ՄԻՋԱԿԷՏԵՐ

ԶՈՒՊԱՅԻՐ ԱՀՄԷՏ

Ներէ ինծի։
Կ՚ըսեմ պատին։
Կեանքս թուղթ է։
Ծնօտներս կը ժանգոտին։

Թափառող. երգող։
Երկինքը տունս է։
Վարդեր կը նետեմ
զայն կարմրցնելու։

Կեցի՛ր. այս ճամբաները
ինձմէ կ՚աճին։
Ուղեւորութիւնս պէտք է վերջանայ,
որովհետեւ նպատակակէտերս
վերջացած են։

Ծունկի գալով քահանայի պէս,
տեսնելով գնդաձեւ աչքերը
ճանճերու, փափաքս.
դատարկութիւն եւ յանկարծ լոյս։

Յարութիւն. մեռեալ եմ
անկէ՝ ապրելու փորձէն
նորէն։

Կ՚երգէ ինչպէս ես, երբ քնանամ.
աշխարհը դեղին հագած։
Երգերը ինծի համար երբեք
չեն նշանակած ինչ որ կը նշանակեն,
երբ դուն երգես։

Կը թողում քեզ. լուսապսակներ եւ հագուստներ։
Բռնի կը թողում քեզ։
Աքսորի ողբի նման։

Մոռցի՛ր զիս. ճշմարտութիւնս։
Գլուխ գործոցս է
անգոյութիւնս։

Արեւածագ. անխորտակելի արշալոյս։
Գիրքդ կը բանամ։
Էջեր չկան։

Zubair Ahmed, “Semicolons”

Անգլերէնէ թարգմանեց՝
ՃԵՍԻ ԱՐԼԷՆ

Բնագիրը՝ https://www.poetryfoundation.org/poetrymagazine/poems/150288/semicolons

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

ՀՐԱԺԵՇՏ

ԵՈՀԱՆ ՎՈԼՖԿԱՆԿ ՖՕՆ ԿԷՕԹԷ

Որքան հաճոյ է բառ մը բեկանել,
Իսկ որքան դժուար՝ պարտքը աներեր․
Բան մը խոստանալն է անկարելի,
Այն ինչ որ հակառակ է մեր սրտին։

Փորձ կ’ընես դուն հին երգեր մոգական,
Կը հրահրես զինք՝ հազիւ հանդարտած,
Դէպի օրօրոց քաղցր խենթութեան,
Կը նորոգես, կրկնապատկես վտանգ։

Ինչո՞ւ կ’ուզես դուն ինձմէ պահել քեզ,
Եղի՛ր բաց, մի՛ խուսափիր հայեացքէս,
Ուշ կամ կանուխ պիտի յայտնաբերեմ,
Իսկ դուն ալ խօսքդ ետ պիտի առնես։

Ինչ որ հարկն էր՝ ամբողջացուցի,
Իմ պատճառովս ոչինչ խանգարուի,
Ներէ՛ ընկերոջ հեռացող քեզմէ,
Անշշուկ վերադարձող ինքն իրեն։

Johann Wolfgang von Goethe, Abschied

Գերմաներէնէ թարգմանեց՝
ԻՇԽԱՆ ՉԻՖԹՃԵԱՆ

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԾԱՂԻԿՆԵՐԷՆ

ԼԻ-ԵԸՆԿ ԼԻ

Ծաղիկներէն կու գայ
սրճագոյն թուղթէ այս տոպրակը դեղձերու,
որ տղայէն գնեցինք
ճամբու թեքումին, ուր դարձանք դէպի
«Դեղձեր» ներկուած նշաններն։

Ծանր ճիւղերէն, ձեռքերէն,
ամբարներուն մէջ քաղցր ընկերութենէն
նեկտար կու գայ ճամբեզրին, հիւթեղ
դեղձեր, որ կը լափենք փոշոտ կեղեւով հանդերձ,
կու գայ ընտանի փոշին ամրան, փոշի որ կ՚ուտենք։

Օ, ներս առնել ինչ որ կը սիրենք,
մեր մէջ տանիլ մրգաստան մը, ուտել
ոչ միայն կեղեւը, այլ ստուերը,
ոչ միայն շաքարը, այլ օրերը, բռնել
պտուղը մեր ձեռքը, զայն պաշտել, ապա խածնել
կլոր ցնծութիւնը դեղձին։

Կան օրեր որ կ՚ապրինք,
իբրեւ թէ մահը ոչ մէկ տեղ ըլլար
ետին. ուրախութենէ
ուրախութիւն, ուրախութիւն, թեւէ թեւ,
ծաղիկէ ծաղիկ,
անկարելի ծաղիկ, անկարելի քաղցր ծաղիկ։

Li-Young Lee, “From Blossoms”

Անգլերէնէ թարգմանեց՝
ՃԵՍԻ ԱՐԼԷՆ

Բնագիրը՝ https://www.poetryfoundation.org/poems/43012/from-blossoms

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՄԵԾ ԲԱՆ

ՀԱՈՒԸՐՏ ՍԻՄՈՆ

Արցունքի ամէն շիթի մէջ ովկիան մը կը լողայ
Անձրեւի ամէն կաթիլի մէջ գետ մը կը հրճուի
Սրտի ամէն բաբախումի հետ որոտում մը կը բամբէ
Ամէն շունչի մէջ հովը կը խնդայ
Ամէն ժպիտի մէջ արեւը կը խօսի
Ամէն պզտիկ բանի մէջ՝ մեծ բան։

Անտառ մը կը պահուըտի իւրաքանչիւր կաղինի մէջ
Լեռ կ՚ապաստանի իւրաքանչիւր խճաքարի մէջ
Արծիւ մը կը սաւառնի իւրաքանչիւր թիթեռի մէջ
Հազարամեակ կը բնակի իւրաքանչիւր պահու մէջ
Գրադարան մը կը պարէ իւրաքանչիւր մտքի մէջ
Մեծ բան՝ իւրաքանչիւր փոքր բանի մէջ։

Մեծ ազգ մը կը ձմեռէ իւրաքանչիւր մանուկի մէջ
Մեծ ճամբորդութիւն մը կ՚ապրի իւրաքանչիւր քայլի մէջ
Մէկ միլիոն տոլար կը քնանայ իւրաքանչիւր մանրադրամի մէջ
Նուագախումբ մը կը թեւածէ ամէն երգող թռչունի մէջ
Փիղի մը սիրտը կ՚ուժեղացնէ ամէն մրջիւն
Մեծ բան՝ փոքրիկի մէջ։

Աստուա՜ծ իմ, տուր ինծի աչք, որ տեսնեմ
Մեծ բան ամէն փոքրիկի մէջ
Եւ խնդրեմ օգնէ որ հասկնամ թէ
Ինչպէս մոլորակներու հսկայ Աստուածը
Կը բնակի փոքրիկ, փխրուն սրտիս մէջ
Մեծ բան ամէն փոքր բանի մէջ։

Անգլերէնէ թարգմանեց՝
ՍՕՍԻ ՄԻՇՈՅԵԱՆ ՏԱՊՊԱՂԵԱՆ

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՄԱՄՈՆԱՅԻՆ

ՊԱՂՏԱՍԱՐ ԴՊԻՐ

Ով բռնաւոր, ուրկէ՞ ծնար,
Աշխարհի մէջ չկայ նմանդ․
Եթէ մէկու մը ձեռք չտաս՝
Զօրանալ, բերկրիլ չի կրնար։

Թագաւորներ, ինչպէս կայսրեր
Օգնութեանըդ են միշտ կարօտ,
Առանց քեզի միշտ տկար են,
Ինչպէս արջառ մը անարօտ։

Հոգիներու կորուստ բերես,
Անհուն չարիքի ծնունդ ես,
Միջնորդութեամբըդ ալ շատեր
Բազում բարիք կը պատճառեն։

Այնքան սիրով կապուին մարդիկ
Կապանքովըդ, եւ կարկամին,
Կապը անոնց որքան քաշես՝
Ալ աւելի կապուիլ կ’ուզեն։

Եթէ մէկը ուզէ առնել
Կապանքը անոնց ոտքերէն,
Սուրով եւ թուրով կը կռուին,
Թէեւ խոցեն եւ կամ խոցուին։

Կապանքիդ մէջ կարկամողներն
Քեզ ամուր կապողն անոնք են,
Անել բանտի մէջ են փակուած,
Երկաթապատ ամրափակուած։

Ամուր, հաստատուն պարիսպներ
Կը սարսին քեզմէ, սասանին,
Երբ ուժովդ զօրացածներ՝
Չնչին մարդիկ հոն կը հասնին։

Մարդը որքան սաստիկ կապես,
Այնքան սաստիկ կ’ուժեղացնես,
Եւ քեզմով որքան զօրանայ,
Այնքան երկիւղն իր կ’աւելնայ։

Երկիւղըդ ուժ կու տայ մարդուն,
Կը հզօրնայ, զի կը վախնայ․
Թուր ու դանակ կը գործածէ,
Թշնամւոյն դէմ մարտ կը մղէ։

Դուն որ ամբողջ տիեզերաց,
Շատ զօրքերու իշխան եղար,
Այս մարդոցմէ մէկը տկար
Քեզ իսկ կ’ընէ ոտքի կոխան:

Պաղտասար Դպիր, «Առ մամօնայն»

Ժամանակակից հայերէնի թարգմանեց՝
ԻՇԽԱՆ ՉԻՖԹՃԵԱՆ

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԾԻՐ ԿԱԹԻՆԻՆ ՄԷՋ ԿՈՐՍՈՒԱԾ

ԼԻՆՏԱ ՀՈԿԱՆ 

Մեզմէ ոմանք պարուրերակով[1] աճող ծառերու նման են 
իբրեւ թէ պատրաստուած ըլլան ոգիի ճամբորդութեան արահետին
դէպի աշխարհն ամէն հոգիներու։

Դիւրին արահետ չէ։
Բացուող համաստեղութեան առջեւ շուն մը կը կենայ
օգնող մեծ ձեռքէն անդին։

Շունը կ՚ուզէ գիտնալ՝
կենդանիի երբեւէ վնասեցի՞ր, արարած վիրաւորեցի՞ր,
կեանք խլեցի՞ր, որ չկերար։ 

Քարտէսիդ վրայ ասիկա առաջինն է։ Ուրիշ մը կայ,
որ ժողովուրդս ստեղծեց Մեծ Անդինէն,
որ այս աստղահոյլէն շատ աւելի հեռու կը գտնուի։

Աշխարհ մըն է, որ կարելի չէ երեւակայել սովորական միջոցներով։
Այս առաջինէն ետք
յաջորդը յաւիտենականութեան քարտէս մը կրնայ ըլլալ։

Քարտիսագրութիւն մը կրնայ ըլլալ
տարուան մէջ միայն քանի մը անգամ փայլող
զարդարանքի մեծ ոստայնի մը նման,

որ սարդ մը ինքն իրմէ դուրս բերաւ,
որպէսզի ճշմարիտ հետեւողութիւնդ վերյիշես,
ցուրտին մէջ առաջին ճերմակ շունչդ։

Յաջորդ դուռը կը բացուի, եւ Ծեր Կինը
սպիներդ կը հաշուէ։ Կը հետաքրքրուի անով, թէ ինչպէ՞ս
վիրաւորուեր ես եւ ոչ թէ մեղքի նման որեւէ բանով։

Աստղերու մէջտեղէն են բառերը, որ հիմա կը մերժենք՝ 
մինակութիւն, կարօտ, որեւէ տառապանք
որ կեանքիդ հետեւի երկինքին մէջ։

Անգամ մը որ անոնք անցնին, կեանքը
որ ունէիր կամքիդ դէմ՝ յոյսը, նոյնիսկ աղօթքները
քեզ կը տանին շրջադարձի մըն ալ երկինքի գետին շուրջ։

Linda Hogan, “Lost in the Milky Way”

Անգլերէնէ թարգմանեց՝
ՃԵՍԻ ԱՐԼԷՆ


Բնագիրը՝ https://www.poetryfoundation.org/poetrymagazine/poems/88744/lost-in-the-milky-way


[1] Հայերէն առաջարկ մը „spiral grain“ի թարգմանութեան։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՄԻՆԱՍ ԷՖԷՆՏԻ

[ԱՆՍՏՈՐԱԳԻՐ]

Մինաս էֆէնտին, Ապտիւլ Ազիզի ժամանակաշրջանին մէջտեղ եկած վայելուչ անձնաւորութիւններէն մէկն էր՝ պատրաստաբան, խօսքը չխնայող, հաճելի, քաղցր եւ սիրուած անձ մը։ Ան պետական մեծ անձերու ապարանքներուն մէջ հաւաքոյթներու ներկայ կը գտնուէր ու մեծարանքի կ՚արժանանար։ 

Ապտիւլ Ազիզի ժամանակ, [երբ] ամսականները կը զեղչուին, ելեւմուտքի նախարարը պալատին դրամ հասցնելու համար ճգնաժամի կը մատնուի եւ հրաման կը հանէ՝ ամսականէն հարիւրէ հինգ, տասը եւ երբեմն ալ քսան զեղչելու։

Մէկ կողմէն ամսականներու զեղչում կը կատարուի, փոքր պաշտօնեաները կ՚ընկճուին, զեղծումներու կը մղուին, միւս կողմէն նախարարները գործերնին կը կարգադրեն, ամսականնուն վրայ ալ նորանոր յաւելումներ կը դասաւորեն։

Ահա, այս միջոցին, պետական խորհուրդի անդամի պաշտօնին գտնուող Մինաս էֆէնտին կը տեսնէ, որ ամսագլխու աշխատավարձքէն դարձեալ հարիւրէ տասը կը զեղչուի, այդ պատճառով եպարքոսին՝ Միւթէրճիմ Ռիւշտիւ փաշային այցելութեան կ՚երթայ եւ կատարուած երկու զեղչերուն համար կը բողոքէ․ եպարքոսը զարմանքով.

– Ի՞նչ ըսել է… այդպիսի նոր զեղչում մը չկայ…- կ՚ըսէ։ 

Զանգը կը զարնէ ու դիւանապետը կը կանչէ.

– Հարիւրէ տասը զեղչ ըլլալու մասին նախարարաց ժողովին մէջ առնուած որոշում, կայսերական հրաման կա՞յ,- կ՚ըսէ։ 

Դիւանապետը սատրազամ [եպարքոս] փաշային մօտենալով, ականջին գաղտնի բաներ մը կ՚ըսէ․ այդ ժամ, սատրազամը Մինաս էֆէնտիին դիմելով.

– Ո՛չ, Մինաս էֆէնտի, մի՛ մտահոգուիր.․. ամսականի նուազեցում չկայ… այս անգամ հարիւրէ տասը զեղչուածը ամսականի նուազեցում չէ, այլ օգնութիւն է, Թոփթաշըի մէջ խենթանոց կը շինուի, անոր ծախսերը հոգալու համար կայսերական հրամանով բոլոր պաշտօնեաներուն ամսականէն հարիւրէ տասն օգնութեան վերապահուած է, հարցը ասոր կը վերաբերի…- կ՚ըսէ։ 

-Աստուած ձեզի կեանք տայ, էֆէնտիս. հիմա գոհ եմ ու հանգիստ. խենթանոց շինելու համար հարիւրէ տասը չէ, հարիւրէ յիսուն վերապահում ալ ըլլայ՝ ոչ ոք կը բողոքէ…։

– Ինչո՞ւ։

– Որովհետեւ, էֆէնտի՛ս, եթէ ամսականի զեղչերը եւ վերապահումները  շարունակուին, վերջաւորութեան բոլորիս երթալիք տեղը հոն է․ անոր համար…։

Մինաս էֆէնտին շրջան մը անպաշտօն մնալով, պաշտօնի մը նշանակուելու համար Միւնիֆ փաշայի միջնորդութեան կը դիմէ.

– Քիչ մը համբերատար եղի՛ր, Մինաս էֆէնտի… եւ լեզուդ բռնէ՛, ամէն տեղ բերանդ եկածը կ՚ըսես, մեծ պաշտօնատարները կը նեղացնես, լեզուիդ պատիժը կը կրես…-կ՚ըսէ։ 

– Իրաւունք ունիք, էֆէնտի՛ս… եթէ ես լեզուիս պատիժը կրեմ, միայն ես կը կրեմ… սակայն, ձեր՝ պաշտօնատար մեծ էֆէնտիներուդ լռութեան պատիժը ամբողջ երկիրը կը կրէ…։

Մինաս էֆէնտիին պետական խորհուրդին մէջ եղած ատեն, ամէն օր, կայսերական հրամանով, նախարարներուն տղաներէն, փեսաներէն մէկը պետական խորհուրդին մէջ պաշտօն կը ստանար, ժողովին ընթացքին դահլիճներուն մէջ նստելու տեղ չէր մնար։ Ո՛վ որ շուտ գար՝ պաշտօն կը ստանար, զրոյցներ կը կատարուէին, իսկ ուշացողները ոտքի կը մնային։ 

Մինաս էֆէնտին պետական խորհուրդի նախագահ Սուպհի փաշային քով երթալով՝

– Էֆէնտիս, հանրակառքերու մէջ ոտքի կեցողներուն համար [իսկ] բռնակներ կան, նախարարաց շրջանակներուն մէջ ալ առաստաղներէն սանկ բռնակներ շինելու համար հրաման տուէք, [որպէսզի] գոնէ ոտքի կեցողներուն համար յենելու տեղ մը ըլլայ…- կ՚ըսէ։ 

Օսմաներէնէ թարգմանեց՝
ԳԱՅԻԱՆԷ ՆԱԼՊԱՆՏԵԱՆ

«Թիւրք հայաթը» ազգային, պատկերազարդ, ընտիր, աժան երկշաբաթաթերթ, խմբագիր՝ Ֆազլը Նեճիպ, թիւ 23, 1 Փետրուար 1926, Կ. Պոլիս։ 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: