ԺԱՄԱՆԱԿ ԱԼ ՊԻՏԻ ՉՎԱՏՆԷՐ

42252258_282786812347725_5174669768946352128_n

ՀԵՐՎԷ ԺԷՕՐԺԸԼԷՆ

Հին շէնքերուն միջեւ գտնուող բակը մութ էր: Միայն բարձր յարկերը Միջերկրականէն առատօրէն լոյս կը ստանային: Ամէն շէնքերը հաւասարապէս բարձր չէին: Շինարարութեան այս քաոսը ամբողջ քաղաքին մէջ տարածուած էր։ Նորեկ օտարը այս վիճակը ընդունած էր: Իր երկիրը վստահաբար աւելի կազմակերպուած էր, բայց շինարարութեան այս դաշնակցութիւնը զինք անտարբեր դարձուցեր էր: Հանրային կամ պաշտօնական դաշնակցութիւններ ընդհանրապէս կասկածելի կը գտնէր: Ըստ իր կարծիքին, ստիպող նկարագիր կʼունենային անոնք, եւ կը կարծէր, որ մէկը իրաւունք չունէր այլեւս զինք որեւէ բանի ստիպելու: Այս իր տրամադրութիւնը անցեալին իրեն դժուարութիւններ պատճառած էր: Այսքանը գիտէր, բայց վարուելակերպը չէր փոխեր: Պատրաստ էր ատոր գինը վճարելու:

Յարկաբաժինը պզտիկ էր, բայց իրեն կը բաւէր: Բաւական բարձր եւ լուսաւոր էր: Պատշգամն ալ փոքր էր, բայց կրնար զայն բոյսերով լեցնել: Հոն ձմեռ ատեն բոյսերը չէին մեռներ: Երկրին վերջին շռայլութիւնն էր: Միջազգային ելեւմտական համակարգը զայն անվերջ կը չարչարէր: Պետութեան պատասխանատուները անհաւատալի ձախաւեր եղած էին: Հաշիւ վճարողը ժողովուրդն էր, որ միայն արտագաղթելու մասին կը մտածէր: Բոլոր երկիրներուն մէջ, այս աշխարհագրական գօտիին մէջ, հարիւր հազարաւոր բնակիչներ կորսուած էին, 1990ականներէն ի վեր: Երկրին վիճակը արդի Գուպայինը կը յիշեցնէր: Մարդը կը կարծէր, որ ինչ որ համայնավարութիւնը կը յաջողէր իրականացնել, դրամատիրութիւնն ալ կրնար կատարելապէս գոյացնել, նոյնիսկ աւելի լաւ կերպով, քանի որ տիրող Բողոքականութեան մնացորդները զոհերը կը համոզէին, որ իրենց ճակատագիրը կʼարժէր եւ ոչ մէկ ղրուշ աւելի: Գերմանացի վարչապետուհիին՝ իմաստուն ոճով երկիրը քանդելը ամէն ինչ տկարացուցած կան մահացուցած էր: Իմաստո՞ւն կամ անգութ: Ո՞վ պիտի որոշէր: Ինք քանի մը տարի հոս մնալէն ետք կայուն կարծիք ունէր: Կարգ մը մշակութային յատկութիւններ դիւրաւ չէին անհետանար: 1945ի պարտութիւնը ամէն ինչ չէր սրբագրած: Սրբագրել կամ ալ սրբագրուիլ միայն զուր փորձեր կրնային ըլլալ: Փողոցներուն մաքրութենէն մինչեւ հանրային կրթութեան կազմակերպութիւն ամբողջ երկիրը կը փլէր: Լէոնարտօ Փատուրայի վէպերուն գունաւոր տխրութիւնը հիմակուայ երկրին իսկական վիճակին չէր հասներ:

Ընկերներ ունէր: Վստահ չէր, թէ խորքին մէջ միայն պարզապէս ծանօթներ չէի՞ն: Շատ էին: Իր երկրին մէջ լման օրեր կրնար անցընել առանց մարդկային երես տեսնելու: Իր նախկին կողակիցին երեսը հիմա մարդկային չէր կրնար համարել: Այս նոր տեղը նոր անձերու հետ ծանօթանալը ամենադիւրինն էր: Դժբախտութեանց հակառակ, մարդիկ առօրեայ կեանքին մէջ բաւական համակրելի կը մնային: Ամենադժբախտները այլեւս կամ օտարութեան մէջ կը գտնուէին կամ ալ իր ընկերական դասակարգին չէին պատկաներ: Գրողներ, նոյնիսկ ապաստանած թուրք գրողներ, գործակիցներ, ուսանողներ եւ իր քանի մը ընթերցողները իր նոր շրջանին կը պատկանէին: Իր տրամադրութիւնը փոխած էր: Իր ատամնաբոյժը նոյնիսկ համակրելի կը գտնէր: Մարդը միայն ակռաները չէր բուժեր, անսպասելի զանազան դիտողութիւններ ըրած էր, որոնք զինք զարմացուցած էին: Ատամնաբոյժին շնորհիւ իր ամբողջ մարմնին աւելի զգոյշ կը նայէր, նոյնիսկ սկսած էր մարզանք ընել: Առանց որեւէ Գասթրոյի լուռ յեղափոխութիւն մըն էր: Այսպէս է նոր երկիրը՝ մարդիկը յաճախ աւելի ուշադրութիւն կʼընծայէին քան հին երկրին մէջ: Թերեւս անհիմն գաղափար էր, բայց իր կեանքը կը դիւրացնէր, զինք խանդավառութեամբ կը լեցնէր։ Աւելի ուշադրութիւն կʼընէր իր հանգստութեան հիմա քան առաջ: Փարատոքսներէն այլեւս չէր վախնար: Ամէն ինչ հասկնալ կամ ամէն ինչ շտկել եւ աւելի արդարօրէն կազմել իր պարտաւորութիւնները չէին այլեւս եւ ուշ ընդունած էր այս վիճակը:

Հեռաձայնին ձայնը լսուեցաւ: Երիտասարդ մը զինք կը փնտռէր: Իր նոր գիրքը կարդացած էր եւ իր հետը այս պատմութեան շրջանին մասին կʼուզէր խօսիլ: Ան ուրախացաւ փոքր եւ տաք յարկաբաժինը ձգելով: Շապիկ մը անցուց, իր շուտով հանդիպելիք սեւ եւ խելացի աչքերուն մասին մտածելով որոշուած սրճարանը շտապեց: Հոս կեանքը ամենէն անսպասելի պայմաններուն մէջ էր եւ ինք հաճոյք կʼառնէր եղեր նոր խոստումներ, գրեթէ կէս-խոստումներ ընելէն: Ու հիմա ժամանակ ալ պիտի չվատնէր:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

ԺԱՄԱՆԱԿԻՆ․․․

41705714_396122640923478_7533608911924887552_n

ՀԵՐՎԷ ԺԷՕՐԺԸԼԷՆ

Դասախօսները նորէն իրենց չգիտցածները պիտի դասաւանդեն: Նորէն իրենց լաւ չպատրաստածները պիտի ներկայացնեն անտարբեր եւ յոգնած գործակիցներուն, որոնք նոյնպէս իրենց խանդավառութիւնը մոռցած են: Լուրջ երեւիլը միակ նպատակն էր այլեւս այս պզտիկ համալսարանական աշխարհին մէջ: Հմուտ էին կամ եղած էին ծերանալէն, ձանձրանալէն կամ անտարբեր դառնալէն առաջ: Մեծամասնութիւնն ալ բնաւ անակնկալի պատրաստ չէր: Ամէն մարդ դասարանէ դասարան կամ գիտաժողովէ գիտաժողով կը վազէր: Մտքի թարմութիւն պահողներ կամ մշակողներ անսպասելի քիչ էին: Դասախօսները իբր թէ երիտասարդ հոգիներ պիտի մեծցնէին, պիտի քաջալերէին ու յառաջ պիտի տանէին։ Ինչ որ է։ Ինք իր գործը կը տանէր: Կը փորձէր ոչ մէկու մը վնասել: Ասիկա միշտ բաւարար չէր չխանգարուելու համար, քանի որ խիստ հմուտ եւ ուսեալ անձերը ծայրայեղ անգութ էին: Այսքանը հասկցած էր, բայց երկար տեւած էր մինչեւ որ գիտակցական այս կէտին հասած էր: Գիտակից դառնալը լեղի եղած էր: Բայց հիմա այս բոլորին մասին չէր մտածեր:

Գալ ամիս դասերը նորէն պիտի սկսէին: Ատկէ առաջ նորէն Պոլիս պիտի երթար: Ինք հոն ալ օտար էր, բայց հոն ալ բնիկ կը զգար: Իր նախկին կեցութեան ընթացքին զարմացած էր, որ այսքան շատ ծանօթներ ունէր հոն, հակառակ որ միշտ կարճ ժամանակ հոն մնացած էր: Քանի մը լեզուով հեղինակներ, ընկերներ, գործիչներ, հրատարակիչներ եւ թարգմանիչներ զինք փնտռած էին: Նոյնիսկ առձեռն հեռաձայնի թիւի մը պէտք ունեցած էր, ամէն ուզողի հետ խօսելու համար: Ոչ մէկ տեղացի իր ազգին անդամ էր: Ալ չէր ուզեր իբր հայ, սեֆարտի կամ հոռոմ նկատուիլ: Վերջերս քանի մը այլազգ անհատներ իրեն հետ անբաղդատելի աւելի շնորհքով վարուեր էին, քան իր հին յարգածները: Անկէ գոհ էր: Բոլորովին տարբեր մօտեցում մը ունէր հիմա: Ինք ոչ մէկը կանխաւ կը մերժէր: Աւելի լայնախոհ անձերու կը ծանօթանար հիմա: Որեւէ տեսակ կեթթոյի մթնոլորտէ դուրս ելած էր: Ամուսնալուծումէն եւ զանազան այլ դաւաճանութիւններէ յետոյ նոր հաւասարակշռութեան մը հասած էր: Ինք պարզապէս օտար էր եւ այսպէս ալ լաւ էր: Իր օտար հնչումէն այլեւս չէր ամչնար: Ոչ մէկ բանէ այլեւս կ’ամչնար: Գոնէ թրքական առոգանութիւն չունենար հայերէն խօսած ատեն: Գոնէ կոպիտ յունական հնչում չունենար թրքերէն խօսելու փորձերուն ժամանակ: Օտար էր ամէն մարդու համար Պոլսոյ մէջ, բայց ասիկա իրեն հիմա յայտնի էր, այս հսկայ քաղաքին մէջ: Որեւէ եկեղեցի չէր երթար: Աս ալ վերջացած էր: Մզկիթ բնաւ չէր ուզեր մտնել: Հրէական սինակոկ նոյնպէս իրմէ հեռու կ’երեւար: Կրօնքէն զզուած էր: Այս տեսակ կեղծաւորութենէն ազատուած էր: Կը յիշէր, թէ ինչպէս, իբր թէ իրեն մօտիկներ Գանատայի փաքիստանցիները կը հեգնէին Գեղարդի վանք երգելու երթալէն առաջ: Գանատական անձնաթուղթ ունեցող պարզուկ գանատացիներուն վրայ խնդալը իրեն տարօրինակ, ո՛չ ուղղակի անընդունելի թուած էր: Աս յիշելով փսխէր պիտի:

Օտար էր եւ այսքանը գիտէր: Այս նոր գիտակցութիւնը որոշ ուժ ալ կը բերէր իրեն: Անշուշտ երբեմն իր ծնած երկրին մասին կը մտածէր: Բաւական մեծ եւ ազդեցիկ երկիր եղած էր: Հիմա նշանակութիւնը աւելի սահմափակ էր: Երկրին ղեկավարները ամէն տեղի պէս, արեւմտեան աշխարհին մէջ, բաւական ծիծաղելի անձեր էին: Անոնք միայն դէպի աւելի անհաւասարութիւն եւ անարդարութիւն կը տանէին իրենց ընկերութիւնը: Այս կացութիւնը աւելի երկար պիտի տեւէր, քանի որ հանրապետական իտէալները ժամանակին հզօր եղած էին: Բայց միտումը հոն ալ նոյնն էր: Երբեմն կը զարմանար, որ աշխարհագրական իմաստով հեռացած էր, մինչդեռ իր խորհելակերպը հանրապետութեան սկզբունքներուն վերադարձած էր: Իր հեռանալը պայման եղած էր միշտ հոն մնացողներէն աւելի հաւատարիմ ըլլալու հանրապետութեան։

Առանց դառնութեան, օդանաւու տոմսակ գնելէն վերջ, համակարգիչը գոցեց: Երկու շաբաթ վերջ Աթէնքը պիտի ձգէր եւ Պոլիս պիտի երթար: Կարճ ատեն ինքն իրեն արտօնեց յուսալ, որ hոն նոր դէմքեր եւ նոր գիրքեր պիտի գտնէր: «Տակաւին ախորժակ ունի եղեր»․ տեսակ մը երկիւղով եւ մանաւանդ նախանձով կ’ըսէին նախկին մօտիկները ժամանակին:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՄՕՏԻԿ ԿՐՆԱՐ ԴԱՌՆԱԼ

41425669_243629219668881_2843939593210822656_n

ՀԵՐՎԷ ԺՕՐԺԸԼԷՆ

Ան շատ երիտասարդ էր: Ամէն ինչով կը հետաքրքրուէր: Պատմութիւն կ’ուսանէր, բայց օտար լեզուներ ալ կը սորվէր: Տեղական եւ օտար գրականութիւն կը կարդար: Ատեն մը ուզած էր սկսիլ հայերէն սորվիլ, միայն այն պատճառով որ իր համալսարանին մէջ օտար, արտասովոր ուսուցիչ մը կար: Շուտ հասկցած էր, որ ան շատ վտանգաւոր մէկը կրնար ըլլալ եւ որ այս օգուտ չունեցող լեզուն սորվիլը ժամանակի եւ ուժի կորուստ պիտի ըլլար: Ուսուցիչին հետ այս մասին բնաւ չէր խօսած: Ի՞նչ պէտք ունէր այս մարդը վիրաւորելու: Անոր հետ յաճախ չէր խօսեր: Իմաստ չունէր: Դասէն քաղուած կարգ մը գաղափարներ կը գնահատէր: Այսքա՛ն:

Ինք երիտասարդը նկատած էր: Զայն անսովոր արթուն կը գտնէր: Խելացիութիւնը միշտ խիստ հմայիչ գտեր էր: Երկրին տագնապը մտաւորի հանդէպ հետաքրքրութիւնը ամբողջովին չէր մեռցուցած անոր մէջ, մինչդեռ անոր տարեկիցները շուտ դրամին հասնելու եւ հեռու արտագաղթելու մասին կը մտածէին: Բոլորին յաճախանքն էր ալ: Միայն գոց սորվելու համար կու գային դասերուն, եթէ գային: Պատրաստ էին գիրքերու ամբողջ գլուխներ գոց սորվելու, լաւ նիշ ստանալու համար: Ինք գիտէր, որ իր գործակիցներէն շատերը միայն այսքան կը պահանջէին: Ի՞նչ էր պատճառը, ի՞նչ էր արդիւնքը: Յայտնի չէր: Միակ վստահ գիտցածը այն էր, որ փոխուելու յոյս քիչ էր: Աս զինք կը խանգարէր: Ինք այնքան հմուտ մէկը չէր: Ուսեալ էր անշուշտ, բայց թութակի պէս բնաւ պէտք չէր ունեցած որեւէ բան մը գոց սորվելու: Իր երկիրը 1968էն վերջ քանի մը եզրակացութիւններ ըրած էր: Անցեալը անվերջ եւ ամլօրէն կրկնելը արժէք այլեւս չունէր: Աս նուրբ եւ բազմադիմի նիւթ էր: Գիտէր որ իր ծնողքին սերունդը մշակութային փոխանցումը որոշ չափով կեցուցած էր: Զոր օրինակ՝ ինք քրիստոնէութենէն քիչ բան ժառանգած էր: Խնդալով ինքն իրեն կ’ըսէր, որ իր ընտանիքէն կաթոլիկութեան միայն ջղագարութիւնները ստացած էր: Կը հաւնէր Յունաստանի մէջ ուղղափառութեան հոգեկանութեան տարբեր շեշտը: Թերեւս նոյն հիւանդագին կրօնքն էր, բայց գոնէ ձեւերը տարբեր էին: Եւ զինք չէին վիրաւորեր: Ամէն պարագայի իր ծանօթները – քանի մը բացառութիւններէ զատ – հաւատացեալ չէին: Երիտասարդը ուղղակի անաստուած էր, հակառակ որ Քրիստոս էր անունը: Նոյնպէս, հին երկիրին մէջ իր աղջկան ընկերոջը անունը Անժել էր, հակառակ որ անոր ընտանիքը բնաւ հաւատացեալ չէր: Չէր զարմանար ալ միւսերուն ներքին հակասութիւններուն վրայ։ Վարժ էր ալ: Միւսներէն բան ալ չէր պահանջեր: Ամէն մարդ իր կրցածին չափ կը յառաջանար կեանքին մէջ: Յաճախ քիչ էր կրցածը: Սա պարզապէս պէտք էր ընդունուէր:  Անսովոր երիտասարդն ալ բոլորովին տրամաբանական անձ մը չէր:

Ան ընկերուհի ունէր: Երկուքն ալ նոյն կուսակցութեան անդամ էին: Քիչ էին անոնց սերունդին մէջ անոնք, որոնք տակաւին քաղաքականութենէն որեւէ բան կը յուսային: Յոյն վարչապետը, իբր թէ ծայրայեղ ձախակողմեան՝ հիմա ամենէն «նոր-ազատական» քաղաքականութիւնը կը ստիպէր խեղճ երկրին։ Կուսակցութեան մէջ անշուշտ ամէն ինչ անոր ուզածին պէս չէր, բայց գոնէ հաւաքական հեռանկար մը կար: Կեանքը եղեր միայն ամէն միջոցով հարստանալ եւ մերձաւորը մեռցնել չէր: Այս համեստ տեսակի հաւատքին պէտք ունէր:

Տարօրինակ, օտար, նոր ուսուցիչը այսքան անակնկալօրէն տարբեր չէր անոնցմէ:

Երբեմն օտարը անսպասելի մօտիկ կրնար դառնալ:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

 

 

ԻՆՔ ՊԱՐԶԱՊԷՍ․․․

40964531_1027600860734118_3673570048930217984_n

ՀԵՐՎԷ ԺՕՐԺԸԼԷՆ

Մեկնած պահուն միշտ ուրախ կը զգար: Իր բնակած տեղէն մինչեւ իր խանութը քառորդ ժամ պիտի քալէր: Երթալը դիւրին էր, քանի որ Կիզի – իր թաղը – քիչ մը աւելի բարձր էր Էքսախիայէն: Խանութը համեմատաբար պզտիկ էր, բայց իրն էր: Միեւնոյն ժամանակ երկու, շատ-շատ երեք յաճախորդ կրնար բովանդակել: Վնաս չունէր: Տագնապէն վերջ դրամը չէր բաւեր աշխատող վճարելու համար: Տագնապ բառը հեգնական էր: Տագնապէն զատ ուրիշ ի՞նչ տեսեր էր իր կեանքին ընթացքին: Երկիրը բնաւ հարուստ չէ եղած: 1980ականներուն պատրանք ունէր արեւմտեան եւրոպական երկիր մը ըլլալու: Ինչպէ՞ս կրնար աւելի հեշտ վիճակ մը տեսնել հիմա: Ինչ որ էր, դրամը քիչ էր: Վարժուած էր: Ծնողքը եւ քոյրը միշտ համեստ ապրած էին: Անշուշտ երազներ կային: Ֆրանսա երթալ պտտելու միշտ պատրաստ էր: Ժամանակին նոյնիսկ բաւական լաւ ֆրանսերէն կը խօսէր: Մէկ-երկու անգամ գացեր էր: Հաւներ էր: Փարիզը կատարեալ չէր: Բնակիչները սոսկալի անկիրթ կը վարուէին, բայց Աթէնքի բաղդատմամբ որքա՜ն աւելի առաջ էր ամէն ինչ: Շատոնց հոն չէր գացած: Իր միտքը այս օրերուն միայն մայրը ունէր: Մէկ ամիս անհանգիստ էր ան: Բուն պատճառը չէին գտներ բժիշկները: Ընդհանրապէս յոգնած էր կինը:

Այսօրուան ժամադրութեանց ցանկը լեցուն էր: Վերամուտը կը մօտենար եւ աթէնքցիները իրենց տեսքը կը ջանային շտկել: Սեպտեմբերին յաճախորդներուն ամառնային տերտերուն մասին պիտի լսէր: Տիկին Սթամաթօփուլու իր մանչը տեսած պիտի ըլլա՞ր: Անոր հետ խօսած պիտի ըլլա՞ր: Խեղճ կինը արդէն չէր հասկցած, որ տղուն գլխէն ֆութպոլէն եւ աժան աղջիկներէն զատ քիչ բան կ’անցնէր: Ի՞նչ պիտի պատմէր նորէն: Այցելութեան չէր եկեր: Կա՞մ եկեր էր, բայց գրեթէ չէր խօսեր եւ միայն հեռատեսիլ դիտեր էր: Ալեքսն ալ այսօր պիտի գար: Համակրելի երիտասարդ մըն էր: Միայն իր գիրքերով կը զբաղէր: Շատախօս միայն երկու տարի առաջ դարձած էր: Իբր թէ մէկէն ներքին սառոյցը հալած էր: Ինք լաւ չէր գիտեր՝ ինչո՞ւ: Ամէն մարդ – ոմանք շատ շուտ, ուրիշներ՝ աւելի ուշ – օր մը սիրտը կը բանար: Ուզէր-չուզէր պէտք էր լսէր: Համաձայնէր կամ ոչ, լրջօրէն կը լսէր: Իբր թէ ինք հարց չունէր: Քիչ էին այս մասին հարցնողները: Հասկացողութիւն, երբեմն ալ ցաւակցութիւն կը յայտնէր: Միշտ քաջալերած էր իրեն բացուող յաճախորդները: Կը պատահէր, որ բնաւ հետաքրքրական ըսելիք չունենային կամ շինծու խնդիրներ տեւական ստեղծէին: Ինք զանոնք կը մխիթարէր – անկեղծօրէն նոյնիսկ: Ամէն մէկուն սա տպաւորութիւնը կ’ընծայէր, որ ամէն մարդ կարեւոր եւ արժէքաւոր էր: Աս էր իր իշխանութիւնը: Այս պարագային մէկը նկատի ալ չէր առներ, որ ինք պարզապէս սափրիչ էր:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՄԱՆՈՒԿԸ ԿԸ ՃՉԱՅ

37245563_1965520880164606_4054314454429466624_n

ԼԵՌՆԱ ԳԱՐԱԳԻՒԹԻՒՔ

– Ընկա՜, ընկա՜…

– Ի՞նչ կ’ուզես, հոգիս, ինչո՞ւ կու լաս, չեմ հասկնար:

– Ընկա՜, ընկա՜… ուաա՜…

– Կեցի՛ր, նայիմ ի՞նչ է տերտը: Տակը մաքուր է, փորն ալ՝ կուշտ: Եկո՛ւր, փաշաս, մեծ մամային գիրկը, ինչո՞ւ կու լաս:

Այս քնքոյշ խօսքերով կը սիրէին զիս, սակայն չէին հասկնար, թէ ի՛նչ կ’ուզէի:

– Ի՜նչ որ ըրի՝ չլռեց, մամա՜: Մէկ տեղը կը ցաւի՞, փորի՞կը: Տաքութի՞ւն ունի արդեօք: Կեցի՛ր, ջերմաչափը բերեմ:

– Ընկա՜, ընկա՜…

– Աղջի՛կս, աս չօճուխին ջուր տուի՞ր:

– Ջո՞ւր… չէ՜:

– Եաւրո՜ւմ, ծարաւցեր է չօճուխը:

– Ընկա՜… այո՛, չլայի, ի՞նչ ընէի, ընկա՜… ինչպէ՞ս հասկցնէի, թէ ջուր կ’ուզեմ: Եթէ մեծ մամաս չ’ըլլար, մայրս պիտի չհասկնար, թէ ի՛նչ էր ուզածս: Ջուր կ’ուզեմ, ջո՛ւր, ներսս կ’այրի, մամաճիկս:

Մայրս անմիջապէս խոհանոց վազեց, որ սրուակը բերէ. մէջը դրուած էր արծաթէ դգալ մը: Անմիջապէս բացաւ պահարանը, հոնկէ առաւ արծաթէ, փոքրիկ գաւաթը, որուն վրայ անունս փորագրուած էր: Կնքահօրս եւ կնքամօրս աչքալոյսի նուէրն էր: Երբ ծնայ, որոշ էր, որ ո՛վ պիտի ըլլար կնքահայրս: Շատ քէլլի-ֆէլլի (փարթամ, հարուստ) մարդ էր ան: Կ’ուզէր, որ ամէն բան տեղը տեղին, օրէնքին համաձայն ըլլար: Պոլսեցի վաճառական մը, որ երբ շուկայէն ներս մտնէր, արդէն ամէն մարդ բարեւի կը կենար:

Երբ նշուած առարկաները կ’օգտագործուէին զանազան պահանջներս գոհացնելու համար, պահ մը կը մտածէի, թէ թագաւորական ընտանիքի մը կը պատկանէի: Արծաթէ դգալներ, գաւաթներ, որոնցմով ջուր պիտի ըմպէի: Ըմպե՞լ. ի՞նչ է ատիկա, հազիւ կաթիլ մը կը կաթեցնէին: Պուտ մը ջուր կ’իջնէր կոկորդէս վար: Բան մը կլլելը կամաց-կամաց կը սորվէի, այո՛, մամայիս համով կաթը ծծելով կը կշտանայի, սակայն առարկայով մը բան մը ճաշակելու դեռ նոր կը վարժուէի: Երբ այս հեղուկը կ’իջնէր որկորէս, օ՜հ, կը զովանայի: Է՜, մամա՜, աս մատ մը չօճուխը ծարաւ ձգել քեզի կը վայելէ՞ր: Ի՞նչ ընէր մարս, ճահիլ աղջիկ…: Դեռ քսան տարեկան՝ գրկած էր իր անդրանիկ զաւակը: Երբ ծներ էի, բժիշկները առաջին հերթին ցոյց տուած էին, թէ բան մը կը կախուէր բացի պորտալարէն: Հիւանդապահուհին ալ, երբ լուրը կու տար ընտանիքիս անդամներուն, թէ արժանացեր էին մանչ զաւակի, կը պչրէր խօսելու ընթացքին, որ սանկ աղուոր աչքալոյսի նուէր մը սահէր գրպանէն վար: Է՜, հէլալ ըլլայ, քանի որ ամէն մարդ վրաս կը դողար. ըսել է, թէ այնքա՜ն յարգի էր կախուածը:

– Աչքերնիդ լո՜յս, մանչուկ մը ունեցաք, բախտաւոր զաւա՜կ ըլլայ…:

Ի՜նչ ալ հաւալը էի: Կը ներկայանայի հիւրերուն, որոնք կու գային զիս՝ նորածինս տեսնելու: Եթէ տնեցիները չամչնային, շորս պիտի բանային եւ ամէն եկողին պիտի ցուցադրէին, թէ մանչ էր ծնածը: Ա՜խ, իմ սիրելի՛ մայր, հիմա դո՛ւն այս տղուն այնքան կարեւորութիւն տո՛ւր, սակայն անոր պուտ մը ջուր ուզելը, ծարաւ ըլլալը մի՛ հասկնար, ըլլալի՞ք բան է:

Իսկ գալով արծաթին… արծաթէ դգալը եւ գաւաթը իրենց տեղէն կ’ելլէին մեծ հանդիսութեամբ եւ պուտ մը ջուր կը կաթէր շրթունքիս, լեզուիս, քիմքիս եւ կուլ կու տայի ատ կաթիլը, քիթս-բերանս ձեւէ ձեւ խոթելով:

Մենք թագաւորականի, ազնուականի դասակարգէն չէինք, սակայն արծաթը շատ յարգի մետաղ մըն էր այն ատեն, ինչպէս հիմա: Շատ մը տուներու մէջ, մանաւանդ մանուկները մեծցնելու ընթացքին, արծաթէ առարկաներ կ’օգտագործուէին, մանաւանդ իբրեւ ջուրի սրուակ: Տնեցիներէն ոչ մէկը քիմիագէտ էր, սակայն արծաթին ազդեցութիւնը գիտէր: Այս մետաղը ջուրին կարծրութիւնը կը փոխէր:

Ահա՛, մեծցայ արծաթէ առարկաներով: «Ընկա՜» բացագանչութիւնս պակսեցաւ: Սկսայ քալել, վազել, խօսիլ, խաղալ ու խնդալ: Օր մըն ալ տեսայ, որ արծաթեղէնները հինցեր են, սեւցեր են․ բոլորը հաւաքեցի, ինչ որ կար՝ դգալ, պատառաքաղ, գաւաթ, շաքարաման, նորոգել տուի, վրան աւելցնելով նոր տեսակներ, նոյնիսկ կարգ մը բաներէն՝ երկուքական:

Երբ երկուորեակներս ծնան, ծննդեան լուրը շատ ուրախ իրարանցում մը պատճառեց ընտանիքին անդամներուն: Սենեակը զարդարուած էր ժապաւէններով, փուչիկներով, պուպրիկներով: Հիւրերուն կը հրամցուէին շոքոլաներ, անուշեղէններ: Տուն այցելողներ իրենց բարեմաղթութիւնները կ’ընէին: Սակայն, ըստ էութեան, ինծի այնպէս կը թուէր, թէ մէկ բան պակաս էր…: Շոր բանալու եւ բան մը ցուցնելու… կատակը…:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԲԱՆՏԱՐԿՈՒԱԾԸ

36301758_933143916867608_8993279373108838400_n.jpg

ԼԵՌՆԱ ԳԱՐԱԳԻՒԹԻՒՔ

Երբ այս առաւօտ արթնցայ, դեռ օրը չէր լուսցած. աչքերս դարձեալ փակեցի: Կը շնչէի, կը զգայի, թէ շունչս հետզհետէ կը դանդաղէր ու կը պատրաստուէի դարձեալ քունի անցնիլ: Միտքս արթուն էր, սակայն մարմինս՝ ոչ: Յանկարծ մարմնիս վրայ խտղտանք մը զգացի. աչքերս գոց կը պահէի: Խտղտանքը կը սկսէր գլխէս եւ կը հասնէր մինչեւ ոտքերուս ծայրը: Թեւերուս վրայ վեր-վար բան մը կը պտտէր: Կարողութիւն չունէի աչքերս բանալու եւ հասկնալու, թէ ի՛նչ էր, որ հեշտօրէն կը գգուէր զիս:

Քնացեր եմ եւ արեւը ծագեր է:

Երբ աչքերս բացի, ամպ մը կար գլխուս վերեւ՝ սպիտակ, լուսաւոր, պայծառ ամպ մը, սակայն չոր, անանձրեւ: Առաստաղը չէի կրնար տեսնել: Ո՞ւր էի. չէի հասկնար: Երբ քիչ մըն ալ յստակացաւ նայուածքս, հասկցայ, թէ ամպ մը չէր, այլ ցանց մը, որուն մէջ բանտարկուեր էի եւ զոյգ մը սեւ կէտեր ինծի կը նայէին: Թրթուր մըն էր, որ աչքերը սեւեռած էր վրաս: Բանտարկուեր էի անոր խոզակին մէջ: Երբ աւելի ուշադրութիւն դարձուցի, տեսայ, որ շուրջս թելեր կախուեր էին՝ խոզակին մետաքսէ թելերը… շատ կանոնաւոր հիւսուած խոզակի մը մէջն էի:

Ջանացի մէկ կողմը ծակել, սակայն ի զո՜ւր, կարծր էր: Ոտքով ջանացի, որ կոտրեմ խոզակը, բայց ո՛չ, այդ ջանքս ալ ապարդիւն մնաց: Ուր որ կը դպչէի, թելերը կրկին կը փաթթուէին այն մասին շուրջ եւ անմիջապէս կը կարծրանային: Այո՛, բանտարկուեր էի․ ուր որ պառկեր էի բանտ մըն էր: Ինչ շարժում որ ընէի, զոյգ մը աչքեր զիս կը դիտէին: Թրթուրը աչքերը կը բացխփէր եւ մարմինը օղակ առ օղակ կը լայննար ու կը կծկուէր: Արդեօ՞ք ես անոր բոյնը գրաւեր էի, թէ ան զիս բանտարկեր էր՝ չէի գիտեր, սակայն գիտէի, որ ես տանս մէջ, անկողինիս մէջ քնացեր էի: Սահմռկեցայ: Որովհետեւ ո՛չ միայն խոզակին մէջ բանտարկուեր էի, այլեւ՝ ձերբակալուեր թրթուրին նայուածքէն, որ կեդրոնացեր էր միայն վրաս:

Հիմա ի՞նչ պիտի ըլլար: Ինչպէ՞ս պիտի ազատէի հոսկէ, թրթուրին ձեռքէն: Եթէ պոռայի՝ ձայնս կը լսէի՞ն: Ե՞րբ լսելի եղան ձայները: Ե՞րբ կրցանք անճար մարդոց օգնութեան հասնիլ: Ո՞վ իր հանգիստը կը խանգարէ եւ ուրիշի մը պահանջքին պատասխան կու տայ: Ո՞վ, որո՞ւ իր ձեռքը երկարեց: Բոլորս ալ յանգած ենք այն եզրակացութեան, որ եթէ մէկու մը օգնական ըլլամ… չեմ ըլլա՜ր, եթէ ձեռքս տամ, զիս թեւէս վար կը քաշէ: Աւա՜ղ…:

Ինչպէ՞ս պիտի ազատէի՝ բնաւ գաղափար չունէի: Որքա՞ն ժամանակ պառկած վիճակի մէջ կրնայի մնալ: Ի՞նչ պիտի ուտէի կամ խմէի: Հապա ա՞ն զիս ուտելու ելլէր: Եթէ ուտելու համար բանտարկած էր… ուրկէ՞ պիտի սկսէր, որքա՞ն ատենէն կրնար հատցնել: Ո՜հ, ինչե՜ր կը մտածէի: Դարձեալ փորձեցի ազատումի համար միջոց մը: Սակայն ապարդիւն ջանքերով տապլտկեցայ: Ամէն բանէ հեռու էի: Դուրսը աղմուկ կար, իրարանցում, վազվզուք, սակայն զիս լսող չկար: Ինծի ուշադրութիւն ընող մէկը չկար: Ո՞ւր կորսուած եմ, ինչո՞ւ բացակայ եմ․ մէկը չկար: Բոլորն ալ ինկած էին իրենց պայքարին ետեւէն: Պայքար մը, որ կանգուն մնալու համար էր: Ես ալ կանգուն պիտի մնայի: Պիտի չյանձնուէի այս փոքրիկ միջատին: Ինք՝ որքա՜ն փոքր, սակայն բոյնը՝ այնքան կարծր: Կարծր էր նաեւ իրողութիւնը: Աշխարհ պատերազմի մէջ էր: Ուտելիքի, մաքուր ջուրի սով կար. ապրելու իրաւունքի սով կար: Պատերազմ կար. մարդիկ՝ ամբոխներ տեղահան կ’ըլլային:

Հիւանդութիւններուն ճարն ու դարմանը չգտնուած՝ նորերը կ’աւելնային: Մէկը կ’ուզէր բարձրանալ, սակայն ոտքին յենարան կը գործածէր միւսին կռնակը: Ինչո՞ւ աճապարէի, ահա՛, հանգիստ պառկեր էի: Սա պահուս ինձմէ ջուր, հաց, վարձք, աշխատանք ուզող չկար: Ապահով պառկեր էի թրթուրի մը խոզակին մէջ: Ապահո՛վ, բայց երջանի՞կ էի: Ահաւասիկ մտահոգութիւններուս հատ մըն ալ աւելցեր էր: Երջանիկ կրնայի՞ ըլլալ, որքա՞ն կրնայի գոհունակութիւն զգալ, հաճոյք առնել անոր հետ ժամանակ անցընելէ:

Ինչո՞ւ ես: Ի՞նչ կ’ուզէր ան ինձմէ: Այն խտղտանքը, որ զգացեր էի, խոզակին հիւսուիլն էր շուրջս: Հոյակապ բոյն մըն էր․ մարդու ձեռքը երբեք չէր կրնար յաջողիլ այնպիսի բան մը կառուցել: Թելերը իրարու մէջէն կ’անցնէին. ցանց մըն էր ամուր, առանց բացուածքի, սակայն ներսիդին լուսաւոր եւ էակի մը շունչ տալու չափ կենսատու էր: Բայց այս հրաշագործութիւնը ուրիշ երես մը ունէր: Մարդ կրնար ամէն ինչ քանդել: Շէնքեր, բնութիւն, հող եւ նիւթականէն զատ նաեւ բարոյական: Մարդ կոչուածը կրնար ոչնչացնել բարեկամութիւնները, սէրը, արդարութիւնը եւ դեռ շա՜տ բաներ…: Ուրեմն, պիտի սպասէի, որ մէկը գար ու խոզակը քանդէր, որպէսզի ազատէի:

Կրկին փակեցի աչքերս, պահ մը ձերբազատուելու համար բացասական միտքերէ: Դարձեալ խտղտանք զգացի եւ մտածեցի, որ սկսեր էր ուտել, սակայն համարձակութիւն չունէի հասկնալու, թէ ինչպէ՞ս կ’անջատէր… մարմինս, անդամներս, գործարաններս: Շատ արի՞ւն կը թափէր. ո՞վ էր աւելի շատ թափողը. մա՞րդը թէ անասունը: Եթէ լմննայի, հատնէի, աշխարհի հոգերով տանջուող հոգիս ալ վերջ կը գտնէ՞ր: Զգացումներս ալ կը վերջանայի՞ն թրթրումին բզկտումով: Ա՛լ վախճանս կը հասնէ՞ր:

Կը քալեմ դաշտի մը մէջ, որ հսկայ բոյսերով շրջապատուած է: Բոյսերու լարեր, թելեր ճամբայ կը բանան, որ անցնիմ եւ ճամբաս շարունակեմ: Թելեր… թելեր ձեռք կ’երկարեն ու զիս կը փոխադրեն մէկ տեղէն միւսը: Կը շարժեմ ոտքերս վեր-վար: Կը շարժեմ ձեռքերս ետ-առաջ: Կը ջանամ տեղէս ելլել եւ կ’ելլեմ ու կը կանգնիմ: Աչքերս գոց քայլ կը նետեմ: Քայլ կը նետեմ… քայլ մը… քայլ մը եւս, եւ ահա՛, կը քալեմ: Արգելք չկայ քալելու: Կ’ուղղուիմ դէպի լոգարան: Լոյսը կը վառեմ ու ծորակը կը բանամ: Պաղ ջուրը կը զարնեմ ճակտիս, այտերուս. գլուխս կը խոթեմ ծորակին տակ եւ պաղ ջուրը ծոծրակէս վար կը վազէ: Կը սթափիմ, կ’արթննամ ու կը բանամ աչքերս, կը նայիմ հայելիին: Ես եմ. դուրս ելած եմ խոզակէն: Ազատ եմ: Դարձեալ կը նայիմ հայելիին. գունաւոր մակերես մը կը նշմարեմ անոր մէջ, որ կը թրթռայ, կը նշմարեմ նաեւ խալեր մակերեսին վրայ: Նոր խաբկա՞նք մըն է, որ զիս կը հետապնդէ: Չէ՛, աղուամազոտ եւ փոշեպատ, բնութեան հրաշագեղ գոյներով զարդարուած նախշուն թիթեռնիկ մը՝ թեւերը լայն բացած, պիշ-պիշ զիս կը դիտէ:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ՋՐԱՇՈՒՇԱՆԻՆ ԵՐԳԸ

36176440_929344897247510_8642863771796111360_n

ՍԻՐԱՆ ԱՒԸՆԵԱՆ ԱՄՊԱՐՃԵԱՆ

Անունս ի՞նչ կարեւորութիւն ունի․ ջրաշուշան կամ հարսնմատ թէ կոկոռ, նիմֆիա․ շատեր տակաւին զիս նունուֆար ալ կը կոչեն: Ձիւնասպիտակ գլուխս եւ աչքերս գիշերները, արեւմարէն ետք, թերթիկներովս կը ծածկեմ եւ կ’ընկղմիմ լճակին քաղցրահամ ջուրերուն յատակը, աչքերս կը փակեմ մինչեւ զարթնումի պահը եւ կամաց-կամաց ջուրին մակերեսը կը բարձրանամ: Առաւօտ կանուխ թերթիկներս կամաց-կամաց կը բանամ ու քնքշութեամբ կը տարածեմ ջուրին մակերեսը, զանոնք դէպի երկինք ուղղելով կը սկսիմ առաւօտեան աղօթքի:

Ինձմէ զատ բոլորը՝ թռչունները, միջատները, երկակենցաղները, սողունները եւ մեր այս գեղահրաշ պուրակին մէջ ապրող երկրային բոլոր էակները, նոյնիսկ նմաններս տակաւին քնացած են։ Կ’ունկնդրեմ առաւօտեան լռութեան երաժշտութիւնը եւ անհամբեր կը սպասեմ մէկ հատիկ, փոքրիկ եւ նազանի ընկերոջս՝ արեգին, որ իր գիշերային երկար պտոյտէն յոգնած կը սթափի եւ աչքերը դժուարութեամբ կը բանայ անքնութեան պատճառով, գիտակից, որ ամբողջ բնութեան տարրերը իրեն կը սպասեն, իր գեղեցկութեան վրայ կը հիանան, իր ջերմութեամբ կ’աճին եւ իր լոյսովը գործի կը լծուին ամբողջ օրը: Եւ ես առաջինը կ’ըլլամ իրեն ժպիտով մը առաւօտեան մաղթանքս ուղղող, որովհետեւ ինծի միայն այդ պահուն մօտ կ’ըլլայ․ երկվայրկեաններու հարց է, շուտով կը հեռանայ, կը զօրանայ, ամբողջ աշխարհը կը դիտէ մինչեւ իր «գործին» վերջին պահերը։ Վստահաբար չի կրնար զիս յիշել, ես՝ աննշան ծաղիկ մը, նոյնիսկ մարմինս ու ոտքերս կապուած են ջուրին խորերը, այդ ժայռոտ կամ ցեխոտ հողին մէջ:

Թեւեր չունիմ, որ կարենամ թիթեռնիկներուն պէս թառիլ կամ մեղուներուն նման ծաղիկէ ծաղիկ այցելել․ լեզու ունի՞մ, որ կարենամ ծիտին կամ սոխակին նման դայլայլել կամ ջուրին նման խայտալ․ կամ՝ ոտքեր, այդ փոքրիկ չորքոտանիներուն նման, որ թափառիմ խիտ անտառներու մէջ կամ գեղեցիկ բուրաստաններու, այգիներու, մրգաստաններու եւ մարգագետիններու վրայ:

Քիչ մը արկածախնդրութիւն եւ հետազօտութիւն ընեմ: Անխօս դիտեմ չորս կողմս գտնուող գեղատեսիլ բնութիւնն ու անոր մէջ ապրող էակները: Եթէ կարենայի խօսիլ ջուրէն դուրս գտնուող ծաղիկներուն․․․ ո՞վ ըսաւ, որ անոնք ինձմէ աւելի սիրուն կամ աւելի բուրումնաւէտ են․ անոնք օրն ի բուն կը խաղան, կը պարեն ու կ’երգեն զեփիւռին, քամիին, ծիտին, մեղուին եւ թիթեռնիկներուն հետ, իսկ ես միայն ջուրին մէջ սուզուած մարմինս, գլուխս աջ ու ձախ դարձնելով կը դիտեմ չորս կողմս եւ կ’երազեմ, որ օր մը ես ալ ցամաք պիտի մեկնիմ եւ միւս էակներուն նման զգամ ոտքերս, մարմինս եւ թեւերս:

Արդէն արեւը իր կիսաբաց, ծիրանագոյն աչուկները ինծի ուղղած, արքայի ժպիտով բարի օր կը մաղթէ։ Որքան երջանիկ եմ իմ այս փոքրիկ միակ ընկերոջս ներկայութեամբ․ եւ ահա կը սկսինք այդ կարճ պահերուն զիրար դիտելով, երկնքի վրայ գոյներ յառաջացնել։ Գիտէ, որ շատ կը սիրեմ առաւօտեան երանգներու խաղը։ Ամբողջ երկնակամարը կը սկսի իր շողերով, կարմիրէն մինչեւ մանուշակագոյնը, գունաւորել եւ ծիածանի գունաշարը կաթիլ-կաթիլ, մէկ-մէկ ինծի նուիրել։

Ճերմակ թերթիկներէ բաղկացած գլուխս կախարդիչ այս պահուն բազմաթիւ գոյներով կը ներկուի, հոգիս ուրախութեամբ կը խայտայ, եւ չունեցած ձայնովս կը սկսիմ երգել, հաճելի ձայնով մը, եւ կախարդիչ գոյներով պահ մը կը վերափոխուի նաեւ շրջապատս, ու ես ամբողջութեամբ կը վերածուիմ մանուշակագոյնի՞ թէ վարդագոյնի, այտերս՝ կարմի՞ր են թէ ծիրանագոյն․ կը սկսիմ փայլիլ ընկերոջս նման, կը վերածուիմ թռչունի եւ կը թառիմ հոս ու հոն, պահ մը մարախին նման կը ցատկեմ, տերեւէ տերեւ, նոյնիսկ այդ տգեղ գորտին նման մէյ մը ցամաք կ’երթամ, մէյ մը ջուրերուն վրայ, ո՜հ, որքա՜ն կը սիրեմ այս պահը, որուն կը յաջորդէ բնութեան զարթօնքը, որ կը սկսի համերգ-հանդէսով մը․ երգեցիկ թռչունները՝ երաշտահաւերը, ճանճորսները, ճռռանները, ծնկլտան գեղգեղիկները, արշալուսիկն ու եղնճաթռչնակը, իրենց անհատական եւ խմբային երգերով կ’երգեն, իսկ թութակը, ագռաւը, կաչաղակն ու սիրամարգը կը սկսին արձակել իրենց ճիչերն ու սուլոցները։ Իրենց միանալով դեղձանիկը լաւագոյն մեղեդիներով կ’ողջունէ երկինք ու երկիր գտնուող բոլոր դրացիները, եւ այսպէս անոնք կը լծուին իրեն առօրեային մինչեւ իրիկնամուտ․ իսկ կենդանիները քունի մէջ են, նոյնիսկ՝ ջուրի էակները։ Կը մոռնամ գիշերուան երկար մթութիւնն ու պաղը, երբ ժամեր անքուն, սպասումի պահեր կ’ապրիմ: Արդէն բնութեան այդ զարթօնքէն ետք, ընկերս՝ արեգը, շատոնց բարձրացած եւ աչքերէս հեռացած է․ քիչ մը աւելի եթէ մնար՝ ի՞նչ կ’ըլլար, եւ եթէ ամբողջ օր մը հորիզոնին վրայ քովս մնար․․․ բայց ինք ուրկէ՞ պիտի հասկնայ վիճակս, զգացումներս, զրկանքներս…:

Ջուրին վրայ արեգին երիտասարդ դէմքը կը ծփայ, ալ աւելի գեղեցկացած, բայց անշուշտ ինք չէ, այլ իր պատկերն է այդ: Եւ կը սկսին չարաճճի ձուկերը մարմինս ծակծկել եւ ցաւցնել, իսկ գլխուս վրայ անամօթ մժեղներն ու անպէտք միջատները ժամերով առանց հրամանի կը հանգչին, աւիշս, հոսող արիւնս կը ծծեն, բայց ես իմ ուժերուս վստահելով եւ չյուսահատելով կրկին կանգուն կը մնամ, գլուխս դէպի վեր: Արժանապատուութիւնս կ’արգիլէ, որ լամ ու տառապիմ կամ գանգատիմ բնութեան միւս էակներուն կամ ընկերներուս եւ կամ ծնողքիս, համոզուած ըլլալով, որ այս եմ ես, տեղս հոս է, ջուրերուն մէջ:

Կը սկսիմ նայիլ ընտանիքիս անդամներուն․ անոնք ալ նոյն ձեւով կը ծփան ջուրին վրայ, նաւակներու նման, եւ միայն միջատներու եւ գորտերու հանգստեան կայանները կ’ըլլան: Բոլորս կ’աշխատինք եւ մեր պարտականութիւնը ըստ բնութեան օրէնքին ու կանոնին լիուլի կը կատարենք, ամբողջ օրը գեղեցիկ տեսք կը պահենք, լճակը զարդարելով, որ զբօսաշրջիկները մեզ դիտելով զմայլին ու կրկին գան պտոյտի: Հիանան մեր վրայ, երգեր հիւսեն, նաւակներով մեր քովէն անցնին եւ երբեմն ալ արմատախիլ ընելով մեզ, տանին ու այդ անիծեալ ծաղկամանին մէջ բանտարկեն, որպէս զարդ, մոռնալով որ մենք ալ ապրող էակներ ենք:

Համոզուած եմ, որ հոս է աշխարհս, ուզեմ կամ չուզեմ․ եթէ մայրս հիւանդանայ՝ կը խնամեմ, իսկ եթէ հայրս ծերանայ՝ քովը մնալով պիտի խնամեմ, չէ՞ որ մէկը կառչած պէտք է մնայ իր ծննդավայրին: Այս սկզբունքով աշխարհ եկած եւ մեծցած եմ:

Ահաւասիկ փոքրիկ կենսագրութիւնս, ոչ-նախանձելի վիճակս:

Աշուն եկաւ, ահաւասիկ ծիծեռնակները, կռուկներն ու միւս թռչունները, շարան-շարան, երամ-երամ կը սկսին գաղթել, արեւուն հետեւելով դէպի աւելի տաքուկ եւ ուրախ վայրեր, ես տակաւին տեղս եմ, միօրինակ է կեանքս․․․:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: