ԿԱՆՈՆ ԱՒԱԳ ՉՈՐԵՔՇԱԲԹՈՒԱՅ ՕՐՀՆՈՒԹԻՒՆ ԳՁ

(ՀԱՏՈՒԱԾ)

Հօրդ հետ միասին
Բազմածդ փառքի աթոռին՝
Բան անսկզբնակից,
Այսօր հողեղէններուն հետ բազմիլ յանձն առիր․
Կ’օրհնենք քեզ, որ եկար
Աշխարհի փրկութեան համար։

Անճառ աստուածութեամբդ
Օծուած է կերպդ ծառայական,
Այսօր իւղով օծուիլ հաճեցար
Մեղաւորներու ձեռամբ․
Կ’օրհնենք քեզ, որ եկար
Աշխարհի փրկութեան համար։

Գուշակիչ կենարար թաղումիդ՝
Իւղով օծումը յայտնեցիր․
Այսօր Յուդային յայտնուեցաւ
Խորհուրդն արծաթսիրութեան․
Կ’օրհնենք քեզ, որ եկար
Աշխարհի փրկութեան համար։

Գրաբարէ թարգմանեց՝
ԻՇԽԱՆ ՉԻՖԹՃԵԱՆ

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

Advertisements

ԹՈՒՐՔԵՐԸ ՏԵՍԱ՞Ք

ՍՏԵՓԱՆ ՔԷՕՇԿԷՐԵԱՆ

Գիտէ՞ք ինչ
Թուրքերը ուրախացեր են
Նոթր Տամի հրդեհումին վրայ
Ամաաաաաա
Կ’ըլլա՞յ ասանկ
Ցը ցը ցը
Ասոնք մարդ չեն
Մարդ պիտի չըլլան
Քա կ’ըլլա՞յ մը քա
Ինչ է Ֆրանսան մեր օրթախն է ըսելով
Եկեղեցի է այրածը ըսելով
Կը պարեն ուրախութեան մէջ
Մենք ալ գործ-բան ձգած
Լուր կը տարածենք
Որ աշխարհը իմանայ
Որ տեսնէք թուրքերը մարդ չեն
Ելեր ձեր ցաւով կ’ուրախանան
Ուրիշ ընելիք չունինք
Ասիկա մեր քաջագործութիւնն է

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՆՈԹՐԸ ՏԱՄԸ ԿԸ ՎԱՌԻ

ՍՏԵՓԱՆ ՔԷՕՇԿԷՐԵԱՆ

Ամէն մարդ լուր կ’ունենայ
Մէկ վայրկեանի մէջ
Կը ցաւինք
Ֆրանսան մեր բարեկամն է հարկաւ
Բարեկամաբար կը ցաւինք
Արուեստի մշակոյթի պալլութի սիրահար ենք սիրահար չենք
Կը ցաւինք
Ով չի ցաւիր
Կ’այրինք մենք ալ
Աման-աման
Ճըզըր-ճըզըր
Հապա եթէ աշխարհի ուրիշ մէկ ծայրը
Աննշան անկիւնը
Ուրիշ բաներ այրին
Ասոր սիրտը միւսին բանը կրակ առնէ
Լուր անգամ չենք ունենար
Դիմատետրը ահազանգ
Չի հնչեցներ
Չի շարժապատկերասփռեր
Ականջնիս իսկ չի լսեր
Աչքերնիս ալ չի տեսներ
Մեր գործին կը նայինք
Կարծես բան մը պատահած չըլլար
Սակայն հիմա Նոթրը Տամին համար
Աշխարհի սիրտն է
Եւրոպան է աշխարհը
Անկէ դուրս ի՞նչ աշխարհ
Շատ շատ խելքը պակաս նորաշխարհ
Ախեր վախեր կը քաշենք
Դարու մը մէջ
Երկրի մը համար
Որ ճիշդ նոյնը
Նոյնէն ալ լաւը կառուցելու համար
Ոչ դրամի ոչ հնարքի պակաս ունի
Հինը գնաց նորը եկաւ
Այնպէս որ
Ողբացէք ձեր այրած ու այրող բաներուն համար
Որոնք վերակառուցելու
Ոչ առիթ ոչ դրամ ոչ հնարք ոչ ալ ժամանակ ունիք
Տմարդ մարդիկ

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԿԱՐՃ ՀԱՆԴԻՊՈՒՄՆԵՐ․ ՊՕՂՈՍ ՍՆԱՊԵԱՆԻ ՀԵՏ

Պօղոս Սնապեան եւ իր կողակիցը, 23 Մայիս 1965 (Թամար Սնապեան-Սուրճեանի հաւաքածոյ)

ՓԱՆՈՍ ՃԵՐԱՆԵԱՆ

Հայաստանի մէջ 1964-65 ուսումնական տարիներուս, ինձմէ ներս հետզհետէ աճեցաւ ազգային ինքնութեան զգացում մը, վերածուելու համար տեսլականի։

Լիբանան վերադարձիս, 1966ին, գիր ու գրականութեամբ արտայայտուելու ներքին մղում մը զիս տարաւ դէպի Պէյրութի Ուաթ-Ուաթ հայաշատ փողոցին վրայ գտնուող «Ազդակ»ի ու «Բագին»ի խմբագրատուները։

Գրող եւ խմբագիր Պօղոս Սնապեանին ներկայացայ։ Ան ուշադրութեամբ ունկնդրեց հայրենական տպաւորութիւններս, ցեղասպանութեան յիսնամեակին առթիւ տեղի ունեցած ցոյցերու նկարագրութիւնս, որոնց ընթացքին Լենինի հրապարակն ու քովնտի պողոտաները ալեկոծող ժողովուրդը ամբողջ օր մը մինչեւ ուշ գիշեր «Մեր հողերը, մեր հողերը» բացագանչելէ չդադրեցաւ:

Սնապեանին նշեցի նաեւ, թէ Մատենադարանի շէնքին մօտ գտնուող իմ բնակած հանրակացարանիս մէջ, այն տարիներուն, ամէն ննջասենեակի պատին վրայ ռատիոկայանին կապուած ձայնասփիւռի տուփ մը կը մնար, որու միջոցաւ, ցոյցերու ընթացքին եւ յաջորդող օրերուն, պետական խօսնակը երկու-մէկ կը զգուշացնէր ժողովուրդը եւ մասնաւորաբար ուսանողութիւնը, որ չմասնակցին ցոյցերուն, ժողովրդային այդ պոռթկումը որակելով պղտոր ջուրերու մէջ ձուկ որսացող «դաշնակների խռովարար արարք»։

Ամենավերջը բանաստեղծութեանս էջը երկարեցի իրեն․ կարդաց, տողի մը վրայ կանգ առաւ, ապա կրկին կարդաց ու թելադրեց անցնիլ քիչ անդին գտնուող «Բագին»ի խմբագրատուն՝ գրածս ցոյց տալու բանաստեղծ Եդուարդ Պօյաճեանին։

Պօյաճեան կարդաց բանաստեղծութիւնս․ վերջին տողերուն վրայ թելադրականութիւնը շեշտող հպումներ ըրաւ եւ յանձնարարեց վերադարձնել Սնապեանին, պատուիրելով, որ շարունակեմ գրել եւ աշխատակցիլ «Բագին»ին։ Այդ րոպէին ափիս մէջ դողացող էջը վերածուեցաւ հեղինակաւոր բանաստեղծութեան, մանաւանդ երբ Պօղոս Սնապեան իր կարգին յայտնեց, թէ «Ընթերցողին» խորագրեալ բանաստեղծութիւնս լոյս պիտի տեսնէ «Բագին»ի յաջորդ թիւին մէջ։

Հրաժեշտ առնելէ առաջ, Սնապեան տակաւին զիս չթողուց․ ան զիս ներկայացուց Տիգրան Ոսկունիին հետ յոտնկայս զրուցող անձի մը, որ յենակ ունէր ձեռքին եւ ծխամորճ՝ շուրթերուն․ ան կրկնակի անունս ստուգեց, ապա ափս պահած իր ափին, զիս առաջնորդեց խմբագրատան լուսամուտին դիմաց ու յենակը ուղղելով դէպի միջօրէի արեւը, յստակ եւ հաճելի հայերէնով յայտնեց, թէ այսուհետեւ իմ ուղին պէտք է ընթանայ դէպի այդ լոյսը․ ցեղին ազնուական գիծերը դէմքին՝ խիզախ կեցուածքով այդ անձը Կարօ Սասունին էր։

Սնապեան զիս ծանօթացուց գրելու հաճոյքին․ քաջալերեց գրականութեան սէրը ինձմէ ներս։ Ամէն անգամ, երբ «Բագին»ի խմբագրատուն հանդիպէի, մէկ կամ երկու նոր գրուած բանաստեղծութիւն կ’ուզէր հետս տեսնել: Կը հաւնէր այն գրածներս, որոնց մէջ ապրուած տագնապի մը մղումով ինքզինքս կ’արտայայտէի։ Խստապահանջ էր, սակայն խստութիւնը զիս իրմէ հեռու չպահեց, այլ դրական ազդակ հանդիսացաւ գրական նկարագրիս կերտման․ ան խիստ էր, բայց պարկեշտ։ Հմուտ գրականագէտի մը կողքին, երէց ընկերոջ մը մտերմութիւնը կը զգայի իր մօտ։

Մոնթրէալ հաստատուելէս ետք, ատեն-ատեն հեռախօսով կը կապուէի հետը։ Վերջին ժամանակներս կարօտի շեշտ մը աւելցաւ իր խօսքերուն։ Ամէն անգամ որ խօսակցութեան սկսէինք, «Ո՞ւր մնացիր, ե՞րբ պիտի գաս», կը հարցնէր։ Անակնկալ մահը խլեց զինք, ունկերուս մէջ լքելով «Ո՞ւր մնացիր, ե՞րբ պիտի գաս» խօսքերը միայն։

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ԼՈՅՍ ՏԵՍԱՒ ԽԱՉԲԱՌԵՐ, ՓԱՐԻԶ, 2019

Դպրոցասէր Վարժարան, Լը Ռէնսի, Ֆրանսա
կազմեցին՝ 6րդ եւ 7րդ դասարաններու աշակերտները
(Ապրիլ 2017 – Մարտ 2018)
պատրաստեցին՝ Նորա Պարութճեան, Անի Բրդոյեան-Ղազարեան

ԱՆԿԵՂԾՕՐԷՆ՝ ԵՍ ԳՈՀ ԵՄ

Այս տետրակը կ’ամփոփէ խաչբառերու տարուան մը աշխատանք՝  Ապրիլ 2017էն Մարտ 2018։ Հեղինակները՝ Դպրոցասէր Տիկնանց Վարժարանի 7րդ եւ 8րդ դասարանի աշակերտներս։ Քառասունհինգն ալ օրը օրին լոյս տեսան ՀԱՅԵՐԷՆ ՊԼՕԿ  կայքէջին մէջ.

https://hayerenblog.wordpress.com/

Պէտք է ըսել որ այդ օրերուն պատանիներուն մէջ մեծ խանդավառութիւն տիրեց, խաչբառային հով կը փչէր դասարանին մէջ. բառարաններ սկսան բնականաբար բացուիլ,  թուղթեր սկսան բնականաբար գրասեղանս դիզուիլ, բառեր սկսան բնականաբար գործածուիլ եւ, ինծի համար ամենակարեւորը, աշակերտներէս ոմանք նորածանօթ բառերուն իմ տուած բացատրութենէս անդին անցնելով անոնց տուին ինքնուրոյն սահմանում։ Խաչբառեր կազմելու ճամբով դասանիւթը իւրացուեցաւ եւ չմնաց դաս։ 
Հիմա, որ այս փուլը գլորեցինք ու անցանք, փորձառութիւնը կը մնայ խանդավառիչ, կրկնելի եւ յանձնարարելի։

Քաղուած պտուղը ձեռքիս, շնորհակալութեան խօսք ունիմ ոմանց.

Նախ՝ ՀԱՅԵՐԷՆ ՊԼՕԿի տնօրէն՝ պարոն Իշխան Չիֆթճեանին, որ

կայքէջին էջերը տրամադրեց աշակերտներուս խաղերուն։ Ամէն հրատարակութեան, ամբողջ դասարանով կը բարձրանայինք համակարգիչներու սրահ, միասնաբար վայելելու կայքէջին մէջ երեւցող անունները։ Յաջորդ դասապահին կրկնապատկուած թիւով խաղեր կը հասնէին ինծի։ 

Ապա, ՀԱՅԵՐԷՆ ՊԼՕԿի խմբագրուհի՝ տիկին Անի Բրդոյեան-Ղազարեանին. շնորհակալութիւնը քիչ է անոր։ Ան աշակերտներուս հեռակայ ուսուցչուհին եղաւ եւ իմ թանկագին գործակիցս։ Կազմեց խաչբառերը, պատրաստեց հրատարակութեան եւ իր խորհուրդներով ինծի նեցուկ կանգնեցաւ։ Իրեն կը պարտիմ նաեւ այս տետրակին պատրաստութիւնը, որովհետեւ ծրագրին հազիւ տեղեկացած, յանձն առաւ կատարուած աշխատանքին վերանայումը, խմբագրութիւնը, էջադրութիւնը, բազմաթիւ սրբագրութիւնները։ Ուսուցչուհիէ աւելի ուսուցչուհի։ 

Շնորհակալութիւն քրոջս՝ Սալբիին, որ դրսեցիի նկատողութիւններով մեր ուշադրութեան յանձնեց սրբագրելի կէտեր։

Իսկ սլաքը աղեղէն արձակողը եղաւ մեր տնօրէն Հայկ Սարգիսեանին ինքնատիպ ԱՅՈն՝ երբ տետրակի միտքս իրեն ներկայացուցի։ 

Իմ առաջին, վերջին, մնայուն, անսասան երախտագիտութիւնս կը յայտնեմ աշակերտներուս, որոնք նմաններուս կրակը վառ կը պահեն։ 

Ապրիք դուք, շատ ապրիք, լաւ ապրիք։ Կը հաւատամ ձեզի։ 

ՆՈՐԱ ՊԱՐՈՒԹՃԵԱՆ 

25 Մարտ 2019        

Ստորեւ կապը՝

ԽԱՉԲԱՌԵՐ                                                                                       

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

NOTRE DAME DE PARIS ՄԵՐ ՏԱՃԱՐԸ

ՆՈՐԱ ՊԱՐՈՒԹՃԵԱՆ

մէկէն կ’անդրադառնաս որ սիրտդ եփեր է անոր հուրովը
մէկէն կ’անդրադառնաս որ ուղեղիդ բջիջները լեցուեր են անոր պատմութեամբ
որ հիւսկէններուդ մէջ իր արիւնը կը շրջի
չէի՞ր գիտեր որ այդքան կը պատկանէր քեզի
չէի՞ր գիտեր որ այդքան կը պատկանէիր իրեն
ներքին շատ անձնական տրտմութիւն մը այցելուներու հմայքէն կը զատէ քեզ
դուն հիւր չես
չէ, քուկդ սեփականացուածին խոցն է, որդեգիրը՝ որդի, որ կործանման մէջ ինքզինք կը յայտնէ
մոխիրներէն վրադ կը փչէ իր բոցը ու կ’արթնցնէ ուղեղդ վերադարձին
մեկնումին մէջ՝ անկարելին, այլեւս անկատար եւ անցեալ, ուշացած ցնցում
եւ անկարող, հետեւաբար՝ փիլիսոփայ
մխիթարութի՞ւն
պիտի տեղան բարի կամքերը. այդպէս է. պիտի ցնցեն յուզումով այն ինչ տարաւ սարսափը աղէտին առջեւ
պիտի սկսիս խոնարհիլ հրդեհին անողորմ լեզուին ոտքերուն, որ քիմքին տակ
կը հալեցնէ ոգի, պատմութիւն, հանճար, կը ծաղրէ ամէն պատկառանք
կը սահեցնէ փխրունութեան մէջ ինչ որ բազմած էր քաղաքին, երկրին, աշխարհին, գիրքերուն, արուեստին պորտին
ձայն որմէ արձագանգ կը մնայ միայն
հաւասարութիւն հաւասարութիւն հաւասարութիւն
ասոր առջեւ բոլորս կ’իյնանք մեր տարբերութիւններէն ու ողբի մէջ կը պլլուինք իրարու պարանոցին
ամէն պայքարէ վեր, աշխատցուած ամէն միտքէ հասուն, ամէն չարիքէ գերիվեր բարիք
հրդեհ, հզօր է խօսքդ
անարդար հաւասարութիւն

16 Ապրիլ 2019

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ:

ՏԱՍՆՄԷԿԻԿ (Դ․)

ՍԳԱՐԱ ՆԱՈՒՄԱՆ

Ծովը
Այդպէս ընդարձակ
Անյատակ խորքը եւ
Անհաւատալի ջախջախիչ կարծես անվերջ
Վախը

Լաւան
Քարը հալած
Ամէնքը մաշած ուժ
Լիովին թափանցող կարծես անվերջ
Կատաղութիւն

Սառը
Սողացող ցուրտ
Վնասելով ուժգին հեռուէն
Կտրելով խորունկէն կարծես թէ
Վրէժխնդրութիւն

Հովը
Երբեք չշարժող
Դպչող առանց յուզելու
Անվերջ անտարբեր կարծես անվերջ
Չէզոքութիւն

Արեւ
Ոչ վառող
Ոչ աւելի, ախորժաբեր
Աճում եւ վերանորոգում ինչպէս
Յարութիւն

Արտատպումի պարագային կը խնդրուի նախապէս կապ հաստատել Հայերէն Blog-ի վարչութեան հետ: