին զիս նկարագրող խօսքին մէջ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Շատ կը ցաւիմ որ բառերէն մին չհաւնեցաք:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Այո, արժանապատուութիւնս վիրաւորեց:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Իմ առողջ դատողութիւնս վիրաւորեցիք դուք:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Շատ թանկագին բան մը խլեց ինձմէ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Դուք ալ ինձմէ տասնըութ ակռայ խլեցիք:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Համբաւիս ու վարկիս նենգ հարուած մըն է, վնասը անդարմանելի է:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ի՞նչ է եղեր այդ վնասակար բառը:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Կ’ըսէ թէ աժան եմ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ի՞նչ, այսինքն սո՞ւղ ալ էք:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Տիկին Մանտիլեան, աժան բառը ես կ’առնեմ ոչ թէ նիւթական, այլ բարոյական իմաստով: Ահ, իմ դուռս միշտ բաց եղած է աղքատներու առջեւ, եւ ոչ թէ աժան գինով, այլ ձրի կը դարմանեմ զանոնք:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Նոյնիսկ աղքատ յաճախորդներ չտեսայ ձեր քով:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ժամադրութեամբ է, տիկին Մանտիլեան:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ժամադրութեա՞մբ, հապա ինչո՞ւ միշտ կ’ըսէք՝ ուզած ժամերնուդ եկէք․ հինգէն տասը:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ատիկա ձեզի անյարմարութիւն չպատճառելու համար էր, տիկին Մանտիլեան, ամէն դիւրութիւն ընծայելու համար էր տարեց տիկնոջ մը:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Բայց ես ուրիշ յաճախորդներու չհանդիպեցայ բնաւ:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Որովհետեւ իմ ամբողջ ժամանակս ձեզի տրամադրած եմ: Ահա, տետրակիս մէջ կ’արձանագրեմ, Հինգշաբթի պիտի գաք, ուրեմն բոլոր ժամադրութիւնները կը ջնջեմ: Կը հասկնա՞ք հիմա, թէ որքան կարեւորութիւն կու տամ ձեր ակռաներուն, որքան կը յարգեմ, կը պատուեմ ձեզ, որքան ձեր բերանի գեղեցկութեան համար կ’աշխատիմ, ի գին ամէն զոհողութեան, նայեցէք քանի ժամադրութիւն ջնջեցի, մէկ երկու երեք չորս հինգ, եւ կորսնցուցի որքան թղթոսկի, եւ չկարծէք որ վիրաւորանքն ալ սպիացաւ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ի՞նչ վիրաւորանք:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Զիս աժան կոչելու վիրաւորանքը:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Չեմ հասկնար կոր: Ես եկայ, որովհետեւ «աժան է» ըսաւ Մարիձան:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Աժա՛ն, աժա՜ն… ինչպէս ըսի՝ բառին նիւթական նշանակութիւնը չէ որ կը վրդովէ զիս…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Զիս կը վրդովէ:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Այլ բարոյական ակնարկը: Ո՛չ, ես աժան ատամնաբոյժ մը չեմ, ես իմ անտեղիտալի սկզբունքներս ունիմ: Իմ շահուս մասին երբե՛ք չեմ մտածեր: Իմ շահս բոլորովին կը մոռնամ: Միայն յաճախորդին շահուն համար կ’աշխատիմ, եւ անմնացորդ կը նուիրուիմ, ահա՛ սկզբունքս:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Այո, ակռաները, յաճախորդի փափաքին հակառակ, քաշելով:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Մի՞թէ յաճախորդը գիտէ թէ ո՞ւր է իր շահը:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Շատ նեղուած պիտի հեռանամ ձեզմէ եւ նեղութիւնս ալ ամէն մարդու պիտի հաղորդեմ:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ (Ինքն իրեն) Արդէն կը զարմանամ, որ ուրիշներու նեղութեան անտեղեակ մնացած ես:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ինչպէ՞ս ես չգիտցայ ուրիշներու նեղութեան մասին: Աս կ’ըլլայ գաղութին ըսի-ըսաւներէն հեռու մնալու որոշումիս արդիւնքը:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ես յաճախորդիս շահերուն ծառայելու հաստատամտութեանս եւ անզիջող նպատակասլացութեանս մէջ պատրաստ եմ նոյնիսկ ենթարկուելու ապերախտութեան նետերուն: (Անուշնալով) Անգամ մը որ ատամնաշարը ես իմ սեփական մատներովս զետեղեմ ձեր բերնին մէջ եւ անգամ մը որ հայելիին մէջ ձեր նոր, գեղեցիկ, սպիտակ, փայլուն, զօրաւոր ակռաները տեսնէք…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Զօրաւո՞ր են:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Զօրաւո՞ր… սովորական ակռաներէն տասն անգամ զօրաւոր են: Չեն փտտիր, չեն աւրուիր, չեն կոտրիր, չեն…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ես բուն ակռաներս կը նախընտրէի: Անանկ մը կը խօսիք, որ կարծէք ամէն մարդ անպայման պէտք է իր բնական ակռաները քաշել տայ եւ արուեստականը անցնէ:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Երանի՜, ա՛յդ պիտի ըլլար բնականը:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Շատ նեղուած եմ, բայց եղածը եղած է այլեւս:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Հրա՜շք ատամնաշարեր են ասոնք, հրա՜շք: Անգամ մը որ հայելիին մէջ ձեր ժպիտը տեսնէք… վստա՛հ եղէք, որ ամէն մարդ պիտի սիրահարի ձեր ժպիտին…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ (Կասկածելով բայց եւ ախորժելով) Իրա՞ւ…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Եւ ո՞վ գիտէ յետոյ ինչի՞ պիտի սիրահարին…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Կը կարծէ՞ք…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Կարծիք չէ, այլ համոզում, այլ հաւատք: Ձեր ժպիտը քսան տարի պիտի երիտասարդացնէ ձեզ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Քսա՞ն:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Իսկ ձեր խնդուքը երեսուն տարի պիտի երիտասարդացնէ ձեզ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Չ’իյնա՞ր:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Խնդո՞ւքը:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ատամնաշարը:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Բնաւ երբեք, եւ երբ շուտով վարժուիք, պիտի մոռնաք ալ իրենց արուեստական ըլլալը:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ (Սթափելով) Ո՛չ, ո՛չ, ես իմ ակռաներս կը նախընտրէի: Անուշ-անուշ խօսելով զիս չէք կրնար խաբել, տոքթո՛ր:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Տոքթոր Այրածեան:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Իմ ակռաներս… երբեք պիտի չներեմ, երբեք պիտի չհամոզուիմ, եւ ամբողջ գաղութին մէջ ալ խայտառակ պիտի ընեմ ձեզ:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ (Ինքն իրեն) Գոնէ կը յիշեն, որ տոքթոր Այրածեանը ատամնաբուժութեամբ կը զբաղի: (ՄԱՆՏԻԼԵԱՆին) Վստահ եմ, տիկին Մանտիլեան, որ երբ ձեր նոր ակռաները տեսնէք, պիտի փոխէք ոչ միայն ձեր կարծիքը՝ մասնաւորապէս, այլեւ ձեր աշխարհայեացքը՝ ընդհանրապէս: Տարբեր կին մը պիտի ըլլաք, տարբեր կերպով պիտի տեսնէք աշխարհը, իրերը, անձերը…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Տեսողութի՞ւնս ալ պիտի բարելաւի:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Անշո՛ւշտ, չէի՞ք գիտեր: Երբ բերանին ներքին կառոյցը վերահաստատենք, աչքերը, որոնք այլեւս հաստատ պատուանդանի վրայ դրուած կ’ըլլան, աւելի լաւ կը տեսնեն: Ուրեմն կը խնդրեմ ձեզմէ վճարումը ընել, որպէսզի առանց ակռայի չմնաք:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Առէք, սիրտս հետը կ’ելլէ կոր:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ (Հաշուելով) Եօթանասուն, ութսուն, իննսուն, հարիւր…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Այո, հարիւր:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Հարիւր, յիսունն ալ կը վճարէք, երբ ատամնաշարերը բերեմ…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ի՞նչպէս թէ յիսունն ալ, մենք համաձայնած էինք հարիւրի, քանի մը անգամ ալ կրկնեցի գինը, վստահ ըլլալու համար, տոքթո՛ր:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Տոքթոր Այրածեան…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Թէ ոչ խօսքերնիդ պիտի փոխէք:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Մի՛ անարգէք զիս, ես խօսքիս տէրն եմ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Զիս յիմարի տեղ կը դնէք:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ամենեւին… մենք հարիւր թղթոսկիի համաձայնած էինք…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Լաւ ուրեմն…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Մէկ ատամնաշարի համար… իսկ ես երկու հատ պիտի շինեմ ձեզի, երկրորդին վրայ յիսուն առ հարիւրի զեղչ մը կ’ընեմ կոր:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ես չեմ ուզեր յիսուն առ հարիւրի զեղչ, ես չեմ ուզեր երկրորդ ատամնաշար մը:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Երկրորդը առաջինէն տարբեր պիտի ըլլայ: Մէկուն ակռաները մեծ ու գեղեցիկ պիտի ըլլան, միւսինը՝ փոքր ու նուրբ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Հոգս, պարապ խօսք: Ինչ ալ ըսէք՝ պիտի չհամոզուիմ, ո՛չ, միշտ ոչ պիտի ըսեմ: Ես քանի՞ տարի պիտի ապրիմ որ երկու ատամնաշարի պէտք ունենամ, դուք չըսի՞ք որ չեն փտտիր, չեն կոտրիր:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Այո, չեն կոտրիր… բացի երբ ութերորդ յարկէն վար իյնան: Դուք ութերորդ յարկը կը բնակիք, չէ՞:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ինչո՞ւ ութերորդ յարկէն վար պիտի իյնայ ատամնաշարս: Պարապ բաներ կ’ըսէք կոր: Երկրորդը չեմ ուզեր, երկրորդը պիտի չգնեմ, աս մէկ խօսքս վերջնական է:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Լաւ, պէտք չկայ երկրորդին…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Հա, պէտք չկայ…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Տուէ՛ք ուրեմն յիսուն ոսկին:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Պէտք չկայ երկրորդին ու տանք ուրեմն յիսուն ոսկի՞ն… բոլորովին խենթեցաք կարծեմ:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ինչո՞ւ խենթենամ, տիկի՛ն…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Տիկին Մանտիլեա՛ն…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ես պարզապէս տասնըութ ակռայ քաշելուս փոխարժէքը կը պահանջեմ կոր, այսինքն ակռայ գլուխ երկու թղթոսկի եօթանասունըեօթը ղրուշ, մինչ գիտէք ձեր գիտցած ու չգիտցած ամենաաժան ատամնաբոյժը ակռայ գլուխ կը գանձէ հինգ թղթոսկի: Տուէ՛ք յիսուն ոսկին: Տեսա՛յ, ձեր դրամապանակին մէջ կայ յիսուն ոսկի:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ակռայ քաշելուն փոխարժէքը առնելու խօսքը չէիք ըրած…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Հանրայայտ իրողութիւնները վիճաբանութեան դնելը աւելորդ կը նկատէք դուք ալ կարծեմ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ես ամբողջ գաղութին մէջ պիտի տարածեմ…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Այս մէկն ալ թող տարածուի: Կարեւորը ձեզի ծառայած ըլլամ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Սրբազանին մօտ պիտի բողոքեմ:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Արդէն իր ակռաները ուրիշին մօտ կը դարմանէ կոր: Տուէ՛ք յիսուն ոսկին, եւ ես այլեւս ակռաները քաշելուն փոխարժէքը պիտի չպահանջեմ:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Թէ յիսուն ոսկին պիտի առնէք, թէ ալ փոխարժէքը պիտի չպահանջէ՞ք … գլուխս տակաւին ուսերուս վրայ է…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Այո, յիսուն ոսկին պիտի տաք…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Եւ ես ձեզմէ աւելի խելք ունիմ գլուխս…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ …Երկրորդ ատամնաշարին համար…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆի բերանը բաց կը մնայ:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Եւ անգամ մը եւս կը վստահեցնեմ, որ անգամ մը որ ատամնաշարը ձեր բերնին մէջ իր արժանի տեղը գտնէ, ամէն անգամ որ բերաննիդ բանաք բան մը ըսելու, կամ բերաննիդ պատառ մը տանիք ու ծամել սկսիք, զիս պիտի յիշէք:

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Այդ է ամենէն ցաւալին:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Մին առաւօտուն կը գործածէք, միւսը գիշերը…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Ես գիշերները դուրս չեմ ելլեր:

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Ատամնաշար գործածելու համար անպայման տունէն դուրս ելլել անհրաժեշտ չէ…: Երբ ճաշը միս է, պէտք կ’ունենաք սուր շնատամներու եւ հաստ աղօրիքներու… իսկ երբ բրինձ պիտի ուտէք, բութ շնատամներով եւ սուր աղօրիքներով օժտուած ատամնաշարը կ’անցընէք…

ՄԱՆՏԻԼԵԱՆ Սուտ ու փուտ խօսքեր…

ԱՅՐԱԾԵԱՆ Եւ վերջապէս փոփոխութիւնն ալ պահանջուած է, մարդ մէկ ատամնաշարով կը ձանձրանայ:

 

9 Հոկտեմբեր 2001
(կ.ե. 12:10 – 2:30)

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ԲԱՆ ՄԸ ՉՈՒՆԻՍ, ԲԱՅՑ ԿՐՆԱՍ ՈՒՆԵՆԱԼ կամ ԹԷ ԻՆՉՊԷ՞Ս ԿԸ ՇԱՏՆԱՆ ԱԶԳԻՆ ԲԱՐԵՐԱՐՆԵՐԸ

Կատակ

27591879_848491541999513_1626528507_n.jpg

ՎԱ(Գ)Ր

ԳՈՐԾՈՂ ԱՆՁԵՐ

Պարոն ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ
Տոքթոր ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ

 

Որեւէ ատեն մեր ժամանակներէն:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆի յարկաբաժինը:

Բազմոցին վրայ նստած է ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ, մտազբաղ:
Զանգակը կը հնչէ: ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ կ’ելլէ, դուռը կը բանայ:
Ներս կը մտնէ ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Աս ի՞նչ շուտ հասար, տոքթոր Մահտեսեան:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բժիշկին պարտականութիւնն է շուտ հասնիլ իր հիւանդին, պարոն Մինախորեան:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Շատ շնորհակալ եմ, բայց ստիպողական բան մը չկար:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ձգէ՛ որ ատիկա ես որոշեմ: Դժբախտաբար, շատ բժիշկներ կը թերանան այս սրբազան պարտականութեան մէջ եւ շուտ հասնելու փոխարէն դիտաւորեալ կ’ուշանան, յուսալով որ այդ միջոցին հիւանդին վիճակը վատթարանայ, հետեւաբար աւելի կարօտ ըլլայ դարմանման ու դեղերու եւ ստիպուի աւելի ապաւինիլ բժիշկին, որով ինքն ալ ուզածին պէս կարենայ շահագործել զայն եւ մաքրագործել անոր դրամապանակը:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Այո, տոքթոր, ես ալ ձեզի հեռաձայնեցի, որովհետեւ ինծի ըսին, որ շատ դրամ չունեցողներէ շատ դրամ չէք պահանջեր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ուրախ եմ որ իմ մասիս շրջող տարաձայնութիւնները բոլորովին ճիշդ են: Շատ դրամ ունեցողներէն շատ դրամ կը պահանջեմ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ես – ինչպէս կը տեսնէք – շատ դրամ չունիմ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Չո՞ւնիս: Ձգէ՛ որ ատիկա ես որոշեմ: Քիչ դրամ ունեցողներէն քիչ դրամ կը խնդրեմ, ատ ալ պարզապէս ձեւակերպութիւնները յարգած ըլլալու համար: Կրնայի բոլորովին դրամ չառնել, որովհետեւ բժշկութիւնը մարդասիրական ծառայութիւն մըն է եւ շահադիտական նպատակներ չի հետապնդեր: Ես բժշկութեան մասին կը խօսիմ եւ ոչ՝ բժիշկներու, որոնք բժշկութիւն ըսելով վաճառականութիւն կը հասկնան եւ այնպիսի վաճառականութիւն, ուր իրենք ստիպուած չեն բան մը ծախել: Նման բժիշկներ ես կ’ատեմ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ապրիս, տոքթոր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Նման բժիշկներ իմ թշնամիներս են: Բայց կարեւորը ինծի համար հիւանդներու բարեկամութիւնն է: Իրենց վստահութիւնը շահիլը:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Շատ ճիշդ կը խօսիս կոր, տոքթոր: Բայց ձեւակերպութիւնները հա՞րկ է յարգել:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո, պէտք է յարգել:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Այսինքն կարելի չէ որ աղքատ մարդոցմէ բնաւ դրամ չառնէք:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Պէտք է յարգել ձեւակերպութիւնները, հիւանդին լաւութեան համար պէտք է յարգել:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ի՞նչ կ’ըսէք:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բայց միտքէդ չանցնի, որ եթէ բան մը չվճարես, ես ալ բծախնդրութեամբ պիտի չքննեմ քեզ, եւ ճշգրիտ ախտաճանաչումը կատարելով, հարկ եղած դարմանումն ու դեղերը չտնօրինեմ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Միտքէս անցաւ, տոքթոր, ի՞նչ ընեմ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Որպէսզի շուտ ոտքի կանգնիս…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Արդէն ոտքի եմ, տոքթոր…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ընդհանրապէս կը խօսիմ, եւ երեւոյթի մը մասին է խօսքս եւ ոչ մասնաւորաբար քու, եւ պատկերաւոր ալ կը խօսիմ, ոտքի կանգնիլ, այսինքն բոլորովին ազատիլ հիւանդութենէն, մէկ խօսքով՝ աղէկնալ, թէ ոչ մարդ կրնայ ոտքի վրայ ալ մեռնիլ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Յիսուս Քրիստոս…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո, նստած ալ կրնայ մեռնիլ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Բոպիկ առաքեալներ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Անպայման անկողնին մէջ պառկելու պէտք չունիս մեռնելու համար…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ճաղատ սուրբեր…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Հարցը հոգեբանական է եւ մարմնական հիւանդութեան հետ առընչութիւն չունի: Դրամ չտուող հիւանդը կրնայ կասկածիլ, որ բժիշկը զինք լաւ չքննեց եւ անփոյթ գտնուեցաւ ախտաճանաչման մէջ, որով եւ տնօրինած դարմանումն ու դեղերը կրնան ուշացնել բուժումը, թերեւս արգիլել ալ զայն, եւ բնաւ իսկ բուժման չառաջնորդել, եւ, Աստուած հեռուն ընէ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Համոզուեցայ, ձեւակերպութիւնները պէ՛տք է յարգել:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո, պէտք է յարգել, հիւանդին բարօրութեան համար:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Յարգենք, յարգենք:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Է, ըսէ նայինք, ինչէ՞ կը դժգոհիս կոր…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ես շատ առողջ մարդ եմ, տոքթոր…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ձգէ՛ որ ատիկա ես որոշեմ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Վերջին անգամ որ հիւանդացած էի՝ քսան տարի առաջ էր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ի՞նչ ունէիր:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Պաղ առած էի, բայց այլեւս զգոյշ եմ, կը տեսնե՞ս ի՛նչ առողջ եմ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Է, ինչո՞ւ կանչեցիր…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ութսուն տարեկանիս…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ …Կը կարծես որ ես ուրիշ հիւանդներ չո՞ւնիմ: Ճիշդ է որ գաղութը նօսրացած է, կ’ըսեն, եւ հիւանդներն ալ շուտ կը մեռնին, հետեւաբար հիւանդներու թիւն ալ կը նուազի, բայց ես հիւանդի պակաս չունիմ, անգամ մը որ հիւանդ մը գտնամ, օձիքը չեմ ձգեր, կը վճռեմ մինչեւ իր կեանքին վերջը դարմանել զինք:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ութսուն տարեկանիս, տոքթոր…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո, ութսուն տարեկանիդ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ես ալ ճիշդ ատոր համար հեռաձայնեցի, ութսուն տարեկան ըլլալուս համար հեռաձայնեցի: Քսան տարեկան ըլլայի եւ նոյնը զգայի, կարեւորութիւն պիտի չտայի, բայց ութսուն տարեկանին մարդ կարծեմ պէտք է աւելի շրջահայեաց ըլլայ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ըսէ նայինք, ուրեմն, ինչէ՞ կը դժգոհիս կոր:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ութսուն տարեկանին մարդ պզտիկ բաներով կը սկսի մտահոգուիլ, տոքթոր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ի՞նչ է նայինք ատ պզտիկ բանը:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ութսուն տարեկանին կասկածոտ կը դառնայ մարդ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ինչէ՞ կը կասկածիս կոր, մա՛րդ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Եօթանասունին մեռնողներ կան, եօթանասունհինգին մեռնողներ կան, ութսունին ալ մեռնողներ կան հարկաւ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո, ութսունին ալ մեռնողներ կան…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Փորս վախ կը դնես կոր, տոքթոր…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այս տարի չորս ութսուննոց թաղեցինք…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Մէկ տարուան համար բաւական չէ՞:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ո՞վ գիտէ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Բայց խօսքս կտրեցիր – ութսունհինգին ալ մեռնողներ կան, իննսունին ալ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Վերջիններէն պիտի ըլլաս, առաջ Աստուած, եթէ ըսես թէ ինչէ՞ կը դժգոհիս…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Պիտի չքննե՞ս զիս:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Անշուշտ պիտի քննեմ, մանաւանդ թէ մանրազննին պիտի քննեմ: Բայց ալ ըսէ, վերջացուր, թէ հակառակ առողջ ըլլալուդ ի՞նչ զգացիր:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Պէտք է ըսեմ ուրեմն…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Բայց սխալ զգացում մը կրնայ ըլլալ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ձգէ՛ որ ատիկա ես որոշեմ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Լաւ, տոքթոր, լաւ: Աստեղ կուրծքիս ձախ կողմը…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ձա՞խ կողմը… սիրտը կայ այդտեղ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Սի՞րտս, ուրեմն սիրտս…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո, սիրտդ, ի՞նչ կը պատահի կոր կուրծքիդ ձախ կողմը:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Թեթեւ ճնշում մը կը զգամ կոր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ճնշում մը, հա՞:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Թեթեւ ճնշում մը:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Երբուընէ՞ է այս թեթեւ ճնշումը:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ժամանակ մը կայ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Եւ հիմա կը կանչես կոր զիս:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ի՞նչ է, տոքթոր, բա՞ն մը կայ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բան մըն ալ չկայ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Վտանգաւո՞ր է հիւանդութիւնս:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բան մըն ալ չունիս, բարեկամ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Բան մըն ալ չունիմ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բան մը ունենալու ես, ամէն մարդ բան մը կ’ունենայ, հիւանդութենէ բոլորովին զերծ մարդ չկայ աշխարհիս վրայ, բայց մի՛ մտահոգուիր…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Հիմա սկսայ մտահոգուիլ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բայց խնդիրը կարծածիդ չափ ալ թեթեւ չէ, դարմանումի կը կարօտի:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ուրեմն հիւանդ եմ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ո՞վ հիւանդ չէ: Կարեւորը ճիշդ դարմանումն է, որպէսզի բուժման առաջնորդէ, այդ ճիշդ դարմանումը պիտի պատուիրեմ ես:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ուրեմն անբուժելի չէ հիւանդութիւնս:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Անշուշտ թէ անբուժելի չէ, առայժմ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Այսինքն եթէ հիմա դարմանումի ձեռնարկէք՝ բուժելի է…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բայց տարի մը ետք կրնայ անբուժելի ըլլալ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Տարի մը առանց դարմանման կրնամ ապրիլ ուրեմն…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո, բայց ի՜նչ ցաւերու ու ի՜նչ տառապանքներու մէջ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ի՞նչ, այդքան լո՞ւրջ է կացութիւնը:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Պիտի լրջանայ, եթէ դարմանումը ուշացնենք:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Տուէ՛ք դեղերը, սկսիմ առնել:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այդքան աճապարելու հարկ չկայ: Քննութիւնս պէտք է աւարտեմ: Բծախնդիր քննութեան մը պիտի ենթարկեմ քեզ, որպէսզի ախտաճանաչումն ալ ճշգրիտ ըլլայ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Շնորհակալ եմ, տոքթոր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ուրիշ բժիշկներ կա՛մ ինքզինքնին բանգէտ կ’ընեն, կա՛մ ալ արագ մը կը լպրծեն քննութիւնը, որով ալ իրենց սխալ ախտաճանաչումը պատճառ կ’ըլլայ որ հիւանդութիւնը մեղմանալու փոխարէն սաստկանայ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Այս բաները մի՛ ըսէք, տոքթոր, ես շատ կասկածամիտ եմ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Եւ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Եւ ի՞նչ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Եւ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Եւ… մահուա՞ն առաջնորդէ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Երանի…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Երանի՞…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Երանի դիւրութեամբ մեռնէր, կ’ազատէր խեղճը: Խնդիրը անհանդուրժելի տառապանքն է: Մարմինը կը հիւծի, ամէն տեղ վէրքեր կը յայտնուին, ներսէն կը չարչարուի, դուրսէն կը չարչարուի: Դեռ այդ ամէնուն վրայ բժիշկներուն ալ ձեռքը խաղալիք կ’ըլլայ… ա՛տ է մեծագոյն ցաւը: Չերթայի բժիշկի, մինակս, պատիւովս մեռնէի, կը պոռայ հիւանդը:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ուժ մնացած կ’ըլլա՞յ պոռալու:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Միտքէն կը պոռայ: Աւելի գէշ է միտքէն պոռալ: Ինքը կը պոռայ մտքին մէջ եւ ինքը կը լսէ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Կուրծքիս ցաւը սաստկացաւ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բան մը չունիս դուն, բան մըն ալ չունիս: Միայն թոյլ տուր քննութիւնս կատարեմ, հարցումներուս պատասխանը ստանամ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Քննէ՛:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Անկեղծօրէն պատասխանէ հարցումներուս:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Հարցո՛ւր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Առանձի՞ն կ’ապրիս կոր դուն:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Այո:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Աշխարհի մէջ մարդ չո՞ւնիս դուն:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Գանատայի մէջ եղբօրորդի մը ունիմ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Մարդ չունենալ ըսել է:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Տարին անգամ մը հեռաձայնով կը խօսի:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Չի բաւեր: Պատրա՞ստ է գալ եւ այստեղ հետդ նստիլ, պէտքերդ հոգալ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ի՞նչ է, հոգատարութեա՞ն պէտք պիտի ունենամ: Վիճակս պիտի ծանրանա՞յ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բան մըն ալ պիտի չծանրանայ: Բայց եղբօրորդիդ ալ հոս պիտի չգայ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Չէ, պիտի չգայ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ (Յատկանշական շեշտով) Աշխարհի վրայ մարդ չունիս դուն ուրեմն:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Չէ, չունիմ։

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Աս եզրակացութեան կ’ուզէի կոր յանգիլ ես:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Է, յանգեցանք: Մարդ չունիմ: Արդէն միշտ մարդ չեմ ունեցած: Մարդ չունենալու վարժուած եմ ես: Մարդ չունենալ կը նախընտրեմ ես: Մարդոց հարցերէն հեռու մնալ… առողջ ըլլալու գաղտնիքը, չէ՞:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո, այո: Բայց… ութսո՛ւն տարեկանին մարդ չունենալ… տարբեր է… աս վիճակիդ մէջ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ի՞նչ է վիճակս, տոքթոր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բան մըն չէ: Շունչ մը քաշէ…: Այո, այո, կը լսեմ կոր:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ի՞նչ կը լսես կոր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Դուն մի՛ խօսիր, որ լսեմ: Երբ որ հարցնեմ, այն ատե՛ն միայն պատասխանէ: Չէ, չէ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Չէ՞, չէ՞…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Դարմանումդ դժուար չէ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Փառք Աստուծոյ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բայց հոգատարութեան կը կարօտի:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Հոգ կը տանիմ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ի՞նչպէս դուն հոգ պիտի տանիս, երբ դո՛ւն ես հիւանդը, դո՛ւն ես հոգատարութեան կարօտ անձը:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Բայց ես ոչ հիւանդանոցի տալու դրամ ունիմ, ոչ ալ հիւանդանոցները կը սիրեմ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Հիւանդանոցի խօսք ընող չեղաւ: Բնաւ յուսահատեցուցիչ չէ վիճակդ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Հանգստացայ քիչ մը:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բայց անակնկալ տագնապներ կրնաս ունենալ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Աւելի մտահոգուեցայ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ …Որոնք շուտ մը պիտի անցնին: Կեղծ տագնապ կ’ըսենք մենք ատոնց:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Կե՞ղծ, տագնապին կե՞ղծը կայ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո, մահուան չ’առաջնորդեր:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ալ վախ չունիմ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բայց տագնապին ընթացքին վստահ կ’ըլլաս որ պիտի մեռնիս:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ի՞նչ կ’ըսես:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո, մեծ վախ մը կ’անցընես, զարհուրանք մը, որեւէ կասկած չես ունենար որ մահուան դուռը հասած ես:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Բայց կեղծ տագնապ է, կ’ըսես:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո, կեղծ տագնապ է, falsetum crisum:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Մահուան չ’առաջնորդեր…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ոչ, չ’առաջնորդեր:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Է, ի՞նչ ընեմ, մինչեւ դարմանուիլս պիտի տոկամ այդ կեղծ տագնապներուն:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո, բայց տագնապին ատեն զգացած վախդ իր աւերները գործած պիտի ըլլայ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ի՞նչպէս…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Սիրտդ շատ բաբախելէն պիտի մաշի…: Չէ, անպայման հոգատարութեան պէտք ունիս դուն:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Բայց դրամ չունիմ հիւանդանոցի, կ’ըսեմ, տոքթոր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Հիւանդանոցի խօսք ընող չեղաւ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ոչ ալ հիւանդապահուհիի՞:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Հիւանդապահուհի ալ չեմ կրնար առաջարկել, մանաւանդ որ հիւանդապահուհին կրնայ արագցնել վերջդ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Վե՞րջս… ի՞նչ կ’ըսես կոր, տոքթոր:

ՄԱՀՏԵՍ Հիւանդապահուհին, կ’ըսեմ կոր… վստահելի հիւանդապահուհի չկայ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ատ ըսել կ’ուզես կոր… հիւանդապահուհիներն ալ բժիշկներուն պէս են ուրեմն:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Աւելի գէշ…: Սեռային կեանքդ ինչպէ՞ս է:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Սեռային կեա՞նքս, ութսուն տարեկանի՞ս:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո, մանաւանդ ութսուն տարեկանիդ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Չկայ, գէ՞շ է որ չկայ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ոչ, լաւ է որ չկայ: Բայց հիւանդապահուհիին հետ… հաւանաբար ըլլայ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ես կը զսպեմ ինքզինքս…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բայց ան ինքզինք պիտի զսպէ՞: Ընդհակառակը՝ ամէն միջոցի պիտի դիմէ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Կը զսպեմ ինքզինքս…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ձեռքերը վիզիդ շուրջ պիտի դնէ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Կը զսպեմ ինքզինքս…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Պիտի քսուըռտկի քեզի:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Կը զսպեմ ինքզինքս…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ձեռքերդ իր չեմ գիտեր ո՞ր տեղը պիտի դնէ, պիտի կրնա՞ս տակաւին ինքզինքդ զսպել:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Չէ, ա՛լ պիտի չկրնամ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Թող որ զսպելն ալ լաւ չէ, ան ալ ուրիշ ախտերու դուռ կը բանայ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ո՞վ գիտէ, թերեւս… կանգնի… ի՞նչ պիտի պատահի…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Սիրտդ պիտի զարնէ, պիտի զարնէ, յետոյ փա՛թ… պիտի կանգնի: Աս աս է, եթէ մէկը կանգնի, միւսն ալ կը կանգնի:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ի՞նչ ընեմ, ուրեմն, հոգատարութիւն ունենալու համար: Ամուսնանալու խորհո՞ւրդ կու տաս կոր: Ամբողջ կեանքս ամուրի անցուցեր եմ, հի՞մա պիտի ամուսնանամ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Չէ, չէ, չէ, հարցը ինչո՞ւ բարդացնենք:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ծեր կնիկ չեմ ուզեր: Իմ ճաշակս պզտիկ աղջիկներու կողմն է:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Անշուշտ, անշուշտ, ո՞վ չի սիրեր պզտիկ աղջիկ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Բայց պզտիկ աղջիկը կեանքս պիտի կարճեցնէ, կեանքիս թելը պիտի կտրէ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ճիշդ ատ է՜: Բայց ես քեզի հոգատար կնիկ առաջարկած չունիմ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Հապա ի՞նչպէս հոգատարութիւն պիտի գտնեմ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բան մը չունիս դուն, ինչպէս ըսի, միայն հանգիստի պէտք ունիս:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Առաւօտէն մինչեւ իրիկուն հանգիստէ զատ շատ բան ըրած չունիմ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Չէ, չէ… առանձին ըլլալով հանգիստէդ շուտով պիտի զրկուիս, ըսի, չէ՞:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ատանկ բան մըն ալ չըսիր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Եթէ չըսի, կ’ըսեմ կոր: Հանգիստի պէտք ունիս դուն: (Այլընտրանքները իբրեւ թէ սպառած) Քեզ մեր հանգստեան տունը կը տանինք:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ (Ընդվզած) Ծերանո՞ց: Անկարելի: Չեմ երթար ես ծերանոց:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Գիտէի որ չեմ երթար պիտի ըսես: Ի՞նչ ունի ծերանոցը: Արդէն ծերանոց չէ, հանգստեան տուն է, հինգ աստղանի պանդոկ է:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ամէնը ծերեր են հոն:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Նախաճաշ, ճաշ, ընթրիք:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Առանձնութենէս ելլեմ՝ ծերերո՞ւն մէջ մտնեմ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Պարտէզ կայ հոն… ծառերուն տակ պտոյտներ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Անտանելի կ’ըլլան ծերերը… չեմ կրնար տոկալ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Կեղծ տագնապներուդ ժամանակ խնամք պիտի գտնես: Հոն մնայուն հիւանդապահ ունինք: Ես պէտք եղած հրահանգներն ու բացատրութիւնները տուած պիտի ըլլամ իրեն: Ամէն օր ալ անձամբ պիտի այցելեմ քեզի, երեկոյեան ժամը հինգէն վեց: Դուն կէսօրէ ետք քիչ մը կ’երկննաս, աղուոր մրափ մը կ’առնես, աչքդ կը բանաս, առջեւդ կը տեսնես զիս:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ես մարդ ըսուածը չեմ սիրեր, հիմա պիտի երթամ եւ մարդ ըսուածին ամենէն գէշ ներկայացուցիչին – ծերերուն – հետ ինչպէ՞ս պիտի ապրիմ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Անոնց հետ ապրելու պէտք չունիս: Դուն սենեակդ ունիս, պանդոկի պէս սենեակ է: Դեռ երեսուն պարապ սենեակ ունին, յաճախորդի կը սպասեն կոր: Երկար ու երջանիկ կ’ուզես ապրիլ, հանգստեան տուն պէտք է երթաս: Թէ ոչ…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Թէ ոչ ի՞նչ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Falsetum crisum: Կեղծ տագնապ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Բայց ես դրամ չունիմ, ինչպէս ըսի: Թոշակս կը բաւէ ծախսերուս, բայց ծերանոցի…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Հանգստեան տան…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ամսականը վճարելու կարող չեմ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Աս յարկաբաժինը ի՞նչ պիտի ընես:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Աս յարկաբաժնին մէջ կ’ապրիմ կոր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բայց այլեւս պիտի չապրիս, հանգստեան տուն պիտի երթաս: Ձրի՜ պիտի ընդունուիս դուն:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ձրի՞…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո՛…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Թէ ոչ՝ քիչ վճարումով… ձեւակերպութեան համար:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ոչ, ձրի՜: Եւ դեռ դո՛ւն չէ, որ ազգին շնորհակալ պիտի ըլլաս, ազգն է, որ քեզի՛ շնորհակալ պիտի ըլլայ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ի՞նչ կ’ըսես… ի՞նչպէս…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ազգը քեզ ազգային բարերար պիտի կացուցանէ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ազգային բարերա՞ր, ի՞նչպէս, բան մը չեմ նուիրած, ամբողջ կեանքս մէկ անգամ իսկ նուիրատուութիւն չեմ ըրած: Ամբողջ կեանքս ազգէն հեռու պահած եմ ինքզինքս:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Բայց ազգը պիտի մօտենայ քեզի քու վերջին օրերուդ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Վերջին օրերո՞ւս:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Կեանքիդ վերջին շրջանին… ապերախտ չէ հայ ազգը:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ի՞նչ ապերախտ, երբ ես բան մը չեմ ըրած իրեն… որեւէ օգուտ չեմ ունեցած, որ ան ալ ապերախտ գտնուի:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ըսել կ’ուզեմ՝ ազգը իր հոգատարութիւնը կը տարածէ իր բոլոր զաւակներուն վրայ անխտիր՝ մեծին ու պզտիկին, օգտակարին եւ անօգուտին, պիտանիին եւ անպիտանին…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ես անպիտա՞ն եմ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ազգը որոշեր է քեզ ձրիաբար իր հանգստեան տունը ընդունիլ եւ քեզ ազգային բարերար հռչակել եւ հոգեհանգստեան պատարագներու ժամանակ անդադար անունդ արտասանել, հո՞գդ դուն…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Չէ՜, ես չեմ խաբուիր, յարկաբաժինս ձեռքէս կ’ուզէք կոր առնել…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ո՞վ ես, որ յարկաբաժինը ձեռքէդ պիտի առնէ ազգը: Ազգը իր զաւակներուն ձեռքէն բան չ’առներ: Յարկաբաժինդ դուն պիտի կտակես ազգին:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Հապա եղբօրորդի՞ս… կը նեղուի:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Գանատայի մէջ մարդ չի նեղուիր: Եղբօրորդիդ պէտք չունի յարկաբաժնիդ: Եթէ ունենար, կու գար հետդ կ’ապրէր: Յարկաբաժինդ կը կտակես ազգին: Մարդու տուած պիտի չըլլաս, հայութեան տուած պիտի ըլլաս: Ազգը քեզ ձրի պիտի ընդունի իր տունը: Եւ դեռ ամսական մըն ալ պիտի կապէ քեզի…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ամսակա՞ն, ո՞րքան…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Թոշակէդ ոչ պակաս: Երկու թոշակ պիտի ստանաս դուն: Ուզած ատենդ ալ դուրս ելիր հանգստեան տունէն, պտտէ, ազգին տուած դրամները ծախսէ:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Գէշ առաջարկ չի թուիր կոր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Դեռ ատ ամէնուն վրայ ազգը քեզ բարերար ալ պիտի հռչակէ: Հանդէսներու ժամանակ պիտի պատուէ, ո՛չ թեմականի եւ քաղաքականի ատենապետներուն չափ անշուշտ: Եւ դեռ մահէդ ետքն ալ… տարին անգամ մը պատարագի հոգեհանգստեան բաժնին մէջ անունդ պիտի յիշուի, որքան ատեն որ գոյութիւն ունի այս գաղութը:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ուրիշ ընտրութիւն չո՞ւնիմ:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ունիս…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ի՞նչ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Արագ անկում մը, քայքայում մը, քանդում մը…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Ոչ, ոչ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Աւերակի պիտի վերածուիս շուտով…

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Կ’ընդունիմ, կ’ընդունիմ…

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Անշուշտ պիտի ընդունիս, խենթ կ’ըլլաս չընդունիս: Լաւ, ես գացի: Ուրիշ հիւանդներ կը սպասեն: Հիւանդ մը կայ, որ կարեւոր հրապարակի մը վրայ խանութ ունի, գոցած-ձգած է: Կարծեմ ազգին պիտի ուզէ կտակել: Ահա կ’երթամ կոր: Ազգային ժողովին պիտի հաղորդեմ որոշումդ: Պատուիրակութեամբ մը կու գանք, պէտք եղած կարգադրութիւնները կ’ընենք: Թեմականի եւ քաղաքականի ատենապետները ոտքդ պիտի գան, մինչեւ ոտքդ պիտի բերեմ ես:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Հոգս անգամ չէ, առողջութիւնս է կարեւորը:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Առողջութիւնդ պիտի բարելաւի:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Իրա՞ւ, տոքթոր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Այո՛: Առողջ պիտի մեռնիս դուն: Ցտեսութիւն:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ (Դրան մօտ) Տոքթոր, մոռցար դեղ գրելու:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Ձգէ՛ որ ես որոշեմ… դեղ տալու ժամանակը: Առօք-փառօք հանգստեան տուն կը փոխադրուիս… եւ պէտք եղած դեղերը կը սկսիս առնել: Ես գացի:

ՄԻՆԱԽՈՐԵԱՆ Շնորհակալ եմ, տոքթոր:

ՄԱՀՏԵՍԵԱՆ Եւ վստահ եղիր, որ երկար պիտի չստիպուիս դեղ առնել:

13 Հոկտեմբեր 2001
(կ.ա. 11:30 – կ.ե. 2:25)

 

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ԲԱՐՈՅԱԿԱՆԻ ԴԱՍԸ կամ ԱՅՈ, ՊԱՐՈՆ

Կատակ

կին.jpg

ՎԱ(Գ)Ր

ԳՈՐԾՈՂ ԱՆՁԵՐ

ՏՆՕՐԷՆ Մոֆսէտեան Ազգային Վարժարանի
ՊԵՏՐՈՍ աշակերտ մը

Գաղափարը՝ անգլիական զաւեշտէ մը:

Ժամանակը` անժամանցելի:
Մոֆսէտեան Ազգային Վարժարան: ՏՆՕՐԷՆին գրասենեակը:

 

ՏՆՕՐԷՆը ձեռքը բռնած է տրցակ մը լուսանկար:

ՏՆՕՐԷՆ Պետրոս:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն տնօրէն:

ՏՆՕՐԷՆ Եկուր նայիմ հոս:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Դո՞ւն, Պետրոս, դո՞ւն: Դասերուդ մէջ յառաջադէմ, ուսուցիչներուդ հետ քաղաքավար, աշխատանքի ժամանակ ծառայասէր, դպրոցական հանդէսներու փայլը, պարող, երգող, արտասանող:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Կարծեմ գիտես ինչո՞ւ կանչուեցար:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Եւ անդրադարձա՞ր արդեօք որ բռնած ընթացքովդ արատաւորած եղար մեր դպրոցի՝ Մոֆսէտեան Ազգային Վարժարանի հարիւրամեայ անբասիր անունը:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Կ’ընդունի՞ս, ուրեմն, ոճիրդ:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Շատ մեծ պատիժ մը պէտք է սահմանել քեզի:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Բայց նախ կարգ մը կէտեր հարկ է ճշդել: Հայրդ կորսնցուցած ես, կարծեմ…

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն, մեռած է:

ՏՆՕՐԷՆ Մեծփոսեան: Եւ կարծեմ ոեւէ ազգական չունի ազգային իշխանութեան մէջ…

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Այո, ունի՞, թէ չունի:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, չունի, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Լաւ, շատ լաւ: Մայրդ ալ…

ՊԵՏՐՈՍ Մայրս դեռ ողջ է, պարոն…

ՏՆՕՐԷՆ Գիտեմ, եւ շատ ազնիւ եւ առաքինի կին է, ամուսնին մահէն ետք կրկին չամուսնացաւ, որպէսզի ամբողջովին քեզի նուիրուի, եւ որպէսզի խորթ հայր չունենաս, չտանջուիս…

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Ի՞նչ էր աղջկութեան անունը, գիտե՞ս:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն, Պիստակեան, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Հա, Պիստակեան, (դարակէն թուղթ մը հանելով) Սրբազանին նշած գաղութի հանգամանաւոր անձերուն մէջ Պիստակեան չկայ: Հիմա առանց խղճի խայթի կրնամ պատժել քեզ…

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ …Վստահ ըլլալով, որ պիտի արժանանամ բոլորին գնահատական խօսքերուն, մանաւանդ Սրբազան Հօր, որ, ինչպէս գիտես, նախանձախնդիր է բարոյականի:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Իմ նպատակս միայն պատժել չէ քեզ, Պետրոս, այլ բարոյականի դաս մը տալ, բարոյականի շունչ մը փչել մէջդ, որպէսզի այդ ամէն պիղծ խորհուրդներէն ու մտադրութիւններէն մաքրուի մարմինդ ու հոգիդ:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Մեծ տղայ ես դուն, եւ կրնամ հաղորդել քեզի – արդէն եթէ որեւէ հարսանեկան արարողութեան ներկայ գտնուիս եկեղեցիին մէջ, պիտի լսես Սրբազանին բերնէն – որ այր ու կին զիրար պէտք է դիտեն… առանց ամօթի:

ՊԵՏՐՈՍ Մե՞րկ պիտի դիտեն…

ՏՆՕՐԷՆ Այո… երբեմն ալ մերկ պէտք է դիտեն:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Բայց ամուսնութենէ դուրս ամօթ է, Պետրոս, ամօ՛թ:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն: Բայց ամուսնութենէն ներս, պարոն…

ՏՆՕՐԷՆ Այո, ամուսնութենէն ներս:

ՊԵՏՐՈՍ …Միայն կը դիտե՞ն, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Միայն չեն դիտեր: Ուրիշ բաներ ալ կ’ընեն, եւ այդ բաներն ալ առանց ամօթի ընելու արտօնութիւնը կու տայ Սրբազանն ու սուրբ պսակը, Պետրոս:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Բայց առանց ամուսնութեան եւ ամուսնութենէ դուրս՝ ամօթ է, Պետրոս:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Կը յուսամ բարոյականի այս դասէս օգտուեցար:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Բայց չկարծես որ պատիժէն ազատեցար: Ամէն յանցանք պէտք է որ պատժուի, եւ քու յանցանքդ շատ մե՜ծ է, Պետրոս:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Շատ դժուար պահեր ապրեցայ այս առաւօտ, Պետրոս, երբ օրիորդ Հռիփսիմէն այլայլած գրասենեակս մտաւ ձեռքը բռնած տրցակ մը լուսանկար:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Մերկ կիներու, Պետրոս: Լկտի եւ լպիրշ դիրքերու մէջ նկարուած մերկ կիներու:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Եւ այս լուսանկարները քեզի՞ կը պատկանին:

ՊԵՏՐՈՍ (Ի զարմանս ՏՆՕՐԷՆին առնելով եւ աչք մը նետելով) Այո, պարոն, ի՛մս են:

ՏՆՕՐԷՆ Հպարտութեան շեշտ մը կ’ընդնշմարեմ ձայնիդ մէջ, Պետրոս:

ՏՆՕՐԷՆ ետ կ’ուզէ առնել լուսանկարները. ՊԵՏՐՈՍ բնազդաբար պահ մը կ’ընդդիմանայ. լուսանկարները կ’իյնան գետին:Ֆ

ՏՆՕՐԷՆ Ապշած եմ, ապշած: Այս վարժարանը, այս հոյակապ վարժարանը, ոչ մէկ ատեն իր բովանդակ պատմութեան ընթացքին – գոնէ իմ տնօրէնութեանս տարիներուն – նման գայթակղութեան մը թատերաբեմը հանդիսացած է:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Եւ որքան ալ այս տխուր գաղութի զանազան հաստատութիւններուն մէջ – ակումբ, եկեղեցի, առաջնորդարան, ծերանոց, եւ նոյնիսկ գերեզմանատուն – գայթակղելի դէպքերը կը վխտան, այս վարժարանը զերծ կը մնար որեւէ բիծէ… իմ պաշտօնավարութեանս տարիներուն:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Մինչեւ որ դուն քու քստմնելի արարքովդ յօդս ցնդեցուցիր մեր վարժարանի բարի անունը:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Օրինակելի համբաւը:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Բարոյականի նախանձելի մակարդակը:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Օրիորդ Հռիփսիմէն ըսաւ որ դասարանին մէջ, դասի պահուն, լուսանկարները ձեռքդ բռնած էիր: Կրնա՞ս բացատրել այդ արարքդ ինծի:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Բացատրէ՛ ուրեմն:

ՊԵՏՐՈՍ Լուսանկարները ձեռքս բռնած էի, որ դիտեմ, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Լուսանկարները ձեռքս բռնած էի, որ դիտեմ, պարոն: Լուսանկարները ձեռքս բռնած էի, որ դիտեմ, պարոն: Սկսար ջիղերուս դպչիլ, Պետրոս: Չէի՞ր զգար որ ինչ ամօթալի էր բռնած ընթացքդ, երիցս ամօթալի: Նախ՝ նման լուսանկարներ ունենալ, երկրորդ՝ նման լուսանկարներ դպրոց բերել, եւ երրորդ՝ նման լուսանկարներ դիտել դասարանին մէջ:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Դասարանին մէջ, վարժարանի դասարանին, որ սուրբ վայր մըն է եւ իր սրբութեամբ չի զիջիր խորանին, եկեղեցւոյ խորանին:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Սուրբ վայր մը, դասարանը, ուր գիտութիւնը իբրեւ լոյս կը ջամբուի հոգիներուն:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Բայց դուն այս մերկ կիներու լուսանկարներով պղծեցիր դասարանի սրբութիւնը, Պետրոս:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Բաւական չէ՞ր որ տունը դիտէիր այս լուսանկարները, անհրաժե՞շտ էր որ դպրոց բերէիր եւ դասարանին մէջ ալ դիտէիր:

ՊԵՏՐՈՍ Ես միայն դիտելու համար չէի բերած, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Հապա ինչո՞ւ համար բերած էիր:

ՊԵՏՐՈՍ Բարեկամներուս պիտի բաժնէի:

ՏՆՕՐԷՆ Բարեկամներուդ պիտի բաժնէիր… եւ կը խոստովանի՞ս այդ ահաւոր մտադրութիւնդ:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն: Խոստացած էի, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Խոստացած էիր… խոստացած էիր… խոստացած էիր ապաբարոյացման ճանապարհներէն առաջնորդել զիրենք մինչեւ ամբողջական կորո՞ւստ:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Այսինքն ի՞նչ խոստացած էիր իրենց:

ՊԵՏՐՈՍ Խոստացած էի լուսանկարները բերել եւ իրենց բաժնել յաջորդ օրը:

ՏՆՕՐԷՆ Յաջորդ օ՞րը: Ինչի՞ն յաջորդ օրը:

ՊԵՏՐՈՍ Իրենց դրամ վճարելուն յաջորդ օրը:

ՏՆՕՐԷՆ Դրամ վճարելուն յաջորդ օրը… դրամ վճարելուն յաջորդ օրը… դրամ վճարելո՞ւն… լկտի եւ լպիրշ լուսանկարներու վաճառականութեա՞մբ կը զբաղիս, Պետրոս:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Ոճիրդ հետզհետէ կ’ահագնանայ եւ պատիժդ ալ համեմատելիօրէն կը ծանրանայ, Պետրոս:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Եւ ի՞նչ գումար վճարեցին:

ՊԵՏՐՈՍ Հինգական ոսկի, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Հինգական ոսկի՞: Չե՞ս կարծեր որ բաւական սուղ գին պահանջած ես:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Այդ ըսել չեմ ուզեր: Ըսել կ’ուզեմ, որ չարաշահում է ըրածդ:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Այդ ալ ըսել չեմ ուզեր: Ըսել կ’ուզեմ, որ նենգամտօրէն օգտագործած ես դասընկերներուդ հոգիներուն անմեղութիւնը…

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն…

ՏՆՕՐԷՆ …Նման հարցերու մէջ:

ՊԵՏՐՈՍ Ի՞նչ հարցերու մէջ:

ՏՆՕՐԷՆ Այս մէկը այսինքն չհասկցար, Պետրոս, այս մէ՞կը չհասկցար: Իրաւամբ կրնամ հաստատել, որ հանդարտութեանս կորստեան պատճառը կը հանդիսանաս կոր, Պետրոս:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Եւ ինչպէ՞ս հինգական ոսկի կու տան, առանց գիտնալու թէ ի՞նչ պիտի ստանան:

ՊԵՏՐՈՍ Ես նկարագրեցի իրենց, պարոն, այդ… հարցերը:

ՏՆՕՐԷՆ Այդ հարցերը…:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն: Եւ ետքն ալ՝ լուսանկարները:

ՏՆՕՐԷՆ Եւ այս ամէնը անպատկառօրէն կ’ըսես կոր ինծի:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն: Դուք կը հարցնէք կոր, պարոն, ես ալ կը պատասխանեմ կոր, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Այո, կը պատասխանես կոր, բայց մարդ կ’ամչնայ, մարդ կը խպնի:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Եւ դուն այդ լուսանկարները ուրկէ՞ բերած ես:

ՊԵՏՐՈՍ Ես նկարած եմ, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Դո՞ւն նկարած ես, դո՞ւն: Հաւատալս չի գար կոր: Աստուած իմ: Դո՞ւն: Թերեւս ականջներս սխալ լսեցին: Դուն նկարած ես…:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Ուրեմն դո՞ւն…

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Ուրեմն դուն… վեշտասնամեայ պատանի… այդ կիներուն հետ…:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Ես ալ կը մտածէի որ տեղական են… դէմքերը:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն, տեղական են:

ՏՆՕՐԷՆ Լռէ՛, մի՛ խօսիր այլեւս, բառ մըն ալ չաւելցնես, թէ ոչ՝ կաթուածահար կ’ըլլամ: Ապշած եմ, ցնցուած, այլայլած: Բառեր չեմ գտներ կոր վիճակս նկարագրելու համար:

ՊԵՏՐՈՍ լուռ կը մնայ:

ՏՆՕՐԷՆ Խօսէ՛, բա՛ն մը ըսէ:

ՊԵՏՐՈՍ Ըսիք, որ լուռ կենամ, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Ոչ, խօսէ՛, խօսէ՜:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Չըսի, որ «այո, պարոն», ըսես: Այդ… լպիրշ կիներուն ո՞ւր հանդիպեցար:

ՊԵՏՐՈՍ Ես կ’այցելեմ իրենց, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Ոչ, ա՛լ բաւական է, այնպէս պարզ շեշտով մը կը խոստովանիս պոռնիկներու – Աստուած իմ, չէի ուզեր այդ բառը բերանս առնել, այդ բառը պէտք չէ՛ հնչեր այս սուրբ յարկին տակ – (ցած) պոռնիկներու… (բարձր) այցելութիւն տալդ:

ՊԵՏՐՈՍ Ճշմարտութիւնը կ’ըսեմ, պարոն: Դուք ըսած էք, որ ճշմարտախօսութիւնը առաքինութիւն մըն է, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Այո, ըսած էի, որ ճշմարտախօսութիւնը առաքինութիւն է, ճշմարտախօսութիւնը առաքինութիւն է: Ուրեմն դուն առաքինիներու դասին կ’ուզես պատկանիլ, Պետրոս:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Այդպէս, այդպէս, այդպէս: Լաւ մտիկ ըրէ ինծի: Ես նախապէս, պիղծ ոտքդ գրասենեակս դնելէդ առաջ, որոշած էի նամակ մը տալ քեզի, որպէսզի վաղը ծնողքդ գար եւ տեսակցէր հետս:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Յետոյ, երբ հասու սկսայ դառնալ ոճիրիդ մեծութեան, որոշեցի երեք օրով վտարել քեզ վարժարանէն եւ կացութիւնը պարզող գրութիւն մը յղել Սրբազան Հօր եւ Ազգային Իշխանութեան, որոնց կը պատկանի այս վարժարանը, եւ որոնք կը դողա՜ն այս վարժարանին վրայ, ինչպէս որ կը դողան մեր սիրելի գաղութին բոլոր հաստատութիւններուն վրայ…

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Բայց հիմա կ’ըսեմ քեզի, դո՛ւրս, դո՛ւրս ելիր գրասենեակէս, դուրս ելիր Մոֆսէտեան Վարժարանէն, ա՛լ ետ չգալու պայմանով: Վռնտուած ես՝ վերջնականօրէն, անդառնալիօրէն:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Որպէսզի ամէն մարդ գիտնայ, որ նոյնիսկ երբ վարժարանի օրինակելի աշակերտը, չորս անգամ տիպար աշակերտի տիտղոս շահած…

ՊԵՏՐՈՍ Հինգ անգամ, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Հինգ անգամ տիպար աշակերտի տիտղոս շահած Պետրոսը մեղանչէ այսպէս ահռելիօրէն… կը վտարուի միանգամ եւ ընդմիշտ:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Քեզի նման մանրէ մը պիտի չձգեմ որ ախտավարակէ մեր ողջախոհ աշակերտութիւնը:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Դուն ախտաւոր անդամ մըն ես, զոր պէտք է անվարան վիրահատել:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Դուն, դուն սատանան ես ինքնին, որուն դիմաց պէտք է ջերմեռանդ խաչակնքենք, որ անհետանայ, չքուի:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Այո, պարոն:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Այո, պարո՞ն: Լաւ, գնա:

ՊԵՏՐՈՍ Պիտի ըսէի, պարոն…

ՏՆՕՐԷՆ Արդարացո՞ւմ… պատճառաբանութիւննե՞ր… մեղմացուցիչ դէպք յանցանա՞ց… այլեւս ուշ է, շատ ուշ է…

ՊԵՏՐՈՍ Պիտի ուզէի ըսել, պարոն, որ մայրս…

ՏՆՕՐԷՆ Ի՞նչ, մայրդ պիտի տխրի՞, յուսահատի՞… դուն ըրիր, դուն, ամբողջովին դուն ես պատասխանատուն…

ՊԵՏՐՈՍ Պիտի ուզէի ըսել, որ մայրս… սիրահար ունի…

ՏՆՕՐԷՆ Ի՞նչ, ի՞նչ, ի՞նչ ըսիր, լաւ չլսեցի:

ՊԵՏՐՈՍ Մայրս սիրահար ունի, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Ի՜նչ ամօթ, ի՜նչ խարան, ի՜նչ չեմ գիտեր ինչ… բայց ինչո՞ւ կ’ըսես ինծի:

ՊԵՏՐՈՍ Սիրահարին անունը Ստեփան Քուրջեան է…:

ՏՆՕՐԷՆ Ինծի ի՞նչ սիրահարին անունը: Ի՞նչ, Քուրջեա՞ն:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն, Սրբազանին քրոջորդին…

ՏՆՕՐԷՆ Սրբազանին քրոջորդին…

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Հարցը բոլորովին փոխուեցաւ, նոր լոյս սփռուեցաւ հարցին վրայ:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն, եւ եթէ դուք զիս վռնտէք, պարոն, Սրբազանն ալ ձեզ պիտի վռնտէ, պարոն… տնօրէն:

ՏՆՕՐԷՆ Այո, Պետրոս… այո, Պետրոս, Սրբազանէն կը սպասուի ատիկա… արդէն հարցն ալ մեծ հարց մը չէ… պոռնիկներու լուսանկարներ: Ա՜, շուտ մը հաւաքէ, գրպանդ դիր:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն: (Մեծ ուրախութեամբ կը սկսի հաւաքել):

ՏՆՕՐԷՆ Քանի՞ լուսանկար է:

ՊԵՏՐՈՍ Եօթը, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Եօ՞թը: Բայց միայն վեց դասընկեր ունիս:

ՊԵՏՐՈՍ Մարտիրոսը երկու լուսանկար պահանջեց, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Հարուստի զաւակ:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Աճապարէ վերադառնալ դասարան, դասերէդ ետ չմնաս:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն: Շնորհակալ եմ, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Եւ Պետրոս…

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն…

ՏՆՕՐԷՆ Դեռ կ’երթա՞ս կոր այդ կիներուն…

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարո՞ն…

ՏՆՕՐԷՆ Գալ անգամ… ես ալ հետդ պիտի գամ:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Վաղը զբօսանքին ինձմէ անցիր, որ նայինք ե՞րբ կրնանք երթալ:

ՊԵՏՐՈՍ Այո, պարոն:

ՏՆՕՐԷՆ Վազէ, գնա հիմա, դասերէդ ետ չմնաս, ես ալ ելլեմ դասարանները պտտիմ, նայիմ ամէն ինչ կանոնաւոր կ’ընթանա՞յ կոր…:

ՏՆՕՐԷՆ կ’ելլէ դուրս:

ՊԵՏՐՈՍ (Լուսանկարները մէկիկ-մէկիկ դիտելով) Այո, պարոն:

 

28 Սեպտեմբեր 2001
(կ.ա. 10:10 – կ.ե. 1:45)

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ՆԵՐՔՆԱԶԳԵՍՏՈՎ ԿԻՆԸ կամ ԻԳԱՊԱՇՏ ԿԱՅ, ԻԳԱՊԱՇՏ ԱԼ ԿԱՅ

Կատակ

27329613_841511692697498_2001812928_o.jpg

ՎԱ(Գ)Ր

ԳՈՐԾՈՂ ԱՆՁԵՐ

Չորմիսեան ՍՐԲԱԶԱՆ
Տիկին ՍԵՍԻԼ
ՓԻՍՈՅԵԱՆ Ամուսինը
ՍԻՒԶԻ Իրենց աղջիկը
Տիկին ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ

 

Մեր ժամանակներէն:

ՍՐԲԱԶԱՆին բնակարանը ազգային առաջնորդարանին մէջ:

ՍՐԲԱԶԱՆ հայելիի մը առջեւ ինքզինք հոտաւէտելով զբաղած է, երբ դուռը կը զարնուի:

ՍՐԲԱԶԱՆ (ժամացոյցին նայելով) Կէս ժամ կանո՞ւխ:

ԿՆՈՋԱԿԱՆ ՁԱՅՆ (դուրսէն) Բացէ՛ք, բացէ՛ք դուռը, Սրբազան:

ՍՐԲԱԶԱՆ (ինքն իրեն) Ո՞վ է արդեօք, այս ձայնը թէ՛ կը ճանչնամ, թէ՛ չեմ ճանչնար:

ՍՐԲԱԶԱՆ դուռը կը բանայ:

Սեմին կ’երեւի ՍԵՍԻԼ, ներքնազգեստով, մէկ ձեռքը մէջքին, յանդուգն:

ՍՐԲԱԶԱՆ (ետ քաշուելով) Տիկին Սեսի՞լ, պատկառելի քաղաքական ժողովի ատենապետին տիկի՞նը, այս ժամո՞ւս, այստե՞ղ, ներքնազգեստո՞վ: Անհաւատալի: Խնդրեմ, չէք կրնար մնալ այստեղ, պէտք է իսկոյն մեկնիք, պէտք է իսկոյն վերադառնաք տուն:

ՍԵՍԻԼ (ներս մտնելով) Ինչպէ՞ս վերադառնամ տուն, Չորմիսեան Սրբազան, երբ պատկառելի քաղաքական ժողովի ատենապետը, ամուսինս, տունէն դուրս վռնտեց զիս, այս վիճակիս մէջ, ներքնազգեստով:

ՍՐԲԱԶԱՆ Մի՛ պոռաք, տիկին, խնդրեմ, մի՛ պոռաք, խնդրեմ, հանդարտեցէք: Ինչպէ՞ս եկաք այստեղ, ինչպէ՞ս մտաք:

ՍԵՍԻԼ Ինքնաշարժը կառատունն է, բանալին ալ մէջը: Մտայ, քշեցի ու եկայ: Ինքնաշարժին ապակիներն ալ կիսաթափանց են: Պահակները ձգեցին որ մտնեմ, ատենապետին տիկնոջ ինքնաշարժը լաւ գիտեն: Առաջնորդարանի ետեւի դրան առջեւ կառեցի ինքնաշարժը, առանց տեսնուելու մտայ ներս, բարձրացայ ձեր յարկաբաժինը: Այո, առանց զանգակը հնչեցնելով իմ գալուստը ծանուցանելու, բայց քաղաքավարական կանոններ յարգելու տրամադիր չեմ: Կը ներէք, կը յուսամ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, կը ներեմ, բայց շատ մի՛ մօտենաք ինծի, շատ լաւ կը լսեմ ձեզ… ձեր ներկայութիւնն այստեղ անսովոր է, խնդրեմ:

ՍԵՍԻԼ Իմ ներկայութիւնն այստեղ անսովոր է, բայց որ ամուսինս զիս տունէն դուրս կը նետէ, հոգ չընելով որ ներքնազգեստով ալ եմ՝ սովորակա՞ն պէտք է համարել…

ՍՐԲԱԶԱՆ Ատ ըսել չուզեցի, խնդրեմ, մի՛ պոռաք, պարզապէս բոլորովին ապշած եմ, շուարած, շլմորած:

ՍԵՍԻԼ Հապա ի՞նչ ըսել ուզեցիք:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ըսել ուզեցի, թէ հարցը հանդարտութեամբ պէտք է քննել, եւ թէ ճիշդ ա՛յդ պատճառով ալ, տիկին, խնդրեմ, մի՛ մօտենաք, հարկ է որ նախ եւ առաջ ծածկէք ինքզինքնիդ:

ՍԵՍԻԼ Չպիտի ծածկեմ, քանի որ ամուսինս ինքզինքին արտօնեց միայն ներքնազգեստով ծածկուած իր կինը տունէն դուրս նետել, հակառակ իմ լացիս ու պաղատանքիս:

ՍՐԲԱԶԱՆ Իրաւունքը ձեր կողմն է, տիկին, ձեր ամուսնոյն արարքը ամբողջովին եպերելի է ու դատապարտելի, բայց – ահաւասիկ ես ալ կը պաղատիմ – պէտք է ծածկէ՛ք ինքզինքնիդ…

ՍԵՍԻԼ Չպիտի ծածկեմ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Մի՛ պոռաք, տիկին, մի՛ պոռաք…

ՍԵՍԻԼ Ինչո՞ւ պիտի չպոռամ եղեր, պիտի պոռամ, պիտի պոռամ․..

ՍՐԲԱԶԱՆ Տիկին Իգապահեանը կ’արթննայ:

ՍԵՍԻԼ Տիկին Իգապահեա՞նը:

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, քանի մը օր առաջ հաստատուեցաւ մօտս: Խնդրեմ, սխալ եզրակացութիւններու մի՛ յանգիք:

ՍԵՍԻԼ (նստելով, ոտքը ոտքին վրայ դնելով, եւ ՍՐԲԱԶԱՆին տուփէն գլանիկ մը հանելով ու վառելով) Ուրեմն ճի՞շդ են ձեր մասին շրջող տարաձայնութիւնները, թէ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Ոչ, ոչ, տիկին, ճիշդ այդ տարաձայնութիւններուն առաջքն առնելու համար եւ փաստելու համար, թէ դոյզն ճշմարտութիւն չկայ անոնց մէջ, ընդառաջեցի տիկին Իգապահեանի առաջարկին, որ մեր ընտանիքին հին ծանօթներէն եղած է ծննդավայրս, հոս հաստատուելու, թէ՛ այս տան տնօրինումը կատարելու, թէ՛ ալ մինակ չզգալու իր կեանքի վերջին օրերուն, ինչպէս ինք կը պնդէ, թէեւ բաւական առողջ կը գտնեմ զինք, շիտակ կռնակով, հատու լեզուով եւ մանաւանդ անզիջող գաղափարներով՝ Բարձրեալն Աստուծոյ կողմէ օրհնուած իր կեանքի իննսունմէկերորդ այս տարին…

ՍԵՍԻԼ Իննսունմէկ տարեկա՞ն է:

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո: Իր կեցութեան լուրը տակաւին տարածուած չէ՞ մեր փոքր գաղութին մէջ, երբ…

ՍԵՍԻԼ Ե՞րբ ..

ՍՐԲԱԶԱՆ Երբ, պիտի ըսէի, պարոն ատենապետը, իբրեւ գործադիր ժողովի առաջին պատասխանատուն, քաջատեղեակ է առաջին իսկ վայրկեանէն:

ՍԵՍԻԼ Պարոն ատենապետը չի զիջիր իր կնոջ խօսելու ազգային հարցերու տնօրինման մասին, պարոն ատենապետը միայն գիտէ իր ներքնազգեստ հագած կինը տունէն դուրս նետել:

ՍՐԲԱԶԱՆ Խնդրեմ, տիկին, մի՛ պոռաք, մենք հարցը հանգամանօրէն պիտի քննենք, տակաւին ժամանակ կայ, բայց խնդրեմ, չարթնցնենք տիկին Իգապահեանը յետ միջօրէի իր քաղցր քունէն, որ երեք ժամ կը տեւէ եւ որուն մէջ մտած է կէս ժամէ ի վեր եւ որմէ զինք դժուար է հանել, այո, որովհետեւ ծանր է իր ականջը եւ խոր, շատ խոր է քունը, բայց չեմ գիտեր, թէ ինչե՜ր կրնան պատահիլ, եթէ ձեր արդար ընդվզումին արդիւնքը եղող պոռչտուքէն, յամենայն դէպս, արթննայ:

ՍԵՍԻԼ Պիտի պոռամ, Չորմիսեան Սրբազան, թող արթննայ, թող ի՛նչ կ’ուզէ ըլլայ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Տիկին, նախ ձեր… մարմինը ծածկենք…

ՍԵՍԻԼ Ո՛չ, մարմինս պիտի մնայ․.. կիսամերկ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Առէ՛ք, սեղանի այս ծածկոցը կրնայ ժամանակաւորապէս այդ դերը կատարել…

ՍԵՍԻԼ …Քանի որ ամուսինս այսպէ՛ս նետեց զիս տունէն դուրս, եւ ձեր խօսքերը պէտք է ուղղուած ըլլան ամուսինիս եւ ոչ ինծի:

ՍՐԲԱԶԱՆ Իրաւունք ունիք, իրաւունք ունիք, սակայն ձեր ամուսինը հիմա այստեղ չէ, պիտի կանչեմ զինք, պիտի կանչեմ, եւ ականջէն ալ պիտի քաշեմ, ականջէն քաշելը պարզ բան չկարծէք, շատ անարգական է, ըսել կ’ուզեմ՝ խստագոյն արտայայտութիւններով պիտի պախարակեմ զինք եւ պիտի դիմեմ խստագոյն պատժամիջոցներու, իմ իրաւասութեանս արտօնած սահմաններուն մէջ անշուշտ․.. բայց նախ պէտք է ծածկել…: Քանի՞ տարեկան էք:

ՍԵՍԻԼ Այդ ի՞նչ հարցում է, Չորմիսեան Սրբազան:

ՍՐԲԱԶԱՆ Կը ներէք, չարաչար սխալեցայ, անփափկանկատ գտնուեցայ, աններելի gaffe մը գործեցի, Բարձրեալն Աստուծոյ չեմ գիտեր որ մէկ պատուիրանէն շեղեցայ:

ՍԵՍԻԼ Քառասունչորս տարեկան եմ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Եթէ երեսունչորս ըսէիք՝ պիտի հաւատայի: Ես չեմ կրնար հասկնալ ինչպէս պարոն, պարոն… ի՞նչ էր ձեր ամուսինին մականունը…

ՍԵՍԻԼ Փիսոյեան, Սրբազան: Մոռցա՞ք պատկառելի քաղաքական ժողովի ատենապետը, որուն հետ ամէն օր կը նստիք կ’ելլէք:

ՍՐԲԱԶԱՆ Մոռցուցի՛ք, մոռցուցի՛ք: (Մօտենալով ՍԵՍԻԼի) Պարոն Փիսոյեանը նման մարմին մը տունէն դուրս կը նետէ… նման մարմին մը պէտք է պահել, պահպանել, փայփայել…

ՍԵՍԻԼ Չորմիսեա՛ն Սրբազան…

ՍՐԲԱԶԱՆ (ինքզինքէն ելած, քաշելով-հանելով-գրկելով ՍԵՍԻԼը) Խածոտե՛լ…

ՍԵՍԻԼ (գետին նետելով ՍՐԲԱԶԱՆը) Չորմիսեա՛ն…

ՍՐԲԱԶԱՆ (ոտքի կանգելով) Ետի՛ս գնա, սատանայ: Շնորհակալ եմ, Աստուած, որ այս անգամ ալ զօրացուցիր կամքս ու հոգիս, որպէսզի կարողանամ ընդդիմանալ սատանայի փորձութեան…

ՍԵՍԻԼ Ես սատանայ չեմ, Սրբազան:

ՍՐԲԱԶԱՆ Անշուշտ թէ չէք…: Սատանա՛ն սատանայ է:

ՍԵՍԻԼ Եւ միտքէդ ալ չանցընես, որ քեզի գայթակղեցնելու համար եկայ այստեղ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ոչ, ոչ, նման կասկածներ չեմ յարուցաներ… մտքիս մէջ: Բոլորին ծանօթ է ձեր առաքինութիւնը, տիկին Փիսոյեան: Բայց խնդրեմ, ծածկեցէք ինքզինքնիդ, զուտ պատշաճութեան համար…: Լաւ, գաղափար մը ունիմ, առէք, ձեզի իմ սքեմներէս մին տամ, մաս-մաքուր է, դեռ նոր եկաւ արդուկարարէն, հագուեցէք, խնդրեմ… պիտի սազէ ձեզի…

ՍԵՍԻԼ Ձեր սքե՞մը: Կը կարծէի, թէ սքեմը միայն հոգեւորականներու համար է, եւ հոգեւորականները ուխտած են չմօտենալ կիներու, ինչպէ՞ս կրնայ կին մը մտնել հոգեւորականի մը սքեմին մէջ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Աղջիկս, ստիպողանքը կը հարկադրէ մեզ այս միջոցին դիմել: Ա՛ռ սքեմը, արդէն բաւական ալ կանացի հագուստի կը նմանի:

ՍԵՍԻԼ Ոչ, չպիտի հագնիմ, չպիտի հագնիմ, հասկցա՞ր: Ամուսինս զիս ներքնազգեստով դուրս նետեց: Դուն, իբրեւ գաղութին առաջնորդը, եւ ամուսինիս պատիւներ ընծայողը, պէտք է դատես զինք, դատապարտես, ու պարտադրես որ գայ, զիս այսպէս տեսնէ, ներողութիւն խնդրէ, հագուեցնէ, ու տանի տուն: Թէ ոչ՝ պիտի պոռամ ու կանչեմ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Արդէն կը պոռաք կոր, տիկին…

ՍԵՍԻԼ Ամբողջ գաղութին մէջ խայտառակ պիտի ընեմ ամուսինս ալ, ձեզ ալ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Լաւ, մի՛ հագուիք, բայց մի՛ պոռաք:

ՍԵՍԻԼ Պիտի պոռամ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Լաւ, պոռացէք ու հագուեցէք:

ՍԵՍԻԼ Պիտի պոռամ ու պիտի չհագուիմ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Լաւ, խօսեցէք ու պատմեցէք, որ դատաստանս տեսնեմ: Մի՛ նստիք, խնդրեմ:

ՍԵՍԻԼ Պիտի նստիմ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Տիկին, պէտք է օգնէք, որ կարողանամ բացառապէս ձեր հարցին վրայ կեդրոնանալ: Հարկ է որ ուշադրութիւնս չշեղի: Գոնէ ոտք ոտքի վրայ մի՛ դնէք:

ՍԵՍԻԼ Պիտի դնեմ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Գոնէ առ ի յարգանք նուիրապետական աստիճանիս… վերջապէս ոչ աբեղայ եմ, ոչ վարդապետ, ոչ ծայրագոյն վարդապետ, ոչ եպիսկոպոս, այլ արքեպիսկոպոս, այսինքն կաթողիկոսական գահը երբ թափուր մնայ եւ Աստուած երկար կեանք տայ ամենայն հայոց հայրապետին, որուն առողջական վիճակը անյուսալիօրէն վատթարացած է այս օրերս, իրաւունք ունիմ իբրեւ ընտրելի ներկայանալու:

ՍԵՍԻԼ Ոչ, ոչ մէկ յարգանք, քանի կ’արտօնես որ գաղութին մէջ նման բան մը պատահի:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ես արտօնեցի՞… ընդհակառակը…

ՍԵՍԻԼ Քանի կը նախընտրես երեւոյթներու սիրոյն քաղաքականի ատենապետը պաշտպանել:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ես պաշտպանեցի՞… տիկին, խօսքերս սխալ կը մեկնէք…

ՍԵՍԻԼ Քանի որ քաղաքականի ատենապետին մասին միշտ բեմերէն, հանդէսներուն սկիզբը եւ աւարտին, բացման ու փակման խօսքերուդ մէջ, կ’ըսես, թէ իմաստո՜ւն մարդ է, պայծառ գաղափարներ ունի, իր ազգին հանդէպ ազնիւ զգացումներ կը տածէ, եւ ուխտած է իր արտակարգ կարողութիւններով ծառայել անոր մինչեւ մահ… իբրեւ քաղաքականի ատենապետ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Տիկին, ատոնք յաւուր պատշաճի խօսքեր են…

ՍԵՍԻԼ Յաւուր պատշաճի՞:

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, «պաշտօնականք» կ’ըսենք ատոր, այսինքն դիւանագիտակա՛ն պատիւներ, դիւանապետակա՛ն մեծարանքներ: Համոզուեցաք, կը յուսամ:

ՍԵՍԻԼ Այո, համոզուեցայ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ուրախ եմ, ուրախ:

ՍԵՍԻԼ Համոզուեցայ, որ յաւուր պատշաճի ալ պէտք է դատապարտես զինք բեմերէն:

ՍՐԲԱԶԱՆ Յաւուր պատշաճի…

ՍԵՍԻԼ Այո, յաւուր պատշաճի պատիւս վերականգնես ակումբներու բեմերէն:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ես պատրաստ եմ յաւուր պատշաճի ամէն բան ընել ձեզի համար…

ՍԵՍԻԼ Եւ քարոզիդ մէջ ալ յաւուր պատշաճի օրինակ բերել կոշտ ու կոպիտ ամուսինի մը անարգական, անընդունելի ընթացքէն հանդէպ իր կնոջ: Երկու շաբաթէն Զատիկ է:

ՍՐԲԱԶԱՆ Լաւ, տիկին, լաւ…

ՍԵՍԻԼ Լաւերով չեմ խաբուիր ես, Սրբազան: Թէ ոչ՝ մօրուքէդ բռնած, վար կը քաշեմ քեզ խորանէն:

ՍՐԲԱԶԱՆ Տիկին, ինչո՞ւ այս կասկածանքը իմ նկատմամբ, ինչո՞ւ այս սպառնալիքները ուղղուած իմ անձէս առաջ իմ հանգամանքիս: Ըսի, խոստացայ, հաստատեցի, թէ պիտի Բարձրեալն Աստուծոյ հոգեշնչմամբ դատաստան տեսնեմ: Բայց միթէ՞ ես ուղղակի պատասխանատու եմ ձեր ամուսնին եպերելի ընթացքին:

ՍԵՍԻԼ Անշուշտ թէ, Սրբազան:

ՍՐԲԱԶԱՆ Լաւ, լաւ, պատասխանատու եմ: Բայց, խնդրեմ, ձեր իսկ շահին համար ցած խօսեցէք: Տիկին Իգապահեանը – որքան ալ ծանր ըլլայ իր ականջը, եւ որքան ալ խորունկ՝ իր քունը, եւ որքան ալ բարձր՝ իր խռկոցը – կրնայ այնուամենայնիւ արթննալ, եւ այդ պարագային, կարենալու տեղ ձեզ ունկնդրել ու դատաստան տեսնել, ստիպուած պիտի ըլլանք բացատրութիւններ տալ իրեն, ինչ որ պիտի անճրկէ մեզ բոլորս: Եւ ժամանակն ալ կ’անցնի…

ՍԵՍԻԼ Ի՞նչ է, մէկո՞ւ մը կը սպասէք, Սրբազան Հայր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ոչ, չեմ սպասեր, ինչո՞ւ սպասեմ…:

ՍԵՍԻԼ Այո, դուն պատասխանատու ես: Քանի անգամ եկած եմ քեզի, ոչ թէ հոս, յարկաբաժինդ, առանց ժամադրութեան, անակնկալ եւ ստիպողաբար, այլ վարը՝ գրասենեակդ, նախապէս ժամադրութիւն առնելով…

ՍՐԲԱԶԱՆ Ժամադրութեան հարկ չկար, տիկին, իմ դուռը, ինչպէս իմ սիրտը, բաց է գաղութիս բոլոր զաւակներուն եւ մանաւանդ ձեր առջեւ…

ՍԵՍԻԼ Ձեր աշխատանքի պաշտօնական ժամերուն…

ՍՐԲԱԶԱՆ Այս կէտը պիտի ուզէի շեշտել…

ՍԵՍԻԼ Վայելչօրէն հագուած…

ՍՐԲԱԶԱՆ Իմ կոչումն է սպասարկել իմ գաղութի զաւակներու բարոյական պէտքերուն…

ՍԵՍԻԼ Փէշս քաշած ծունկերուս, սրունքներս քով-քովի…

ՍՐԲԱԶԱՆ Ատոր մէջ է իմ երջանկութիւնը եւ առանց ատոր…

ՍԵՍԻԼ Ընդունելով սուրճ մը առնելու ձեր ազնիւ հրաւէրը…

ՍՐԲԱԶԱՆ …Փուճ եւ ունայն համարելով իմ կեանքը, իմ գոյութիւնը…

ՍԵՍԻԼ …Եւ հանդարտօրէն խօսելով ձեզի…

ՍՐԲԱԶԱՆ …Եւ անարժան այս սքեմին…

ՍԵՍԻԼ …Իմ ամուսնոյս, ձեր պարոն ատենապետին շարունակական անհաւատարմութիւններուն մասին:

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, տիկին: Ես ալ, ինչպէս ձեզի յայտնած եմ արդէն, բարեկամական զրոյցի մը ժամանակ, կատակով, որպէսզի անհարկի չմղեմ զինք սուտ խօսելու եւ արմատապէս ժխտելու, ըսի թէ՝ կ’երեւի, նկատի ունենալով իր անուշ լեզուն…

ՍԵՍԻԼ Կեղծաւոր լեզուն…

ՍՐԲԱԶԱՆ …Որ ազգային հարցերու մէջ ալ այնքան խնդիրներ կը լուծէ…

ՍԵՍԻԼ Կեղծաւոր լեզուով ազգային հարց չի՛ լուծուիր, Սրբազան…

ՍՐԲԱԶԱՆ Եւ իր գեղեցիկ արտաքինը…

ՍԵՍԻԼ Իր կա՞րճ հասակով…

ՍՐԲԱԶԱՆ Կիրթ շարժուձեւերը…

ՍԵՍԻԼ Կոշտ ու կոպիտ վերաբերմունքը…

ՍՐԲԱԶԱՆ Տիկին, ես նման դրուատական արտայայտութիւններով պէտք է խօսք բանայի, մէկ կողմէն, ինչպէս նշեցի, չխրտչեցնելու համար զինք, եւ միւս կողմէն արդարացնելու համար իր յաջողութիւնները կանացի սեռին հետ: Թէ ոչ՝ ինչո՞ւ պիտի նային իր վրան:

ՍԵՍԻԼ Դրամին համար, Սրբազան Հայր, ինչպէս քանի-քանի անգամ ըսած եմ ձեզի:

ՍՐԲԱԶԱՆ Արդարեւ: Ինքն ալ ինծի ըսաւ, որ այդ ամէնը տարաձայնութիւններ էին միայն, չարախօսութիւններ էին պարզապէս: Ինչպէս ես կատակով ըսի, ինքն ալ խնդալով պատասխանեց…

ՍԵՍԻԼ Եւ դուք ալ հաւատացի՞ք…

ՍՐԲԱԶԱՆ Բնաւ երբեք… իր ո՞ր մէկ խօսքին կը հաւատամ որ: Ըսել կ’ուզեմ, ես այդքան ալ միամիտ չեմ, տիկին Սեսիլ: Բայց, ինչպէս ըսի, մօտեցումը պէտք է ըլլար մտերմիկ, անպաշտօն, գլուխ-գլխի: Ըսի, թէ ինչ ալ ըլլար, ինք մեր գործադիր ժողովի ատենապետն էր, եւ իր անունը վեր պէտք է մնար ամէն տեսակի բամբասանքէ, թէ ինք աւելի զգոյշ ըլլալու է իր բարեկամութիւններուն մէջ, որոնք անշուշտ բոլորովին անմեղ յարաբերութիւններ էին, սակայն անտեղի տեղի կու տային ըսի-ըսաւի, եւ կը ջլատէին ազգին ծառայելու մեր ճիգերը…

ՍԵՍԻԼ Դատարկ արտայայտութիւններէ հրաժարեցէք, Սրբազան…

ՍՐԲԱԶԱՆ Մի՛ բարձրացնէք ձեր ձայնը: Ինչպէ՞ս դատարկ, ճիշդ այդ վերջին խօսքիս վրայ, որ կը վերաբերէր ազգին ծառայելը առաջնահերթ գիծի վրայ պահելու հրամայականին, ձեր ամուսինը խոստացաւ ապագային աւելի զգոյշ ըլլալ իր ծանօթութեանց մէջ…

ՍԵՍԻԼ Այո, շարունակել ուրիշ կնոջ հոտերով տուն գալ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Մակերեսային յարաբերութիւններ մշակել միայն…

ՍԵՍԻԼ Անշուշտ թէ մակերեսային, սեռային գոհացումէ աւելի բան չհետապնդող…

ՍՐԲԱԶԱՆ Քաղաքավարական խօսակցութեան սահմանները չանցնող…

ՍԵՍԻԼ Այո, սեռային կատակները, զոր չէր ամչնար հեռաձայնով ալ ընել ինծի անծանօթ խօսակցուհիներու…

ՍՐԲԱԶԱՆ Գործադիր ժողովի ատենապետն էր խոստացողը: Պարտ էի հաւատք ընծայել նման հանգամանաւոր անձի մը հաւաստիքներուն:

ՍԵՍԻԼ Այո, մէկը որ ինքնաբերաբար սուտ կը խօսի, եւ որուն համար մեծ ճիգ կը պահանջէ բացառիկ պարագաներու ճշմարտութիւնը ըսել:

ՍՐԲԱԶԱՆ Հարցը իմ կողմէս ալ դիտելու էք: Վերջապէս առջեւս փողոցէն եկող մարդ մը չէր, այլ ճաշակի ալ տէր անձ մը…

ՍԵՍԻԼ Մեր աղախիններուն հետ ալ պառկող…

ՍՐԲԱԶԱՆ …Որուն ես անձամբ սորվեցուցած եմ ինչ-ինչ գեղարուեստական ըմբռնումներ, օրինակ՝ արուեստը վերացում է…

ՍԵՍԻԼ …Խոհանոցին սեղանին տակ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Տիկին, կը հասկնաք ուրեմն, ես իմ պարտականութիւներուս եւ յանձնառութիւններուս մէջ չեմ թերացած: Անուղղակի միջոցներով եւ առանց դպչելու իր անհատականութեան, ջանացած եմ ազնուացնել իր հոգին, նրբացնել իր զգացումները, որպէսզի արժանի ըլլայ ձեզի պէս ազնուական տիկնոջ մը…

ՍԵՍԻԼ Այո, որպէսզի պարծենայ եւ ըսէ՝ ամէն շաբաթ նոր կնիկ մը եթէ չճանչնամ՝ չեմ կրնար աշխատիլ: Ինքը «ճանչնամ» չ’ըսեր, բայց ես պատշաճութեան սահմանները կը յարգեմ կոր, Սրբազան:

ՍՐԲԱԶԱՆ Յարգէ, աղջիկս, յարգէ:

ՍԵՍԻԼ Բայց ինքը չի յարգեր կոր: Աս աս է, կ’ըսէ կոր, կ’ուզես հաւնէ՛, կ’ուզես մի՛ հաւնիր, ախորժակս բաց է, կնիկ կ’ուզեմ ես, կ’ըսէ կոր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, այո, ժամանակը կ’անցնի կոր: Ներողութիւն, տիկին, թոյլ տուէք հարցնել, բայց թերեւս խոչընդոտը ձեր կողմէն է…

ՍԵՍԻԼ Խոչընդո՞տը…

ՍՐԲԱԶԱՆ Պատճառը… կամ պատրուակը… դէպի այլ թիրախներ ուղղուելու…

ՍԵՍԻԼ Թիրա՞խ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Թերեւս դուք միշտ չէ որ ընդառաջելով իր… անասնական կիրքին, մղած էք զինք հետեւաբար…

ՍԵՍԻԼ Ընդհակառակը, միշտ ալ ընդառաջած եմ, որովհետեւ շատ կը սիրեմ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, ի՞նչն է որ կը սիրէք, ըսէ՛ք, մի՛ ամչնաք, ես ձեր հոգեւոր հայրն եմ:

ՍԵՍԻԼ Խորաչափումը…

ՍՐԲԱԶԱՆ Խորաչափո՞ւմ…

ՍԵՍԻԼ Այո, կը սիրեմ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Իրաւունք ունիք, իրաւունք ունիք ատիկա սիրելու: Արդէն մենք ալ, հոգեւորականներս, այդ է որ կը յորդորենք նորապսակ ամոլին, մեր առջեւ կանգնած, գլուխները իրարու միացած ու հակ, սուրբ պսակի արարողութեան ժամանակ, զիրար առանց ամօթի… չափել:

ՍԵՍԻԼ Կը յորդորէք նաեւ շնանա՞լ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Բնա՛ւ երբեք: Մահկանացու մեղքերէն է այդ, ըսել կ’ուզեմ՝ մահացո՛ւ մեղքերէն, աստուածային տասը պատուիրաններուն եօթներորդը – թէ՞ ոչ ութներորդն էր – ըլլալով՝ մի՛ շնանար: Եւ դեռ յաջորդ – թէ՞ նախորդ – պատուիրանն ըլլալով՝ դրացիիդ կնոջ աչք մի՛ տնկեր… դրացիին կնոջ ալ աչք տնկա՞ծ է:

ՍԵՍԻԼ Դրացիներու կնիկներուն վրայ աչք չի՛ տնկեր՝ դրացիներուն ուշադրութիւնը իր վրայ չհրաւիրելու համար, Սրբազան Հայր: Ինքզինքը վտանգելու միտք չունի անշուշտ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Գոնէ այդ մէկ պատուիրանին անհնազանդ չէ գտնուած ուրեմն: Միայն չշնանալու պատուիրանին զանց առած է հետեւիլ:

ՍԵՍԻԼ Ուրեմն գովելո՞ւ ենք զինք, որ միայն մէկ պատուիրանի դէմ մեղանչած է:

ՍՐԲԱԶԱՆ Բնա՛ւ երբեք, եւ ես կը խոստանամ զինք կարգի հրաւիրել եւ թողութիւն խնդրել:

ՍԵՍԻԼ Ես այդ խօսքերը չեմ կլլեր, Սրբազան:

ՍՐԲԱԶԱՆ Այս հարցը դուն ինծի ձգէ:

ՍԵՍԻԼ Կը ցաւիմ ըսել, որ դուն այս հարցին պէտք եղած նշանակութիւնը չես տար կոր, Սրբազան:

ՍՐԲԱԶԱՆ Կու տամ կոր, կու տամ կոր, խնդրեմ, ձայնդ մի՛ բարձրացներ… տիկին Իգապահեանի խռկոցը կարծես թէ դադրեցաւ… չէ, վերսկսաւ, կամ իմ ականջներս վայրկեան մը դադրեցան գործելէ իրաց այս դրութեանց դիմաց…: Վերադարձէք տուն, եւ յետոյ ես…

ՍԵՍԻԼ Վերադառնամ տո՞ւն, դուրս նետեց ինծի, դուրս նետեց…

ՍՐԲԱԶԱՆ Բարկութեան վայրկեան մըն էր: Բայց, աղջիկս, առիթ չեղաւ հարցնելու, ինչո՞ւ արդեօք դուրս նետեց քեզ եւ ինչո՞ւ… ներքնազգեստով ես:

ՍԵՍԻԼ Ննջասենեակն էինք, Սրբազան, ճաշէն ետք… ուրեմն, զգեստս հանելով կը պատրաստուէի ներքնազգեստս ալ հանել, երբ հեռաձայնը հնչեց…: Ամուսինս ընկալուչը առնելով անուշ-անուշ կը սկսի խօսիլ…: Ձեռքէն խլեցի եւ թելը քաշեցի, փրցուցի:

ՍՐԲԱԶԱՆ Կը տեսնեմ որ դրդիչ – չեմ ուզեր ըսել գրգռիչ – արարքը քու կողմէդ էր, աղջիկս:

ՍԵՍԻԼ Ի՞մ կողմէս: Լո՞ւռ կենայի, երբ իմ առջեւս հեռաձայնը կը հնչէ, եւ ամուսինս ընկալուչը առնելով…

ՍՐԲԱԶԱՆ Թերեւս գործի համար էր, աղջիկս:

ՍԵՍԻԼ Համովի՞կս պիտի ըսէ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Փաղաքշական արտայայտութիւն է, թերեւս գործընկերոջ մը ուղղուած է:

ՍԵՍԻԼ Որուն շա՞տ կարօտցած է…

ՍՐԲԱԶԱՆ Թերեւս մարդը ճամբորդած էր:

ՍԵՍԻԼ Եւ անհամբեր է հանդիպմա՞ն համար:

ՍՐԲԱԶԱՆ Թերեւս յետաձգուած գործ մը ունին:

ՍԵՍԻԼ Հեռաձայնէն՝ «Համբոյրը բաւական չէ», պիտի ըսէ՞:

ՍՐԲԱԶԱՆ Բարեկամական համբոյրի մը կրնայ ըլլալ ակնարկը:

ՍԵՍԻԼ «Շրթունքներդ խածնեմ», պիտի ըսէ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Քու ներկայութեա՞նդ այս ամէնը:

ՍԵՍԻԼ Այո, քաշեցի, փրցուցի թելը, պոռալով, կանչելով:

ՍՐԲԱԶԱՆ Երանի թէ չպոռաս… եթէ միայն չպոռայիր…

ՍԵՍԻԼ Ինքն ալ զարկաւ, ապտակեց զիս, քաշեց-քաշկռտեց գետնին վրայ… աղջկաս առջեւ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Աղջկա՞դ… հո՞ն էր աղջիկդ:

ՍԵՍԻԼ Այո, ո՞ւր պիտի ըլլար որ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Այսինքն ըսել կ’ուզեմ՝ աղջիկդ, Սիւզին ներկա՞յ էր ամբողջ անցուդարձին:

ՍԵՍԻԼ Սկիզբը ներկայ չէր, որովհետեւ ննջասենեակն էինք եւ դուռն ալ յաւուր պատշաճի գոցած, բայց յետոյ երբ պարոն Փիսոյեանդ դուրս քաշքշեց զիս՝ ձեռքերէս, մազերէս բռնած, խոշտանգելով… խեղճ աղջկաս աչքերուն առջեւ… որ իր հօրը պատճառով կ’ատէ՛ կոր էրիկ մարդիկը, եւ որոշած էր, ինչպէս գիտէք, կաթողիկէ դառնալ եւ մայրապետ…: Բայց այս հարցին մասին խօսած էինք, Սրբազան Հայր, եւ չէ՞ որ դուք ամիս մըն է յանձն առած էք աղջկաս գլխէն հանել այդ տարօրինակ մտածումները:

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, վերադարձնել զինք մեր ուղղափառ առաքելական եկեղեցւոյ գմբէթին…

ՍԵՍԻԼ Ուրեմն կու գայ կոր ձեզի…

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, կու գայ կոր…

ՍԵՍԻԼ Եւ արդիւնք կա՞յ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, արդիւնք կայ…

ՍԵՍԻԼ Բայց այս վերջին պատահարէն ետք չեմ գիտեր ի՞նչ պիտի ըլլայ իր հակադարձութիւնը: Խեղճ աղջիկս, թերեւս ինքն ալ փախաւ տունէն: Հայրը չձգեց որ ետեւէս գայ: Իր լացը կը լսէի կոր, կ’ուզէր կոր դուռը բանալ, ետ առնել զիս: Խեղճ աղջիկս, տեսնելով թէ ինչպէս հայրը չի յարգեր իր մայրը եւ միշտ անարգաբար կը վարուի անոր հետ… հետզհետէ հեռացաւ կանացի կերպերէ ու նրբութիւններէ… այր մարդու վարուելակերպ սկսաւ ունենալ հետզհետէ… այս ինչ փորձանք… մեր միակ աղջիկը, դեռ տասնութ տարեկան իմ Սիւզին… ինչ նուրբ էր եւ իգական, մինչեւ որ արբունքին հետ սկսաւ աւելի ու աւելի ազդուիլ պատահածներէն:

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, այո, տիկին, քիչ մը ցած… տիկին Իգապահեանը… խռկոցը…

ՍԵՍԻԼ Սկսաւ արդեօք վերագտնե՞լ գոնէ ինչ-ինչ գիծեր իր նախկին իգականութենէն, Սրբազան…

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, սկսաւ վերագտնել…

ՍԵՍԻԼ Այո, կարծես թէ, վերջերս շպար սկսաւ գործածել եւ աւելի թափանցիկ շապիկներ հագնիլ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Տիկին, վայրկեան մը կենայիք, բարկութիւնը պիտի իջնէր եւ ներս պիտի ընդունէր ձեզ:

ՍԵՍԻԼ Նե՞րս պիտի ընդունէր… ուրեմն ես արժանապատուութիւն չունի՞մ… դրացիներուն առջեւ խայտառակ ըլլալէս ետք… ո՛չ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Հիմա հանդարտած կ’ըլլայ: Ես կը հեռաձայնեմ իրեն:

ՍԵՍԻԼ Եւ եթէ տունը չըլլա՞յ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Գործին կը հեռաձայնեմ:

ՍԵՍԻԼ Եւ եթէ գործին չըլլա՞յ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ես կը գտնեմ զինք, դուք անհոգ եղէք:

ՍԵՍԻԼ Կ’երեւի միւս յարկաբաժնին թիւն ալ ունիք, Սրբազան:

ՍՐԲԱԶԱՆ Այդ ինչ ահաւոր ամբաստանութիւն է, տիկին Սեսիլ: Համամիտ ու մասնակի՞ց կը դասէք զիս ձեր ամուսնոյն գայթակղալից ընթացքին:

ՍԵՍԻԼ Ուրեմն կ’ընդունի՞ք կոր որ գայթակղալից է:

ՍՐԲԱԶԱՆ Միթէ՞ այլապէս արտայայտուեցայ:

ՍԵՍԻԼ Այո, սկիզբը տարբեր բան կ’ըսէիք կոր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Տիկին Սեսիլ, սխալ մի՛ մեկնէք խօսքերս:

ՍԵՍԻԼ Տուն պիտի չվերադառնամ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Խնդրեմ, վերադարձէք, ժամանակը կ’անցնի կոր:

ՍԵՍԻԼ Որո՞ւն կը սպասէք կոր դուք ալ, Սրբազան Հայր, ձեր յարկաբաժնին մէջ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ո՛չ մէկուն: Տիկին Սեսիլ, ձեր ամուսինը, պատկառելի գործադիր ժողովի ատենապետը յանկարծական բռնկումներ ունի, որոնց ընթացքին բերնէն երբեմն պատկառելի ատենապետի ոչ վայել արտայայտութիւններ թոյլ կու տայ իր հակառակորդի կամ նոյնիսկ խօսակիցի հասցէին, բայց յետոյ կը հանդարտի եւ անուշ-անուշ կը ծրագրէ, թէ ինչպէ՞ս կարելի է ամենաթաքուն միջոցներով չէզոքացնել զայն:

ՍԵՍԻԼ Խորամանկութեամբ եւ նսեմաբար այսինքն:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ո՜չ, ո՜չ, դիւանագիտական նրբութեամբ, ես սորվեցուցած եմ իրեն:

Կը յայտնուի ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ, գաւազանի մը կրթնած:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Ի՞նչ է, ի՞նչ կը պատահի կոր, ո՞վ է այս կինը:

ՍՐԲԱԶԱՆ Արթնցա՞ք վերջապէս: (ՍԵՍԻԼի) Գո՞հ էք հիմա: (ԻԳԱՊԱՀԵԱՆի) Տիկին Սեսիլն է…

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Տիկին Սեսի՜լ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Գործադիր ժողովի ատենապետին տիկինը: (ՍԵՍԻԼի) Տիկին Իգապահեան:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Հա, այո, եւ ի՞նչ գործ ունի ան այս ժամուս Սրբազանին յարկաբաժինը, եւ եթէ ինքն էր պոռացողը՝ ինչո՞ւ կը պոռար: Մեծ վախով մը արթնցայ: Ակնոցս դնեմ, շատ բան տեսած չունիմ:

ՍՐԲԱԶԱՆ (ջանալով արգիլել) Հարկ չկայ, տիկին Իգապահեան, հարկ չկայ:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ (գաւազանով ՍՐԲԱԶԱՆը մէկդի հրելով եւ ակնոցը դնելով) Եւ ինչո՞ւ ներքնազգեստով է տիկին Սեսիլը, գործադիր ժողովի ատենապետին տիկինը, բացատրէ՛, Գառնիկ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Տիկին Իգապահեան, Գառնիկ մի՛ ըսեր, մարդոց մէջ ալ սխալմամբ բերնէդ կը փախի:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Մարդոց մէջ, եթէ ուզեմ, դիտումնաւոր պիտի փախի:

ՍՐԲԱԶԱՆ Լա՞ւ է հիմա, ինչպէ՞ս պիտի բացատրենք, ականջն ալ ծանր է:

ՍԵՍԻԼ Ճշմարտութիւնը ըսէ:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Ի՞նչ կ’ըսէ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Կ’ըսէ որ…

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Դուն ինչո՞ւ հագուեր-սքուեր ես, Գառնի՛կ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Սքեմս է…

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Նոր արդուկուած սքեմ մը առեր ես շուրջդ: Այս ի՞նչ հոտաւէտութիւն է:

ՍՐԲԱԶԱՆ Տիկինէն է:

ՍԵՍԻԼ Ինձմէ՞, իմս տարբեր է, Սրբազան:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ (հոտուըտալով) Տիկինին հոտը իգական է եւ վրան գոնէ ժամ մը անցած է, քու հոտդ նոր դրած ես դեռ, Գառնիկ: Երիտասարդի հոտաւէտութիւն է այս, Գառնիկ, առոյգ ու կայտառ երիտասարդի յարմար, Գառնիկ: Ի՞նչ կ’ընէ կոր այս կնիկը այստեղ:

ՍԵՍԻԼ Տիկին Իգապահեան, ես պատուաւոր կին եմ, անհաւատարիմ գտնուելու սովորութիւն չունիմ, ան ալ հոգեւորականի մը հետ, որ կուսակրօնութեան ուխտ կատարած է, եւ մանաւանդ Սրբազանին հետ, որ – հոգ չէ, թոյլ տուէք ըսել, Սրբազան – զուրկ է առնական որեւէ հմայքէ:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Ի՞նչ, ի՞նչ կ’ըսէ… շատ երկար խօսեցաւ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Հապա իմ մասիս ալ շրջող տարաձայնութիւնները, թէ…

ՍԵՍԻԼ Կատակով ըսուած են ձեզի, ձեր moral-ը բարձրացնելու համար:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Ի՞նչ կ’ըսէ, ի՞նչ կ’ըսէ…

ՍԵՍԻԼ Ամուսինս տունէն դուրս նետեց զիս:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Ի՞նչ: Ի՜նչ ամօ՛թ:

ՍԵՍԻԼ Ես ալ ուղղակի Սրբազանին եկայ:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Լաւ ըրիր, շատ լաւ ըրիր: (ՍՐԲԱԶԱՆին) Հոտաւէտութիւն դնելու փոխարէն՝ տիկնոջ մերկութիւնը ծածկէիր, Գառնիկ: Անամօթ ամուսին, անամօթ Սրբազան: Դուրս կը նետէ քեզ, հա՞… մէկ վայրկեան… ես անոր կը հասկցնեմ: Այս գաղութը շատ մոլորեր է, ուղղման պէտք ունի: Տա՛յ Աստուած՝ մեռնելէս առաջ յաջողիմ ուղղել ամէն ինչ, հա՞, Գառնիկ: Մէկ վայրկեան, աղջիկս:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ հագուստը կը հանէ: Տակէն գիշերազգեստով է:

ՍՐԲԱԶԱՆ Արթնցաւ, արթնցաւ, ա՛լ ազատում չկայ, հանգիստ պիտի չձգէ մեզ: Ժամանակն ալ կ’անցնի կոր, ժամանակն ալ կ’անցնի կոր:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Առ, աղջիկս, առ, այս զգեստը վրադ անցուր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Անցուցէ՛ք, անցուցէ՛ք, տիկին Սեսիլ:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ (ՍՐԲԱԶԱՆին) Դուն մի՛ խառնուիր: (ՍԵՍԻԼին) Հագիր, աղջիկս:

ՍԵՍԻԼ Չպիտի հագնիմ:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Կը հասկնամ, աղջիկս, կը հասկնամ, չկարծես որ չեմ հասկնար: Ես իննսունմէկ տարեկան եմ, այո, հին սերունդէն, բայց պահպանողական չկարծես զիս: Ես միշտ գիտակից եղած եմ մեր կանացի իրաւունքներուն, եւ խելքս-գլուխս ալ տեղն է, փառք Աստուծոյ: Այո, Աստուած զիս իր մօտը կրնայ կանչել, բայց ձեռքս-ոտքս կը բռնեն կոր, շատ լաւ կը բռնեն կոր: Այրերը տակաւին չեն ուզեր կոր ճանչնալ կնոջ իրաւունքները, հա՞: Աստուծոյ օգնութեամբ պիտի ճանչնա՛ն:

Նստէ, աղջիկս, նստէ, ի՞նչ ոտքի կեցեր ես: Հա, հանգիստ եղիր, ոտքդ ալ ոտքիդ վրայ դիր: Չէ, դո՛ւն մի նստիր, Գառնիկ: Մի՛ զարմանար, ես ձեռնոց չեմ դներ Սրբազանին հետ: Իր պզտիկութենէն կը ճանչնամ զինք, իր ծնունդէն ի վեր, հա, քսանհինգամեայ մանկամարդ աղջիկ էի: Դրացի էինք, իրենք աղքատ ընտանիք էին, եւ Գառնիկը – ասիկա իր աւազանի անունն է – բոպիկ կը պտտէր բակն ու տան շուրջի փողոցները…: Յետոյ հոգեւոր դպրոց գնաց, կերակրեցին զինք, հագուեցուցին, կուսակրօն դարձաւ, եկեղեցւոյ աստիճաններէն բարձրացաւ, ինքզինքը բան մը կարծեց, հիմա ալ քսա՞ն տարի է գաղութին առաջնորդն է, ես կը հետեւէի՜: Բայց կը լսէի որ ամուր նստած է ազգին սնտուկին վրայ, պէտք եղած ազգօգուտ յատկացումները կը զլանայ արտօնելու: Որովհետեւ, ե՜ս գիտէի, կծծիութիւնը ամո՛ւր նստած է մէջը, փորձես հանել, կ’ըսէի, հետն ալ սիրտը, ներքին գործարանները փրցուցած հանած պիտի ըլլաս ու մարդը պիտի մեռնի: Բայց հիմա կը տեսնեմ որ գոնէ հոտաւէտութեան բնագաւառին մէջ առատաձեռնութիւն սկսած ես ցուցաբերել, Գառնիկ, իր աւազանի անունն է, ես այդ անունով կը կանչեմ զինք, եւ եթէ ուզեմ ականջէն ալ կը քաշեմ:

Ըսէ՛ նայինք ի՞նչ է պատահածը: Ըսելու ալ պէտք չունիս, ես ամէն բան կը հասկնամ: Ես չորս անգամ ամուսնացած եմ, լաւ կը ճանչնամ այրարմատ ըսուածը… անուշ խօսքեր ամուսնութենէն առաջ եւ պապանձում ամուսնութենէն ետք, ա՞յդ է: Ատիկա առաջին ամուսինս էր, երեք տարի համբերեցի, այն ատեն միամիտ էի ու բարի: Յետոյ ըսի՝ ամուսնալուծուինք: Պէտք էր արդարացուցիչ պատճառ մը ըլլար: Անկարող է՝ ըսինք, որ շատ ալ հեռու չէր իրականութենէն: Ամուսինդ անկարո՞ղ է, աղջիկս: Ա՞յդ է պատճառը:

ՍԵՍԻԼ Ոչ, այդ չէ:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Հա, ամէն ինչ իրենց ձեռքը կ’ուզեն ունենալ այրերը, ամուսինները: Ասկէ աւելի դրամ չկայ, ա՛ս գնէ, աս մի՛ գներ… իբրեւ թէ մսխող կին մը ունին, որ կ’ուզէ կեանքը վայելել: Ա՞յդ է:

ՍԵՍԻԼ Ոչ ճշդապէս:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Ատիկա ալ երկրորդ ամուսինս էր: Բայց հակառակ իր կամքին եւ առանց իր գիտակցութեան պզտիկ ծախսեր մը ըրի, չկրցաւ հարուածին դիմանալ, ինկաւ, մեռաւ:

Ամէն ինչ իրե՛նք գիտեն: Կինը տգէտ է եղեր, բա՜ն չի հասկնար, զաւակ դաստիարակել չի գիտեր, զաւակներուն բոլոր խոտորնակութեանց պատճառը ինքն է: Մինչդեռ որովհետեւ այրը եւ հայրը չի գիտեր իր զաւակներուն հետ յարաբերիլ, անձնասէր է՝ չ’ուզեր ժամանակ յատկացնել անոնց, չի խօսիր անգամ, զաւակներն ալ ուրեմն ծուռ կը բուսնին եւ այլեւս անկարելի կ’ըլլայ շտկել զիրենք: Զաւակներուն վրայ պոռալով եւ ամէն պատասխանատուութիւն մօր վրայ ձգելով այրերը իրենց գործը կատարած կը համարեն: Ա՞յդ է պատճառը:

ՍԵՍԻԼ Քիչ մը այո՜…

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Ի՞նչ, քի՞չ մը… բայց բուն պատճառը չէ, ես լաւ կը հասկնամ: Ատիկա երրորդ ամուսինս էր: Ինքն է որ ձգեց ու գնաց: Լսեցի՝ քսաննոց կնիկ մը առաւ, չկրցաւ անոր պչրանքին ու քմահաճոյքին դիմանալ, պչրանքին ամուսնացաւ, քմահաճոյքէն մեռաւ:

Հա, այրերը… իրաւունք կու տան ինքզինքնուն ուրիշ կնիկի նայելու, յարաբերութիւն մշակելու, ուրիշ կնիկի եւ ուրիշի կնիկին հետ ալ պառկելու, եւ կ’արդարանան ալ, ըսելով որ այր մարդը աքլոր է եղեր եւ կինն ալ հաւ, եւ աքլորը շատ հաւերու պէտք ունի եղեր, եւ անհրաժեշտ է եղեր – չամչցածը – որ ուրիշ կնիկներու հետ պառկի, որպէսզի իր կնիկին հետ ալ միշտ ախորժակը բաց ըլլայ, անոնց չնայիմ՝ քեզի՛ ալ չեմ նայիր: Ա՞յս էր պատճառը:

ՍԵՍԻԼ Այո, այս էր, շատ խելացի կին էք դուք:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Ձի եմ, այո, ձի եմ, ամուսինս ալ էշ մըն էր, եւ էշերը, գիտէ՞ք, ինչ մեծ առնանդամ կ’ունենան, պիտի ըսէի՝ իշանդամ կ’ունենան… ես ցնդած չեմ, խելքս-գլուխս տեղն է: Ի՞նչ կ’ըսէի կոր…

ՍԵՍԻԼ Ձեր չորրորդ ամուսինին ի՞նչ պատահեցաւ:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Չորրորդ, այո, չորրորդ եւ վերջին… հինգերորդին կարելիութիւնը չկար, շատ մեծցած էի եւ միտք չունէի անկար ծերունի մը առնելու, որովհետեւ տասը տարի բանտ նստայ այդ չորրորդ անհաւատարիմ ամուսինը սպաննած ըլլալուս համար…: Այո, ես féministe մըն եմ…: Բայց այդ օրերուն վրայ երեսուն տարիներ անցած են, այսինքն բանտէն ելլելէս ի վեր, ուր, առիթը օգտագործելով կիներու այդ բանտին մէջ, կին բանտարկեալներուն ալ féminisme ջամբեցի, եւ պէտք է ըսեմ, ընդհանրապէս ոչ խուլ ականջներու, կը լսէ՞ք կոր ըսածս…

ՍՐԲԱԶԱՆ Շատ լաւ կը լսենք կոր:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Ուրեմն ամուսինդ, որ չէ մասնակցած ձեր զաւակներու դաստիարակութեան… քանի՞ զաւակ ունիս…

ՍԵՍԻԼ Մէկ աղջիկ:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Մէկ հատիկ աղջկայ դաստիարակութիւն, եւ անհաւատարիմ քեզի հանդէպ, դո՞ւրս ալ նետեց քեզ… որովհետեւ կռուեցա՞ր հետը:

ՍԵՍԻԼ Այո:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Ես ալ կռուեցայ, բայց կ’երեւի դուք ննջասենեակն էիք, հա՞:

ՍԵՍԻԼ Այո:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Մենք սակայն խոհանոցն էինք, Բաբգէնին բախտէն, ամուսինս է, եւ ուրեմն մուլուխիա կտրելու վրայ էի, եւ մուլուխիա կտրելու այդ կիսակլոր դանակով… հիմա տիկինները իրենք մուլուխիա կը կտրե՞ն… գիտես, կիսակլոր կ’ըլլայ եւ կ’ունենայ երկու բռնակոթ… զարկի վիզին… այդ օր մուլուխիա չկերաւ, շատ ալ կը սիրէր…:

ՁԱՅՆ ՄԸ (դուրսէն) Սրբազան… Սրբազան, ես եմ, Ռոպէրը… կրնա՞մ քանի մը վայրկեան բարձրանալ:

ՍԵՍԻԼ Ռոպէ՞րը…

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Ամուսի՞նդ է:

ՍԵՍԻԼ Այո:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Պատասխանէ՛, Սրբազան, թող բարձրանայ, որ դասը տանք:

ՍՐԲԱԶԱՆ Տիկին Սեսիլ, բոլորովին անյարմար է որ ձեր ամուսինը ձեզ այստեղ տեսնէ այս վիճակին մէջ… եւ ժամանակն ալ կ’անցնի…

ՌՈՊԷՐ (դուրսէն) Սրբազան, կարեւոր հարց մըն է:

ՍԵՍԻԼ Եկէ՛ք, տիկին Իգապահեան, մենք անցնինք այս փարաւանին ետեւ…

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Ես գաւազանս գլխո՛ւն պիտի իջեցնեմ…

ՍԵՍԻԼ Նայինք Սրբազանը ի՞նչ պիտի ըսէ ամուսինիս, ինչպէ՞ս պիտի յանդիմանէ, սաստէ՛, եւ զղջումի հրաւիրէ, ինչպէս քիչ առաջ խոստացաւ ինծի:

ՍԵՍԻԼ եւ ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ կ’անցնին փարաւանին ետեւ: Տակէն կ’երեւին ՍԵՍԻԼի ներկուած եղունգներով, անուշիկ, բոպիկ ոտքերը:

ՌՈՊԷՐ Սրբազան…

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, այո, Ռոպէր…

ՌՈՊԷՐ Կը բարձրանամ կոր…

ՍՐԲԱԶԱՆ Բարձրացիր…

Պահ մը ՍՐԲԱԶԱՆը շփոթած ու մտազբաղ կը մնայ: Յետոյ դուռը կը բանայ:
Ներս կը մտնէ Ռոպէր ՓԻՍՈՅԵԱՆ:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Սրբազան, ի՞նչ է, գործիքը չ’ա՞շխատիր կոր, անցուցինք ձեզի համար, որպէսզի երբ դուռը զարնուի՝ չստիպուիք վար իջնել, նայելու համար, թէ ո՞վ է, եւ չուզէք ալ, ձայնն ու այցելուն չհաւնիք, չպատասխանէք նոյնիսկ: Բայց չըսինք, չհամաձայնեցանք, որ մեզի ալ չպատասխանէք: Հանել կու տանք, հա՞: Ինչպէ՞ս ենք:

ՍՐԲԱԶԱՆ Փառք Տիրոջ:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Հարցնելս աւելորդ է, շատ լաւ էք, ես ալ…: Ի՞նչ կ’ընէիր կոր, հեռատեսի՞լ, օտա՞ր կայաններ…: Ա՜հ, աս ինչ ալ անուշ հոտ: Մօրուքդ ալ կը փայլի կոր, միւռոն քսեցիր, ի՞նչ է, սրբալոյս միւռոն: Տասը տարի երիտասարդացեր ես:

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, պարոն Փիսոյեան, կարեւոր հարցի մը համար եկած եմ, ըսիք, քանի մը վայրկեանի համար:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Գիտեմ, անկոչ հիւր եմ, որքան ալ որ բարիքներով ծանրաբեռնենք ձեզ, որքան ալ որ ձեր ամէն մէկ քմահաճոյքը ի կատար ածենք, նորէն ալ իրաւունք չունինք անպատեհ ժամեր ձեզ անհանգիստ ընելու: Դուն ալ, որպէս մարդ, քու առանձին ժամերդ կ’ուզես ունենալ: Ծեր կինը ո՞ւր է, կը քնանա՞յ կոր: Հա, հա, հիմա միայն իր քնացած ժամերուն կրնաս կոր առանձին ըլլալ: Ինչպէ՞ս կը տոկաս կոր այդ ծեր կոկորդիլոսին: Հա, հա, ակռաները թափած են, բայց տակաւին խոշոր պոչ մը ունի, գիտէ հարուածել, եւ, Աստուած օգնական, որքան կարծր է մորթը:

ՍՐԲԱԶԱՆ Շատ բարձր կը խօսիք կոր, կրնայ արթննալ:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Չէ, չենք ուզեր որ արթննայ, Աստուածդ սիրես, կարեւոր հարցը…: Սուրբ Գիրքը տակաւին տե՞ղն է: Տեղն է: (Գրադարանէն Սուրբ Գիրք մը կը հանէ) Կարդացողը ո՞վ է: (Սուրբ Գիրքէն ուիսքիի սրուակ մը հանէ, երկու բաժակ կը լեցնէ) Խմենք ձեր կենացը: Մի՛ մերժէք, խմենք հայ եկեղեցականներու կենացը, խմենք արքեպիսկոպոսներու կենացը, խմենք եկեղեցական բարձրագոյն խորհուրդի կենացը յԷջմիածին, եւ խմենք ամենայն հայոց հայրապետին կենացը: Ասանկ մարդ չ’առարկեր: Խմէ՛, Սրբազան:

ՍՐԲԱԶԱՆ Կարեւոր հարցը…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այո, այո, շատ կարեւոր…

ՍՐԲԱԶԱՆ Քանի մը վայրկեան…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այո, այո, քանի մը…

ՍՐԲԱԶԱՆ Խնդրեմ, քիչ մը ետք այցելու մը պիտի ունենամ…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այցելո՞ւ, հո՞ս, ո՞վ: Իմ գործս չէ: Չէ, չէ, չէ: Ես կրնայի չանցնիլ ալ, թռչնիկը հիմա կը սպասէ: Լաւ բան է աղուորիկ կնիկներ ունենալ, Սրբազան, լաւ բան է: Համովիկ աղջիկ մը կը սպասէ հիմա garçonnière-ին մէջ: Ուտուելիք բան է: Իջայ, սափրիչէն անցայ, գիտես, կը հեռաձայնեմ, եւ ինծի համար մասնաւոր սենեակը կը բանայ: Ածիլեց, պեխս յարդարեց:

ՍՐԲԱԶԱՆ Մի՛ կարծեր որ համաձայն եմ որ անհաւատարիմ գտնուիս տիկնոջդ:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Սկսար անհամաձա՞յն ըլլալ: Ի՞նչ է, Սրբազան, լաւ չե՞ս զգար կոր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ուրիշ անգամ ալ չե՞մ ըսած:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Կատակով ըսած ես, ես ալ խնդացած եմ, բայց կ’երեւի նեղուած ես այս անկոչ հիւրի այցելութենէս, որ այսպէս լուրջ կը խօսիս կոր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Կարեւոր հարցը…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այո, կարեւոր հարցը, ի՞նչ պիտի ըլլայ կարեւոր հարցը, եթէ ոչ՝ աղջկաս հարցը, Սիւզիին հարցը:

ՍՐԲԱԶԱՆ Աղջկադ հարցը…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այո, ինչպէ՞ս է:

ՍՐԲԱԶԱՆ Լաւ է, շատ լաւ…:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այսինքն կրցա՞ր փոխել իր մոլորած մտքերը: Վերջապէս քանի մը խօսքով բացատրէ, թէ ի՞նչ ըրիր իրեն հետ, ի՞նչ կ’ընես կոր, եւ սա ուիսքին կը պարպեմ կ’երթամ: Կանոնաւոր կու գա՞յ կոր քեզի:

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, այո, շաբաթը երեք անգամ, Երկուշաբթի, Չորեքշաբթի եւ Շաբաթ օրերը ժամը իննէն տասը իրեն յատկացուցած եմ: Գիտես որքան բազմազբաղ ըլլալս, բայց հոգի մը մոլորանքէ փրկելը իմ պարտականութիւններէս է, Աստուծոյ հրճուանք կը պատճառէ, եւ մանաւանդ չէի կրնար չընդառաջել իմ սիրելի ատենապետիս օգնութեան կոչին:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Լաւ, լաւ, Սրբազան, չէի ուզեր որ աղջիկս մայրապետ դառնայ: Այդ ամէնը մօրը ազդեցութիւնն է, պզտիկուց աղջիկը քաշած է իր կողմը եւ դէմս լարած: Ամէն կերպով կ’ուզեն ջղայնացնել զիս: Ա՛ն դրած է մայրապետ ըլլալու գաղափարը մտքին մէջ, որ ջղայնութիւն պատճառէ ինծի: Անշուշտ թէ մարդիկ պիտի խնդան վրաս եւ ըսեն կնամոլ ատենապետին աղջիկը մայրապետ եղաւ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ես իմ իմաստուն խօսքերով եւ մանաւանդ մեր առաքելական եկեղեցւոյ զօրութեամբ եւ սուրբ հաւատքի ուժգնութեամբ արդէն գրեթէ տարհամոզեցի զինք: Դեռ թէեւ քանի մը նիստ ալ հարկաւոր է…: Ինք չըսա՞ւ ձեզի, դուք փոփոխութիւն չնշմարեցի՞ք:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Նշմարեցինք, եւ ինքն ալ ըսաւ, որ կը հրաժարի կոր այլեւս մայրապետ դառնալու գաղափարէն: Շնորհակալ ենք: Ինքն ալ շնորհակալ կ’ըլլայ կոր քեզի: Բայց… վերջերս փոփոխութիւն մը կը նշմարեմ կոր վրան, քիչ մը չափէն աւելի կը զբաղի կոր իր արտաքինով:

ՍՐԲԱԶԱՆ Լաւ նշան է, երբ ինծի ղրկեցիր, բոլորովին առնական կերպարանք մը ունէր:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այո, այո, ինքզինք տղամարդ ըրած էր, որպէսզի ամէն անգամ զինք տեսնելով արիւնը գլուխս ցատկէր, ճնշումս բարձրանար, իյնայի, սատկէի:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ե՛ս փրկեցի զինք այդ կեղծ առնականութենէն:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այո, Սրբազան, շնորհակալ ենք, նուէրդ պիտի չուշանայ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Քաւ լիցի, քաւ լիցի, վարձատրութեան մտօք յանձն չառի այդ դժուարին, գրեթէ անկարելի առաքելութիւնը, նկատի ունենալով աղջկադ բոլորովին անյոյս վիճակը: (Ոգեւորուելով) Եւ առանց կեղծ համեստութեան կրնամ ըսել, որ ինձմէ զատ ոչ մէկը, հայ եկեղեցւոյ ոեւէ պաշտօնեայ, ըլլայ արքեպիսկոպոս, կամ նոյնիսկ կաթողիկոս, պիտի կարենար յաջողիլ:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Անշուշտ, Սրբազան:

ՍՐԲԱԶԱՆ Հա, բոլորն ալ լաւ են քարոզելու մէջ, բայց գործնական գետնի վրայ… անպէտ են:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այո, Սրբազան, վարձատրութիւնը, ինչպէս ըսի, բայց…

ՍՐԲԱԶԱՆ Մեծ վարպետութիւն չէ ըսել՝ «Առաքինի եղիր», պէտք է գիտնալ ձեռքէն բռնել եւ առաջնորդել առաքինութեանց ճանապարհէն:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այո, մեծ, շատ մեծ նուէր մը ունիմ մտքիս մէջ, ազգին սնտուկէն չէ, իմ գրպանէս, բայց…

ՍՐԲԱԶԱՆ Բայց, բայց, բայց, ի՞նչ բայց:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Վերջերս, այս վերջին երկու-երեք շաբաթներուն Սիւզին քիչ մը շատ կը զբաղի կոր իր արտաքինով…

ՍՐԲԱԶԱՆ Լաւ է, ըսինք…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Բայց տունէն ալ կը բացակայի կոր գրեթէ ամէն օր նոյն ժամերուն, հա, ա՛յս ժամերուն, չեմ գիտեր ո՞ւր կ’երթայ կոր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Չհարցուցի՞ր…:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Հարցուցի, բայց ըսաւ՝ ազատ է եղեր ուզած տեղը երթալու:

ՍՐԲԱԶԱՆ Կը յուսամ որ չես ամբաստաներ կոր աղջիկդ, որ հիմա ալ հակառակ ծայրայեղութեան մէջ ինկած է եւ… գաղտնի յարաբերութիւններ կը մշակէ…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այդ տպաւորութիւնը կ’ուզէ կոր ձգել: Այո, տպաւորութիւնը: Ես կը վախնամ կոր, Սրբազան, որ այս իգականութեան շեշտուած զարթօնքը աչքի փոշի է, camouflage մը:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ի՞նչ կ’ըսես…:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այո, կը խաբէ կոր թէ՛ քեզ, թէ՛ մեզ, եւ ինք կը շարունակէ կոր երթալ այդ կասկածելի կրօնական հաւաքոյթներուն, որոնց նպատակն է աղջիկները խաբելով զանոնք մայրապետ դարձնել եւ չեմ գիտեր Ափրիկէի կամ Հնդկաստանի ո՞ր կողմը ուղարկել՝ աղքատներուն ծառայելու համար: Խաղ մըն է որ կը խաղայ կոր, Սրբազան, կը վախնամ, որ խաղ մըն է: Աղջիկս երկար ատեն առնական էր, ինչո՞ւ հիմա այս յանկարծական փոփոխութիւնը: Բայց ես շատ ուշացայ, խնդրեմ, դուն քու կերպերովդ քննէ հարցը եւ նուրբ ձեւով մը կորզէ իրմէ իրականութիւնը:

ՍՐԲԱԶԱՆ Այո, շատ նուրբ ձեւով… կը կորզեմ, կը կորզեմ… իրականութիւնը…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Աղջիկս մայրապետ չեմ ուզեր որ ըլլայ, Սրբազան:

ՍՐԲԱԶԱՆ Մայրապե՞տ, ո՞ր դարուս մէջ կ’ապրինք կոր:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Չեմ փափաքիր, որ սրբուհի մը դառնայ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Սրբուհի՞, Աստուած հեռու ընէ, պարոն ատենապետ:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Ես գացի, վերցնենք բաժակներն ու շիշը: Սուրբ Գիրքն ալ տեղը դնենք: Վստա՞հ ես որ տիկին Իգապահեանը Սուրբ Գիրք չի կարդար:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ոչ, Սուրբ Գիրքը հայրիշխանական կը նկատէ, միայն իգապաշտ գրականութիւն կը կարդայ:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Ցտեսութիւն:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ցտեսութիւն:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ (երգելով) Կու գամ կոր, կու գամ կոր, աղուորս…: (Դուրս պիտի ելլայ, բայց կը նշմարէ մերկ ոտքերը) Սրբազան, Սրբազան, Սրբազան… Չո՛րմիսեան Սրբազան, թա՜ցմիսեան Սրբազան… այցելուի՞ մը կը սպասես կոր, թէ այցելուն արդէն այստեղ է…: Հա, հա, այցելուն արդէն այստեղ է, մերկ ու բոպիկ, անուշիկ տոտիկ մը կը տեսնեմ կոր…: Ո՞վ է արդեօք: Չէ, չեմ խառնուիր: Բայց իսկապէս, Սրբազան, տարօրինակ կը գտնեմ, որ ինծի շատ լուրջ կերպով յանդիմանելու ելեր ես, երբ դուն հոս, յարկաբաժնիդ մէջ, որ առաջնորդարանին վրան է, սիրուհի կ’ընդունիս…: Զգո՞յշ ես, Սրբազան:

ՍՐԲԱԶԱՆ Զգո՞յշ…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այո, ոչ միայն իր հետը, ժառանգական հարցերու մէջ կը մտնաս ետքը… զգո՞յշ ես, որ այս յարաբերութիւնը չյայտնաբերուի: Բայց… կ’արժէ, կ’արժէ, ինծի հարցուր՝ կ’արժէ: Ո՞վ է: Շատ աղուոր ոտք մըն է… ի՜նչ մարմին կայ կարելի է վրան: Չէ, մի՛ ըսեր, չեմ խառնուիր, մնաս բարով:

ՍՐԲԱԶԱՆ Երթաս բարով:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այս ամբողջ խօսածնիս կը լսէ՞ր կոր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Հայ չէ, հայերէն չի գիտեր:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Հա, բայց քիչ թէ շատ ազնուական դասէ է, կը յուսամ: Chantage-ի չդիմէ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Չէ, չէ, շատ ազնիւ է, չի դիմեր, ազնիւ է, ազնիւ է:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Մնաս բարով: Բարի վայելում:

ՍՐԲԱԶԱՆ Երթաս բարով:

ՍԵՍԻԼ (փարաւանին ետեւէն) Չէ, գիտցի՛ր ով է: (Կը յայտնուի):

ՓԻՍՈՅԵԱՆ (զարմացած, զայրացած, կոշտ շեշտով) Սեսի՛լ, ի՞նչ կ’ընես կոր Սրբազանին քով, ներքնազգեստով:

ՍՐԲԱԶԱՆ Սխալ բաներ մի՛ անցընէք ձեր մտքէն, պարոն ատենապետ:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Կ’անցընեմ, կ’անցընեմ, ուզած բաներս կ’անցընեմ: Այս ի՞նչ անկրթութիւն է, մերկ-մերկ փողոց կ’իջնես ու Սրբազանին կու գաս:

ՍԵՍԻԼ Դուն ինծի մերկ-մերկ դուրս չնետեցի՞ր:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Նետեցի, բայց քեզի չըսի՝ Սրբազանին գնա, որպէսզի ան ալ հոտաւէտէ ինքզինք եւ մօրուքն ալ սուրբ միւռոնով օծէ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Սուրբ միւռոնով չէ, պարոն ատենապետ: Ըսել կ’ուզեմ, տիկինդ անակնկալ եկաւ…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Հա, այս պատրաստութիւններդ ուրիշ մէկուն համար են, հա՞:

ՍՐԲԱԶԱՆ Պարոն ատենապետ, ամէն…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Իսկ դուն, Սեսիլ, ծածկէ, ծիծերդ կ’երեւան կոր, ինծի համար կը պատրաստուիս, ետքն ալ ինքզինքդ օտար մարդո՞ց կը ցուցադրես: Ծածկէ՛ ինքզինքդ:

ՍԵՍԻԼ Պիտի չծածկեմ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Պարոն ատենապետ, վայել չէր տիկինդ այս կիսամերկ ու գրգռիչ վիճակին մէջ տունէն դուրս նետել…:

ՍԵՍԻԼ Այսինքն վայե՞լ պիտի ըլլար հագուած վիճակի մէջ տունէն դուրս նետելը: Սրբազան, ես ապշած եմ, ականջներուս չէի հաւատար կոր: Հապա պիտի յանդիմանէիր, պարտադրէիր, որ ներում խնդրէ ինձմէ:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Ներո՞ւմ, ես ներո՞ւմ խնդրեմ քեզի պէս…

ՍԵՍԻԼ (ՍՐԲԱԶԱՆին) Հապա պիտի ականջներէն քաշէիր…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Ականջներէս քաշէ՞… կնոջս հետ տաքուկ-տաքուկ նստած… միայն նստա՞ծ… ի՞նչ բաներ կը խոստանայիր կոր իրեն, Սրբազան:

ՍԵՍԻԼ Եւ դեռ անպատկառօրէն կ’ըսէ կոր մարդը, որ սիրուհիին կ’երթայ կոր:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Լռէ՛, ինծի անպատկառ մի՛ ըսեր:

ՍԵՍԻԼ Անպատկա՛ռ:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Ցոփ, exhibitionniste:

ՍԵՍԻԼ Անզգամ:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Հանած-վարած:

ՍՐԲԱԶԱՆ Ռոպէր, վայել չէր տիկինդ նետել դուրս:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Դուն կնամոլի աչքերդ հեռացուր կնիկիս վրայէն:

ՍԵՍԻԼ Հապա ինծի ազատութիւն կու տայիր կոր անհաւատարիմ գտնուիլ քեզի:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Անհաւատարիմ ինծի՞… ի՞նչ կը կարծես կոր զիս, կոտոշաւո՞ր… ես կը մորթեմ քեզ… ծածկուէ՜…

ՍԵՍԻԼ Պիտի չծածկուի՜մ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Դուրս նետեցիր զինք, հոգդ չէր դրացիներուն առջեւ խայտառակ պիտի ըլլար…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Թող ըլլար:

ՍԵՍԻԼ Եւ ինչո՞ւ, որովհետեւ համարձակեցայ ըսելու, որ սիրուհիիդ չերթա՞ս:

ՍՐԲԱԶԱՆ Խեղճ կինը այլ ելք չունէր ինծի դիմելէ բացի, իբրեւ այս գաղութի հոգեւոր գլուխը:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Հոգեւոր գլո՞ւխ: Չեմ գիտեր ինչի գլուխ: Աղտոտ կնամոլ:

ՍՐԲԱԶԱՆ Հանգիստ սրտով ալ եկաք ինծի, չմտածեցիք՝ ո՞ւր է կինս, դուրսը չէ, ո՞ւր կրնայ գացած ըլլալ ներքնազգեստով: Տարօրինակ վերաբերմունք…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Սրբազան, բերանս աւելի չբանամ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Հակառակ որ ազգային գործերու մէջ այնքան ձեռներէց էք…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այո, շտկէ, շտկէ… առաջին անգա՞մն է որ դուրս կը նետեմ կոր այս քածը…

ՍԵՍԻԼ Շուն շանորդի…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Կ’երթար դրացուհիին… ծեր ու խռֆած կին մըն է… բայց երբ Սրբազանին կու գայ ոռը բաց, ուրեմն ուրիշ նպատակ մը կայ միտքը, Սրբազանին գութը շարժել, չեմ գիտեր ի՞նչը շարժել…: Եկո՛ւր, անամօթ…

ՍԵՍԻԼ Պիտի չգամ… դուն պէտք է ներողութիւն յայտնես ինծի…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Ներողութի՞ւն… եկուր, թէ ոչ նորէն մազերէդ կը բռնեմ, կը քաշկռտեմ…

ՍԵՍԻԼ Փորձէ…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Սրբազանին սիրոյն ինքզինքս կը զսպեմ կոր:

ՍԵՍԻԼ Ես ալ Սրբազանին սիրոյն ինքզինքս կը զսպեմ կոր:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Սրբազանին սիրոյն, հա՞, ես կը ցուցնեմ քեզի Սրբազանին սիրոյն:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ կը բռնէ, կը քաշէ ՍԵՍԻԼի մազերէն, ՍՐԲԱԶԱՆը կը ջանայ միջամտել, բայց կռուփի հարուած մը կ’առնէ քիթին-բերնին:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ կը յայտնուի ՓԻՍՈՅԵԱՆի ետին եւ իր կարծր գաւազանը կ’իջեցնէ անոր գլխուն:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ կ’իյնայ, ուշքը կիսով կորսնցուցած:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Լաւ որ մուլուխիա կտրելու դանակը չէ ձեռքինս: Գլուխդ շատ չի ցաւիր կոր, կը յուսամ… անգամ մըն ալ իջեցնե՞մ: Շատ երկար չեմ սիրեր խօսիլ ես, Գառնիկը, ը՜, Սրբազանը շատ լաւ գիտէ:

ՍՐԲԱԶԱՆ (յուսակորոյս) Այո, գիտեմ… ժամանակը անցաւ…

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Երկու խօսք է ըսելիքս… տիկին Սեսիլը հոս պիտի մնայ, հոս, քովս: Կնիկներէդ կը հրաժարիս, կու գաս ներողութիւն կը խնդրես, կը նայինք: Թէ ոչ ես քեզ խաղք-խայտառակ պիտի ընեմ ժողովներուն մէջ ալ, գաղութին մէջ ալ: Կրօնական բարձրագոյն խորհուրդին ալ պիտի գրեմ, կաթողիկոսին ալ պիտի գրեմ: Կանանց իրաւունքներու պաշտպանման բազմաթիւ մարմիններու ծանօթ եմ ես, հանգիստ չեմ ձգեր քեզ:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ կը ջանայ ոտքի կենալ, չի յաջողիր:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Հա, չուղղուիս՝ արմատէ՛ն կը կտրեմ, լաւ գիտնաս:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ կրկին կը ջանայ ոտքի կենալ, չի յաջողիր:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Հը, պիտի ուղղուի՞ս, թէ ոչ գաւազանը գլխուդ իջեցնեմ:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ (պաղատագին) Ոչ, մի՛ իջեցներ:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Պիտի ուղղուի՞ս:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այո…

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Կնիկներէդ պիտի հրաժարի՞ս:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այո…

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Կնոջմէդ ներողութիւն պիտի խնդրե՞ս:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ լուռ կը մնայ:

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ (գաւազանը սպառնական բարձրացնելով) Հը՜, կնոջմէդ ներողութիւն պիտի խնդրե՞ս:

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Այո…

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Խնդրէ, խնդրէ ներողութիւն, թէ ոչ գանկդ կը ջախջախեմ… ոճիր մըն ալ այսօր կը գործեմ, կ’ըլլայ երկու…

ՍԵՍԻԼ Խնդրէ, խնդրէ…

ՍՐԲԱԶԱՆ Ժամանակը անցաւ…

ՓԻՍՈՅԵԱՆ Ներողութիւն…

ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ Հա, տեսա՞ր, գլխուն առաւ, խելքի ինկաւ: Մի՛ ներեր, Սեսիլ…

ՍԵՍԻԼ Կը ներէի, կը ներէի, ամէն ինչ կը ներէի, բայց ոտքս չճանչնալդ չեմ ներեր: Դուն որ ոտքիս մատները մէկիկ-մէկիկ կ’ուտէիր:

ՍՐԲԱԶԱՆ Տիկին, ոչ՝ եկեղեցականի մը ներկայութեան: Ժամանակը անցաւ, ժամանակը անցաւ…

Կենդանի պատկեր․-
ՓԻՍՈՅԵԱՆ գլուխը բռնած, տակաւին նստած գետին. ՍԵՍԻԼ ըմբոստ կանգնած, գրգռիչ. ՍՐԲԱԶԱՆը Աստուծմէ բան մը պաղատելու դիրքին մէջ. ԻԳԱՊԱՀԵԱՆ գաւազանը վեր բարձրացուցած:
Յանկարծ ներս կը մտնէ զուգուած-զարդարուած ՍԻՒԶԻն:

ՍԻՒԶԻ Հա՜յ, ես եկայ, Գառնուկս:

ՍԵՍԻԼ եւ ՓԻՍՈՅԵԱՆ Սիւզի՜:

ՍԻՒԶԻ կը մնայ կանգնած:
Կենդանի պատկեր:

 

30 Յուլիս 2001 (կ.ա. 11:15 – կ.ե. 2:55)
եւ 31 Յուլիս 2001 (կ.ե. 5:45 – 8:15)

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ՏԻՈԺԷՆ ՏԷՄԻՃԵԱՆ կամ ԱՄՕԹԸ ՎԱՐՏԻՔԻՆ ՄԷՋՆ Է

 

Կատակ
Իր յիշատակին

26771913_836416346540366_1230844241_o

Ամօթը…

ՎԱ(Գ)Ր

ԳՈՐԾՈՂ ԱՆՁԵՐ

ՏԻՈԺԷՆ Տէմիճեան Անգլերէնի ուսուցիչ, եօթանասուննոց
ՀԱՐՑԱՍԷՐ Երիտասարդ մը

Խախուտեան Ազգային Վարժարանի ուսուցչարանը:
1970ական թուականներու սկիզբները:

ՏԻՈԺԷՆ նստած է: Հանդարտ մարդ կը թուի ըլլալ, բայց դիւրաւ կը բռնկի: Երբեմն բոլորովին ինքզինք կը կորսնցնէ եւ կը թուի, թէ կա՛մ խօսակիցին վնաս պիտի հասցնէ կա՛մ կաթուածահար պիտի ըլլայ:

Կ’երեւի ՀԱՐՑԱՍԷՐ: Իր հարցումներն ու ակնարկները շատ անգամ դիտաւորեալ գրգռիչ են:

ՏԻՈԺԷՆ Եկո՛ւր նայինք:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Շնորհակալ եմ, պարոն Տէմիճեան:

ՏԻՈԺԷՆ Տիոժէն, Տիոժէն:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Պարոն Տիոժէն:

ՏԻՈԺԷՆ Ինծի հետ ուզեր ես խօսիլ:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Այո, ազա՞տ էք:

ՏԻՈԺԷՆ Ազա՞տ, ազատ մարդ չկայ, տղաս, ան որ ազատ եմ, կ’ըսէ, կամ խաբուած է, կամ ալ սուտ կը խօսի կոր:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Կը ներէք, բայց չուզեցի ըսել՝ պարապ էք, որովհետեւ մարդիկ ընդհանրապէս կ’առարկեն, որ պարապ չեն, լեցուն են:

ՏԻՈԺԷՆ Ես պարապ եմ, հա, պարապ եմ, առաւօտուն նախաճաշ չեմ ըրած, տունը ուտելիք բան չկար:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Թերեւս հիմա կը փափաքէիք բան մը ուտել:

ՏԻՈԺԷՆ Չէ, նորէն ծխամորճս կը վառեմ:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Բայց պարապ ըսելով ես ստամոքսի պարապութեան չէ՛ որ կ’ակնարկէի, այլ՝ ուղեղի:

ՏԻՈԺԷՆ Հա, ուղեղը, ուղեղը ի՞նչ է, ուղեղը:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ի՞նչ է ուղեղը:

ՏԻՈԺԷՆ Ուղեղը, հա, ուղեղը…: Ուղեղը վարտիք մըն է, ամօթն ալ վարտիքին մէջն է:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ի՞նչ կ’ըսէք, պարոն Տէմիճեան, պարոն Տիոժէն:

ՏԻՈԺԷՆ Ի՞նչ է, խպնեցա՞ր:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Չէ, ես չէ, բայց վերջապէս դպրոցի մէջ ենք, Խախուտեան Ազգային Վարժարանին մէջ, անցնող ուսուցչուհիներ կրնան ըլլալ…

ՏԻՈԺԷՆ Անոնց ալ ամօթը վարտիքին մէջն է:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Անոնցմէ ոմանք տակաւին կոյս…

ՏԻՈԺԷՆ Կոյսին ալ ամօթը վարտիքին մէջն է, տղաս:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ուրեմն ձեր կարծիքով բանականութիւնը ենթակայ է սեռային կիրքին:

ՏԻՈԺԷՆ Ատանկ բան մը, գրոց-բրոց չեմ ես, խօսքս չեմ չէզոքցներ, հա, չեմ ներքինացներ, ներքինի գիտե՞ս ինչ ըսել է:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Այո, անշուշտ:

ՏԻՈԺԷՆ Հա, չեմ ներքինացներ, մի՛ վիրաւորուիր, կը վիրաւորուիս՝ հետս մի՛ խօսիր:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ինչո՞ւ վիրաւորուիմ… որ այսինքն ես ներքինացուցի՞ խօսքերս:

ՏԻՈԺԷՆ Ատանկ բան մը: Ըսելիքդ ըսէ՛, մի՛ վախնար, մի՛ քաշուիր:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Չեմ վախնար կոր, պարոն Տիոժէն, ոչ ալ կը քաշուիմ կոր: Պատշաճութեան հարց մըն է: Եթէ կ’ուզէք, մէկդի դնենք…

ՏԻՈԺԷՆ Ես դրած եմ արդէն, ես դրած եմ… կը հասկնա՞ս կոր ինծի:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Այո, կը հասկնամ կոր:

ՏԻՈԺԷՆ Ինչո՞ւ կ’ուզէիր կոր հետս խօսիլ: Ես պարզ ուսուցիչ մըն եմ, հա՜:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ինչ լաւ է պարզ ըլլալ…

ՏԻՈԺԷՆ Պարզը չեղաւ… ես տափակ մարդ եմ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ոչ, ճիշդ չէ…

ՏԻՈԺԷՆ Բութ մարդ մըն եմ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ոչ, ճիշդ չէ…

ՏԻՈԺԷՆ Խէթ եմ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Հա, այդ խէթ մարդուն հետ կ’ուզեմ կոր խօսիլ:

ՏԻՈԺԷՆ Ի՞նչ կ’ուզես կոր ըսել, ես ըսելիքս ըսի՝ ամօ՜թը…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Այո, ամօթը վարտիքին մէջ է…

ՏԻՈԺԷՆ Լմնցա՜ւ, ուրիշ ըսելիք չմնաց:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Այո, դիպուկ խօսք մըն է, մանաւանդ որ բացառապէս ձեզի կը պատկանի: Թէ ոչ իմաստասէրէ մը առած էք:

ՏԻՈԺԷՆ (հետզհետէ նեղուելով) Իմաստասէ՞ր…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ընկերաբանէ՞ մը արդեօք…

ՏԻՈԺԷՆ Ընկերաբա՞ն մը…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Հոգեբոյժէ՞ մը թերեւս…

ՏԻՈԺԷՆ Հոգեբո՞յժ մը…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Կամ ոեւէ մէկէ…

ՏԻՈԺԷՆ Ե՞ս, ես մէկէ՞ մը առած ըլլամ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Հարցում մըն էր միայն, մի՛ նեղուիք, ես ուրիշներու ըսածները կը կրկնեմ:

ՏԻՈԺԷՆ Իմաստասէր, ընկերաբան, հոգեբոյժ, հա, չեմ հասկնար ես, ամէնն ալ ներքինի են, ներքինի…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Կը հասկնամ ձեր մօտեցումը:

ՏԻՈԺԷՆ Մօտեցումը, հա, մօտեցումը…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ամօթը վարտիքին մէջն է… չէ՞ք կարծեր սակայն որ քիչ մը բացատրութեան կը կարօտի:

ՏԻՈԺԷՆ Բանի մըն ալ չի կարօտիր: Այսօր սպասուհիս չեկաւ:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ձեր սպասուհին…

ՏԻՈԺԷՆ Սպասուհիս…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ի՞նչ պիտի ընէր ձեր սպասուհին:

ՏԻՈԺԷՆ Հետը բակլան կը բերէ, որ ուտեմ: Չեկաւ, չբերաւ, ես ալ չկրցայ ուտել:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Անօթի էք դուք, պարոն Տէմիճեան, ըսի ձեզի, բան մը ապսպրենք:

ՏԻՈԺԷՆ Չէ, ես ծխամորճս կը վառեմ: Տասը վայրկեան ետք ալ պահ ունիմ, անգլերէնի պահ, անգլերէն գիտե՞ս: Հա՜, տոքթորա-մոքթորա առեր ես, թերթին մէջ գրուած էր, կը շնորհաւորէին կոր: Հա՜, որմէ՞ սորված ես անգլերէնը: Անգլերէնը անգլիացիներէն պիտի սորվիս: Ես անգլիացիներուն մօտ աշխատած եմ: The British Empire. Colonial Policy: Հա, ատ չէ ըսելիքս… մեր պետութիւնը անգլիացիները դուրս նետեց, բայց կը շարունակէ կոր իր քաղաքացիներուն անգլերէն սորվեցնել, բայց սխալ կը սորվեցնէ կոր: Դասագիրքերը պատրաստողները տեղացի են, անգլերէն չեն գիտեր: How are you կ’ըսեն կոր, how are you: Անգլիացին how are you չ’ըսեր, ծօ՛ կախ կոկով, how do you do կ’ըսէ: How do you do? Very well, thank you:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Անգլիացիներու մօտ աշխատած էք…

ՏԻՈԺԷՆ Հա, պատերազմին էր, մարդու պէտք ունէին…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Անգլիացիներո՞ւն ալ կ’ըսէիք որ ամօթը վարտիքին մէջն է:

ՏԻՈԺԷՆ Անգլիացիներուն ալ: (Անդրադառնալով եւ բռնկելով) Ի՞նչ է, մեզմէ բա՞րձր են այսինքն անգլիացիները, չպիտի համարձակէի այսինքն ըսել:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Այդ ըսել չուզեցի, խնդրեմ, մի՛ նեղուիք, նորէ՛ն կը նեղուիք կոր: Այսինքն, թերեւս այդ ժամանակ տակաւին չէիք հասած այդ ճշմարտութեան, երիտասարդ էիք այդ ժամանակ:

ՏԻՈԺԷՆ Երիտասարդ… հա՜… մարդ երիտասարդ ժամանակէն առաջ է որ կը հասնի, հա՜… առաջին անգամ երբ որ կը տնկուի… հա՜…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Իսկ անգլիացիները կ’ընդունէի՞ն ձեր կարծիքը:

ՏԻՈԺԷՆ Կարծիք, հա… մէյ մը ճշմարտութիւն կ’ըսես, մէյ մը կարծիք կ’ըսես կոր…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Անգլիացիներո՛ւն տեսանկիւնէն կարծիք կ’ըսեմ կոր:

ՏԻՈԺԷՆ Անգլիացիները, հա՜, ամօթը վարտիքին մէջն է, կ’ըսէի իրենց…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Եւ իրենք ի՞նչ կ’ըսէին…

ՏԻՈԺԷՆ Ի՞նչ կ’ըսէին…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Թերեւս այդ ժամանակ վարտիքին մէջ չէին սիրեր նայիլ…

ՏԻՈԺԷՆ Կը նայէին, հա, կը նայէին… բայց բան մը չէին տեսներ: Սպասուհին չեկաւ այսօր, ասանկ բան ըրած չունէր: Վաղն ալ չգայ՝ ի՞նչ պիտի ընեմ…:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Եթէ վաղն ալ չգայ՝ չպիտի՞ ուտէք:

ՏԻՈԺԷՆ Այսօրուայ ճաշ ունիմ, առջի օր եփած էր: Մէկ անգամ կ’եփէ, երեք օր կ’ուտեմ: Նախաճաշի մասին է խօսքս:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ուրիշ ի՞նչ կ’ընէ սպասուհին:

ՏԻՈԺԷՆ Հա, շաբաթը երկու անգամ ալ շապիկ-մապիկ կը լուայ, շաբաթը անգամ մըն ալ տունը կը մաքրէ, աս է ըրածը:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ուրիշ բան չ’ը՞ներ:

ՏԻՈԺԷՆ Ի՞նչ պիտի ընէ ուրիշ: Եղած-չեղածը քանի մը շապիկ-տաբատ է, քանի մը վարտիք-շապկընկեր:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Վարտիքնե՞րն ալ կը լուայ:

ՏԻՈԺԷՆ Այո, կը լուայ: Քիչ մըն ալ շատ զօրաւոր կը լուայ կոր, վարտիքներս կը մաշեցնէ կոր, նորը պէտք է գնեմ, մէկ վարտիքը յիսուն ղրուշ է…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Սպասուհիին ալ ըսա՞ծ էք:

ՏԻՈԺԷՆ Ի՞նչ պիտի ըսեմ սպասուհիին…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Որ ամօթը վարտիքին մէջն է:

ՏԻՈԺԷՆ Ծօ՛, ես տեղացի սպասուհիին ատանկ բանե՞ր պիտի ըսեմ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ինչո՞ւ ոչ:

ՏԻՈԺԷՆ Կ’ելլէ կը կարծէ որ հետը կ’ուզեմ կոր պառկիլ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Է, ի՞նչ կ’ըլլայ:

ՏԻՈԺԷՆ (բարկաճայթ) Ես սպասուհիին հե՞տ պառկիմ, ի՜նչ կը կարծես կոր ինծի: Ես lady-ներու հետ պառկած եմ, հա՜, պատուաւոր տիկիններու հետ պառկած եմ, ժանեկազարդ վարտիքներ կը գործածէին անոնք:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ներողութիւն, ներողութիւն, բայց շատ կը նեղուիք կոր:

ՏԻՈԺԷՆ Տասնհինգ զաւակ ձկնած ծեր կնոջ մը հե՞տ պիտի պառկիմ: Ես գեղանի, բարակիրան օրիորդներու հետ պառկած եմ, հա՜, չես հաւատար դո՜ւն…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Դժուար է հաւատալ…

ՏԻՈԺԷՆ Հա, դժուար է հաւատալ… ինչո՞ւ… Յիսո՞ւսն եմ կ’ըսեմ կոր, հրա՞շք է կնիկի հետ պառկիլը, մայրս կո՞յս էր կ’ըսեմ կոր: Հա՜, կոյսերու հետ պառկած եմ ես, ամէն մէկուն հետ մէկ անգամ… անկէ ետքն ալ պառկած եմ, բայց այլեւս կոյս չէին… կոյս, virgin… հաւատա՜, հաւատա՜…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Կ’ընդունիմ կարելիութիւնը…

ՏԻՈԺԷՆ Հա, կ’ընդունիս կարելիութի՛ւնը… ինծի տխմար չկարծես…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Բայց բնաւ երբեք, միտքէս չ’անցնիր…

ՏԻՈԺԷՆ Հա, կ’ընդունիս կոյսերու հետ պառկելուս կարելիութի՛ւնը, բայց կ’ուզես հաւատալ որ իմ ծեր խռֆած սպասուհիիս հետ կը պառկիմ կոր, Օմ Ալի, հա՜…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ներողութիւն, պարոն Տիոժէն, ներողութիւն, բայց մարդս բնութեամբ կասկածոտ է:

ՏԻՈԺԷՆ Ես խօսքս խօսք է: Ես սուտ չեմ խօսիր: Ես սուտ խօսելու պէտք չունիմ, կաշիս պատռած է, հա, կաշիս, հասկցի՜ր:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Հասկցայ: Բայց խնդրեմ… բուն նիւթին վերադառնանք…

ՏԻՈԺԷՆ Ծօ՛, ես աշխարհի բոլոր քաղաքներուն մէջ զաւակներ ունիմ:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Չէի գիտեր որ աշխարհը պտտած էք:

ՏԻՈԺԷՆ Ես չեմ պտտած, ես չեմ պտտած, հա՜: Ես աս քաղաքին մէջ պտտած եմ… քառասուն տարի… հարիւրաւոր կիներու հետ պառկած եմ… ամէն տեսակի… խտրութիւն չեմ դրած… ոչ ազգութեան, ոչ կրօնքի, ոչ գոյնի… հայութեան պարագային ալ խտրութիւն չեմ դրած… ոչ դաւանանքի, ոչ դիրքի, ոչ ալ նոյնիսկ կուսակցութեան` դաշնակցական եղեր է, ռամկավար եղեր է, հնչակեանի հետ անգամ պառկած եմ, գիտես, հնչակեանները հազուագիւտ բաներ են… մէկ պայմանաւ, մէկ պայմանաւ, հա՜… մէկ պայմանաւ… արժէ՜ հետը պառկիլ… ծթռած կիներու վարձկանը չեմ ես… արու-պոռնիկը չեմ ես: Հա… պոռնիկներու հետ ալ չկարծե՜ս: Մէկ-երկու անգամ, այո՛: Աստեղ մեր գաղութին մէջ պատուաւոր կիներ կան, ընտանիքի մայրեր – հիմա մազերնին կը ներկեն կոր – զաւակներ ունին, որ իրենց ամուսիններէն չեն: Հա՜, ուրիշ շատեր ալ ձգած-գացած են, աշխարհով մէկ ցրուած: Մարդս գաղթական է: Շատեր իրենց հայրենիքը վերադարձան, շատեր ալ գաղթեցին-գացին: Հասկցա՞ր՝ յոյներ, իտալուհիներ, ֆրանսուհիներ, անգլուհիներ…: Անգլիացիներու մօտ աշխատած եմ… հիւանդապահուհիներ կային, nurses: Յետոյ գացին, Պարպումի Տօնը եղաւ: Evacuation, Egypt bit the lion’s tail: Երկիրը անգլիացիներէն պարպուեցաւ: Աշխարհը չեմ պտտած ես, հա՜, բայց աշխարհի փողոցներուն վրայ հիմա իմ հարիւրաւոր զաւակներս կը պտտին կոր…: Հոս ալ… հոս ալ: Հոս ալ պատուաւոր ընտանիքներ կազմած են: Եկեղեցի կ’երթան անոնք Ծնունդին ու Զատկին, ես չեմ երթար, անդամ են առաջնորդարանին, բարեսիրական, մարզական, մշակութային ակումբներու վարչութիւններուն, ես անդամ չեմ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ կատակ մը կը սկսի: ՏԻՈԺԷՆ քիչ մը ուշ կ’անդրադառնայ, բայց կը շարունակէ զայն:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ (յուզումնախառն) Տիոժէն…

ՏԻՈԺԷՆ Ի՞նչ:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ես ալ պատուաւոր ընտանիքի զաւակ եմ…

ՏԻՈԺԷՆ Է, ի՞նչ կ’ըլլայ:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Մեր ընտանիքն ալ Ծնունդին ու Զատկին եկեղեցի երթալու սովորութիւն ունի:

ՏԻՈԺԷՆ Է, ի՞նչ կը նշանակէ:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Իմ հայրս կարճ է, մինչ ես, կը նշմարէք որ, երկարահասակ եմ… ձեզի պէս…

ՏԻՈԺԷՆ Է, կը պատահի:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Անցեալ օրը մօրս գոց պահած մէկ դարակին մէջ լուսանկար մը տեսայ:

ՏԻՈԺԷՆ Մօրդ մերկ լուսանկա՞րը:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Քու լուսանկարը:

ՏԻՈԺԷՆ Ես նկարուելու սովորութիւն չունիմ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Դուն ես, դուն, դուն հայրս ես…:

ՏԻՈԺԷՆ Հա՞յրդ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Վերջապէս գիտցայ թէ ի՞նչն էր, որ զիս քեզի կը կանչէր… արեան կանչն է եղեր… զաւակդ եմ, զաւակդ, զաւակդ…

ՏԻՈԺԷՆ Լաւ, զաւակս ես: Բայց մա՛յրդ ալ պէտք է գիտնաս ո՜վ է: Գնա, սպասուհիս գտիր, քիչ մը հեռուները կ’ապրի, հոգ չէ, Հարաթ էլ Տապշ, Շուպրա, Օմ Ալի, հա, Օմ Ալի: Գնա՛, ձեռքերը ոտքերը համբուրէ, ըսէ՝ մայր, մայր…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Հա, ասպէ՛ս, պարոն Տիոժէն: Քիչ մը լուրջ, քիչ մը կատակ: Վերադառնանք բո՛ւն նիւթին:

ՏԻՈԺԷՆ Սկիզբէ՞ն պիտի սկսինք: Բուն նիւթը ի՞նչ է:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ամօթը վարտիքին մէջն է:

ՏԻՈԺԷՆ Ատոր մէջն ենք արդէն, ուրիշ բանի մասին խօսած չունինք, խօսելու ալ հարկ չկայ, ոչ ուրիշ բանի մասին, ոչ ալ ատոր մասին:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Կայ… ատոր մասին… ամօթը վարտիքին մէջն է:

ՏԻՈԺԷՆ Հա, ամօթը վարտիքին մէջն է, ամօթը վարտիքին մէջն է, ես ուզածիս չափ կ’ըսեմ, ես կրկնած չեմ ըլլար, հա՜:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Վարտիքը ամէնքս գիտենք…

ՏԻՈԺԷՆ Հա, լաւ որ գիտես կոր: Նոր վարտիք պէտք է գնեմ, սպասուհին շատ զօրաւոր կը լուայ-կը մաշեցնէ կոր…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Այո, այո… բայց ամօթը ի՞նչ է:

ՏԻՈԺԷՆ Ամօթը ի՞նչ է… վայլե՞ց ասիկա… ամօթը ի՞նչ է…: Դո՞ւն ալ անգլիացիներուն պէս պիտի ընես: Դո՞ւն ալ անգլիացիներուն պէս վարտիքիդ մէջ կը նայիս կոր, բան մը չես տեսներ կոր:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Պարոն Տիոժէն, ես վարտիքիս մէջ կը նայիմ կոր եւ առնանդամս կը տեսնեմ կոր:

ՏԻՈԺԷՆ Կը տեսնես կոր, հա՞:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ա՞տ է ամօթը:

ՏԻՈԺԷՆ (կասկածոտ) Հա՜… ատ է…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Լաւ…

ՏԻՈԺԷՆ Լաւ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Բայց կիները…

ՏԻՈԺԷՆ Է, կիները…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Կիները երբ կը նային վարտիքին մէջ…

ՏԻՈԺԷՆ Այո, երբ կը նային վարտիքին մէջ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Առնանդամ չեն տեսներ…

ՏԻՈԺԷՆ Կարծեմ թէ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Անոնք իգանդամ կը տեսնեն…

ՏԻՈԺԷՆ Կը յուսամ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ուրեմն իգանդամը…

ՏԻՈԺԷՆ Հա, լաւ բառ է…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ուրեմն ամօթը իգանդամն ալ է:

ՏԻՈԺԷՆ Շատ մեծ գիւտեր կ’ընես կոր:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Կ’ուզեմ կոր ձեր ըսածը յստակացնել…

ՏԻՈԺԷՆ Հիմա յստակացա՞ւ:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Կը յստականայ կոր: Ամօթը, ուրեմն, թէ առնանդամն է, թէ իգանդամը:

ՏԻՈԺԷՆ Հա՜…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Միայն առնանդամը չէ: Թիւրիմացութեան տեղի չտալու համար է որ կը շեշտեմ կոր այս կէտը: Ուրեմն ձերը արական տեսանկիւն մը չէ, իգականը բացառող: Ներգործականի եւ կրաւորականի խտրութիւն մը չէք դներ կոր այս խօսքով: Ինչ որ արուին մօտ ներկայ է, էգին մօտ բացակայ է, չէք ըսեր կոր:

ՏԻՈԺԷՆ Ատ ամէնը դուն կ’ըսես կոր, դուն ալ կը ժխտես կոր, հա, կը ժխտես կոր, բերնէս ատանկ բան լսեցի՞ր:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ես չլսածներս կ’ուզեմ կոր բացառել:

ՏԻՈԺԷՆ Հա, բացառեցիր բացառուեցա՞ր:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Կը մօտենանք կոր, շատ չմնաց:

ՏԻՈԺԷՆ Շատ չմնաց, հա, շատ թող մնայ, շատ թող մնայ, կը հասկնա՞ս կոր:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Շատ լաւ կը հասկնամ կոր: Ես եկած եմ հասկնալու համար: Ուրեմն ամօթը թէ՛ առնանդամն է, թէ՛ իգանդամը, ճի՞շդ եմ:

ՏԻՈԺԷՆ Հա, շատ ճիշդ ես, շատ ճիշդ ես:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ուրեմն ինչո՞ւ առնանդամին եւ իգանդամին ամօթ կ’ըսենք կոր, ատ է հարցումը:

ՏԻՈԺԷՆ Ա՞տ է հարցումը:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Այո, ատ է հարցումը:

ՏԻՈԺԷՆ Ատ ի՞նչ ապուշ հարցում է:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ապուշ հարցում է, բայց պատասխանը ի՞նչ է:

ՏԻՈԺԷՆ Ամօթը վարտիքին մէջն է, հա, այսինքն վարտիքէն դուրս չէ, վարտիքէն դուրս ամօթ չկայ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ատքանը հասկցանք:

ՏԻՈԺԷՆ Ատքանը հասկցանք, հա՞: Ուրեմն ի՞նչ է չհասկցուածը:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ինչո՞ւ վարտիքին մէջինը ամօթ է:

ՏԻՈԺԷՆ Ամօթ չէ:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ի՞նչպէս, ամբողջ խօսքերնիդ պիտի փոխէ՞ք:

ՏԻՈԺԷՆ (բարկանալով) Ես խօսքս չեմ փոխեր, ծօ՛, չեմ փոխեր, որձեւէգ չեմ ես, որձեւէգ չեմ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Լաւ, հանդարտեցէք, վիրաւորել չուզեցի, շատ շուտ կը վիրաւորուիք կոր:

ՏԻՈԺԷՆ Կը ցնդիմ կոր այսինքն…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Բացարձակապէս ոչ: Խելքը գլուխը մարդ էք դուք…

ՏԻՈԺԷՆ Շնորհակալ եմ…

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Բայց քիչ մը դիւրազգած էք…

ՏԻՈԺԷՆ Դիւրազգած, դիւրազգած, հա՜: Ծօ՛, ես կնի՞կ եմ որ դիւրազգած կ’ըսես կոր: Չափը անցուցիր, ինքզինքս կը զսպեմ կոր, ինքզինքս կը զսպեմ կոր:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Շատ կը ներէք: Բայց, խնդրեմ… այս վերջին հարցումիս պատասխանը տուէք: Ինչո՞ւ առնանդամն ու իգանդամը ամօթ են: Ինչո՞ւ ամօթ են առնանդամն ու իգանդամը:

ՏԻՈԺԷՆ Նոյն բանը կ’ըսես կոր: Ամօթ չէ, ամօ՜թն է: Պատասխանը տուի արդէն: Որովհետեւ պարոն իմաստասէր, պարոն ընկերաբան, պարոն հոգեբոյժ, պարոն տոքթորա-մոքթորա, մարդիկ հազարումէկ բանի մասին կը խօսին կոր, բայց միայն այդ մէկ բանը ըսել կ’ուզեն կոր: Ըսել կ’ուզեն կոր, բայց չեն ըսեր կոր, ուրիշ հազար ու մէկ բանի մասին կը շաղակրատեն կոր, հազար ու մէկ բան կ’ընեն կոր, բայց խելքերնին միտքերնին միայն ատ մէկ բանը ընելն է: Հա՜, ընելը չէ, ընելը քանի մը վայրկեանի գործ է, բայց ընելը միտքին մէջ քսանչորս ժամ կը տեւէ կոր, արթուն կ’ըլլաս կոր կամ քուն կ’ըլլաս կոր: Է, ինչո՞ւ ատ հազարումէկ բաները կ’ընենք կոր, հազար ու մէկ բաները կ’ըսենք կոր, մինչդեռ ատ մէկ բանը կ’ուզենք կոր ըսել, ընել – ատ է ատ մէկ բանը ամօթի վերածողը: Բան մը ծածկես, բան մը կեղծես, բանէ մը խուսափիս, հա, ատ բանը ամօթ է ուրեմն, ամօթն է ուրեմն: Ատ ամէն բաներուն մենք վարտիք անունը կու տանք կոր: Ուրեմն՝ ամօթը վարտիքին մէջն է:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Այո, հասկցայ: Ոչ միայն հասկցայ, այլեւ համոզուեցայ: Շատ երկար ժամանակէ ի վեր ձեր նախադասութիւնը կը չարչրկէր կոր միտքս: Հիմա թէ հանգստացաւ, թէ ալ հաճոյք ստացաւ:

ՏԻՈԺԷՆ Հա՜, հաճոյք ստացաւ, հա՞:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Այո, ամօթը վարտիքին մէջն է, պարոն Տիոժէն: (Լուրջ շեշտով, կարծես ՏԻՈԺԷՆի բացատրութեան եզրակացութիւնը ըլլար, եւ ձեռքը տանելով տաբատի կոճակներուն) Հանե՛նք ամօթը վարտիքէն դուրս:

ՏԻՈԺԷՆ (առաջին անգամ ըլլալով գայթակղելով) Ի՞նչ կ’ըսես կոր, ի՞նչ պիտի ընես, խենթեցա՞ր:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Թո՛ղ ըլլայ վարտիքէն դուրս:

ՏԻՈԺԷՆ (արգիլել ջանալով) Դպրոցի մէջ ենք, Խախուտեան Ազգային Վարժարանին մէջ:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Թո՛ղ ըլլայ վարտիքէն դուրս:

ՏԻՈԺԷՆ Մարդիկ կը տեսնեն:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Թո՛ղ ըլլայ վարտիքէն դուրս:

ՏԻՈԺԷՆ Կ’ըսեն՝ պարոն Տիոժէնն ալ կը դիտէ կոր:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Ի՞նչ է, խպնեցա՞ք:

ՏԻՈԺԷՆ կ’անդրադառնայ թէ խաղ մըն է: Իրարու կը նային ու կը խնդան:

ՏԻՈԺԷՆ Ամօթը վարտիքին մէջն է: Թող մնայ վարտիքին մէջ:

ՀԱՐՑԱՍԷՐ Թող մնայ վարտիքին մէջ:

4 Հոկտեմբեր 2001
(կ.ա. 10:50 – կ.ե. 2:50)

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: