ԽՆԴՈՒՔ

41598576_2093197307370340_5027136383903334400_n.jpg

ԱԿՈՒՍԹԻՆ ԱՆԱԼԵԱՆ

Խնդուքը մեծ քանակով էնտորֆին հորմոններ կը տարածէ ու կը նպաստէ արեան շրջագայութեան: Նաեւ կը գործէ որպէս բնական ցաւամոքիչ, շնչերակին ճնշումը նուազեցնելու եւ ախտամերժ դրութիւնը զօրացնելու: Ասոր իբրեւ արդիւնք կը բարձրանայ մեր տրամադրութիւնը:

Գիշերը, երբ օրը կը վերջանայ, երբեմն յոգնած, տաքուկ տան մէջ նստած, խաղաղ քուն մը կ’ուզենք քաշել հանգստութիւն փնտռելու: Վանային խնդուքը ինծի կ’օգնէ ազատուելու յոգնածութենէն ու գէշ զգացումներէն եւ դրական կ’ազդէ առողջութեան ընդհանուր վիճակիս վրայ:

Երբ Վանային կամաց մօտենամ, ան ներկայութիւնս կը զգայ: Երբ աղջիկիս խնդուքը լսեմ, ինքնաբերաբար կը սկսիմ ժպտիլ, ու այսպէս տրամադրութիւնս կը փոխուի: Իր խնդուքը երջանկութիւն կը պարգեւէ շրջապատող մարդոց: Մոգական է, անմիջական:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

ՄՈՒԹ ՅՈՅՍԵՐ

41192017_1917617638543300_510402836735983616_n.jpg

ՍԻՒԶԱՆ ԲՌՆԱԼԵԱՆ

Մութ էր: Աշխարհը մութ էր: Երկինքը եւ երկիրը մութ էին: Մայթերը, պատուհանները, կօշիկները, անիւները մութ էին: Կարծեմ հոգեկան աշխարհս ալ մթնցած էր: Քնքոյշ ձայն մը, մարմին հագած զիս դիմաւորեց այդ պահուն: Մշուշապատ դէմքով մը եկած էր ան: Բայց մի՛ կարծէք, թէ ահաւոր տեսք ունէր: Արդեօք մխիթարելո՞ւ համար եկած էր ինծի: Չեմ գիտեր: Յափշտակութեամբ նայեցայ իրեն: Քիթիս խաղաղութեան հոտը կու գար: Հանդարտեցայ: Հիացայ: Իսկապէս հիացայ: Պահ մը լռութենէ յետոյ խօսիլ սկսաւ․

– Երկար ճամբայ պիտի քալես: Քեզի յատուկ ճամբայ մը պիտի ըլլայ ասիկա: Բոլոր մանրամասնութիւնները պիտի հաղորդեմ: Եթէ ինծի վստահիս՝ ճամբուն ուղղութիւնը երբեք պիտի չմոռնաս: Կասկած պիտի չունենաս: Ոչ մէկ վտանգ պիտի դպչի քեզի: Ես քեզի միայն ուղեցոյց եմ: Բայց ճամբորդը դուն ես:

Չեմ գիտեր, թէ ճամբան ո՞ւր կը տանէր զիս: Հարցնելու կարիք չունեցայ: Հաւատարիմ մնացի իրեն եւ առանց մտածելու ճամբան քալել սկսայ: Ճամբուն վրայ մոլորուն աչքերով թափառող անձեր տեսայ: Շուրջս նայելով քալել շարունակեցի: Առանց վախնալու այս երկար ճամբէն ինչպէ՞ս կը քալէի: Կը շուարէի ես ինծի: Բազմաշերտ զգացումներով լեցուեցայ, բացի վախէն: Վշտահար սիրտս ալ ծրարի մը մէջ դրի. ճամբէն դուրս ձգեցի: Ո՞վ գիտէ, ո՞վ կը գտնէ անիկա: Ո՞վ կը բանայ այդ ծրարը մեղմօրէն: Հոգ չէ: Տրտմութիւնը կռնակիս վրայ չեմ կրեր այլեւս: Կ’ենթադրեմ, թէ ճամբան բաւական երկա՜ր է: Տակաւին որքա՞ն պիտի քալեմ: Դժկամութիւն չունիմ: Հաճոյք կը զգամ: Այս երկար ճամբուն վրայ տարիներ կրնամ քալել, առանց լոյսի: Շերտ մը լոյսի անգամ չեմ սպասեր, որ լուսաւորէ զիս: Համոզուած եմ, որ այս մութ գիշերը տարիներով կրնայ տիրել ճամբուս վրայ: Երբ այս անձայն մտածումները մտքիս մէջ գնդակ մը կը դարձնէին, յանկարծ  գնդակը երկինք բարձրացաւ եւ ճառագայթներ աճեցնելով արեւու վերածուեցաւ: Այդ արեւն ալ յոյսերուս լոյս տուաւ: Հապա այս երա՞զը. եզրակացնենք, ընկերներ: Ճամբան զիս ո՞ւր տարաւ:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

 

ՆԱԹԱԼԻ

40847048_693269661040556_7884069576034484224_n.jpg

ՍԻԼՎԻ ՊԱԼԵԱՆ

Կրնա՞յ մէկը սիրոյ սիրահարուիլ:
Քրիսթինէին եւ Եուլիանին հարսնիքին հրաւիրուած էի, որուն աւարտին մեծ խնճոյք եղաւ: Բազմաթիւ մարդիկ կային՝ մեծ թիւով երիտասարդութիւն, զոյգեր, շատ շատեր, առանձին կամ խումբով: Գաւաթ մը գինին ժամերով ձեռքս բռնած, կը խօսակցէի խումբ-խումբ կանգնած անձերուն հետ, որոնցմէ մի քանին կը ճանչնայի, բայց մեծամասնութեամբ անծանօթ էին:

Քրիսթինէին եւ Եուլիանին հետ կը խօսակցէի, երբ մէկը ուսիս դպաւ: Ետեւ դարձայ եւ դիմացս ելաւ Նաթալին, զոր շատոնց չէի տեսած:

– Աղջիկ, ո՞ւր ես, ո՞ւր էիր մինչեւ հիմա,- հարցուցի:

– Ճամբորդած էի երկար ատեն:

– Նորէն ուրտեղե՞ր գացած էիր:

– Մի՛ հարցներ:

– Ինչպէս որ կ’ուզես,- պատասխանեցի ու շարունակեցի խօսակցութիւնս ուրիշ անձերու հետ:
Նաթալին ալ խառնուեցաւ ժողովուրդին եւ հեռուէն տեսայ, թէ հոն գտնուող շատ «գեղեցիկ» մարդու մը ոչ միայն շրթունքէն կախուած էր, այլեւ՝ կախարդուած:

Մօտեցայ իրեն, ըսելու, թէ այդ անձը ամուսնացած է եւ բնաւ չփորձէ օդին մէջ պալատներ շինել, մանաւանդ որ կինը սրահին մէջ էր: Ջղայնացած կռնակը դարձուց եւ հեռանալու ատեն ըսաւ․

– Միշտ հակառակ եղած ես ինծի, չե՞ս գիտեր, որ ես միայն սիրոյ սիրահարուած եմ:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ԱՌԱՋԻՆ ՏՊԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ

40530008_2117959671611890_2953834096779853824_n.jpg

ԱՆՈՅՇ ՔԷՕՐՕՂԼԵԱՆ ՄԱՐԱՇԼԵԱՆ

Հայաստան առաջին այցելութիւնս է․ անշուշտ բաւական լաւ են տպաւորութիւններս։ Պատճառները շատ են, սակայն ամէն մէկը դիտելու ակնոց մը ունի։ Մարդիկ իրենց դիտելու կարողութիւններով իրարմէ շատ տարբեր են։ Ուրեմն, իմ տեսածներէս սկսիմ պատմել։

Երեւան, Հալապեան շրջանը հսկայ պարտէզ մը եւ գիտական կեդրոն մը կան։ Դասընթացքներուս սկիզբն ու աւարտը այս շրջանին մէջ անցուցի, մինչեւ թռիչքի օրս՝ 2 Օգոստոս։ Երբ օր մը պարտէզին խորերը կը յառաջանայի, յանկարծ նշմարեցի գետինը, մանուկներու կողմէ գունաւոր կաւիճներով գրուած եւ նկարուած հետեւեալ նախադասութիւնները. «Կենդանիները մեր բարեկամներն են», եւ անդին ուրիշ մը․ «Կենդանիները մի՛ ուտէք, այլ պաշտպանեցէ՛ք»։ Երեւան քաղաքի Մաշտոց պողոտայի երկայնքին ալ, ծառերուն վրայ, յաճախ կը նշմարէի թռչուններու համար պատրաստուած տնակներ։

Կ’անդրադառնամ, որ փոքրիկները իրենց մանկութենէն արդէն կենդանիներ պահելու եւ անոնց վնաս չհասցնելու առաքինութեամբ դաստիարակուած են, ոչ թէ՝ տեսած կենդանին քարկոծելու կամ…։ Գեղեցիկ երկիր, մաքուր բնութիւն եւ դաստիարակուած նոր սերունդ։ Մեծագոյն նուէրն է։

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՅՈՅՍԻ ՊԱՐԸ

40438314_2672890582737117_1000998203425816576_n

ԾՈՎԻԿ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ

Ինծի հետ չխօսիք դէմքի արտայայտութիւններու մասին, որ հազարումէկ կերպարանքներու ու կաղապարներու հետ կը համեմատուին․ ինծի հետ խօսեցէք աչքերով:

Աչքերը չեն խաբեր, չեն ստեր, չեն դաւաճաներ։

Բայց ո՞վ գիտէ աչքեր կարդալ:

Ոտքերս զիս տարին Երեւան՝ Կումի ետին գտնուող կանաչեղէնի շուկան: Լայն տարածքով, փակ շուկայ մըն է․ հոն է երկրին սիրտը, հիմքը, հողը, հայ գիւղացին ու իր բերքերը:

Ծիրանները ամչկոտ կոյսերու նման, գունատ այտերով տեղաւորուած էին իրենց բազմոցներուն վրայ, իսկ դեղձերը՝ տարուան գահակալները:

Այս բոլոր պտուղները ու կանաչեղէնները հայեր էին ինծի նման:

Քիչ մը եւս սուզուեցայ ներս, վաճառողներուն մեծամասնութիւնը միջին տարիքի կիներ էին:

– Ուզո՞ւմ էք պամիտոր…- ըսելով, Սուսաննան երկարեց կարմիր լոլիկ մը:

– Ի հարկէ, ուզում եմ, ձեզ մերժել կարելի՞ է…

Այս պամիտորները եկած էին Արարատի մօտերէն․․․:

Սուսաննան 44 տարեկան, երեք զաւակի մայր ու երեք թոռնիկի մեծ մայր էր, ամբողջ կեանք մը անցուցած էր գիւղէն քաղաք ու քաղաքէն գիւղ ճամբուն վրայ, միակ մտահոգութիւնը իր զաւակներուն աւելի լաւ կեանք մը յուսալն էր:

Սուսաննային աչքերը վարդի տերեւի նման նուրբ ու խոնաւ էին, հոն կար խոր տրտմութիւն, թախիծ, ցաւ, աղքատութիւն, յոգնութիւն:

Հեռուէն կը լսուէր հայկական երաժշտութեան ճոխ մեղեդի մը։ Սուսաննան անտեսելով իր արցունքոտ աչքերը՝ բռնեց ձեռքս ու երաժշտութեան համաձայն օրօրուելու սկսանք:

Որքա՜ն կ’ուզէի զինք սեղմել կուրծքիս ու սրբել արցունքը եւ ինք որքա՜ն կ’ուզէր թափել ու թեթեւնալ կուտակուած հազար տարուայ վիշտերէն:

Բայց մենք միասին պարեցինք ու լացինք, մեր աչքերը խօսեցան:

Ինքնաքանդումին ու ինքնազատագրումին միջեւ մէկ քայլ կայ:

Սանձարձակութեան ու ինքնակերտման միջեւ մէկ քայլ կայ:

Դժբախտութեան ու երջանկութեան միջեւ մէկ քայլ կայ:

Հայրենիքը առաւ իր քայլը, կը մնայ, որ հասնի քայլին՝ փայլքերը Սուսաննայի աչքերուն մէջ:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՏԵՍԱԿԷՏ

39321039_225707354734523_8967068218493501440_n

ՍԻԼՎԻ ՊԱԼԵԱՆ

Իրիկուան դէմ, ձեռքս կարդալիք բան մը առած, մեր քովի գետակին եզերքը գացի, ուր կան զանազան փոքրիկ կենդանիներ ու տեսակ-տեսակ թռչուններ: Օդը շատ տաք էր, ծառերուն տակ նստարան մը գտայ, բացի էջը որ կարդամ, բայց եկող-գացողը դիտելը աւելի հետաքրքրական էր այդ վայրկեանին:

Անցան երկու երիտասարդ կիներ, որոնք տաք խօսակցութեան մէջ էին: Անոնցմէ ետք մարդ մը եւ կին մը անցան, որոնք բաւական պտտելէ վերջ եկան ու քովս նստան: Ճաշի ժամը ըլլալուն համար մարդիկ մեծով-պզտիկով, շարան-շարան դիմացէս կ’անցնէին ճաշարան երթալու, որ բացօթեայ բաժին մը ունէր:

Մնացի նստած եւ սկսայ տարած գիրքս կարդալ, երբ քիչ առաջուան երկու կիները մօտեցան:

– Կրնա՞նք ձեր քով նստիլ։

– Անշուշտ, հրամմեցէք,- պատասխանեցի եւ շարունակեցի կարդալը:

Ուզեմ-չուզեմ՝ ստիպուեցայ հետեւիլ իրենց խօսակցութեան:

– Ի՛նչ որ ըսեմ, ճիշդ հակառակը կ’ընէ,- ըսաւ երկար մազով կինը:

– Կրնա՞ս օրինակ մը տալ,- հարցուց դեղնորակը:

– Անշուշտ: Իրեն հազար անգամ ըսած եմ, որ իր այդ երկու ընկերները չեմ հաւնիր:

– Ինչո՞ւ չես հաւնիր:

– Որովհետեւ կը հաւաքուին երեքը, կը հաւաքեն ուրիշներ եւ օրերով մարդս տուն չի գար։

– Միայն ա՞յդ է յանցանքը։

– Երանի՜: Աշխատած գրասենեակիս տնօրէնին տարեդարձն էր եւ ան բոլոր աշխատակիցները հրաւիրեց իրենց ամուսիններուն հետ: Հազիւ հոն հասանք, ընկերս մէկ կողմ անցաւ եւ ամբողջ միջոցին դրան առջեւ մնաց: Ինձմէ զատ մի քանի անձեր ալ գացին, որպէսզի գիտնան, թէ ինչո՞ւ ներս չի մտներ, բայց ամէն անգամ ուսերը թօթուեց ու մինչեւ կէս գիշեր հոն գամուած մնաց:

– Է՜հ, ի՞նչ ըրիր:

– Ի՞նչ պիտի ընեմ: Յաջորդ առտու պայուսակը իր հագուստներով լեցուցի ու ճամբայ դրի, ըսելով՝ «Գնա՛, ուր որ հանգիստ ես՝ հոն մնացիր»:

Այդ պահուն միտքս ինկաւ ողորմած մօրս խօսքը․ «Կարելի չէ անձ մը փոխել, սակայն կրնաս փոխել իր մասին ունեցած տեսակէտդ»:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

 

ԵՐԱՆԻ

38455491_909464045915726_8037517496116314112_n.jpg

ՍԻՒԶԱՆ ԲՌՆԱԼԵԱՆ

Քանի մը օր առաջ, խռովութիւն մը ներս մտած էր հոգիիս սենեակներուն մէջ։ Ապրումներս կը տարածուէին ասդին-անդին, եւ զանոնք հաւաքող ու նոր յուշեր ձեռք բերողը ես պիտի ըլլայի։ Օդը փոխուեցաւ, սոսկալի որոտում մը լսուեցաւ եւ երկինքէն արցունք թափիլ սկսաւ։ Հիմա դուռս եկողը յայտնի եղաւ։

– Բարի՛ եկար, մահ, ինչպէ՞ս ես։ Այսօր որո՞ւ համար եկած ես։

– Սպասէ՛ քիչ մը, շունչ առնեմ, թերեւս յուսախաբուիս, բայց քեզի համար եկած չեմ այսօր։

– Ահա՛, մահ ես դուն, շունչդ ուրկէ՞ պիտի առնես, հարկաւ ինձմէ պիտի առնես։ Քանի որ երեւոյթդ զիս գտաւ, ինչո՞ւ սուտ կը խօսիս, յայտնի է, որ այսօր հետդ պիտի տանիս զիս։

– Սա ըսածդ կարծիք մը չէ, խնդրանք մըն է։ Կ’ուզես որ հետս տանիմ քեզ դէպի դրախտ, որ ազատի՞ս դուն։

– Հապա ո՞ւր պիտի երթամ, ի վերջոյ միջատ մը անգամ մեռցուցած չեմ։

– Լա՛ւ մտածէ, յիշողութիւնդ կը խաբէ քեզ։ Անկարելի է։ Մեծ մայրիկիդ ամարանոցը, երբ դուն տաս տարեկան էիր, պատէն կախուած սեւ միջատ մը կար, յիշեցի՞ր․ մուճակներէդ մէկը հանեցիր եւ քանի մը փորձէ յետոյ կրցար յաջողիլ զինք չէզոքացնել։

– Դո՛ւն, ի՞նչ տեսակ հրէշ մըն ես: Ամէն բան հաւաքած ես դարմանումի պայուսակիդ մէջ իբրեւ ասեղ, բայց ո՛չ թէ դարմանելու, այլ՝ խայթելու։

– Նայէ՛ ինծի, թէ՛ ստախօս ես, թէ բարկացկոտ․ սա մահացու մեղքերէն յետոյ ոչինչ կը փրկէ քեզ դժոխք երթալէն։

Այլեւս չկրցայ դիմանալ այս խօսակցութեան։ Հոգիս խանգարուեցաւ եւ մոռցայ իրական հարցը: Այս մահը որո՞ւ համար եկած էր։ Երանի՜ սիրելիներուս համար եկած չըլլար…:

 

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: